رهبری می‌خواستند قدرت بچرخد، دیگران نمی‌خواستند!

بسیاری از نظام‌های سیاسی حل مشکلات داخلی‌شان را از طریق چرخش قدرت پی‌می‌گیرند. این یک شیوه و یک امکانی است برای ابتر ساختن عقبه جریانات سیاسی و انقطاع افراد از قدرت. خود این انقطاع از قدرت موجب حل برخی مشکلات می‌شود و تبعات حضور در قدرت را محدود می‌کند. در نظام اسلامی گروهی که قانون اساسی را تدوین کردند به این معنا توجه داشتند که حتماً چرخش قدرت در کشور به وجود بیاید. اما در این زمینه خوب است یک مروری کنیم ببینیم چه نگاه‌هایی در این باره وجود داشته؟ چرا که همه نگاه واحدی نسبت به این مقوله مهم ندارند. در زمان حیات امام(ره) این مساله آن ابعادی را نداشت که بعد از حیات امام پیدا کرد. در دوران امام ما احساس یک نوع شکنندگی به خاطر مشکلات انقلاب داشتیم که سعی می‌کردیم شخصیت‌هایی را برگزینیم که همه جناح‌های سیاسی و تفکر ات حول آنها مشترک بودند. مهندسی رهبری برای چرخش قدرت قبل از دوم خرداد 2 دوره ریاست جمهوری آقای هاشمی را داشتیم. در طول این 2 دوره مسائلی در کشور رخ داد که براساس آن رخدادها یا متاثر از آن رخدادها، تمایلی در یک جریان به وجود آمد که حتی قانون اساسی را تغییر بدهد و ماندگاری در قوه مجریه را - درست بر خلاف قانون اساسی- دنبال کند. این یک بحث همین طوری نبود که ناگهان به ذهن یک فرد یا یک جریان سیاسی برسد. اما در این مقطع زمانی این تمایل و این گرایش بسیار، بسیار روشن‌تر و بارزتر از گذشته بروز کرد. در این مقوله رهبری مقاومت جدی کرد. یعنی رهبری 3 بار با این خواسته مخالفت کردند. مخالفتی که همه جامعه متوجه شدند. به نوعی در برابر رئیس‌جمهور وقت ایستادگی کردند و این زیاده‌خواهی را که در مغایرت روشن با قانون اساسی بود، متوقف کردند.به اعتراف همه کسانی که در آن دوره دولت را در دست گرفته بودند، رهبری مقاومت جدی کردند تا این چرخش قدرت در کشور نهادینه و ماندگار شود، گرچه در بخشی از قدرت چرخش به وجود آمد یعنی برخی نیروهای گذشته ماندگار شدند. به هر حال ما آن دوره را پشت سر گذاشتیم و یک ظرفیت تحمل رقیب در جامعه شکل گرفت. یعنی در آن جریان اقلیت این ظرفیت ایجاد شد که رقیب خودش را در راس قوه مجریه تحمل کند. پس از 2 دوره آقای خاتمی، رهبری شرایط جامعه را باز به نوعی هدایت کردند که برخی زیاده‌طلبی‌ها و تغییرات در قانون اساسی که در این دوره هم باز دنبال می‌شد، محصور و محدود و کنترل شد. براساس آنچه که رهبری هدایت کردند، یک فرد جوانی روی کار آمد. آیا این امر مورد پذیرش اقلیت قرار گرفت یا نه؟ اقلیتی که نتوانست در انتخابات نهم مسند قوه مجریه را از آن خود سازد تلاش‌های زیادی کرد بگوید اگر ما نباشیم در عرصه بین‌المللی و در عرصه داخلی مسائل به گونه‌ای رقم خواهد خورد که بلافاصله از ما خواهند خواست که دوباره به قدرت بازگردیم. این را حتی در محافل خصوصی با بیگانگان هم مطرح کردند. به صراحت در جاهای مختلف گفتند که فقط ما می‌توانیم کشور را به پیش ببریم و این بحث چرخش قدرت و روی کار آمدن نیروهای جوان در عرصه مدیریت اجرایی یک امر خیالی و ذهنی است. در