ترافیک و دیگر مشکلات در حوزه حمل و نقل از جمله چالش‌های پایداری است که گذشت زمان شامل آن نمی‌شود، به عبارتی باید گفت اینگونه نیست که زمانی بروز و در دوره‌ای دیگر فروکش کند بنابراین، این مساله ادامه‌دار است و نمی‌شود به گونه‌ای که اکنون با آن برخورد می‌شود، آن را حل کرد شاید به این دلیل که همواره تقاضا رو به افزایش است ولی عرضه بیشتر نمی‌شود. در واقع جمعیت افزایش پیدا می‌کند و شبکه حمل و نقل روز به‌روز تنگ و تنگ‌تر می‌شود و این یک وضع ادامه‌دار است. البته بخشی از این اتفاق را در سطح جهان می‌شود دید ولی نه با شتابی مثل تهران. در شهرهای دیگر دنیا تدابیر مناسبی برای حل این معضل اندیشیده می‌شود یعنی در شرایطی که عرضه بیش از تقاضاست این اتفاق به خوبی مدیریت می‌شود و هماهنگی بسیار مناسبی برای ارکان مدیریت صورت می‌گیرد.
حمل و نقل همگانی برای تمام مردم، مدیران و مسؤولان پذیرفته شده است به‌عنوان مثال در کشورهایی مانند آلمان 75 درصد شبکه حمل و نقل همگانی به حمل و نقل عمومی اختصاص یافته بنابراین باید گفت توسعه ناوگان برای تردد در شهرها در شرایطی صورت می‌گیرد که حمل و نقل همگانی گسترش پیدا کند. در این شرایط باید به نکته مهمی توجه کنیم و آن این است که با این مساله برخورد سیاسی نکنیم. پس باید این اصل را پذیرفت که در همه جای دنیا شتاب تقاضا در حوزه ترافیک بیشتر از عرضه است ولی علت اینکه گره ترافیک آنها مانند تهران اینقدر کور نمی‌شود در این است که عرضه را به خوبی مدیریت می‌کنند. ارکان عرضه در ترافیک پایتخت 30 دستگاه است که هرگز با هم هماهنگ نمی‌شود، به‌عنوان مثال در جریان یکطرفه کردن خیابان ولیعصر(عج) انتظار می‌رفت رسانه ملی به اطلاع‌رسانی کامل بپردازد ولی این امر محقق نشد. البته موضوع در همین مساله خلاصه نمی‌شود بلکه به‌طور کلی صدا و سیما در زمینه ترافیک موجود در پایتخت نیز رغبت چندانی برای اطلاع‌رسانی از خود نشان نمی‌دهد.در چنین شرایطی باید گفت، دستگاه‌های مختلف با هم هماهنگ نیستند. چندین مناسبت خاص در طول سال اتفاق می‌افتد مثل شب عید، شب جمعه آخر سال، محرم و بویژه بازگشایی مدارس که هم فرم تقاضا تغییر می‌کند هم تعداد متقاضی بشدت افزایش می‌یابد زیرا چندین میلیون دانش‌آموز پس از تعطیلات تابستانی یک‌باره در یک ساعت مشخص که اوج ترافیک است وارد کریدورهای شهری می‌شوند و این اتفاق ترافیک را بشدت برهم می‌زند البته این وضعیت طبیعی است و در هیچ جای دنیا نیز برای یک شرایط استثنایی و مناسبتی که یکی، دوبار در سال اتفاق می‌افتد سیستم خاصی در نظر گرفته نمی‌شود و نهادها در کل سال خود را برای کنترل این موضوع بسیج نمی‌کنند.
به‌عنوان مثال یک بزرگراه برای آمد و شد در روزهای عادی ساخته می‌شود نه برای رفت و آمدی در حد رفت و آمد روزهای اول مهرماه. معمولا ترافیک اول مهر تا پانزدهم یا حداکثر پایان ماه کاهش می‌یابد اگرچه تعداد دانش‌آموزانی که به مدارس می‌روند کم نمی‌شود ولی این اتفاق به این علت صورت می‌گیرد که شهروندان به مسیرهای رفت و آمد خود کاملا آشنا شده و بهترین مسیر را انتخاب می‌کنند. همچنین سرویس مدارس پس از گذشت 2 الی 3 هفته از بازگشایی مدارس بتدریج هماهنگ نمی‌شود که البته این مسائل را می‌توان پیش از بازگشایی مدارس حل و فصل کرد به‌طوری که شهروندان با به دست آوردن اطلاع دقیق‌تر از سال‌های گذشته به مسیرهای خود آشنایی کامل پیدا کنند تا شهر تهران 15 روز را در شرایط ترافیکی ناخوشایند بسر نبرد. در این میان شهرداری تهران همه تلاش خود را به کار می‌برد تا این ترافیک را مدیریت کند ولی اینکه چقدر در رسیدن به این هدف موفق بوده، ارزیابی دقیقی را می‌طلبد. باید پذیرفت که شهرداری یکی از سازمان‌هایی است که در حمل و نقل شهری نقش ایفا می‌کند، در صورتی که همه اختیارات این حوزه را در دست ندارد. تا زمانی که در میزان مسؤولیت‌ها و اختیارات توازن برقرار نشود حل این مشکل بسادگی امکانپذیر نیست. در حقیقت باید در کنار مدیریت واحد شهری، مدیریت واحد حمل و نقل شهری نیز مدنظر مسؤولان قرار گیرد.
