۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۳:۲۲
گزارشی از آخرین روز تمرین ارکستر سمفونیک مقاومت به سرپرستی مجید انتظامی

این فصل را با تو خواهم خواند

بعد از ساختن سمفونی‌های «انقلاب» و «ایثار»، این‌بار مجید انتظامی ساخت سمفونی «مقاومت» را برعهده گرفته است. به خاطر دارم روزی که در نشست خبری این سمفونی از او درباره واژه مقاومت سؤال شد او در پاسخ گفته بود: من در برخورد با این کلمه فکر کردم چگونه می‌توان از ابعاد و جنبه‌های مختلف آن در حیطه موسیقی استفاده کرد و به این نتیجه رسیدم که کلمه مقاومت کلمه‌ای شخصی نیست، بلکه یک واژه ملی است بنابراین کوشیدم به هنگام ساخت سمفونی «مقاومت» این واژه را درمفهوم عام خود به کار گیرم و تمام حسی که از این کلمه متبادر می‌شود را به مخاطب منتقل کنم. سمفونی مقاومت شامل 4 بخش با عناوینی چون «جوشش»، «آواز رود»، «امید» و «بانگ پیروزی» است که شعر 3 قسمت آن را ساعد باقری و قسمت آخر را بیگی حبیب‌آبادی سروده است. صدای چنگ که در میانه ارکستر گاه به گوش می‌رسد و صدای دف‌هایی که در برهه‌های مخصوصی به فرمان رهبر ارکستر نواخته می‌شود، شور و هیجان خاصی را به سمفونی بخشیده است. هرچند مجید انتظامی در لابه‌لای تمرین چندین‌بار به دست‌اندرکاران سالن تالار وحدت گوشزد می‌کند که صدای خواننده و گاه صدای برخی سازها به آن شکلی که باید، رسا نیست، اما ارکستر سمفونیک در کمال آرامش به تمرین خود ادامه می‌دهد. ارسلان کامکار که یکی از نوازندگان ردیف نخست کنسرت مایستر است، به دلیل داشتن شرایط نامساعد جسمی و کسالت، یکی، دوبار ارکستر را ترک می‌کند و در میان جمعیت پراکنده‌ای که برای تماشا آمده‌اند و بیشتر طیف رسانه‌ای را تشکیل می‌دهند، می‌نشیند و نفسی تازه می‌کند، اما حال او خوب نیست، به طوری که حتی وقتی بعد از پایان گرفتن بخش‌هایی از ارکستر سمفونیک برای گفت‌و‌گوی کوتاهی کنارش می‌نشینم از صحبت کردن سر باز می‌زند. در مدت زمانی که ارکستر سمفونیک به استراحت مشغول است، نخستین کسی را که می‌یابم نیما مسیحاست. او درباره ویژگی‌های کار مجید انتظامی می‌گوید: این دومین‌باری است که افتخار همکاری با ایشان را دارم. پیش از این سمفونی انقلاب را با او کار کردم و سراسر اجرا و تمرین برای من در کنار او واقعا لذت‌بخش بود، شاید به این خاطر که ملودی‌هایی که انتظامی برای ساخت یک سمفونی به کار می‌گیرد، ملودی‌هایی دوست‌داشتنی است. ضمن اینکه موتیف‌هایی که ایشان برای کار انتخاب می‌کنند، دقیق و جذاب است. به طور کلی ارکستر سمفونیک مقاومت با توجه به درونمایه حماسی‌اش از حال و هوای دیگری برخوردار است. مسیحا نیز با تایید این مساله ادامه می‌دهد: زمانی که برای خواندن در ارکستر سمفونیک‌هایی از این دست فعالیت می‌کنم، احساس عجیبی دارم که از بیان آن عاجزم؛ با یک نوع حس بیان‌نکردنی مواجه هستم که نمی‌توانم درباره جزئیات آن چیزی بر زبان بیاورم بویژه وقتی به قطعاتی نظیر «ایران حماسه ایمانت ثبات فرزندانت...» می‌رسم حتی اشک در چشمانم جمع می‌شود. می‌توان گفت فعالیت در ارکستر سمفونیک مقاومت روی من تاثیر بسزایی گذاشته است. این خواننده جوان نسبت به تداوم همکاری با مجید انتظامی ابراز امیدواری می‌کند و می‌گوید: آثار مجید انتظامی هیچگاه برای من دور از ذهن نبوده است. من با قطعات مختلف ایشان بزرگ شده‌ام و از موسیقی فیلم‌هایی چون بوی پیراهن یوسف، آژانس شیشه‌ای و... خاطرات زیادی دارم. در لابه‌لای اجرا، موومان دوم و چهارم از سمفونی «ایثار» نیز