درباره «آژانس شيشه‌اي»
کاش توجه بیشتری می‌شد!
پس از سال‌ها می‌خواهم از آژانس شیشه‌ای بگویم و اینکه براستی چرا این فیلم، بهترین فیلم دفاع مقدس شناخته می‌شود؟
اولا من ایمان دارم که بهترین فیلم دفاع مقدس هنوز ساخته نشده و چیزی که اکنون می‌خواهم بگویم، ارزش‌های «آژانس شیشه‌ای» را کم نمی‌کند. من عقیده دارم که این فیلم در حیطه دفاع مقدس به وجه ثانی جنگ پرداخته است؛ یک فیلم تلخ و انتقادی نسبت به شرایط پس از جنگ و عوارض و تاثیرات جنگ روی حالات روانی شخصیت‌ها. چرا فیلم‌هایی که در این ژانر و با رویکرد مستقیم شناخته شده‌اند قابل رقابت با «آژانس» نبودند؟ کارگردان‌های ما چرا نتوانستند فیلمی درباره خود جنگ بسازند. واقعا ما در این زمینه چه کاستی‌ها و مشکلاتی داریم؟ در آمریکا در 20 سال گذشته، فیلمی بزرگ با مضامین تلخ ضد جنگ ساخته نشده است. اما بهترین فیلم‌ها، فیلم‌هایی بوده‌اند که مستقیما درباره جنگ ساخته شده‌اند و به طور ضمنی به بازتاب‌های انسانی آن در مواجهه با دشمن، اقلیم و جغرافیا و درون خود انسان‌ها پرداخته شده است؛ مثل «نجات سرباز رایان» (استیون اسپیلبرگ) و «خط باریک سرخ»
(ترنس مالیک). در ایران بیشتر فیلم‌های دفاع مقدس فیلم‌هایی است که در آن کارگردان‌ها به عوارض جنگ، کم لطفی‌ها و رنجش‌هایی که جنگجویان ما با همه ایثارگری‌ها و بزرگی‌شان نسبت به مردم داشته‌اند، پرداخته‌اند. در واقع این فیلم‌ها، فیلم‌های جدی و درخشانی محسوب می‌شوند. به جرأت می‌توانم بگویم از میان 10 فیلم مهم در عرصه دفاع مقدس، دست کم 8 فیلم از این جنس‌اند. فیلم‌هایی که به ما یادآوری می‌کنند که ما در قبال جنگجویان چقدرکاستی‌ها داشته‌ایم در حالی که همه می‌دانیم، همه اینها تنها عوارض جنگ‌اند و بزرگی دفاع مقدس در خود آن است. ملت همیشه باید در معرض تنبه باشد. سینما آیینه روح ملت است باید درستی و راستی را نشان دهد باید به ملت یادآوری کند که غفلت نکنند. کارگردان‌های ما هرگز نتوانسته‌اند در این سطح از استاندارد، فیلمی درباره جنگ بسازند. این نشانه ضعف آنهاست که نهایت توانایی‌شان فیلمی چون «آژانس شیشه‌ای» است. اغلب فیلم‌های 20 سال اخیری که در این ژانر مهم هستند، فیلم‌هایی‌اند که بخش سیاه جامعه و ملت را نشان می‌دهند و این مفهوم که از مشروعیت فیلم‌های جنگی تاریک اخذ شده به ژانرهای دیگر نیز سرایت کرده است. تقریبا بیشتر آثار مهم سینمای ما از وجوه تاریک و تلخ جامعه تاثیرگرفته‌اند؛ در واقع باید گفت کارگردانان قادر نیستند یک امر زیبا و حماسی را به طور ارزشمند نشان بدهند که در عین حال فیلم خوبی هم باشد. زمانی که همکاری در فیلم «آژانس شیشه‌ای» به من پیشنهاد شد، من تازه از سفر بازگشته بودم. وقتی به منزل رسیدم 3 پیغام از آقایان رضاکیانیان، آتیلاپسیانی و ابراهیم‌حاتمی‌کیا روی پیغام‌گیر بود. آقای حاتمی‌کیا اصرار داشت که من نقش «دکتر»را بپذیرم، اما نقش «سلحشور» را انتخاب کردم. با این شرط که تغییراتی به لحاظ کمی و کیفی در دیالوگ‌های این شخصیت بر مبنای فیلمنامه انجام دهم، که این کار انجام شد و واقعا باعث ارتقای نقش «سلحشور» شد. پس از چند بار تمرین من به آقای حاتمی‌کیا پیشنهاد کردم که یک بازیگر حرفه‌ای، این نقش را بازی کند و بعد از چند روز آقای حاتمی‌کیا پذیرفتند البته انتخاب بعدی حاتمی‌کیا شخص دیگری بود و من دوباره آقای کیانیان را برای این نقش پیشنهاد کردم و سرانجام آقای حاتمی‌کیا به این نتیجه رسیدند که رضاکیانیان، انتخاب بسیار خوبی است. بعد از آن من دیگر هرگز به صحنه فیلمبرداری نرفتم و ارتباط ما همان جا قطع شد. من «آژانس شیشه‌ای» را یکی از بهترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران تلقی می‌کنم و همان طور که ابتدای صحبتم عرض کردم، انتقادات من از ارزش فیلم نمی‌کاهد. اما به نظرم آقای حاتمی‌کیا، درباره فیلم «بعد از ظهر سگی» (سیدنی لومت) کم لطفی کردند، شاید بهتر بود که به تأثیر این فیلم اشاره می‌شد؛ این طوری بر عمق و رسالت اثر می‌افزود. ضمنا ایده اصلی این اثر سینمایی از «حبیب‌احمد‌زاده» است که کاش به قدر و ارزشش توجه بیشتری می‌شد.
