دکتر نوذر شفیعی
نتایج اعلام شده انتخابات افغانستان نشان می‌دهد حامد کرزای، رئیس‌جمهور فعلی با کسب 54 درصد آرا دوباره انتخاب شده و دیگر نیازی به برگزاری مجدد انتخابات وجود ندارد. این در حالی است که موسسه جهانی نهادهای دموکراتیک حقوق بشر در گزارشی اعلام کرده که اگر آرای تقلبی انتخابات باطل شود، این رای‌گیری به دور دوم کشیده خواهد شد. اگر قرار بود هم انتخابات سالم در افغانستان برگزار شده و هم نتیجه آن سالم اعلام شود باید بر اساس یک روند طبیعی و آنگونه که اتفاق افتاده بود نتایج اعلام می‌شد. حالا که پس از اما و اگرهای زیاد و بعد از یک تاخیر طولانی و غیرمعمول نتیجه انتخابات به نفع کرزای اعلام شده است، هر تدبیر دیگری که در رابطه با انتخابات مطرح می‌شود فقط و فقط برای التیام بخشیدن به آنهایی است که معتقدند حقوق‌شان تضییع شده و الا بعید به نظر می‌رسد انتخابات دوباره برگزار شده یا به دور دوم کشیده شود، به این دلیل که هزینه برگزاری انتخابات در افغانستان بالاست و اگر اعلام شود به رغم نتیجه اعلام شده در انتخابات تقلب صورت گرفته و رای‌گیری‌ها باید دوباره انجام شده یا به دور دوم کشیده شود، اوضاع در کابل وخیم‌تر خواهد شد.
بدون تردید این اتفاق از یکسو فرصت را برای طالبان فراهم می‌کند تا به کشور ضربه بزنند و آن را آسیب‌پذیر کنند و از سوی دیگر فرصتي به طرفداران کرزای می‌دهد تا ناآرامی و بی‌ثباتی ایجاد کنند که برآیند کلی این حوادث تشدید درگیری‌ها در افغانستان خواهد بود بنابراین به نظر می‌آید سیستمی که انتخابات افغانستان را مدیریت می‌کند تمایلی ندارد افغانستان به نقطه صفر بازگردد بلکه می‌خواهد به رغم نقایصی که وجود دارد نتیجه انتخابات مورد پذیرش قرار بگیرد و احتمالا از کسانی که معتقدند انتخابات به زیان آنها تمام شده یا در انتخابات تقلبی صورت گرفته و حقوق آنها تضییع شده به شکل دیگری دلجویی خواهد کرد. اکنون باید به این موضوع پرداخت که خوب یا بد، نتیجه اعلام شده است اما فضای پس از انتخابات چگونه باید باشد. در این راستا باید گفت فضای بعد از انتخابات مبتنی بر این اصول است: 1- مشارکت حداقلی در انتخابات افغانستان صورت گرفته است (یعنی بین 30 تا 35درصد واجدین شرایط در رای‌گیری شرکت کردند) لذا هر کس که بر اساس این آرا، قدرت را به دست گرفته دارای وجاهت قانونی است اما از مشروعیت لازم برخوردار نیست بنابراین چنین رئیس‌جمهوری اساسا پایه‌های کرسی لرزانی دارد.
2- این تصور، شبهه یا واقعیت وجود دارد که در انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان تقلب صورت گرفته و این مساله خواه‌ناخواه بخشی از مردم افغانستان را نسبت به رئیس‌جمهور منتخب سرخورده کرده است. رئیس‌جمهور منتخب باید دست به اقدامات و اعمالی بزند که رضایت کسانی که از نتیجه انتخابات ناراضی هستند را به دست آورد.
3- رئیس‌جمهور منتخب با مجموعه‌ای از چالش‌ها مواجه است که یکی از آنها تلاش طالبان برای تشدید حملات است.