واقع مهندسی رهبری را در این عرصه نقد می‌کردند که خیر، این به جایی نخواهد رسید و کشور به سرعت محتاج ما خواهد شد و ما بازخواهیم گشت و مسائل را مدیریت خواهیم کرد. اینجا دیگر مساله فرق می‌کند. اینجا اگر رهبری از رئیس‌جمهور وقت حمایت می‌کند تا او براساس مخالفت‌ها و ضدیت‌ها زمین نخورد، به هیچ‌وجه مساله حمایت از یک فرد نیست. حمایت از یک اصل است و آن چرخش قدرت است. فرصت جدید نقد آنچه که در آستانه این انتخابات به وجود آمد یک مرحله جدید و یک گام نو در انقلاب اسلامی بود. علاوه بر چرخش قدرت زمینه نقد شخصیت‌ها هم فراهم شد. این هم به نظر من براساس مهندسی رهبری است. چرا؟ نقد در درون نیروهای انقلاب در آستانه انتخابات بسیار تاثیرگذار است. می‌شود گفت 90 درصد جامعه تمام توجهش را به این مساله معطوف می‌دارد تا ببیند که چه چیز در جامعه رقم می‌خورد. بنابراین اگر این چرخش قدرت بر مبنای یک نقد جدی صورت بگیرد، می‌تواند منجر به جراحی‌های دقیقی هم درون نظام شود. جراحی‌ای که اگر خارج از دوران انتخابات بخواهد صورت بگیرد منجر به مشکلات زیادی می‌شود. یعنی بدون نظارت عامه جامعه، اصلاحات اساسی بسیار سخت و حتی ناممکن است. اما برخی از مشکلات موجود در جامعه ما با انتخابات به سهولت امکانپذیر است که در شرایط عادی حتی اگر هزینه‌هایی به مراتب بیشتر از این بدهیم دستاوردی نداریم. مخالفان نقد و چرخش قدرت بنابراین رهبری انتخابات را به این سو سوق دادند که انتخابات بتواند برخی از مشکلات جامعه را برای جامعه مشخص کند و توجه عموم جامعه را به این مسائل مهم جلب کند. معلوم بود که این قضیه از سوی کسانی که علی‌القاعده اصلا به چرخش قدرت معتقد نیستند با مخالفت‌های جدی مواجه خواهد شد. الگوی تمرکز قدرت از زمان حضرت امام (ره) یک سابقه طولانی دارد؛ بر خلاف ادعای کسانی که این مساله را ربط می‌دهند به اینکه بعد از رحلت امام چنین زیاده‌طلبی‌هایی ایجاد شد، برخی از کسانی که در دوران امام زیاده‌خواهی‌های جدی داشتند بعدها قدرتشان با درایت رهبری محدود شد و در واقع واکنش‌های شدیدی که از سوی آنها می‌بینید به دلیل ایجاد محدودیت در قدرتشان با یک درایت و مهندسی خاصی است. در آستانه انتخابات این دوره شما صف‌آرایی گسترده‌ای را شاهد بودید که 2 تا پایه دارد. یکی بحث مخالفت با رئیس دولت نهم است که برخی از ایراداتی که از رئیس‌جمهور به دست آوردند را بزرگنمایی کرده و در جامعه مطرح می‌کردند. دوم بحث سوار شدن بر موجی بود که رهبری در زمینه عدالتخواهی، ساده‌زیستی، اصالت‌های اولیه انقلاب و ... ایجاد کردند. اصلا تمام جریاناتی که قبلا شعارهایشان به‌گونه دیگری بود، آمدند بر اساس این شاخص‌ها فردی را پیدا کردند که بتواند در واقع منطبق باشد. آیا واقعا رویکردی به طرف ساده‌زیستی وجود داشت؟ رویکردی به طرف عدالت‌طلبی وجود داشت؟ قطعا چنین چیزی نبود. از جانب کسانی که در برابر رهبری صف‌آرایی و مقاومت می‌کنند، قانون‌گرایی را نمی‌پذیرند، از تخلفات بارز حمایت می‌کنند تا بحث عدالت در جامعه محقق نشود، قانون‌گرایی محقق نشود، در آستانه انتخابات نمی‌توانیم بپذیریم که آنها بروند یک فردی را پیدا کنند که این آدم عدالت‌طلب باشد و آنها در واقع هدف غایی‌شان تحقق عدالت‌طلبی در جامعه باشد. رهبری آمدند انتخابات را به این سو هدایت کردند که این مسائل بتواند در انتخابات مورد توجه قرار بگیرد و جامعه با رای خودش این اصلاح را صورت بدهد اما دیدید که با چه مقاومتی مواجه شد. آیا واقعا جامعه ظرفیت پذیرش این مطلب را نداشت؟ یعنی شما در اوج التهابات رقابت انتخاباتی هیچ نوع کم‌ظرفیتی از جانب توده‌های مردم را شاهد نیستید بلکه برعکس جامعه استقبال می‌کرد بیشتر دریابد که چه چیزی در جامعه دارد می‌گذرد. یعنی نوع مواجهه توده‌های ملت در ارتباط با بحث انتخابات و مناظره‌های انتخاباتی یا بحث‌های انتخاباتی بیانگر این بوده که این تشنگی ادامه دارد و می‌خواهد بداند و بعد بر اساس آن دانسته رای بدهد. اما یک کم‌ظرفیتی را در کسانی که سرمایه‌گذاری کرده بودند برای اینکه پایان دهند به چرخش قدرت در کشور و به نوعی این روند را متوقف کنند، شاهد بودید. عزم نظام برای صیانت از آرا در اوج تاییدهای خلاف واقع در دوم‌خرداد که همه می‌گفتند، ناطق نوری برنده انتخابات خواهد بود، رهبری گرایش به ایشان دارد، قوه مجریه دست جریان آقای ناطق نوری است و‌ شورای نگهبان دارای چنین گرایشی است، درست یک شخصیت دیگری با رای ملت کیان قوه مجریه را در دست می‌گیرد که اصلا هیچ کسی اینچنین چیزی را پیش‌بینی نمی‌کرد. صیانت از آرای ملت جزو اراده نظام محسوب می‌شود. این مساله به کرات اثبات شده،‌ اما برخی آمدند حرکت‌هایی را آغاز کردند که گویا نظام چنین اراده‌ای ندارد. باید در خارج از نظام یک اراده‌ای شکل بگیرد و کمیته صیانت تشکیل شود. این حرف، حرف غلطی بود و برای آنها هم محرز بود که این صیانت در درون نظام صورت خواهد گرفت اما کمیته صیانت از آرا برای این معنا ایجاد شده بود که در واقع چرخش قدرت را متوقف کند. این در واقع یک نسخه جدیدی بود درباره عدم پذیرش چرخش قدرت. اینها کسانی‌اند که در کارنامه خودشان مخالفت‌های بارزی با چرخش قدرت دارند. کسانی که می‌خواستند قانون اساسی را تجدید کنند برای اینکه در قدرت باقی بمانند، بعد اصلا راضی نبودند انتخاباتی شکل بگیرد که چرخش قدرت واقعی در کشور به وجود بیاید. یعنی یک رئیس‌جمهوری بیاید سر کار اما در واقع هیچ‌کاره باشد. از طریق منابعی که از دایره ملت خارج کردند و به صورت خصوصی و انحصاری بر آن تسلط پیدا کردند، بتوانند در واقع کشور را آنها اداره کنند. اینها چرخش قدرت نیست. چرخش قدرت واقعی این است که وقتی یک رئیس‌جمهوری وارد میدان شد بتواند آن عقبه‌ها را قطع کند. قبول داشتن دولت نهم این نیست که دولت نهم اشتباه نداشته، خیر! اشتباه داشته، ما و شما هم با برخی از اشتباهاتش به حق مقابله کردیم، اما کسانی که می‌خواستند چرخش قدرت را در کشور منکوب کنند، اتکای‌شان به برخی ضعف‌ها برای این بود که به ملت ثابت کنند چرخش قدرت در کشور امری بیهوده است. بنابراین خارج از حلقه اول کاندیداها یک سازمانی به وجود آمد با پول‌های کلان به صورت مستقیم تا انتخابات را به نوعی هدایت کند که این چرخش قدرت اتفاق