حضور در عرصه هنر را با دستیاری و برنامه‌ریزی، بازیگری و نویسندگی فیلم‌ها و مجموعه‌های مختلف تجربه کرد ولی در نهایت قدم در راهی گذاشت که مهم‌ترین دغدغه‌اش بود؛ یعنی کارگردانی. او برای رسیدن به این جایگاه زحمات زیادی متحمل شد و امروز به این دوران افتخار می‌کند و خدا را به خاطر جایگاه کنونی‌اش شاکر است، ولی این نهایت آرزوهایش نیست. او دوست دارد در عرصه فیلمسازی تاثیر مهمی در کشورش داشته باشد، طوری که نام کشورش در دنیا با افتخار بدرخشد. او می‌خواهد فیلم‌هایی بسازد که راهی جشنواره‌های جهانی شود و برای کشورش اعتبار و افتخار بیافریند. منوچهر هادی،کارگردان جوانی است که کارگردانی کارهای مختلفی را برعهده داشته است؛ کارهایی چون «آخرین روز ماه»، «تلاطم» و... اما بعد از ساخت فیلم سینمایی«قرنطینه» که سال گذشته به نمایش درآمد نامش به‌عنوان کارگردانی حرفه‌ای شناخته و ثبت شد، طوری که بعد از این فیلم سینمایی مشغولیتش در این عرصه دوچندان شد و فیلم‌های تلویزیونی‌ای همچون «ضامن»، «غافل»، «اشتباه محض»، «عزیزی که ناپدید شد» و... را کارگردانی کرد. به بهانه این حضور پررنگ به سراغ وی رفتیم تا از کم و کیف کارهایش و دغدغه‌های فیلمسازی‌اش باخبر شویم. وقتی برای گفت‌وگو به دفتر محمد نشاط، تهیه‌کننده فیلم «خواب بد» آخرین ساخته منوچهر هادی رفتیم، او مشغول آخرین مراحل تدوین این فیلم بود.
ظاهرا بعد از اکران فیلم سینمایی«قرنطینه» با پیشنهادات بسیاری برای کارگردانی مواجه شدید، دلیل این امر چه بود؟
بعد از ساخت و اکران فیلم سینمایی«قرنطینه» و بازتاب خوب این فیلم بین مسؤولان شبکه‌ها، مدیران ارشاد و مردم، خوشبختانه فعالیتم در این عرصه بیشتر شد چون به واسطه این اثر بین تهیه‌کننده‌هایی که فیلم‌های تلویزیونی می‌ساختند شناخته شدم و پیشنهادات زیادی شد که سعی کردم از بین آنها کارهایی که فیلمنامههای بهتر و قوی‌تر داشت و شرایط آنها برای ساختشان بهتر بود را انتخاب کنم.
شما بعد از قرنطینه روند پرسرعتی را طی کردید، فکر میکنم حدود 5 تا 6 کار تلویزیونی داشتید که برخی پخش شده و تعدادی از آنها در نوبت پخش است، خودتان تا به امروز این روند را چطور می‌بینید، رضایت دارید؟
خدا را شکر خیلی خوب بود چون فیلمنامه‌هایی که دوست داشتم را ساختم. همچنین با تهیه‌کننده‌هایی کار کردم که خیلی راحت بودم و برای هرکدام از کارها پروسه تولید خوبی را پشت‌سر گذاشتم. در مجموع هم از بین 6کاری که ساخته‌ام 3تای آنها پخش شده و بازتاب خوبی هم از طرف مخاطبان دریافت کرده‌ام.
ساخت این آثار تلویزیونی برایتان مشکل‌تر بود یا آن یک فیلم سینمایی که ساختید؟
انصافا در این تله‌فیلم‌ها از فیلم سینمایی‌ام هیچ چیز کم نگذاشتم حتی انرژی بیشتری گذاشتم چون در سینما بازیگران و عوامل کاملاً حرفه‌ای هستند و این تاثیر خوبی روی کار می‌گذارد ولی در تله‌فیلم‌ها چون عوامل در حد عوامل سینمایی نیستند، انرژی بیشتری باید گذاشت. به هر صورت در تمام این تله‌فیلم‌ها تجربه‌های زیادی کسب کردم، از دکوپاژهایی که دوست داشتم استفاده کردم و همین‌طور در بحث انتخاب بازیگر چون در سینما به خاطر حقوق قانونی که تهیه‌کننده دارد، می‌تواند اعمال نظر کند این حق را در تلویزیون داشتم که این انتخاب‌ها با مشورت و تعامل صورت بگیرد. برای همین هم توانستم ریسک کنم و فکر میکنم نتایج خوبی هم گرفته‌ام.
