گروه سیاسی: 40 روز پس از اجرای قانون اقدام راهبردی برای رفع تحریم‌ها سفیر و نماینده دائم ایران در وین از نصب و آغاز به کار سانتریفیوژهای IR-2m با ظرفیت تقریبی 5 برابر نسبت به نوع IR1 در نطنز و فردو خبر داد.
به گزارش «وطن امروز»، کاظم غریب‌آبادی با انتشار پیام توئیتری نوشت: ضمن سپاس از دانشمندان سختکوش هسته‌ای کشورمان، ۲ زنجیره 348 تایی از سانتریفیوژها IR-2m با ظرفیت تقریبی 4 برابر نسبت به نوع IR1 با موفقیت در نطنز نصب شده و در حال کار با UF6 هستند. نصب ۲ زنجیره سانتریفیوژهای IR6 هم در فردو آغاز شده است. نصب تعداد بیشتری از سانتریفیوژهای جدید، در راه است. غریب‌آبادی افزود: آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همچنان قادر به انجام فعالیت‌های راستی‌آزمایی است و از پیشرفت‌های برنامه‌ریزی شده در این زمینه مطلع می‌شود.
خیز ایران برای افزایش توان غنی‌سازی خود در حالی است که نمایندگان مجلس در آبان‌ماه طرحی را به تصویب رساندند که به موجب آن به منظور رفع تحریم‌های کشورهای غربی، ایران در راستای گام‌های کاهش تعهدات هسته‌ای، برخی محدودیت‌های توافق هسته‌ای موسوم به برجام را کنار می‌گذارد. این طرح ۲ روز پس از ترور شهید فخری‌زاده بار دیگر در صحن مطرح شد و ۲ فوریت آن به تصویب نمایندگان رسید. نمایندگان مجلس آذر ماه مواد این طرح را مورد بررسی قرار دادند و در نهایت این طرح را به تصویب رساندند. البته رئیس‌جمهور از ابلاغ این قانون سر باز زد و در نهایت این رئیس مجلس بود که به دلیل استنکاف رئیس‌جمهور از ابلاغ قانون، آن را برای اجرا به دستگاه‌های دولتی ابلاغ کرد.
در مواد یک، ۲ و ۳ این قانون برنامه ایران برای افزایش ظرفیت غنی‌سازی و افزایش مقدار اورانیوم غنی‌شده آورده شده است:
ماده ۱- سازمان انرژی اتمی ایران موظف است ظرف مدت ۲ ماه پس از تصویب این قانون، سالانه به میزان حداقل ۱۲۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۲۰ درصد در تاسیسات شهید علیمحمدی فردو تولید و در داخل کشور ذخیره و نیز نیازهای صلح‌آمیز صنایع کشور به اورانیوم با غنای بالای ۲۰ درصد را به طور کامل و بدون تأخیر تأمین کند.
ماده ۲- در جهت تحقق ظرفیت یکصد‌و‌‌نود هزار سو غنی‌سازی، سازمان انرژی اتمی ایران مکلف است پس از تصویب این قانون، ظرفیت غنی‌سازی و تولید اورانیوم غنی‌سازی شده را با سطح غنای متناسب هر یک از مصارف صلح‌آمیز کشور، به میزان ماهانه حداقل ۵۰۰ کیلوگرم افزایش دهد و نسبت به نگهداری و انباشت مواد غنی‌شده در کشور و مصرف معین حجم مذکور اورانیوم غنی‌سازی شده، اقدام کند.
ماده ۳- برای تحقق هدف مندرج در ماده ۲، سازمان انرژی اتمی موظف است ظرف مدت ۳ ماه عملیات نصب، تزریق گاز، غنی‌سازی و ذخیره‌سازی مواد را تا درجه غنای مناسب، با حداقل ۱۰۰۰ عدد ماشین IR-2m در بخش زیرزمینی تاسیسات شهید احمدی‌روشن نطنز آغاز کند. همچنین سازمان انرژی اتمی مکلف است در همین بازه زمانی، هر گونه عملیات غنی‌سازی و تحقیق و توسعه با ماشین‌های IR6 را به تاسیسات شهید علیمحمدی فردو منتقل کرده و عملیات غنی‌سازی را با حداقل ۱۶۴ ماشین از این نوع آغاز کرده و آن را تا انتهای سال ۱۳۹۹ به ۱۰۰۰ ماشین توسعه دهد.
* ویژگی‌های سانتریفیوژ IR-2m و IR6
سانتریفیوژ دستگاهی است که با استفاده از سرعت چرخش بالا و نیروی گریز از مرکز مواد را از هم تجزیه می‌کند و به عبارتی خلوص مواد را افزایش می‌دهد، لذا در فرآیند تولید سوخت هسته‌ای، سانتریفیوژ در غنی‌سازی اورانیوم نقش اساسی ایفا می‌کند.
ایران پیش از توافق هسته‌ای مجموعا 19846 سانتریفیوژ داشت. این سنانتریفیوژها شامل موارد ذیل بودند:
– 15416 سانتریفیوژ IR1 در کارخانه غنی‌سازی سوخت نطنز
– 1008 سانتریفیوژ IR-2m در کارخانه غنی‌سازی سوخت نطنز
– تعداد 2710 سانتریفیوژ در کارخانه فردو
-328 سانتریفیوژ IR1 در کارخانه نیمه‌صنعتی غنی‌سازی سوخت
-181 سانتریفیوژ IR4
– 12سانتریفیوژ IR6
– 8 سانتریفیوژ IR-6s
– یک سانتریفیوژ IR5
– 20 سانتریفیوژ IR1 و IR-2m
-162 سانتریفیوژ IR-2m
هر سانتریفیوژ قبل از رسیدن به مرحله تولید نیمه صنعتی باید مراحل ابتدایی تحقیق و توسعه از تک‌ماشین، زنجیره 10تایی، زنجیره 20تایی، زنجیره 30تایی و سرانجام زنجیره 164تایی را بگذراند و در صورت موفقیت در همه آزمایش‌های مکانیکال و تزریق گاز اورانیوم، به سمت تولید انبوه برود.
ایران پیش‌تر تعدادی سانتریفیوژ نسل اول یا IR-s1 را در اختیار داشت که با تکنولوژی آلمان در ۴۰ سال پیش تولید شده بود. به اعتقاد کارشناسان، اورانیوم غنی شده توسط مدل‌های IR4 و IR6 می‌تواند بین ۳ تا 10 برابر بیش از مدل IR-s1 باشد.
پیش‌تر علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی اعلام کرده بود کارآیی سانتریفیوژهای IR6 حدود ۱۰ برابر بیش از مدل‌های IR1 است. او همچنین گفته بود ایران به تکنولوژی تولید سانتریفیوژهای IR4 وIR-2m دست یافته و در حال رفع نواقص فرآیند پژوهش و تولید مدل IR6 است. سانتریفیوژهای IR-2m نیز نخستین‌بار سال ۲۰۱۳ در تأسیسات غنی‌سازی ایران نصب شد و تا پیش از حصول توافق هسته‌ای، ۱۰۴۴ دستگاه از این مدل در سایت نطنز وجود داشت. بر اساس برجام، ایران پذیرفت استفاده از این سانتریفیوژها را که قدرت غنی‌سازی آنها تا 5 برابر بیشتر از سانتریفیوژهای نسل نخست است، تا یک دهه بعد از روز اجرا، یعنی سال ۲۰۲۵، به تعویق بیندازد.