«دیده‌بان» در مقطعی ساخته شد که دوره پذیرش قطعنامه 598 بود. فضای بینابین جنگ فیزیکی و پذیرش قطعنامه شروع شده بود. آن زمان، سناریوی حاتمی‌کیا در بنیاد سینمایی فارابی مورد پذیرش قرار گرفت و مسؤولیت ساخت فیلم بر عهده من گذاشته شد. وقتی فیلمنامه را خواندم، دیدم فیلمنامه‌ای است که برای نخستین بار به درونیات رزمنده‌های دوره جنگ خیلی خوب می‌پردازد؛ از مرحله ترس تا رسیدن به ایثار و شهادت. تا آن زمان در هیچ کدام از فیلمنامه‌های جنگ 8 ساله این مسائل وجود نداشت و این ویژگی فیلمنامه «دیده‌بان» بود که از جزء به کل می‌رسید. به عنوان نمونه شاخص یک جریان فکری و عوامل پیرامونش بود. ویژگی دیگر فیلمنامه روایت مستندگونه آن بود. این فیلم زندگینامه «شهید عارفی» را روایت می‌کرد؛یک شهید گمنام که فقط یک مکالمه از او به‌جا مانده بود و همین دستمایه‌ای شد برای ساخت این فیلم سینمایی. ویژگی دیگر این فیلم متمایز بودن آن از فیلم‌های دیگر جنگ بود که به تهییج آدم‌ها می‌پرداخت. در اینجا به تجلیل آدم‌ها در مقطعی که دیگر جنگ فیزیکی وجود نداشت، پرداخته می‌شد. بعد از خواندن فیلمنامه، کمی بازنویسی در آن انجام شد. آقای علیرضا خورشیدی اصلاحاتی در آن به‌وجود آوردند. فیلمنامه به نگارش درآمد و در زمان اجرا به مشکلاتی برخوردیم مثلاً برای فضاسازی آبراه‌های فکه دچار مشکل شدیم، خلاصه یک برنامه‌ریزی برای 72 ساعت فیلمبرداری کردیم و کلاً در 72 ساعت فیلم به پایان رسید و فیلم منحصر به فردی از کار درآمد. آقای حاتمی‌کیا قصد داشت روایت مستندگونه حادثه در فیلمنامه حفظ شود. در مرحله تدوین هم کاری شد که این روایت مستند بیشتر به چشم بیاید. این کار به نحوی نگرش همه جانبه تمام افرادی بود که در فیلم‌کار می‌کردند. از نظر فکری همه عوامل کمک کردند تا فیلم به این مرحله برسد و هنوز هم برای من بهترین فیلم دفاع مقدس است. من حاتمی‌کیا را قبل از این فیلم با فیلم‌های کوتاهش می‌شناختم، وقتی «سید محمد بهشتی» مدیرعامل وقت بنیاد سینمایی فارابی که از مسؤولان اصلی ساخت این فیلم بود به من پیشنهاد داد که مسؤولیت این فیلم را بر عهده بگیرم، دیدم که حاتمی‌کیا یک فیلمساز جوان است و نیاز به کمک اجرایی دارد و ثمره همکاری ما در«دیده‌بان» منجر شد به همکاری ما در فیلم بعدی آقای حاتمی‌کیا، یعنی «مهاجر» و رفاقت ما از آن زمان ادامه داشت. زمانی‌که فیلم «دیده‌بان» در حال ساخت بود، خیلی‌ها سعی داشتند به ما تلقین کنند که دوره فیلمسازی جنگ تمام شده و دیگر نباید دنبال سینمای جنگ رفت ولی وقتی کار به پایان رسید، همان افراد اذعان کردند که این فیلم فصل تازه‌ای در سینمای جنگ و دفاع‌مقدس محسوب می‌شود.
* مدیر تولید فیلم‌هاي«دیده‌بان» و«مهاجر»
درباره «سفر به چزابه»
مظلومیت بچه‌های بسیج!
