شبی بارانی در کوالالامپور بود. بزرگترین تیم مالزی یعنی «زلانگور» با تیم «پرونئی» مستقل و ثروتمند از پول نفت و درآمدهای نفتی بازی داشت. در دوران شکوفایی گیل مالزی این بازی آن هم برابر پسرعموهای ثروتمندشان میتوانست 30 تا 40 هزار نفر را برای تماشا به ورزشگاه بکشاند. در شبی در بهار 2005 که آنجا بودم و بازی را تماشا میکردم، افراد معدودی در ورزشگاه بودند، آنقدر اندک که به زحمت میتوانستند یکی از 4 بلوک ورزشگاه را پر کنند. تماشاگران هم تلاش خود را به خرج میدادند اما سر و صدایی که آنها به راه میانداختند، کمترین تاثیر را در زمین مسابقه داشت. من در جایگاه ویژه (VIP) نشسته بودم، جایی که گروهی از مردان شیکپوش و چاق روی صندلیهای راحتشان لم داده بودند و تنها به شكل گذرا درباره بازی حرف میزدند، بیشتر با موبایلهایشان حرف میزدند و در نیمه دوم نیز غذای مفصل را نوشجان کردند. هیچکس به خودش زحمت نمیداد بلند شود و تیمهای درون میدان را تشویق کند. صادقانه باید گفت که چیز زیادی هم برای تشویق کردن و فریاد زدن به چشم نمیخورد. بازی نه از سرعتی درخور توجه برخوردار بود و نه توانی برای ارائه چیزی مطلوب داشت. بهترین جای کار آن بود که بازیکنان خودشان را به زمین نمیانداختند و به نشانه آسیبدیدگی وقتکشی و تمارض نمیکردند. در اصل آنها رفتاری بسیار محترمانه با هم داشتند؛ چیزی که بسیار شگفتانگیز بود و فوتبال اروپا از آن سراسر عاری و بیبهره بود. حتی پس از درگیری شدید 2 نفره به طرف مقابل کمک میکردند و با هم دست میدادند! در پایان زلانگور با نتیجه 3 بر صفر به عنوان پیروز مسابقه میدان را ترک کرد. این مسابقه برای موقعیت فوتبال در جزیره مالزی روی هم رفته یک نماد و سمبل بود برای افرادی که عادت داشتند، بازیها در ورزشگاههای پر از تماشاگر در شروع دهه 90 را ببینند، اینطور بود که گویی آنها با دوستی سالخورده، بیمار و در انتظار مرگ مواجه هستند. اسمش هنوز باقی و پابرجا بود هرچند نمای بیرونیاش دستخوش دگرگونیهای زیادی شده بود آنقدر که نمایش از نزدیک بسیار دردناک و تلخ بود. در ردهبندی جهانی تیمهای ملی آنها دچار سقوط شدهاند. مالزی در سال 1993 در رتبه 75 قرار داشت اما اکنون جایگاه آن 159 است، بالاتر از تیمهایی همانند مالدیو، گرانادا و تاهیتی. حال و روز سنگاپور هم چندان تعریفی ندارد و بهتر نیست؛ آنها هفتاد و سوم جهان بودند و اکنون صدو سی و هشتم هستند. هر کسی که درباره رشوهخواری و فساد گسترده مینویسد، به خاطر این کار نه پاداشی میگیرد، نه تشویق میشود. نه از او سپاسگزاری میشود. جانسون فرناندس و لازاروس روک که هرگز مورد تقدیر واقع نشدند. روک که در پایان یک پرونده تا خرخره در قرض و بدهی فرورفته بود بهگونهای که رابطهایش از حلقه حکومتیها از پشتیبانی او سر باز زدند و برایش سری تراشیده شده را فرستادند، در یادداشتی برایش نوشته بودند: «دفعه بعد این واقعی خواهد بود». چند ماه بعد خبرچین او از جامعه تبهکاران منطقه «بریک فیلنر» کشته شد. از قضا این جریان هیچ ربطی به تبانی و تقلب در فوتبال نداشت. او تنها با دارودستهای چینی در سالنی ورزشی درگیر شد. آنها بیرون ورزشگاه منتظر او ایستاده بودند و بعد وقتی او را دیدند با 12 چوب بیلیارد او را به قتل رساندند. روک در اینباره میگوید: «او مرد بزرگ و تنومندی بود و میتوانست آنها را پراکنده کند. با این حال عده مهاجمان بیش از حد بود. از این گذشته دارو دستهاش نیز همراهش نبودند و اینکه اسلحهای برای دفاع از خودش نداشت. او را در حالی که در کوچه افتاده بود، یافتند. دست از کار کشیدند. از آنجا که دولت مالزی از آنها پشتیبانی آنچنانی به عمل نمیآورد، این داستان برای آنها بیش از اندازه خطرناک شده بود. فرناندس ادعا کرد که هر شب از راهی دیگر به خانه میرفت. او گفت: «اگر میخواستم به کارم ادامه بدهم، باید نگران امنیت خانوادهام میبودم». چیزی که در نهایت نتیجه نداشت. من کشته و مرده فوتبال بودم اما تنها میتوانستم شاهد باشم که چطور نابود میشود و رو به زوال میرود. این برای ما بیش از اندازه خطرناک بود. آنها تلاش فراوانی را به خرج دادند تا هر آنچه را که روزگاری میدانستند، فراموش کنند. آنها حتی یادداشتهایشان ازجمله کاغذی که نتایج تمام مسابقهها در لیگ برتر انگلیس را قبل از انجام بازیها پیشبینی میکردند نابود کردند. سالها بعد زمانی که با فرناندس در کافهای در قلب کوالالامپور روبهرو شدم، چهره دوستداشتنیاش بهتر شده بود؛ بویژه با یادآوری روزگار گذشته. او گفت: «کاملا ناامید شده است. نمیتوان از آن داستان به جای خوبی رسید. ما همه چیز را از دست دادیم. ورزش بزرگترین بازنده بود. باخت، چون دیگر تماشاگری باقی نماند. دیگر مردم پرهیجان کافی نبود؛ همانهایی که در جاودانه ماندن ورزش نقش و دخالت دارند. ما دیگر چنین چیزی را به چشم نخواهیم دید، حتی کودکانمان هم». برای محمدبن همام و پیتر ولاپان و دیگر کارکنان فوتبال در آسیا قابل درک نیست که هیجان فوتبال در کشورهایشان در واقع بازنمیگردد؛ حتی وقتی آنها قدرتمندتر شدهاند. چند هفته پس از مسابقه زلانگور و برونئی چند تماشاگر را زیر نظر گرفتم. 26 مه 2005 بود درست روز فینال لیگ قهرمانان. شب پیش از آن دنیای فوتبال مسابقهای به یادماندنی را دیده بود. هرچند سال یک بار مسابقهای وجود خواهد داشت که از باقی رقابتهای متوسط فاصله میگیرد. این درسی نه برای ورزش که برای زندگی است. یکبار بهشكل کاملا استثنایی، بزرگنمایی روزنامهنگاران ورزشی که هر بازی را «مسابقه قرن»، «دراماتیک» و «پرهیجان» میخوانند، درست منصفانه از آب درآمد. مسابقه در ورزشگاه المپیک آتاتورك استانبول برگزار شد.
ترجمه: محمد علیجانی بانی پیروزیهای مطمئن (30)
شبی بارانی در کوالالامپور بود. بزرگترین تیم مالزی یعنی «زلانگور» با تیم «پرونئی» مستقل و ثروتمند از پول نفت و درآمدهای نفتی بازی داشت. در دوران شکوفایی گیل مالزی این بازی آن هم برابر پسرعموهای ثروتمندشان میتوانست 30 تا 40 هزار نفر را برای تماشا به ورزشگاه بکشاند. در شبی در بهار 2005 که آنجا بودم و بازی را تماشا میکردم، افراد معدودی در ورزشگاه بودند، آنقدر اندک که به زحمت میتوانستند یکی از 4 بلوک ورزشگاه را پر کنند. تماشاگران هم تلاش خود را به خرج میدادند اما سر و صدایی که آنها به راه میانداختند، کمترین تاثیر را در زمین مسابقه داشت. من در جایگاه ویژه (VIP) نشسته بودم، جایی که گروهی از مردان شیکپوش و چاق روی صندلیهای راحتشان لم داده بودند و تنها به شكل گذرا درباره بازی حرف میزدند، بیشتر با موبایلهایشان حرف میزدند و در نیمه دوم نیز غذای مفصل را نوشجان کردند. هیچکس به خودش زحمت نمیداد بلند شود و تیمهای درون میدان را تشویق کند. صادقانه باید گفت که چیز زیادی هم برای تشویق کردن و فریاد زدن به چشم نمیخورد. بازی نه از سرعتی درخور توجه برخوردار بود و نه توانی برای ارائه چیزی مطلوب داشت. بهترین جای کار آن بود که بازیکنان خودشان را به زمین نمیانداختند و به نشانه آسیبدیدگی وقتکشی و تمارض نمیکردند. در اصل آنها رفتاری بسیار محترمانه با هم داشتند؛ چیزی که بسیار شگفتانگیز بود و فوتبال اروپا از آن سراسر عاری و بیبهره بود. حتی پس از درگیری شدید 2 نفره به طرف مقابل کمک میکردند و با هم دست میدادند! در پایان زلانگور با نتیجه 3 بر صفر به عنوان پیروز مسابقه میدان را ترک کرد. این مسابقه برای موقعیت فوتبال در جزیره مالزی روی هم رفته یک نماد و سمبل بود برای افرادی که عادت داشتند، بازیها در ورزشگاههای پر از تماشاگر در شروع دهه 90 را ببینند، اینطور بود که گویی آنها با دوستی