اجرا می‌شود که خواندن بخش‌های دوم برعهده نیما مسیحاست و بخش چهارم را گروه کر با همکاری یکدیگر اجرا می‌کنند. مسیحا درباره دلیل گنجاندن قسمت‌هایی از سمفونی ایثار معتقد است: این تصمیمی بود که مجید انتظامی و انجمن موسیقی گرفتند و گروه نیز روی این بخش‌ها تمرین زیادی کرده است. به هرحال وزارت ارشاد و دفتر موسیقی و دیگر نهادهای مربوطه باید به سرمایه‌گذاری بیشتری روی ساخت سمفونی‌هایی از این دست با مضامین حماسی و ملی بپردازند. تجربه اجرا در سمفونی‌های پیشین به خوبی نشان داده است که مردم از این آثار استقبال خوبی می‌کنند و به طورکلی سمفونی‌هایی با این درونمایه‌ها توانسته به آن شکلی که شایسته است درون مردم جای گیرد و مخاطبان اصلی خود را جذب کند. مجید انتظامی با وجود اینکه مشغله فراوانی دارد و حتی در آنتراکت نخست هم وقتی برای استراحت ندارد، مانند همیشه با اهالی رسانه از شبکه‌های خبری گرفته تا روزنامه‌ها و خبرگزاری‌ها رفتار محترمانه و متواضعی دارد، به طوری که اصرار او برای پاسخ دادن به سؤالات تمام خبرنگاران حاضر در جمع عجیب و جالب به نظر می‌آید و فروتنی هنرمندانه‌اش جلب توجه می‌کند. او درباره سمفونی مقاومت پیش از این در نشست خبری توضیحات مختصری داده بود و این‌بار وقتی از او درباره وجود دف‌ها در ارکستر و اینکه این سازها در سمفونی نماد چه چیزی هستند پرسیده می‌شود، می‌گوید: نماد عرفان است و من در این کار و کارهای همیشه‌ام، حتی زمانی که هنوز هیچ‌کس دف استفاده نمی‌کرد، از آن استفاده کرده‌ام که نماد عشق، عرفان و حماسه بوده است. می‌گویم شاید هم این احساس شخصی من باشد، اما بخش‌هایی از این سمفونی مرا بی‌اختیار به یاد موسیقی فیلم «بوی پیراهن یوسف» می‌اندازد. آیا گنجاندن تم این فیلم در سمفونی ایثار تعمدی بوده یا اتفاقی؟ انتظامی در پاسخ به این پرسش می‌گوید: من با شما در این زمینه هم‌عقیده نیستم. تصور می‌کنم هر کسی برای خود امضایی دارد. به عنوان مثال وقتی کارهای موتزارت را می‌شنوی، می‌بینی یک فرم ثابت در تمام کارهای او هست. البته قصد ندارم خود را با بزرگان موسیقی دنیا مقایسه کنم، منظورم این است که کار من نیز دارای امضایی است که به آن اشاره کردم. حالا شاید این تشابه فرمی که شما از این سمفونی و «بوی پیراهن یوسف» برداشت کرده‌اید به دلیل فرم استفاده از سازهایی باشد که در هر دوی این آثار به نوعی مشترک بوده است. روی این اصل چنین تشابهی برای شما تداعی می‌شود. فرصت کوتاه است و انتظامی با تمام اشتیاقی که دارد، نمی‌تواند به تمام سؤالات پاسخ گوید. بتدریج وقت استراحت گروه به لحظات پایانی خود نزدیک می‌شود و او باید خود را برای سرپرستی بخش‌های بعدی مهیا کند. با این حال درباره تلفیق سازهای سنتی و مدرن در ارکستر سمفونیک نیز توضیح می‌دهد: من همیشه براین اعتقاد بوده‌ام که در جریان ساخت یک سمفونی به ایجاد تنوع بصری برای مخاطب بپردازم و همیشه هم این کار را کرده‌ام. این‌بار اتفاقا این حرکت را انجام ندادم. قصد داشتم از کارهای نمایشی پرهیز کنیم. البته اگر وقت داشتیم، می‌توانستیم مانورهای بیشتری روی این سمفونی انجام دهیم و حتی در لابه‌لای آن، به پیاده کردن نمایش نیز بپردازیم، اما متاسفانه به دلیل کمبود وقت به این جنبه‌ها دست نیافتیم. رهبر ارکستر سمفونی مقاومت در ادامه در پاسخ به این پرسش که چرا ساخت این سمفونی به تعویق افتاد نیز می‌گوید: به دلیل تعطیلی‌ها و عزاداری‌های پیش آمده در 2 ماه اخیر اجرای این سمفونی اندکی به تاخیر افتاد. البته