درباره تله‌فیلم‌های متعدد تلویزیون نقدهای فراوانی می‌شود، شما به‌عنوان یک فیلمساز در این عرصه چقدر به نقدهایی که در این رابطه می‌شود اهمیت می‌دهید بویژه نقدهایی که بر آثار خودتان می‌شود؟
خیلی زیاد، وقتی نخستین اثر کارگردان از تلویزیون پخش می‌شود نقدهای مختلفی را به دنبال خود می‌آورد و اگر فیلمساز بخواهد روند رو به رشدی داشته باشد و پیشرفت برایش مهم باشد، قطعا از سطحی‌ترین نگاه مخاطب تا نگاه تخصصی مخاطبان حرفه‌ای را رصد می‌کند، نقاط ضعف و قدرت خود را می‌سنجد و اگر نقد مورد نظر مثبت بود آن را ادامه می‌دهد و در آن راستا کارش را دنبال می‌کند اگر هم منفی بود باید اشکال خود را تصحیح کند. من هم وقتی با 10 نقد که 8 تای آن به نقطه ضعف مشترکی اشاره می‌کند روبه‌رو می‌شوم، قطعا آن را جدی می‌گیرم و به آنها فکر میکنم.
و تا امروز بزرگ‌ترین نقد بر کارهایتان چه بوده؟
معمولا مخاطب عام از من توقع دارد به کار کمدی گرایش داشته باشم و از تلخی آثارم گله دارد. مثلا اینکه چرا لوکیشن «بهشت زهرا(س)» در کارهایم زیاد است و خیلی مسائل دیگر.
چقدر از این مسائل به فیلمنامه‌ها برمی‌گردد و چه اندازه از آنها دغدغه خودتان است؟
هر 2 مورد در این قضیه دخیل است، همانطور که گفتید بخشی از آن به فیلمنامه‌هایی که پیشنهاد می‌شود، برمی‌گردد و بخشی از آن به روحیه خودم مربوط است چون نکاتی بوده که در اطرافم دیده‌ام و لمس کرده‌ام و بیشتر با آنها ارتباط برقرار کرده‌ام و فکر میکنم معضلات اجتماع را بهتر می‌توانم بسازم تا کارهای تخیلی که ندیدهام و اساساً علاقه‌ای به ساخت آنها ندارم.
چرا اینقدر تلخ می‌بینید؟
چون دور و برم شادی کمتر می‌بینم. از در منزل که خارج می‌شوم بیشتر غم می‌بینم و همه افراد غصه دارند، پس دوست ندارم
دروغ بگویم.
ولی در بیشتر کارهایتان اگر تلخی می‌بینیم در نهایت به اتفاقات خوبی می‌رسیم و به شکلی خوب تمام می‌کنید، یعنی تحولی در شخصیت‌های سیاه یا خاکستری داستان می‌بینیم. این تحول‌ها تا اندازه‌ای هم سریع رخ می‌دهد تا جایی که شاید برای مخاطب باورپذیر نباشد، مثل همین کار «غافل» و قصه تحول عموحسن؟
ببینید در کارهای 90دقیقه‌ای فرصت آنقدر کوتاه است که نمی‌توان تحول شخصیت‌ها را به مرور
نشان داد...
ولی از اغراق این ارزش‌های انسانی می‌توان کاست.
ارزش‌های انسانی برایم مهم است و سعی میکنم این ارزش‌ها را رعایت کنم ولی درباره تله‌فیلم «غافل» فکر نمی‌کنم این اغراق به وجود آمده باشد. عموحسن میان صحبت‌هایش اشاره می‌کند که در سال‌های دور مرد دیگری بوده و بعد از گذشت سال‌ها متحول شده و زندگی جدیدی را آغاز کرده، ولی الان هم پیشنماز مسجد و آدم خیلی خاصی شده، یک کاسب متدین و معتقد است که با کمک مردم کارهای خیر می‌کند؛ کاسب‌هایی که امروزه خیلی
دیده می‌شوند.
ولی عموحسن در گذشته همسری داشته که او را به حال خود رها کرده و بدون اینکه بداند بر سر او چه آمده زندگی جدیدی را با اخلاق و رفتار جدیدی شروع کرده، فکر نمی‌کنید این تحول غیرواقعی است و اگر هم این تحول ایجاد شود حداقل کارهای بد گذشته‌اش را باید جبران کند.
ولی من فکر میکنم تمام نکاتی که باید گفته شود، در فیلم مطرح شده است.
چقدر اینگونه افراد متحول شده را در فضای تلخ
دور و برتان دیده‌اید؟
خیلی ندیدهام ولی افرادی هستند که بر اساس اتفاقاتی متحول می‌شوند. در ضمن ایجاد تحول در شخصیت‌های یک داستان یکی از نقاط بارز درام است، چون درام زمانی زیبا می‌شود که شخصیت منفی به شخصیت خاکستری و خاکستری به سفید تبدیل شود. مثلاً قاتلی از کرده خود پشیمان می‌شود و این نکته به زیبایی اثر کمک می‌کند، اگر نه در واقعیت خیلی پیش می‌آید که یک قاتل تا انتها قاتل و سیاه بماند.
البته این زیبایی در صورتی است که این تحول
باورپذیر باشد.
