۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۳:۱۲
عبور از راه پرپیچ و خم یک گذرگاه

رفح زندان است

صف طولانی مردم غزه در گذرگاه رفح و در برابر چشمان صدها مامور امنیتی مصری با تجهیزات کامل و در حالت آماده‌باش، با فریادهای بلند فلسطینیانی که می‌خواهند اجازه عبور پیدا کنند و البته فریادشان هیچ گوش شنوایی پیدا نمی‌کند تصویری است که غالبا بسیاری از خبرنگاران خارجی علاقه‌مند ورود به غزه به چشم دیده‌اند و از کیفیت انسداد تنها گذرگاه حیاتی غزه که در مرز مصر است و تنها امید مردم این منطقه به حساب می‌آید به دقت آگاه شده‌اند. این داستان هر روز بارها و بارها تکرار می‌شود و البته نیروهای مبارک هر روز در انجام درست ماموریت خود در اعمال شدیدترین محدودیت‌ها جری‌تر و محکم‌تر می‌شوند و همه اینها در شرایطی است که نظام مصر می‌خواهد در حکم یک منجی غزه را از وضع اسفبار فعلی نجات دهد و نقش یک میانجی را در آتش‌بس میان حماس و اسرائیل و تبادل اسرای میان آنها داشته باشد. گذرگاه رفح در کنار گذرگاه دیگری که در مرز اسرائیلی‌هاست تنها معابر قابل اتکا برای آمد و شد کالا و مسافر به غزه هستند که البته با توجه به وضعیت گذرگاه «عرز» در مرز اسرائیل، اهمیت رفح مشخصا به عنوان تنها روزنه قابل اتکا برای ورود و خروج از غزه بیشتر نمود پیدا می‌کند. رسم بر این است که هر 2 یا 3 ماه یک‌بار دولت مصر این گذرگاه را برای 2 یا 3 روز متوالی باز می‌کند و در همین محدوده زمانی اندک هزاران نفر از غزه خارج و به آن وارد می‌شوند. البته قبل از آغاز محاصره غزه از سوی اسرائیل در سال 2007 که پس از روی کار آمدن حماس در این منطقه صورت گرفت، رفح به صورت معمول ماهانه باز بود و ده‌ها هزار نفر از ساکنان این منطقه می‌توانستند از آن عبور کنند. اخیرا یکی از گروه‌های حقوق بشری درون خود اسرائیل طی پژوهشی نشان داده که بازگشایی پراکنده و چند ماه یک‌بار این گذرگاه تنها می‌تواند پاسخگوی نیاز 3 درصد از اهالی غزه باشد. در گزارش این مؤسسه به صراحت قید شده که اسرائیلی‌ها با اتخاذ تصمیم‌های غلط و تنها با هدف مجازات گروهی از دشمنان خود در غزه سیاست تنبیه دسته‌جمعی را درباره بیش از یک و نیم میلیون نفر از اهالی این منطقه به کار بسته‌اند و مدام نیز در برابر بازشدن این گذرگاه موضع می‌گیرند و دولت مصر را به خاطر آن تحت فشار قرار می‌دهند، اما در همین گزارش نیز به صراحت گفته می‌شود که مصری‌ها به‌رغم دارا بودن توانایی فیزیکی برای بازگشایی این گذرگاه و به بهانه قرارداشتن تحت فشارهای اسرائیل از بازکردن آن امتناع می‌کنند، اگر چه بسیاری می‌دانند هدف اصلی دولت مصر از این کار انزوای بیشتر حماس و خلل انداختن در نفوذ احتمالی این جنبش به گروه‌های مخالف درون مصر مانند اخوان‌المسلمین است. بنابراین می‌توان گفت مصر نیز مانند اسرائیل به دلیل ضدیت با یک گروه و جمعیتی محدود، غزه را به یک زندان انسانی بزرگ تبدیل کرده است که اهالی آن از مشکلات فراوانی