قرارداد این کار 2 سال پیش بسته و 4 فصل آن ساخته شد. ببینید وجود سازهایی چون گیتار، گیتار باس و پیانو چیزی است که در حالت طبیعی در ارکستر سمفونیک مشاهده نمی‌شود، اما وقتی به من پیشنهاد دادند تا ساخت سمفونی مقاومت را آغاز کنم، تصور کردم این از آن دست سمفونی‌هایی است که می‌توان خیلی روی آن کار کرد. روی این اصل تصمیم گرفتم با انتخاب فرم‌ها و ملودی‌های گوناگون، مخاطبان بیشتری را جذب کنم. من به معنای واقعی سعی کردم عشق را در تار و پود تمام سازهایی که در این ارکستر مشاهده می‌کنید بگنجانم و حتی این حس را به تک سازها نیز منتقل کنم. در واقع سعی کردم هیجان و عشق را در لایه‌های تحتانی این سمفونی به مثابه زیربنا قرار دهم و خوشحالم که تا حدودی از منظر خود توانسته‌ام دراین امر موفق باشم. بخش‌های ابتدایی این سمفونی آرام است و بعد ریتم تندتری به خود می‌گیرد. در جریان ساخت سمفونی ایثار، برخی درباره ویژگی‌های این کار سؤال کردند. من قصد داشتم با ساخت این سمفونی به تبع دیگر کارهایم طی سال‌های گذشته به نوآوری بپردازم. من در هیچ کاری دست به معجزه نزدم اما تمام تلاشم را برای ترسیم یک نوآوری و خلاقیت به کار بستم به طوری که اگر دقت کنید مشاهده می‌کنید این کار در قیاس با سمفونی انقلاب دارای وجوه افتراقی ازمنظر فرمی است. رازمیک اوهانیان، رهبر گروه 52 نفره کر نیز درباره سمفونی مقاومت معتقد است: این سمفونی می‌تواند به طور قطع در حافظه تاریخی مردم از 2 حیطه جنگ و انقلاب اسلامی نقش مهمی داشته باشد و نقش مجید انتظامی را به عنوان سرپرست گروه نمی‌توان در این میان نادیده گرفت زیرا او توانسته انبوهی از ملودی‌های روان را با گروه کر تلفیق کند و با حضور فاکتور آواز و احساس انسانی، اثر درخور اعتنایی ارائه دهد و آن را به گوش مخاطبان برساند. اوهانیان می‌گوید: مشارکت در سمفونی مقاومت در حقیقت چهارمین تجربه مشترک من با مجید انتظامی است و ما پیش از این در کارهایی چون سمفونی انقلاب و فیلم‌هایی نظیر «از کرخه تا راین» و «آژانس شیشه‌ای» با یکدیگر همکاری داشته‌ایم. درباره این سمفونی می‌توان گفت، گروه کر توانسته است با صدای خود موجی از احساسات انسانی و بشردوستانه را در مفاهیمی چون ایمان، حماسه، عشق به خداوند، عشق به آفرینش، هدف و مؤلفه‌های دیگر به مخاطب منتقل کند.محمدرضا صفی، مدیر داخلی ارکستر سمفونیک تقریبا آخرین کسی است که با وجود وقت اندک به گفت‌وگوی کوتاه با ما می‌نشیند. او نیز ضمن ارائه توضیحاتی پیرامون ارکستر سمفونیک از همکاری با مجید انتظامی ابراز خرسندی می‌کند و امیدوار است اجرای سمفونی 4 بخشی مقاومت بتواند بار دیگر مخاطبان عام را با موسیقی آشتی دهد. تا زمانی که در سالن هستم، محمد عبدالحسینی، دیگر خواننده گروه را پیدا نمی‌کنم، اما زمانی که سالن را ترک می‌کنم آخرین قطعاتی که او در این سمفونی خوانده است در گوشم صدا می‌کند: انسان همیشه با عشق و ایمان/ دل می‌سپارد در راه جانان. ارکستر سمفونیک مقاومت به سرپرستی مجید انتظامی مشتمل بر 110 نوازنده و 52 نفر اعضای گروه کر است. در این ارکستر 6 دف‌نواز به همراه نوازندگان میهمان حضور خواهند داشت ضمن اینکه سازهایی چون گیتار باس، گیتار، پیانو و ماندولین نیز به این ارکستر برای اجرای سمفونی مقاومت اضافه شده ‌است. سمفونی مقاومت از امشب ساعت 20 به مدت 4 شب به سرپرستی مجید انتظامی و حمايت بنياد شهيد و امور ايثارگران در تالار وحدت میزبان علاقه‌مندان و مخاطبان طیف موسیقی خواهد بود.
ارسال نظر
captcha