درست است و اگر کارگردان بتواند این تحول را خوب نشان دهد طوری که باورپذیر شود، آن زمان موفقیت حاصل می‌شود. به طور مثال در فیلم سینمایی «قرنطینه»، حمید گودرزی پسر پولداری بود که قبل از آشنایی با دختر مورد علاقه‌اش زندگی چندان سالمی نداشت ولی بعد از این آشنایی آنچنان متحول شد و به عشقش وفادار ماند که در سخت‌ترین شرایط با دختر ازدواج کرد. شاید در این کار حرف‌هایی هم بود ولی 90درصد مردم باورکردند، یعنی این تحول درست از آب درآمده بود.
به نظر کمی آرمانگرا هم هستید.
یعنی چی؟
یعنی دوست دارید این تحول‌هایی که در کارهایتان به وفور دیده می‌شود همیشه به سمت مثبت باشد و همه چیز به خیر و خوشی تمام شود. اصلاً چقدر به پایان خوش علاقه دارید؟
اوایل ترجیح می‌دادم پایان کارهایم خوش نباشد، چون دوست داشتم متفاوت باشم، ولی با نگاه انسانی همه چیز را می‌توانی مثبت ببینی.
این نگاه مثبت با آن نگاه تلخ به دور و برتان تناقض ندارد؟
ببینید، من سعی میکنم نگاهم مثبت باشد و اگر هم بخواهم تلخی‌ها را به نمایش بگذارم دیگران اجازه نمی‌دهند، چون دائم می‌گویند «نمی‌شود پایان این قصه خوب تمام شود!» البته می‌توان سیاهی را طوری نشان داد که اگر هم تحول شخصیت وجود نداشته باشد، تاثیرگذاری مثبتی روی افراد جامعه داشته باشد ولی متاسفانه امکان دارد برخی تحلیل‌ها و تفسیرها در قشر عام جامعه غلط باشد و در زندگی‌‌شان تاثیر بدی بگذارد و به نظرم این ممیزی‌ها درست است. در کنار این قضیه من به عنوان فیلمساز باید اثری خلق کنم که مخاطب دوست داشته باشد بویژه مخاطب تلویزیون. پس حق ندارم فیلم شخصی بسازم در غیر این صورت ممکن است مخاطب کار را پس بزند.
کار کمدی را چقدر دوست دارید؟ بالاخره در این اجتماع بزرگ با معضلات تلخ، اتفاقات خنده‌دار هم رخ می‌دهد.
همانطور که قبلاً گفتم دوست ندارم دروغ بگویم و تنها دروغی که گفتم، فیلمنامه کمدی است که قرار است در دفتر هدایت‌فیلم بسازم! داستانی که زندگی 3 جوان را روایت می‌کند؛ 3 جوانی که قصد دارند خودکشی کنند ولی هر 3 عاشق یک دختر می‌شوند که برای رسیدن به آن دختر مبارزه می‌کنند. البته طرح دیگری دارم که به آقای نشاط (تهیه‌کننده) ارائه دادم که فعلاً در مرحله تصمیم‌گیری است.
چقدر روحیه کمدی دارید؟
خیلی، کلاً آدم بامزه‌ای هستم. (با خنده)
اعتماد به نفس بالایی هم دارید.
(دوباره می‌خندد) ولی بامزه بودن غنیمت بزرگی است.
در کل گرایشتان بیشتر به کدام ژانر است؟
من دستیار کارگردان‌هایی چون کیانوش عیاری، اصغر فرهادی، داریوش فرهنگ و... بودم؛ کارگردان‌هایی که خالق آثار اجتماعی بودند مثل داریوش فرهنگ که در مجموعه «راه شب» قصه‌های اجتماعی را روایت می‌کرد. در کنار این کارگردانان در ژانرهای مختلف دیگر دستیار کارگردان‌های دیگری هم بوده‌ام ولی احساس میکنم سینمای دلخواهم، سینمای اجتماعی و رئالیستی است که مربوط به معضلات اجتماعی زمان حال خودمان است. قصه‌هایی که ما به ازای آنها را بیرون دیده‌ام و لمس کرده‌ام را بهتر می‌توانم بسازم. نه اینکه در ژانرهای دیگر نتوانم کار کنم ولی دغدغه‌ام نیست و شاید برای تنوع و اینکه نگویند بلد نیستم، کارهای دیگری هم انجام می‌دهم ولی خودم ژانر اجتماعی را بیشتر دوست دارم.