نیفتد. مقابله با مهندسی رهبری در مناظرات از تخلفات برخی منسوبان افراد نام برده شد. نه بحثی از خود آقای ناطق‌نوری به میان آمد، نه از شخص آقای هاشمی، بحث منسوبانشان بود. این هم چیز جدیدی نبود. در حلقه خواص این منسوبان مدت‌ها بود که این تخلفاتشان مطرح بود، یعنی چیز جدیدی هم نبود؛ بحث رشوه گرفتن از استات اویل برمی‌گردد به قبل از دولت نهم. از آن موقع در محافل مطرح بود. در خارج کشور مقصران آن مورد محاکمه واقع شدند. این چه ربطی به مقدسات دارد؟ چه ربطی به کیان نظام دارد؟ اما در واقع مقابله آنها با آن مهندسی است که رهبری گفتند. رهبری با نام بردن افراد خیلی موافق نبودند اما در عین حال در مناظره بحث‌ها مطرح می‌شود. اینکه یک نامه‌ای به رهبری نوشته می‌شود،3‌روز قبل از انتخابات، بشدت تند و بدون سلام و احترامات رایج. شما از جهت‌گیری این نامه باید بفهمید مهندسی این قضیه مال کیست و فردی که این نامه را می‌نویسد می‌داند برای کیست. مثلا این نامه را باید بنویسد به فردی که این جسارت را به خودش داده که قبلا درباره فرزند یک فردی بحث کرده، چرا باید یک نامه شداد و غلاظ به رهبری نوشته شود و رهبری تهدید شوند به اینکه اگر متوقف نکنید این قضیه را، در آینده نزدیک در خیابان‌ها شاهد مسائلی این چنین خواهید بود. چرا؟ چون او هم می‌فهمد که مهندسی این کار با رهبری است و در واقع به کسی دارد عتاب می‌کند که می‌خواهد کشور را وارد وادی‌ای کند که برخی از مشکلات شکل گرفته در جامعه از طریق انتخابات حل و فصل شود. او می‌داند باید چه کسی را برای متوقف شدن این روند تحت فشار قرار بدهد. در این قضیه تنومندی خودشان را خواستند نشان بدهند. اساس در جلوگیری از چرخش قدرت است و اینکه نگذاریم اتفاقات آن معنی واقعی خودش را پیدا کند و مردم با آگاهی رای بدهند. در روز انتخابات هم اعلام کنند که اگر فلانی رای نیاورد قطعا تخلف شده و مردم به خیابان‌ها بریزند. یعنی ما فقط با شرایط خودمان انتخابات را قبول داریم. بعد از انتخابات هم تا قبل از فرمایش مقام معظم رهبری در نماز جمعه تهران شاید می‌شد گفت که مثلا برخی از عزیزان عنایت به مسائل ندارند. در حالی که عنایت داشتند. مقابله با بسیاری از رهنمودهای رهبری آن چنان روشن بود که حتی بسیاری از دلسوزان انقلاب اسلامی در خارج از کشور هم متوجه این مساله شده بودند. نگارنده آن نامه وقتی که سفری به عراق داشت در ملاقات با آیت‌الله سیستانی اولین تذکری که آیت‌الله سیستانی به ایشان دادند، این بودکه چرا با رهبری همراه نیستید؟ قبل از انتخابات هم حتی برای ناظران در مسائل داخلی کشور ما کاملا روشن بود که یک مشکلاتی وجود دارد. رهبری می‌خواهند برخی از مفاسد و آفات را از دامن انقلاب دور کنند. بنابراین ما وارد شرایطی شدیم که احساس می‌کردیم بعد از فرمایشات مقام معظم رهبری لااقل یک ملاحظاتی در نظر گرفته شود اما متاسفانه این مهم و این خواسته ملت در این زمینه رعایت نشد و برخی از عزیزانی که از آنها انتظار می‌رفت، نه تنها چنین نکردند بلکه اعضای خانواده خودشان را گسیل داشتند به صحنه‌ای که قطعا متعلق به نیروهای انقلاب نبود.