فیلم «سفر به چزابه» فیلمی کاملا جنگی است که در آن به واقعیات دفاع ایران در جنگ با عراق پرداخته شد. موضوع این فیلم درباره عملیات رمضان است که بچه‌های رزمنده، 15 روز سخت درگیر جنگ بودند و در آخر هم شکست خوردند. در این فیلم مظلومیت رزمنده‌های بسیجی به تصویر کشیده شده است . از طرفی ملاقلی‌پور، در به تصویرکشیدن این فیلم از المان‌های سبک اکسپرسیونیسم بهره‌برده که این اتفاق برای نخستین بار بود که در سینمای ما رخ می‌داد و این سینمای جنگ ملاقلی‌پور را صاحب سبک کرد. در صحنه‌ای از فیلم، فرهاد اصلانی به حبیب دهقان‌نسب می‌گوید که چرا جوان‌های ما را دم گلوله می‌فرستید و دهقان‌نسب در جواب می‌گوید: «این دیانت ماست.» ملاقلی‌پور شعارهای ما را به نحوی ملموس و قابل باور به تصویر کشید؛ اینکه رزمنده‌ها دوست نداشتند مقابل دشمن افتاده بمیرند و ما در این فیلم می‌بینیم که «دهقان‌نسب» ایستاده و با تکیه به یک لوله می‌میرد؛ با افتخار و ایستادگی. در جنگ ایران و عراق واقعیت این است که قدرت و توان عراقی‌ها 10 برابر نیروهای ایرانی بود. تنها چیزی که بچه‌های ما داشتند و آنها نه، خلوص نیت و ایمان بود. ملاقلی‌پور متعهد به سینمای جنگ بود، دوست نداشت رشادت‌ها و ایثارگری‌های مردان نسل جنگ به فراموشی سپرده شود و به واقعیت‌ها می‌پرداخت. «بدمن‌سازی» را در آثار او نمی‌بینید. در همه آثارش هم نوع ساختار و هم نحوه پرداخت ملموس و واقعی‌اند كه آنها را متمایز می‌کند. «هیوا»، «مزرعه پدری» و «میم مثل مادر» یادگارهای ماندگار ایشان است. به عقیده من ملاقلی‌پور یک «اسب سفید» داشت که نامش جنگ بود. من افتخار می‌کنم که دوست نزدیک رسول بودم؛ دوست و دستیارش. دیگران گمان می‌کنند که ملاقلی‌پور یک مرد عصبی و بداخلاق بود ولی من قسم می‌خورم که قلبش از یک گنجشک هم مهربان‌تر بود، آدم رک‌گویی که هرگز پنهان‌کاری نمی‌کرد. در این فیلم، صحنه‌ای است که باید یک بچه در مزرعه وارد مزرعه مین می‌شد و یک هندوانه برای بقیه می‌آورد. قرار بود یک افسر ایرانی در لباس عراقی این نقش را بازی کند. آقای ملاقلی‌پور گفت که این نقش را باید شاهین بازی کند چون به این میدان وارد است. صحنه به این صورت بود که افسر وارد میدان مین می‌شود، من ممانعت می‌کنم، در ادامه می‌روم که بچه را بیاورم. من پس از چندین قدم طبق برنامه همین که وارد میدان مین شدم، سرم گیج رفت و افتادم. با اینکه دست و سرم شکسته بود، آقای ملاقلی‌پور کات ندادند و گفتند این صحنه خیلی واقعی است و باید فیلمبرداری کنید. بعد از فیلم که خبرنگارها درباره این صحنه با آقای ملاقلی‌پور صحبت کردند و گفتند شما از مانکن‌هایی استفاده می‌کنید که خیلی واقعی‌اند، آقای ملاقلی‌پور هم در جواب گفتند: من نمی‌توانم توضیح بدهم این مانکن‌ها را چطور می‌سازیم!