در همین ژانر قصه خاصی را دوست داشتید بسازید که هنوز موقعیت آن فراهم نشده باشد؟
2 فیلمنامه نوشته‌ام که خیلی دوست دارم آنها را هر چه زودتر بسازم. یکی از آنها فیلمنامه «باتلاق» است که به همراه سعید دولتخانی به نگارش درآورده‌‌ایم. «باتلاق» قصه زندگی پسر و دختری است که در یک پیکان زندگی می‌کنند و قصه‌ای کاملا سیاه و خیابانی است، اما «یکی می‌خواد باهات حرف بزنه» دیگر فیلمنامه‌ای است که ملودرامی پرسوز و گذار است. این فیلمنامه درباره زنی است که 17 سال پیش از همسرش جدا شده و به جای مهریه‌اش دخترش را می‌گیرد ولی حالا دخترش در سن 18 سالگی بر اثر تصادف مرگ مغزی شده و مادر برای اهدای اعضای آن نیازمند رضایت پدر است و باید به دنبال همسر سابقش بگردد... . این فیلمنامه را خیلی دوست دارم و قطعا بعد از کار کمدی‌اي که بسازم این کار را
شروع میکنم.
شما ترجیح می‌دهید فیلمنامه کارهایتان را خودتان بنویسید؟
درباره فیلم‌های سینمایی ترجیح می‌دهم خودم این کار را انجام دهم و از همکار نویسنده بهره‌مند شوم ولی درباره فیلم‌های تلویزیونی تقریبا 20 تا 30 درصد کارهایم را خودم می‌‌نویسم و بیشتر از فیلمنامههای مناسب دیگران استفاده میکنم. البته من دوست خوبی همچون سعید دولتخانی دارم که بیشتر کارهای مرا او می‌نویسد و از آنجایی که حدود 15 کار مشترک با هم داشته‌ایم به روحیات هم بسیار نزدیک هستیم و همین‌جا هم از او تشکر میکنم.
چرا فیلم‌های تلویزیونی را خودتان نمی‌نویسید؟
چون برای نوشتن فیلمنامه حداقل باید 3-2 ماهی وقت گذاشت و من هم فرصت چندانی ندارم. در کنار این قضیه متاسفانه از نظر مالی برای فیلمنامه‌ها چندان اهمیتی قائل نمی‌شوند به همین خاطر ترجیح می‌دهم وقت زیادی برای این کار نگذارم ولی برای سال آینده ترجیح می‌دهم بیشتر وقتم را به مطالعه و نگارش فیلمنامه بگذرانم.
ساخت کارهای تاریخی چقدر برایتان اهمیت دارد؟
اگر داستان خوبی باشد دوست دارم این ژانر را تجربه کنم، ولی دغدغه اصلی‌ام نیست. اگر قرار باشد این کار را انجام دهم خیلی هوشمندانه جلو می‌روم تا کاری که می‌سازم از آثار اجتماعی مخاطب بیشتری داشته باشد. به‌طور مثال آقای لطیفی فیلمساز موفقی در ژانرهای کمدی، اجتماعی، دفاع مقدس و... است و کارهای شاخص و معتبری از خود برجای گذاشته و با تمام انرژی مجموعه تاریخی «نردبام آسمان» را کار کرده، ولی انتظاری که مخاطب از آقای لطیفی به خاطر سابقه درخشانش داشت در این کار برآورده نشد.
در نهایت دوست دارم از انتخاب بازیگران در آثارتان بگویید. شما در کار «قرنطینه» و فیلم تلویزیونی «غافل» از 2 بازیگر طنز (رضا عطاران و یوسف تیموری) در نقش‌هایی جدی استفاده کردید؛ این مساله در کنار ریسکی که به همراه داشت چقدر برایتان جالب بود؟
من این ریسک را دوست دارم چون به نظرم وقتی به بازیگر طنز فرصت کار جدی می‌دهیم هم انگیزه بازیگر را برای درآوردن نقش دوچندان می‌کنیم و هم دقت کارگردان دوچندان می‌شود و اگر کار درست دربیاید بیشتر دیده می‌شود، چون بازیگران طنز طرفداران زیادی دارند و می‌توان از این ترفند استفاده کرد تا کارهای جدی دیده شود و من این انتخاب را با یک برنامه از پیش طراحی شده انجام دادم و اتفاقی نبود. جالب اینجاست که یوسف تیموری می‌گفت: «تا به حال برای هیچ‌کدام از کارهایم این اندازه تماس نداشتم».
نکته دیگر در انتخاب بازیگران شما حضور بازیگران تئاتری در آثار اخیرتان در تلویزیون است.
بله، چون شخصا یک تماشاگر پر و پاقرص تئاتر هستم و فکر میکنم خیلی از نقش‌ها را تنها همین بازیگران می‌توانند بازی کنند. به‌طور مثال برخی نقش‌های کوتاه را که هیچ جانی نداشت و کاری نمی‌توانستیم برایشان بکنیم برعهده بازیگران تئاتر گذاشتیم و این بازیگران با تحلیل‌های درستشان این نقش‌ها را فوق‌العاده کردند. البته من در بیشتر کارهایم نقش‌های اول را به بازیگران تئاتر می‌دهم، مثل امیر آقایی، شهره سلطانی، آرش مجیدی و... چون حق آنهاست، در عین اینکه کمک زیادی هم به کار من می‌شود.