طالبان به این نتیجه رسیده‌اند که میزان پایین مشارکت در انتخابات افغانستان ناشی از فشارهایی بوده که آنها وارد کرده‌اند، بنابراین امیدوار هستند تا با تداوم این فشارها دوباره سیاست و حکومت را در این کشور آسیب‌پذیرتر کنند. در کنار این موارد بحث دیگری هم وجود دارد و آن اینکه رئیس‌جمهور جدید باید تحت هر شرایطی روند بازسازی افغانستان را تسریع کند چون اگر عقب‌ماندگی‌های اقتصادی کماکان به قوت خود باقی باشد ممکن است بر دامنه نارضایتی‌ها افزوده شود، بنابراین در مجموع و به‌عنوان نتیجه‌گیری این بخش می‌توان گفت که رئیس‌جمهور در فضای پس از انتخابات باید به گونه‌ای عمل کند که رضایت کسانی که به او رای نداده‌اند و همچنین رضایت کسانی که معتقدند در انتخابات تقلب صورت گرفته، جلب شود، بازسازی افغانستان به گونه‌ای صورت بگیرد که رفاه و توسعه را به دنبال داشته باشد و مجموعه این امور مانع از قدعلم کردن مجدد طالبان شود. شرایط موجود در افغانستان نه‌تنها روی این کشور که کشورهای همسایه نیز تاثیرات سوئی خواهد گذاشت.
در اوضاع فعلی این سوال مطرح می‌شود که جمهوری اسلامی به‌عنوان همسایه شرقی این کشور بحران‌زده در قبال اتفاقات انتخابات افغانستان چه سیاستی را باید اتخاذ کند؟
در این راستا باید گفت بحث انتخابات در افغانستان یک پدیده داخلی و مربوط به جامعه افغانستان است. ایران یا هر کشور دیگری بر اساس موازین بین‌الملل باید به آنچه اتفاق افتاده (چه کم و چه زیاد) احترام بگذارد و قضاوت درباره درستی یا نادرستی انتخابات فقط برعهده کمیسیون مستقل برگزاری انتخابات در افغانستان است و باید هر آنچه مورد احترام و تایید مردم افغانستان است مورد تایید جمهوری اسلامی ایران نیز قرار گیرد. آنچه کشورمان در قبال افغانستان می‌خواهد این است که افغانستان کشوری با قدرت و ثبات بالا باشد زیرا با افغانستان با ثبات و مقتدر، ثبات و اقتدار در مرزهای مشترک ایران با افغانستان مستقر خواهد شد و در مجموع یک همسایه امن برای جمهوری اسلامی ایران خواهد بود. افغانستان پسا انتخابات
دکتر نوذر شفیعی
نتایج اعلام شده انتخابات افغانستان نشان می‌دهد حامد کرزای، رئیس‌جمهور فعلی با کسب 54 درصد آرا دوباره انتخاب شده و دیگر نیازی به برگزاری مجدد انتخابات وجود ندارد. این در حالی است که موسسه جهانی نهادهای دموکراتیک حقوق بشر در گزارشی اعلام کرده که اگر آرای تقلبی انتخابات باطل شود، این رای‌گیری به دور دوم کشیده خواهد شد. اگر قرار بود هم انتخابات سالم در افغانستان برگزار شده و هم نتیجه آن سالم اعلام شود باید بر اساس یک روند طبیعی و آنگونه که اتفاق افتاده بود نتایج اعلام می‌شد. حالا که پس از اما و اگرهای زیاد و بعد از یک تاخیر طولانی و غیرمعمول نتیجه انتخابات به نفع کرزای اعلام شده است، هر تدبیر دیگری که در رابطه با انتخابات مطرح می‌شود فقط و فقط برای التیام بخشیدن به آنهایی است که معتقدند حقوق‌شان تضییع شده و الا بعید به نظر می‌رسد انتخابات دوباره برگزار شده یا به دور دوم کشیده شود، به این دلیل که هزینه برگزاری انتخابات در افغانستان بالاست و اگر اعلام شود به رغم نتیجه اعلام شده در انتخابات تقلب صورت گرفته و رای‌گیری‌ها باید دوباره انجام شده یا به دور دوم کشیده شود، اوضاع در کابل وخیم‌تر خواهد شد.