*دستیار کارگردان فیلم «سفر به چزابه»
«ديده‌‌بان» را در 72 ساعت ساختیم
«دیده‌بان» در مقطعی ساخته شد که دوره پذیرش قطعنامه 598 بود. فضای بینابین جنگ فیزیکی و پذیرش قطعنامه شروع شده بود. آن زمان، سناریوی حاتمی‌کیا در بنیاد سینمایی فارابی مورد پذیرش قرار گرفت و مسؤولیت ساخت فیلم بر عهده من گذاشته شد. وقتی فیلمنامه را خواندم، دیدم فیلمنامه‌ای است که برای نخستین بار به درونیات رزمنده‌های دوره جنگ خیلی خوب می‌پردازد؛ از مرحله ترس تا رسیدن به ایثار و شهادت. تا آن زمان در هیچ کدام از فیلمنامه‌های جنگ 8 ساله این مسائل وجود نداشت و این ویژگی فیلمنامه «دیده‌بان» بود که از جزء به کل می‌رسید. به عنوان نمونه شاخص یک جریان فکری و عوامل پیرامونش بود. ویژگی دیگر فیلمنامه روایت مستندگونه آن بود. این فیلم زندگینامه «شهید عارفی» را روایت می‌کرد؛یک شهید گمنام که فقط یک مکالمه از او به‌جا مانده بود و همین دستمایه‌ای شد برای ساخت این فیلم سینمایی. ویژگی دیگر این فیلم متمایز بودن آن از فیلم‌های دیگر جنگ بود که به تهییج آدم‌ها می‌پرداخت. در اینجا به تجلیل آدم‌ها در مقطعی که دیگر جنگ فیزیکی وجود نداشت، پرداخته می‌شد. بعد از خواندن فیلمنامه، کمی بازنویسی در آن انجام شد. آقای علیرضا خورشیدی اصلاحاتی در آن به‌وجود آوردند. فیلمنامه به نگارش درآمد و در زمان اجرا به مشکلاتی برخوردیم مثلاً برای فضاسازی آبراه‌های فکه دچار مشکل شدیم، خلاصه یک برنامه‌ریزی برای 72 ساعت فیلمبرداری کردیم و کلاً در 72 ساعت فیلم به پایان رسید و فیلم منحصر به فردی از کار درآمد. آقای حاتمی‌کیا قصد داشت روایت مستندگونه حادثه در فیلمنامه حفظ شود. در مرحله تدوین هم کاری شد که این روایت مستند بیشتر به چشم بیاید. این کار به نحوی نگرش همه جانبه تمام افرادی بود که در فیلم‌کار می‌کردند. از نظر فکری همه عوامل کمک کردند تا فیلم به این مرحله برسد و هنوز هم برای من بهترین فیلم دفاع مقدس است. من حاتمی‌کیا را قبل از این فیلم با فیلم‌های کوتاهش می‌شناختم، وقتی «سید محمد بهشتی» مدیرعامل وقت بنیاد سینمایی فارابی که از مسؤولان اصلی ساخت این فیلم بود به من پیشنهاد داد که مسؤولیت این فیلم را بر عهده بگیرم، دیدم که حاتمی‌کیا یک فیلمساز جوان است و نیاز به کمک اجرایی دارد و ثمره همکاری ما در«دیده‌بان» منجر شد به همکاری ما در فیلم بعدی آقای حاتمی‌کیا، یعنی «مهاجر» و رفاقت ما از آن زمان ادامه داشت. زمانی‌که فیلم «دیده‌بان» در حال ساخت بود، خیلی‌ها سعی داشتند به ما تلقین کنند که دوره فیلمسازی جنگ تمام شده و دیگر نباید دنبال سینمای جنگ رفت ولی وقتی کار به پایان رسید، همان افراد اذعان کردند که این فیلم فصل تازه‌ای در سینمای جنگ و دفاع‌مقدس محسوب می‌شود.
* مدیر تولید فیلم‌هاي«دیده‌بان» و«مهاجر»
درباره «سفر به چزابه»
مظلومیت بچه‌های بسیج!