سالخورده، بیمار و در انتظار مرگ مواجه هستند. اسمش هنوز باقی و پابرجا بود هرچند نمای بیرونیاش دستخوش دگرگونیهای زیادی شده بود آنقدر که نمایش از نزدیک بسیار دردناک و تلخ بود. در ردهبندی جهانی تیمهای ملی آنها دچار سقوط شدهاند. مالزی در سال 1993 در رتبه 75 قرار داشت اما اکنون جایگاه آن 159 است، بالاتر از تیمهایی همانند مالدیو، گرانادا و تاهیتی. حال و روز سنگاپور هم چندان تعریفی ندارد و بهتر نیست؛ آنها هفتاد و سوم جهان بودند و اکنون صدو سی و هشتم هستند. هر کسی که درباره رشوهخواری و فساد گسترده مینویسد، به خاطر این کار نه پاداشی میگیرد، نه تشویق میشود. نه از او سپاسگزاری میشود. جانسون فرناندس و لازاروس روک که هرگز مورد تقدیر واقع نشدند. روک که در پایان یک پرونده تا خرخره در قرض و بدهی فرورفته بود بهگونهای که رابطهایش از حلقه حکومتیها از پشتیبانی او سر باز زدند و برایش سری تراشیده شده را فرستادند، در یادداشتی برایش نوشته بودند: «دفعه بعد این واقعی خواهد بود». چند ماه بعد خبرچین او از جامعه تبهکاران منطقه «بریک فیلنر» کشته شد. از قضا این جریان هیچ ربطی به تبانی و تقلب در فوتبال نداشت. او تنها با دارودستهای چینی در سالنی ورزشی درگیر شد. آنها بیرون ورزشگاه منتظر او ایستاده بودند و بعد وقتی او را دیدند با 12 چوب بیلیارد او را به قتل رساندند. روک در اینباره میگوید: «او مرد بزرگ و تنومندی بود و میتوانست آنها را پراکنده کند. با این حال عده مهاجمان بیش از حد بود. از این گذشته دارو دستهاش نیز همراهش نبودند و اینکه اسلحهای برای دفاع از خودش نداشت. او را در حالی که در کوچه افتاده بود، یافتند. دست از کار کشیدند. از آنجا که دولت مالزی از آنها پشتیبانی آنچنانی به عمل نمیآورد، این داستان برای آنها بیش از اندازه خطرناک شده بود. فرناندس ادعا کرد که هر شب از راهی دیگر به خانه میرفت. او گفت: «اگر میخواستم به کارم ادامه بدهم، باید نگران امنیت خانوادهام میبودم». چیزی که در نهایت نتیجه نداشت. من کشته و مرده فوتبال بودم اما تنها میتوانستم شاهد باشم که چطور نابود میشود و رو به زوال میرود. این برای ما بیش از اندازه خطرناک بود. آنها تلاش فراوانی را به خرج دادند تا هر آنچه را که روزگاری میدانستند، فراموش کنند. آنها حتی یادداشتهایشان ازجمله کاغذی که نتایج تمام مسابقهها در لیگ برتر انگلیس را قبل از انجام بازیها پیشبینی میکردند نابود کردند. سالها بعد زمانی که با فرناندس در کافهای در قلب کوالالامپور روبهرو شدم، چهره دوستداشتنیاش بهتر شده بود؛ بویژه با یادآوری روزگار گذشته. او گفت: «کاملا ناامید شده است. نمیتوان از آن داستان به جای خوبی رسید. ما همه چیز را از دست دادیم. ورزش بزرگترین بازنده بود. باخت، چون دیگر تماشاگری باقی نماند. دیگر مردم پرهیجان کافی نبود؛ همانهایی که در جاودانه ماندن ورزش نقش و دخالت دارند. ما دیگر چنین چیزی را به چشم نخواهیم دید، حتی کودکانمان هم». برای محمدبن همام و پیتر ولاپان و دیگر کارکنان فوتبال در آسیا قابل درک نیست که هیجان فوتبال در کشورهایشان در واقع بازنمیگردد؛ حتی وقتی آنها قدرتمندتر شدهاند. چند هفته پس از مسابقه زلانگور و برونئی چند تماشاگر را زیر نظر گرفتم. 26 مه 2005 بود درست روز فینال لیگ قهرمانان. شب پیش از آن دنیای فوتبال مسابقهای به یادماندنی را دیده بود. هرچند سال یک بار مسابقهای وجود خواهد داشت که از باقی رقابتهای متوسط فاصله میگیرد. این درسی نه برای ورزش که برای زندگی است. یکبار بهشكل کاملا استثنایی، بزرگنمایی روزنامهنگاران ورزشی که هر بازی را «مسابقه قرن»، «دراماتیک» و «پرهیجان» میخوانند، درست منصفانه از آب درآمد. مسابقه در ورزشگاه المپیک آتاتورك استانبول برگزار شد.
ترجمه: محمد علیجانی بانی ارسال نظر
پربیننده