*مشاور فیلمنامه «آژانس شیشه‌ای»
درباره «دیده‌بان»
زاویه دید متفاوت
«دیده‌بان» دومین فیلمی بود که من به عنوان دستیار کارگردان در آن کار می‌کردم و تنها فیلمی که در آن با آقای «حاتمی‌کیا» همکاری داشتم.
این فیلم، فیلمنامه یک دست و خوبی داشت و در میان تمام فیلم‌هایي که آن زمان در زمینه دفاع مقدس تولید می‌شد به دلیل زاویه دید متفاوتش نسبت به جنگ، بیان و طراحی خاص فیلمنامه بدون اینکه از الگوهای جذب مخاطبی که دیگر فیلم‌ها از آن بهره می‌بردند، استفاده کند یکی از کارهای ماندگار سینمای جنگ شد. موفقیت این فیلم برای همه آشکار است. فاکتورهای لازم را برای تبدیل شدن به یک اثر خوب داشت و سلامت در کار دیده می‌شد، به دل بیننده نشست و از نظر من همواره یکی از فیلم‌های شاخص جنگ بوده است. این فیلم، دومین کار سینمایی آقای حاتمی‌کیا بود که در آن، دغدغه‌های خاص خودش را داشت و تمام تلاشش را برای این کار کرد و اما «دیده‌بان» تنها تجربه من در سینمای جنگ است؛ فيلمي بسیار پرفراز و نشیب و از لحاظ کاری سرشار از تجربه‌های گوناگون، موقعیت‌های خوب، دشوار و دلچسب بود. همه افراد گروه با هم همکاری داشتند و نهایتا می‌بینیم که فیلم شاخصی از کار درآمد.
* دستیار کارگردان فیلم «دیده‌بان»
نگاه
درباره «آژانس شيشه‌اي»
کاش توجه بیشتری می‌شد!
پس از سال‌ها می‌خواهم از آژانس شیشه‌ای بگویم و اینکه براستی چرا این فیلم، بهترین فیلم دفاع مقدس شناخته می‌شود؟
اولا من ایمان دارم که بهترین فیلم دفاع مقدس هنوز ساخته نشده و چیزی که اکنون می‌خواهم بگویم، ارزش‌های «آژانس شیشه‌ای» را کم نمی‌کند. من عقیده دارم که این فیلم در حیطه دفاع مقدس به وجه ثانی جنگ پرداخته است؛ یک فیلم تلخ و انتقادی نسبت به شرایط پس از جنگ و عوارض و تاثیرات جنگ روی حالات روانی شخصیت‌ها. چرا فیلم‌هایی که در این ژانر و با رویکرد مستقیم شناخته شده‌اند قابل رقابت با «آژانس» نبودند؟ کارگردان‌های ما چرا نتوانستند فیلمی درباره خود جنگ بسازند. واقعا ما در این زمینه چه کاستی‌ها و مشکلاتی داریم؟ در آمریکا در 20 سال گذشته، فیلمی بزرگ با مضامین تلخ ضد جنگ ساخته نشده است. اما بهترین فیلم‌ها، فیلم‌هایی بوده‌اند که مستقیما درباره جنگ ساخته شده‌اند و به طور ضمنی به بازتاب‌های انسانی آن در مواجهه با دشمن، اقلیم و جغرافیا و درون خود انسان‌ها پرداخته شده است؛ مثل «نجات سرباز رایان» (استیون اسپیلبرگ) و «خط باریک سرخ»
(ترنس مالیک). در ایران بیشتر فیلم‌های دفاع مقدس فیلم‌هایی است که در آن کارگردان‌ها به عوارض جنگ، کم لطفی‌ها و رنجش‌هایی که جنگجویان ما با همه ایثارگری‌ها و بزرگی‌شان نسبت به مردم داشته‌اند، پرداخته‌اند. در واقع این فیلم‌ها، فیلم‌های جدی و درخشانی محسوب می‌شوند. به جرأت می‌توانم بگویم از میان 10 فیلم مهم در عرصه دفاع مقدس، دست کم 8 فیلم از این جنس‌اند. فیلم‌هایی که به ما یادآوری می‌کنند که ما در قبال جنگجویان چقدرکاستی‌ها داشته‌ایم در حالی که همه می‌دانیم، همه اینها تنها عوارض جنگ‌اند و بزرگی دفاع مقدس در خود آن است. ملت همیشه باید در معرض تنبه باشد. سینما آیینه روح ملت است باید درستی و راستی را نشان دهد باید به ملت یادآوری کند که غفلت نکنند. کارگردان‌های ما هرگز نتوانسته‌اند در این سطح از استاندارد، فیلمی درباره جنگ بسازند. این نشانه ضعف