بدون تردید این اتفاق از یکسو فرصت را برای طالبان فراهم می‌کند تا به کشور ضربه بزنند و آن را آسیب‌پذیر کنند و از سوی دیگر فرصتي به طرفداران کرزای می‌دهد تا ناآرامی و بی‌ثباتی ایجاد کنند که برآیند کلی این حوادث تشدید درگیری‌ها در افغانستان خواهد بود بنابراین به نظر می‌آید سیستمی که انتخابات افغانستان را مدیریت می‌کند تمایلی ندارد افغانستان به نقطه صفر بازگردد بلکه می‌خواهد به رغم نقایصی که وجود دارد نتیجه انتخابات مورد پذیرش قرار بگیرد و احتمالا از کسانی که معتقدند انتخابات به زیان آنها تمام شده یا در انتخابات تقلبی صورت گرفته و حقوق آنها تضییع شده به شکل دیگری دلجویی خواهد کرد. اکنون باید به این موضوع پرداخت که خوب یا بد، نتیجه اعلام شده است اما فضای پس از انتخابات چگونه باید باشد. در این راستا باید گفت فضای بعد از انتخابات مبتنی بر این اصول است: 1- مشارکت حداقلی در انتخابات افغانستان صورت گرفته است (یعنی بین 30 تا 35درصد واجدین شرایط در رای‌گیری شرکت کردند) لذا هر کس که بر اساس این آرا، قدرت را به دست گرفته دارای وجاهت قانونی است اما از مشروعیت لازم برخوردار نیست بنابراین چنین رئیس‌جمهوری اساسا پایه‌های کرسی لرزانی دارد.
2- این تصور، شبهه یا واقعیت وجود دارد که در انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان تقلب صورت گرفته و این مساله خواه‌ناخواه بخشی از مردم افغانستان را نسبت به رئیس‌جمهور منتخب سرخورده کرده است. رئیس‌جمهور منتخب باید دست به اقدامات و اعمالی بزند که رضایت کسانی که از نتیجه انتخابات ناراضی هستند را به دست آورد.
3- رئیس‌جمهور منتخب با مجموعه‌ای از چالش‌ها مواجه است که یکی از آنها تلاش طالبان برای تشدید حملات است.
طالبان به این نتیجه رسیده‌اند که میزان پایین مشارکت در انتخابات افغانستان ناشی از فشارهایی بوده که آنها وارد کرده‌اند، بنابراین امیدوار هستند تا با تداوم این فشارها دوباره سیاست و حکومت را در این کشور آسیب‌پذیرتر کنند. در کنار این موارد بحث دیگری هم وجود دارد و آن اینکه رئیس‌جمهور جدید باید تحت هر شرایطی روند بازسازی افغانستان را تسریع کند چون اگر عقب‌ماندگی‌های اقتصادی کماکان به قوت خود باقی باشد ممکن است بر دامنه نارضایتی‌ها افزوده شود، بنابراین در مجموع و به‌عنوان نتیجه‌گیری این بخش می‌توان گفت که رئیس‌جمهور در فضای پس از انتخابات باید به گونه‌ای عمل کند که رضایت کسانی که به او رای نداده‌اند و همچنین رضایت کسانی که معتقدند در انتخابات تقلب صورت گرفته، جلب شود، بازسازی افغانستان به گونه‌ای صورت بگیرد که رفاه و توسعه را به دنبال داشته باشد و مجموعه این امور مانع از قدعلم کردن مجدد طالبان شود. شرایط موجود در افغانستان نه‌تنها روی این کشور که کشورهای همسایه نیز تاثیرات سوئی خواهد گذاشت.
در اوضاع فعلی این سوال مطرح می‌شود که جمهوری اسلامی به‌عنوان همسایه شرقی این کشور بحران‌زده در قبال اتفاقات انتخابات افغانستان چه سیاستی را باید اتخاذ کند؟
در این راستا باید گفت بحث انتخابات در افغانستان یک پدیده داخلی و مربوط به جامعه افغانستان است. ایران یا هر کشور دیگری بر اساس موازین بین‌الملل باید به آنچه اتفاق افتاده (چه کم و چه زیاد) احترام بگذارد و قضاوت درباره درستی یا نادرستی انتخابات فقط برعهده کمیسیون مستقل برگزاری انتخابات در افغانستان است و باید هر آنچه مورد احترام و تایید مردم افغانستان است مورد تایید جمهوری اسلامی ایران نیز قرار گیرد. آنچه کشورمان در قبال افغانستان می‌خواهد این است که افغانستان کشوری با قدرت و ثبات بالا باشد زیرا با افغانستان با ثبات و مقتدر، ثبات و اقتدار در مرزهای مشترک ایران با افغانستان مستقر خواهد شد و در مجموع یک همسایه امن برای جمهوری اسلامی ایران خواهد بود. ارسال نظر
پربیننده