گفت‌وگو با منوچهر هادی به بهانه حضور پررنگ در عرصه کارگردانی تله‌فیلم
حق ندارم فیلم شخصی بسازم
حضور در عرصه هنر را با دستیاری و برنامه‌ریزی، بازیگری و نویسندگی فیلم‌ها و مجموعه‌های مختلف تجربه کرد ولی در نهایت قدم در راهی گذاشت که مهم‌ترین دغدغه‌اش بود؛ یعنی کارگردانی. او برای رسیدن به این جایگاه زحمات زیادی متحمل شد و امروز به این دوران افتخار می‌کند و خدا را به خاطر جایگاه کنونی‌اش شاکر است، ولی این نهایت آرزوهایش نیست. او دوست دارد در عرصه فیلمسازی تاثیر مهمی در کشورش داشته باشد، طوری که نام کشورش در دنیا با افتخار بدرخشد. او می‌خواهد فیلم‌هایی بسازد که راهی جشنواره‌های جهانی شود و برای کشورش اعتبار و افتخار بیافریند. منوچهر هادی،کارگردان جوانی است که کارگردانی کارهای مختلفی را برعهده داشته است؛ کارهایی چون «آخرین روز ماه»، «تلاطم» و... اما بعد از ساخت فیلم سینمایی«قرنطینه» که سال گذشته به نمایش درآمد نامش به‌عنوان کارگردانی حرفه‌ای شناخته و ثبت شد، طوری که بعد از این فیلم سینمایی مشغولیتش در این عرصه دوچندان شد و فیلم‌های تلویزیونی‌ای همچون «ضامن»، «غافل»، «اشتباه محض»، «عزیزی که ناپدید شد» و... را کارگردانی کرد. به بهانه این حضور پررنگ به سراغ وی رفتیم تا از کم و کیف کارهایش و دغدغه‌های فیلمسازی‌اش باخبر شویم. وقتی برای گفت‌وگو به دفتر محمد نشاط، تهیه‌کننده فیلم «خواب بد» آخرین ساخته منوچهر هادی رفتیم، او مشغول آخرین مراحل تدوین این فیلم بود.
ظاهرا بعد از اکران فیلم سینمایی«قرنطینه» با پیشنهادات بسیاری برای کارگردانی مواجه شدید، دلیل این امر چه بود؟
بعد از ساخت و اکران فیلم سینمایی«قرنطینه» و بازتاب خوب این فیلم بین مسؤولان شبکه‌ها، مدیران ارشاد و مردم، خوشبختانه فعالیتم در این عرصه بیشتر شد چون به واسطه این اثر بین تهیه‌کننده‌هایی که فیلم‌های تلویزیونی می‌ساختند شناخته شدم و پیشنهادات زیادی شد که سعی کردم از بین آنها کارهایی که فیلمنامههای بهتر و قوی‌تر داشت و شرایط آنها برای ساختشان بهتر بود را انتخاب کنم.
شما بعد از قرنطینه روند پرسرعتی را طی کردید، فکر میکنم حدود 5 تا 6 کار تلویزیونی داشتید که برخی پخش شده و تعدادی از آنها در نوبت پخش است، خودتان تا به امروز این روند را چطور می‌بینید، رضایت دارید؟
خدا را شکر خیلی خوب بود چون فیلمنامه‌هایی که دوست داشتم را ساختم. همچنین با تهیه‌کننده‌هایی کار کردم که خیلی راحت بودم و برای هرکدام از کارها پروسه تولید خوبی را پشت‌سر گذاشتم. در مجموع هم از بین 6کاری که ساخته‌ام 3تای آنها پخش شده و بازتاب خوبی هم از طرف مخاطبان دریافت کرده‌ام.
ساخت این آثار تلویزیونی برایتان مشکل‌تر بود یا آن یک فیلم سینمایی که ساختید؟
انصافا در این تله‌فیلم‌ها از فیلم سینمایی‌ام هیچ چیز کم نگذاشتم حتی انرژی بیشتری گذاشتم چون در سینما بازیگران و عوامل کاملاً حرفه‌ای هستند و این تاثیر خوبی روی کار می‌گذارد ولی در تله‌فیلم‌ها چون عوامل در حد عوامل سینمایی نیستند، انرژی بیشتری باید گذاشت. به هر صورت در تمام این تله‌فیلم‌ها تجربه‌های زیادی کسب کردم، از دکوپاژهایی که دوست داشتم استفاده کردم و همین‌طور در بحث انتخاب بازیگر چون در سینما به خاطر حقوق قانونی که تهیه‌کننده دارد، می‌تواند اعمال نظر کند این حق را در تلویزیون داشتم که این انتخاب‌ها با مشورت و تعامل صورت بگیرد. برای همین هم توانستم ریسک کنم و فکر میکنم نتایج خوبی هم گرفته‌ام.