فیلم «سفر به چزابه» فیلمی کاملا جنگی است که در آن به واقعیات دفاع ایران در جنگ با عراق پرداخته شد. موضوع این فیلم درباره عملیات رمضان است که بچه‌های رزمنده، 15 روز سخت درگیر جنگ بودند و در آخر هم شکست خوردند. در این فیلم مظلومیت رزمنده‌های بسیجی به تصویر کشیده شده است . از طرفی ملاقلی‌پور، در به تصویرکشیدن این فیلم از المان‌های سبک اکسپرسیونیسم بهره‌برده که این اتفاق برای نخستین بار بود که در سینمای ما رخ می‌داد و این سینمای جنگ ملاقلی‌پور را صاحب سبک کرد. در صحنه‌ای از فیلم، فرهاد اصلانی به حبیب دهقان‌نسب می‌گوید که چرا جوان‌های ما را دم گلوله می‌فرستید و دهقان‌نسب در جواب می‌گوید: «این دیانت ماست.» ملاقلی‌پور شعارهای ما را به نحوی ملموس و قابل باور به تصویر کشید؛ اینکه رزمنده‌ها دوست نداشتند مقابل دشمن افتاده بمیرند و ما در این فیلم می‌بینیم که «دهقان‌نسب» ایستاده و با تکیه به یک لوله می‌میرد؛ با افتخار و ایستادگی. در جنگ ایران و عراق واقعیت این است که قدرت و توان عراقی‌ها 10 برابر نیروهای ایرانی بود. تنها چیزی که بچه‌های ما داشتند و آنها نه، خلوص نیت و ایمان بود. ملاقلی‌پور متعهد به سینمای جنگ بود، دوست نداشت رشادت‌ها و ایثارگری‌های مردان نسل جنگ به فراموشی سپرده شود و به واقعیت‌ها می‌پرداخت. «بدمن‌سازی» را در آثار او نمی‌بینید. در همه آثارش هم نوع ساختار و هم نحوه پرداخت ملموس و واقعی‌اند كه آنها را متمایز می‌کند. «هیوا»، «مزرعه پدری» و «میم مثل مادر» یادگارهای ماندگار ایشان است. به عقیده من ملاقلی‌پور یک «اسب سفید» داشت که نامش جنگ بود. من افتخار می‌کنم که دوست نزدیک رسول بودم؛ دوست و دستیارش. دیگران گمان می‌کنند که ملاقلی‌پور یک مرد عصبی و بداخلاق بود ولی من قسم می‌خورم که قلبش از یک گنجشک هم مهربان‌تر بود، آدم رک‌گویی که هرگز پنهان‌کاری نمی‌کرد. در این فیلم، صحنه‌ای است که باید یک بچه در مزرعه وارد مزرعه مین می‌شد و یک هندوانه برای بقیه می‌آورد. قرار بود یک افسر ایرانی در لباس عراقی این نقش را بازی کند. آقای ملاقلی‌پور گفت که این نقش را باید شاهین بازی کند چون به این میدان وارد است. صحنه به این صورت بود که افسر وارد میدان مین می‌شود، من ممانعت می‌کنم، در ادامه می‌روم که بچه را بیاورم. من پس از چندین قدم طبق برنامه همین که وارد میدان مین شدم، سرم گیج رفت و افتادم. با اینکه دست و سرم شکسته بود، آقای ملاقلی‌پور کات ندادند و گفتند این صحنه خیلی واقعی است و باید فیلمبرداری کنید. بعد از فیلم که خبرنگارها درباره این صحنه با آقای ملاقلی‌پور صحبت کردند و گفتند شما از مانکن‌هایی استفاده می‌کنید که خیلی واقعی‌اند، آقای ملاقلی‌پور هم در جواب گفتند: من نمی‌توانم توضیح بدهم این مانکن‌ها را چطور می‌سازیم!
*دستیار کارگردان فیلم «سفر به چزابه»
ارسال نظر
پربیننده