* کارشناس ارشد حمل و نقل و امور شهری مدیریت واحد شهری راهکار کاهش ترافیک در مهر
ترافیک و دیگر مشکلات در حوزه حمل و نقل از جمله چالش‌های پایداری است که گذشت زمان شامل آن نمی‌شود، به عبارتی باید گفت اینگونه نیست که زمانی بروز و در دوره‌ای دیگر فروکش کند بنابراین، این مساله ادامه‌دار است و نمی‌شود به گونه‌ای که اکنون با آن برخورد می‌شود، آن را حل کرد شاید به این دلیل که همواره تقاضا رو به افزایش است ولی عرضه بیشتر نمی‌شود. در واقع جمعیت افزایش پیدا می‌کند و شبکه حمل و نقل روز به‌روز تنگ و تنگ‌تر می‌شود و این یک وضع ادامه‌دار است. البته بخشی از این اتفاق را در سطح جهان می‌شود دید ولی نه با شتابی مثل تهران. در شهرهای دیگر دنیا تدابیر مناسبی برای حل این معضل اندیشیده می‌شود یعنی در شرایطی که عرضه بیش از تقاضاست این اتفاق به خوبی مدیریت می‌شود و هماهنگی بسیار مناسبی برای ارکان مدیریت صورت می‌گیرد.
حمل و نقل همگانی برای تمام مردم، مدیران و مسؤولان پذیرفته شده است به‌عنوان مثال در کشورهایی مانند آلمان 75 درصد شبکه حمل و نقل همگانی به حمل و نقل عمومی اختصاص یافته بنابراین باید گفت توسعه ناوگان برای تردد در شهرها در شرایطی صورت می‌گیرد که حمل و نقل همگانی گسترش پیدا کند. در این شرایط باید به نکته مهمی توجه کنیم و آن این است که با این مساله برخورد سیاسی نکنیم. پس باید این اصل را پذیرفت که در همه جای دنیا شتاب تقاضا در حوزه ترافیک بیشتر از عرضه است ولی علت اینکه گره ترافیک آنها مانند تهران اینقدر کور نمی‌شود در این است که عرضه را به خوبی مدیریت می‌کنند. ارکان عرضه در ترافیک پایتخت 30 دستگاه است که هرگز با هم هماهنگ نمی‌شود، به‌عنوان مثال در جریان یکطرفه کردن خیابان ولیعصر(عج) انتظار می‌رفت رسانه ملی به اطلاع‌رسانی کامل بپردازد ولی این امر محقق نشد. البته موضوع در همین مساله خلاصه نمی‌شود بلکه به‌طور کلی صدا و سیما در زمینه ترافیک موجود در پایتخت نیز رغبت چندانی برای اطلاع‌رسانی از خود نشان نمی‌دهد.در چنین شرایطی باید گفت، دستگاه‌های مختلف با هم هماهنگ نیستند. چندین مناسبت خاص در طول سال اتفاق می‌افتد مثل شب عید، شب جمعه آخر سال، محرم و بویژه بازگشایی مدارس که هم فرم تقاضا تغییر می‌کند هم تعداد متقاضی بشدت افزایش می‌یابد زیرا چندین میلیون دانش‌آموز پس از تعطیلات تابستانی یک‌باره در یک ساعت مشخص که اوج ترافیک است وارد کریدورهای شهری می‌شوند و این اتفاق ترافیک را بشدت برهم می‌زند البته این وضعیت طبیعی است و در هیچ جای دنیا نیز برای یک شرایط استثنایی و مناسبتی که یکی، دوبار در سال اتفاق می‌افتد سیستم خاصی در نظر گرفته نمی‌شود و نهادها در کل سال خود را برای کنترل این موضوع بسیج نمی‌کنند.
به‌عنوان مثال یک بزرگراه برای آمد و شد در روزهای عادی ساخته می‌شود نه برای رفت و آمدی در حد رفت و آمد روزهای اول مهرماه. معمولا ترافیک اول مهر تا پانزدهم یا حداکثر پایان ماه کاهش می‌یابد اگرچه تعداد دانش‌آموزانی که به مدارس می‌روند کم نمی‌شود ولی این اتفاق به این علت صورت می‌گیرد که شهروندان به مسیرهای رفت و آمد خود کاملا آشنا شده و بهترین مسیر را انتخاب می‌کنند. همچنین سرویس مدارس پس از گذشت 2 الی 3 هفته از بازگشایی مدارس بتدریج هماهنگ نمی‌شود که البته این مسائل را می‌توان پیش از بازگشایی مدارس حل و فصل کرد به‌طوری که شهروندان با به دست آوردن اطلاع دقیق‌تر از سال‌های گذشته به مسیرهای خود آشنایی کامل پیدا کنند تا شهر تهران 15 روز را در شرایط ترافیکی ناخوشایند بسر نبرد. در این میان شهرداری تهران همه تلاش خود را به کار می‌برد تا این ترافیک را مدیریت کند ولی اینکه چقدر در رسیدن به این هدف موفق بوده، ارزیابی دقیقی را می‌طلبد. باید پذیرفت که شهرداری یکی از سازمان‌هایی است که در حمل و نقل شهری نقش ایفا می‌کند، در صورتی که همه اختیارات این حوزه را در دست ندارد. تا زمانی که در میزان مسؤولیت‌ها و اختیارات توازن برقرار نشود حل این مشکل بسادگی امکانپذیر نیست. در حقیقت باید در کنار مدیریت واحد شهری، مدیریت واحد حمل و نقل شهری نیز مدنظر مسؤولان قرار گیرد.
* کارشناس ارشد حمل و نقل و امور شهری ارسال نظر
پربیننده