درباره تله‌فیلم‌های متعدد تلویزیون نقدهای فراوانی می‌شود، شما به‌عنوان یک فیلمساز در این عرصه چقدر به نقدهایی که در این رابطه می‌شود اهمیت می‌دهید بویژه نقدهایی که بر آثار خودتان می‌شود؟
خیلی زیاد، وقتی نخستین اثر کارگردان از تلویزیون پخش می‌شود نقدهای مختلفی را به دنبال خود می‌آورد و اگر فیلمساز بخواهد روند رو به رشدی داشته باشد و پیشرفت برایش مهم باشد، قطعا از سطحی‌ترین نگاه مخاطب تا نگاه تخصصی مخاطبان حرفه‌ای را رصد می‌کند، نقاط ضعف و قدرت خود را می‌سنجد و اگر نقد مورد نظر مثبت بود آن را ادامه می‌دهد و در آن راستا کارش را دنبال می‌کند اگر هم منفی بود باید اشکال خود را تصحیح کند. من هم وقتی با 10 نقد که 8 تای آن به نقطه ضعف مشترکی اشاره می‌کند روبه‌رو می‌شوم، قطعا آن را جدی می‌گیرم و به آنها فکر میکنم.
و تا امروز بزرگ‌ترین نقد بر کارهایتان چه بوده؟
معمولا مخاطب عام از من توقع دارد به کار کمدی گرایش داشته باشم و از تلخی آثارم گله دارد. مثلا اینکه چرا لوکیشن «بهشت زهرا(س)» در کارهایم زیاد است و خیلی مسائل دیگر.
چقدر از این مسائل به فیلمنامه‌ها برمی‌گردد و چه اندازه از آنها دغدغه خودتان است؟
هر 2 مورد در این قضیه دخیل است، همانطور که گفتید بخشی از آن به فیلمنامه‌هایی که پیشنهاد می‌شود، برمی‌گردد و بخشی از آن به روحیه خودم مربوط است چون نکاتی بوده که در اطرافم دیده‌ام و لمس کرده‌ام و بیشتر با آنها ارتباط برقرار کرده‌ام و فکر میکنم معضلات اجتماع را بهتر می‌توانم بسازم تا کارهای تخیلی که ندیدهام و اساساً علاقه‌ای به ساخت آنها ندارم.
چرا اینقدر تلخ می‌بینید؟
چون دور و برم شادی کمتر می‌بینم. از در منزل که خارج می‌شوم بیشتر غم می‌بینم و همه افراد غصه دارند، پس دوست ندارم
دروغ بگویم.
ولی در بیشتر کارهایتان اگر تلخی می‌بینیم در نهایت به اتفاقات خوبی می‌رسیم و به شکلی خوب تمام می‌کنید، یعنی تحولی در شخصیت‌های سیاه یا خاکستری داستان می‌بینیم. این تحول‌ها تا اندازه‌ای هم سریع رخ می‌دهد تا جایی که شاید برای مخاطب باورپذیر نباشد، مثل همین کار «غافل» و قصه تحول عموحسن؟
ببینید در کارهای 90دقیقه‌ای فرصت آنقدر کوتاه است که نمی‌توان تحول شخصیت‌ها را به مرور
نشان داد...
ولی از اغراق این ارزش‌های انسانی می‌توان کاست.
ارزش‌های انسانی برایم مهم است و سعی میکنم این ارزش‌ها را رعایت کنم ولی درباره تله‌فیلم «غافل» فکر نمی‌کنم این اغراق به وجود آمده باشد. عموحسن میان صحبت‌هایش اشاره می‌کند که در سال‌های دور مرد دیگری بوده و بعد از گذشت سال‌ها متحول شده و زندگی جدیدی را آغاز کرده، ولی الان هم پیشنماز مسجد و آدم خیلی خاصی شده، یک کاسب متدین و معتقد است که با کمک مردم کارهای خیر می‌کند؛ کاسب‌هایی که امروزه خیلی
دیده می‌شوند.
ولی عموحسن در گذشته همسری داشته که او را به حال خود رها کرده و بدون اینکه بداند بر سر او چه آمده زندگی جدیدی را با اخلاق و رفتار جدیدی شروع کرده، فکر نمی‌کنید این تحول غیرواقعی است و اگر هم این تحول ایجاد شود حداقل کارهای بد گذشته‌اش را باید جبران کند.
ولی من فکر میکنم تمام نکاتی که باید گفته شود، در فیلم مطرح شده است.
چقدر اینگونه افراد متحول شده را در فضای تلخ
دور و برتان دیده‌اید؟
خیلی ندیدهام ولی افرادی هستند که بر اساس اتفاقاتی متحول می‌شوند. در ضمن ایجاد تحول در شخصیت‌های یک داستان یکی از نقاط بارز درام است، چون درام زمانی زیبا می‌شود که شخصیت منفی به شخصیت خاکستری و خاکستری به سفید تبدیل شود. مثلاً قاتلی از کرده خود پشیمان می‌شود و این نکته به زیبایی اثر کمک می‌کند، اگر نه در واقعیت خیلی پیش می‌آید که یک قاتل تا انتها قاتل و سیاه بماند.