در زندگی روزمره خود رنج می‌برند. این هماهنگی صرفا در مقام نظر نیست و بسیاری از خبرنگارانی که تا به حال از رفح عبور کرده‌اند با دیدن رفتار عجیب نیروهای مصری و همکاری آنها با طرف اسرائیلی به عمق این همکاری و سازگاری پی برده‌اند. جالب این است که رفتار خشن و سختگیرانه مصری‌ها حتی در قبال فلسطینیان ساکن در غرب و اروپا نیز مصداق پیدا می‌کند. چندی پیش در جریان بازگشایی محدود رفح، برخی از فلسطینیان ساکن اروپا مطابق معمول برای رفتن به غزه به این گذرگاه آمدند، اما در کمال تعجب به دلیل نداشتن شناسنامه‌های فلسطینی با سختگیری‌های فراوانی مواجه شدند برای مثال مریم خلیل الفرانی، زن 62 ساله‌ای است که 25 سال پیش از غزه خارج شده و در اسپانیا زندگی می‌کند. او پس از آگاهی یافتن از وخامت حال مادر 81 ساله‌اش با همسرش به گذرگاه عرز در مرز اسرائیل می‌روند تا از آنجا وارد غزه شوند، اما سر از سرزمین‌های اشغالی درمی‌آورند و بعد نیز اجازه ورود آنها به غزه داده نمی‌شود. چند ماه پیش این دو یک‌بار دیگر تلاش کردند از طریق رفح به غزه وارد شوند، اما این‌بار نیز نیروهای مصری در هماهنگی کامل با گشت‌های اسرائیلی آنها را تحویل دادند. در سال 2003 نیز یک زوج آمریکایی که دختر آنها قبلا در جریان عبور از رفح به دست اسرائیلی‌ها کشته شده بود، بعد از مذاکرات متعدد با مقامات مصری مجوز عبور از این مکان را کسب کرده بودند، اما به محض ورود توسط یک بولدوزر اسرائیلی در خاک غزه زیر گرفته شده و کشته شدند. بسیاری دیگر از خبرنگاران خارجی و فعالان حقوق بشر نیز که حتی برای یک‌بار رفح را دیده‌اند، می‌گویند خشونتی که در این گذرگاه دیده می‌شود در هیچ مرز دیگری در جهان حاکم نیست و این خشونت صرفا اختصاص به اسرائیلی‌ها ندارد بلکه نیروهای مرزی مصر نیز با جدیت هرچه تمام‌تر در اجرای دستورات به نحوی از این خشونت استفاده می‌کنند. به عبارت دیگر این خارجی‌ها نیز فهمیده‌اند که حتی عبور قانونی از گذرگاه رفح، سرنوشت مبهم و نامعلومی دارد و چندان نمی‌توان به آن امیدوار بود. حتی در بسیاری از موارد دیده می‌شود که فلسطینیان پس از عبور از رفح بلند فریاد می‌زنند و خدا را شکر می‌کنند که توانسته‌اند به سلامت از این گذرگاه پیچیده و خشن امنیتی عبور کنند و به آغوش خانواده بازگردند. این ابراز خوشحالی شاید در نگاه اول جالب و دیدنی باشد، اما کمی عمیق‌تر که نگاه کنیم، می‌بینیم این شادی‌ها روی دیگری هم دارد و آن عدم عبور بسیاری دیگر است که پشت این در می‌مانند و در صورت مقاومت نیز با خشونت و تهدید مواجه می‌شوند. اخیرا جان گینگ، مسؤول آژانس کار و امداد سازمان ملل در اظهاراتی جدید با ارزیابی سختگیری‌های اعمال شده در رفح جملات جالبی را بیان داشت؛ او اوضاع غیرانسانی حاکم بر این منطقه را غیرقابل باور توصیف کرد و گفت: متاسفانه تا به حال نمی‌خواستم از این عبارت استفاده کنم، اما رفح گذرگاه نیست، رفح یک زندان است. منبع: تایم
ارسال نظر
captcha
پربیننده