آنهاست که نهایت توانایی‌شان فیلمی چون «آژانس شیشه‌ای» است. اغلب فیلم‌های 20 سال اخیری که در این ژانر مهم هستند، فیلم‌هایی‌اند که بخش سیاه جامعه و ملت را نشان می‌دهند و این مفهوم که از مشروعیت فیلم‌های جنگی تاریک اخذ شده به ژانرهای دیگر نیز سرایت کرده است. تقریبا بیشتر آثار مهم سینمای ما از وجوه تاریک و تلخ جامعه تاثیرگرفته‌اند؛ در واقع باید گفت کارگردانان قادر نیستند یک امر زیبا و حماسی را به طور ارزشمند نشان بدهند که در عین حال فیلم خوبی هم باشد. زمانی که همکاری در فیلم «آژانس شیشه‌ای» به من پیشنهاد شد، من تازه از سفر بازگشته بودم. وقتی به منزل رسیدم 3 پیغام از آقایان رضاکیانیان، آتیلاپسیانی و ابراهیم‌حاتمی‌کیا روی پیغام‌گیر بود. آقای حاتمی‌کیا اصرار داشت که من نقش «دکتر»را بپذیرم، اما نقش «سلحشور» را انتخاب کردم. با این شرط که تغییراتی به لحاظ کمی و کیفی در دیالوگ‌های این شخصیت بر مبنای فیلمنامه انجام دهم، که این کار انجام شد و واقعا باعث ارتقای نقش «سلحشور» شد. پس از چند بار تمرین من به آقای حاتمی‌کیا پیشنهاد کردم که یک بازیگر حرفه‌ای، این نقش را بازی کند و بعد از چند روز آقای حاتمی‌کیا پذیرفتند البته انتخاب بعدی حاتمی‌کیا شخص دیگری بود و من دوباره آقای کیانیان را برای این نقش پیشنهاد کردم و سرانجام آقای حاتمی‌کیا به این نتیجه رسیدند که رضاکیانیان، انتخاب بسیار خوبی است. بعد از آن من دیگر هرگز به صحنه فیلمبرداری نرفتم و ارتباط ما همان جا قطع شد. من «آژانس شیشه‌ای» را یکی از بهترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران تلقی می‌کنم و همان طور که ابتدای صحبتم عرض کردم، انتقادات من از ارزش فیلم نمی‌کاهد. اما به نظرم آقای حاتمی‌کیا، درباره فیلم «بعد از ظهر سگی» (سیدنی لومت) کم لطفی کردند، شاید بهتر بود که به تأثیر این فیلم اشاره می‌شد؛ این طوری بر عمق و رسالت اثر می‌افزود. ضمنا ایده اصلی این اثر سینمایی از «حبیب‌احمد‌زاده» است که کاش به قدر و ارزشش توجه بیشتری می‌شد.
*مشاور فیلمنامه «آژانس شیشه‌ای»
درباره «دیده‌بان»
زاویه دید متفاوت
«دیده‌بان» دومین فیلمی بود که من به عنوان دستیار کارگردان در آن کار می‌کردم و تنها فیلمی که در آن با آقای «حاتمی‌کیا» همکاری داشتم.
این فیلم، فیلمنامه یک دست و خوبی داشت و در میان تمام فیلم‌هایي که آن زمان در زمینه دفاع مقدس تولید می‌شد به دلیل زاویه دید متفاوتش نسبت به جنگ، بیان و طراحی خاص فیلمنامه بدون اینکه از الگوهای جذب مخاطبی که دیگر فیلم‌ها از آن بهره می‌بردند، استفاده کند یکی از کارهای ماندگار سینمای جنگ شد. موفقیت این فیلم برای همه آشکار است. فاکتورهای لازم را برای تبدیل شدن به یک اثر خوب داشت و سلامت در کار دیده می‌شد، به دل بیننده نشست و از نظر من همواره یکی از فیلم‌های شاخص جنگ بوده است. این فیلم، دومین کار سینمایی آقای حاتمی‌کیا بود که در آن، دغدغه‌های خاص خودش را داشت و تمام تلاشش را برای این کار کرد و اما «دیده‌بان» تنها تجربه من در سینمای جنگ است؛ فيلمي بسیار پرفراز و نشیب و از لحاظ کاری سرشار از تجربه‌های گوناگون، موقعیت‌های خوب، دشوار و دلچسب بود. همه افراد گروه با هم همکاری داشتند و نهایتا می‌بینیم که فیلم شاخصی از کار درآمد.
* دستیار کارگردان فیلم «دیده‌بان»
ارسال نظر
پربیننده