البته این زیبایی در صورتی است که این تحول
باورپذیر باشد.
درست است و اگر کارگردان بتواند این تحول را خوب نشان دهد طوری که باورپذیر شود، آن زمان موفقیت حاصل می‌شود. به طور مثال در فیلم سینمایی «قرنطینه»، حمید گودرزی پسر پولداری بود که قبل از آشنایی با دختر مورد علاقه‌اش زندگی چندان سالمی نداشت ولی بعد از این آشنایی آنچنان متحول شد و به عشقش وفادار ماند که در سخت‌ترین شرایط با دختر ازدواج کرد. شاید در این کار حرف‌هایی هم بود ولی 90درصد مردم باورکردند، یعنی این تحول درست از آب درآمده بود.
به نظر کمی آرمانگرا هم هستید.
یعنی چی؟
یعنی دوست دارید این تحول‌هایی که در کارهایتان به وفور دیده می‌شود همیشه به سمت مثبت باشد و همه چیز به خیر و خوشی تمام شود. اصلاً چقدر به پایان خوش علاقه دارید؟
اوایل ترجیح می‌دادم پایان کارهایم خوش نباشد، چون دوست داشتم متفاوت باشم، ولی با نگاه انسانی همه چیز را می‌توانی مثبت ببینی.
این نگاه مثبت با آن نگاه تلخ به دور و برتان تناقض ندارد؟
ببینید، من سعی میکنم نگاهم مثبت باشد و اگر هم بخواهم تلخی‌ها را به نمایش بگذارم دیگران اجازه نمی‌دهند، چون دائم می‌گویند «نمی‌شود پایان این قصه خوب تمام شود!» البته می‌توان سیاهی را طوری نشان داد که اگر هم تحول شخصیت وجود نداشته باشد، تاثیرگذاری مثبتی روی افراد جامعه داشته باشد ولی متاسفانه امکان دارد برخی تحلیل‌ها و تفسیرها در قشر عام جامعه غلط باشد و در زندگی‌‌شان تاثیر بدی بگذارد و به نظرم این ممیزی‌ها درست است. در کنار این قضیه من به عنوان فیلمساز باید اثری خلق کنم که مخاطب دوست داشته باشد بویژه مخاطب تلویزیون. پس حق ندارم فیلم شخصی بسازم در غیر این صورت ممکن است مخاطب کار را پس بزند.
کار کمدی را چقدر دوست دارید؟ بالاخره در این اجتماع بزرگ با معضلات تلخ، اتفاقات خنده‌دار هم رخ می‌دهد.
همانطور که قبلاً گفتم دوست ندارم دروغ بگویم و تنها دروغی که گفتم، فیلمنامه کمدی است که قرار است در دفتر هدایت‌فیلم بسازم! داستانی که زندگی 3 جوان را روایت می‌کند؛ 3 جوانی که قصد دارند خودکشی کنند ولی هر 3 عاشق یک دختر می‌شوند که برای رسیدن به آن دختر مبارزه می‌کنند. البته طرح دیگری دارم که به آقای نشاط (تهیه‌کننده) ارائه دادم که فعلاً در مرحله تصمیم‌گیری است.
چقدر روحیه کمدی دارید؟
خیلی، کلاً آدم بامزه‌ای هستم. (با خنده)
اعتماد به نفس بالایی هم دارید.
(دوباره می‌خندد) ولی بامزه بودن غنیمت بزرگی است.
در کل گرایشتان بیشتر به کدام ژانر است؟
من دستیار کارگردان‌هایی چون کیانوش عیاری، اصغر فرهادی، داریوش فرهنگ و... بودم؛ کارگردان‌هایی که خالق آثار اجتماعی بودند مثل داریوش فرهنگ که در مجموعه «راه شب» قصه‌های اجتماعی را روایت می‌کرد. در کنار این کارگردانان در ژانرهای مختلف دیگر دستیار کارگردان‌های دیگری هم بوده‌ام ولی احساس میکنم سینمای دلخواهم، سینمای اجتماعی و رئالیستی است که مربوط به معضلات اجتماعی زمان حال خودمان است. قصه‌هایی که ما به ازای آنها را بیرون دیده‌ام و لمس کرده‌ام را بهتر می‌توانم بسازم. نه اینکه در ژانرهای دیگر نتوانم کار کنم ولی دغدغه‌ام نیست و شاید برای تنوع و اینکه نگویند بلد نیستم، کارهای دیگری هم انجام می‌دهم ولی خودم ژانر اجتماعی را بیشتر دوست دارم.
در همین ژانر قصه خاصی را دوست داشتید بسازید که هنوز موقعیت آن فراهم نشده باشد؟
2 فیلمنامه نوشته‌ام که خیلی دوست دارم آنها را هر چه زودتر بسازم. یکی از آنها فیلمنامه «باتلاق» است که به همراه سعید دولتخانی به نگارش درآورده‌‌ایم. «باتلاق» قصه زندگی پسر و دختری است که در یک پیکان زندگی می‌کنند و قصه‌ای کاملا سیاه و خیابانی است، اما «یکی می‌خواد باهات حرف بزنه» دیگر فیلمنامه‌ای است که ملودرامی پرسوز و گذار است. این فیلمنامه درباره زنی است که 17 سال پیش از همسرش جدا شده و به جای مهریه‌اش دخترش را می‌گیرد ولی حالا دخترش در سن 18 سالگی بر اثر تصادف مرگ مغزی شده و مادر برای اهدای اعضای آن نیازمند رضایت پدر است و باید به دنبال همسر سابقش بگردد... . این فیلمنامه را خیلی دوست دارم و قطعا بعد از کار کمدی‌اي که بسازم این کار را
شروع میکنم.
شما ترجیح می‌دهید فیلمنامه کارهایتان را خودتان بنویسید؟
درباره فیلم‌های سینمایی ترجیح می‌دهم خودم این کار را انجام دهم و از همکار نویسنده بهره‌مند شوم ولی درباره فیلم‌های تلویزیونی تقریبا 20 تا 30 درصد کارهایم را خودم می‌‌نویسم و بیشتر از فیلمنامههای مناسب دیگران استفاده میکنم. البته من دوست خوبی همچون سعید دولتخانی دارم که بیشتر کارهای مرا او می‌نویسد و از آنجایی که حدود 15 کار مشترک با هم داشته‌ایم به روحیات هم بسیار نزدیک هستیم و همین‌جا هم از او تشکر میکنم.
چرا فیلم‌های تلویزیونی را خودتان نمی‌نویسید؟
چون برای نوشتن فیلمنامه حداقل باید 3-2 ماهی وقت گذاشت و من هم فرصت چندانی ندارم. در کنار این قضیه متاسفانه از نظر مالی برای فیلمنامه‌ها چندان اهمیتی قائل نمی‌شوند به همین خاطر ترجیح می‌دهم وقت زیادی برای این کار نگذارم ولی برای سال آینده ترجیح می‌دهم بیشتر وقتم را به مطالعه و نگارش فیلمنامه بگذرانم.
ساخت کارهای تاریخی چقدر برایتان اهمیت دارد؟
اگر داستان خوبی باشد دوست دارم این ژانر را تجربه کنم، ولی دغدغه اصلی‌ام نیست. اگر قرار باشد این کار را انجام دهم خیلی هوشمندانه جلو می‌روم تا کاری که می‌سازم از آثار اجتماعی مخاطب بیشتری داشته باشد. به‌طور مثال آقای لطیفی فیلمساز موفقی در ژانرهای کمدی، اجتماعی، دفاع مقدس و... است و کارهای شاخص و معتبری از خود برجای گذاشته و با تمام انرژی مجموعه تاریخی «نردبام آسمان» را کار کرده، ولی انتظاری که مخاطب از آقای لطیفی به خاطر سابقه درخشانش داشت در این کار برآورده نشد.
در نهایت دوست دارم از انتخاب بازیگران در آثارتان بگویید. شما در کار «قرنطینه» و فیلم تلویزیونی «غافل» از 2 بازیگر طنز (رضا عطاران و یوسف تیموری) در نقش‌هایی جدی استفاده کردید؛ این مساله در کنار ریسکی که به همراه داشت چقدر برایتان جالب بود؟
من این ریسک را دوست دارم چون به نظرم وقتی به بازیگر طنز فرصت کار جدی می‌دهیم هم انگیزه بازیگر را برای درآوردن نقش دوچندان می‌کنیم و هم دقت کارگردان دوچندان می‌شود و اگر کار درست دربیاید بیشتر دیده می‌شود، چون بازیگران طنز طرفداران زیادی دارند و می‌توان از این ترفند استفاده کرد تا کارهای جدی دیده شود و من این انتخاب را با یک برنامه از پیش طراحی شده انجام دادم و اتفاقی نبود. جالب اینجاست که یوسف تیموری می‌گفت: «تا به حال برای هیچ‌کدام از کارهایم این اندازه تماس نداشتم».
نکته دیگر در انتخاب بازیگران شما حضور بازیگران تئاتری در آثار اخیرتان در تلویزیون است.
بله، چون شخصا یک تماشاگر پر و پاقرص تئاتر هستم و فکر میکنم خیلی از نقش‌ها را تنها همین بازیگران می‌توانند بازی کنند. به‌طور مثال برخی نقش‌های کوتاه را که هیچ جانی نداشت و کاری نمی‌توانستیم برایشان بکنیم برعهده بازیگران تئاتر گذاشتیم و این بازیگران با تحلیل‌های درستشان این نقش‌ها را فوق‌العاده کردند. البته من در بیشتر کارهایم نقش‌های اول را به بازیگران تئاتر می‌دهم، مثل امیر آقایی، شهره سلطانی، آرش مجیدی و... چون حق آنهاست، در عین اینکه کمک زیادی هم به کار من می‌شود.
ارسال نظر
پربیننده