در میانه تیرماه سال‌جاری بود که خبری کوتاه میان اخبار ریز و درشت رسانه‌های سینمایی مخابره شد اما کمتر به چشم آمد؛ خبری که نوید ورود ایران به عرصه‌ای نوظهور در ساخت سالن‌های سینمایی را می‌داد؛ «نخستین سینمای سه بعدی در پایتخت احداث می‌شود». بنابه گفته مرجع خبر یعنی مدیرعامل شرکت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران، ساخت این سالن برپایه تکنولوژی « IMAX» تا یک ماه بعد از انتشار خبر باید آغاز می‌شد. کلنگ نخستین سینمای سهبعدی ایران با نام «فرانمای ایران» در موعد مقرر بر زمین خورد و پروژه تا به امروز هم در حال پیشرفت است. پس‌از انتشار گزارش«فراتر از روياي برادران لومير» در روز چهارشنبه درباره سينماي سه‌بعدي در جهان، اين اخبار هم بهانه‌ای شد برای مرور چگونگی ورود واژه «سینمای سهبعدی» به ادبیات سالن‌سازی در ایران و کیفیت عملیاتی شدن آن.
برای نخستین‌بار و مدت‌ها پس از انتشار اخبار متفاوت از تأثیر شگفت‌انگیز اکران و تولید فیلم‌های سهبعدی، این سینما آزادی بود که در خردادماه امسال محور توجه مدیران سینمایی قرارگرفت و اعلام شد قرار است میزبان فیلم‌های سهبعدی و دیجیتال باشد. این اتفاق که با برگزاری مراسمی مفصل عنوان «رونمایی از تکنولوژی سینمای سهبعدی و دیجیتال در سالن اصلی سینما آزادی» را به خود گرفت در حالی برگزار شد که در آن نمونه‌ای خارجی از فیلمی که با تکنیک‌های دیجیتال روز دنیا تهیه شده بود برای مخاطبان نمایش داده شد تا قابلیت‌های این تکنولوژی معرفی و تبیین شود. نخستین سینمای سهبعدی دیجیتال ایران که اعلام شد به دستور شهردار تهران در سینما آزادی به بهره‌برداری رسید، مقدمه‌ای بود برای ورود سالن‌سازی سینماهای کشور به عرصه‌ای نوین اما این ورود تا چه میزان مطابق با معیارهای جهانی بود، به گفته مدیرعامل توسعه فضاهای فرهنگی تهران در آن مقطع همه اقدامات لازم برای تجهیز تالار آزادی سینما آزادی به این فناوری انجام شده بود. تشکری‌نیا در تشریح تجهیز سینمای ایران به تکنولوژی سینمای سهبعدی گفته‌بود: در وهله اول لازم است سینما دیجیتال و سینمای سهبعدی را از یکدیگر تفکیک کنیم و تفاوت این 2 را توضیح دهیم. سینما آزادی برای نخستین‌بار در ایران به تجهیزات دیجیتال، یعنی امکان پخش تصاویر با کیفیت دیجیتال روی صفحه عریض همراه با صدای دیجیتال (دالبی) مجهز شده است. امروزه در جهان به دلایل مختلف (از جمله قوانین کپی‌رایت، مسائل اقتصادی، تاکید بر اکران همزمان فیلم‌های شاخص و از همه مهم‌تر کیفیت برتر این نوع سینما) بیشتر سالن‌های سینما در حال تجهیز به این فناوری هستند.
البته سینمای سهبعدی تکنیک منحصر به فردی را نمی‌طلبد و براساس صحبت‌های مهندس روستایی؛ «سینمایی که با داشتن پرده‌ای عریض بتواند تمام دید مستقیم و غیرمستقیم تماشاگر را در سالن پر کند، می‌تواند یک سینمای سهبعدی خطاب شود» گویا قرار است از این پس سینمای سهبعدی و دیجیتال در سالن‌های مختلف ایران تجربه شود و به تناسب مساحت و ظرفیت‌های موجود به بهره‌برداری برسد. در گیرودار ورود سیستم‌های دیجیتال و مخابره همین اخبار هم بود که تشکری‌نیا برای نخستین‌بار خبر از ساخت نخستین پروژه بزرگ فرهنگی سینمای سهبعدیIMAX را در زمینی به مساحت 75 هزار مترمربع در منطقه 2 تهران داد؛ خبری که با گذشت مدتی شکل اجرایی به خود گرفت. این سینما البته به صورت یک مرکز تجاری، تفریحی و فرهنگی طراحی شده و شامل مراکز خرید، شهربازی مسقف، کتابخانه و کتابفروشی، کارگاه‌های آموزشی، مهدکودک، سالن‌های ورزشی توپی و آبی، سالن‌های تفریحات سالم، فضاهای فرهنگی، 2 سالن پذیرایی 200 و 250 نفره و پارکینگ نیز خواهد بود. به گفته مسوولان پروژه احتمالا تا 2 سال آینده نام تهران نیز به فهرست پایتخت‌های صاحب IMAX اضافه خواهد شد.
مدیرعامل شرکت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران در گفت‌وگو با «وطن امروز» در این باره می‌گوید: IMAX تکنولوژی برتر سینمایی است که البته در انحصار کمپانی کانادایی سازنده آن قرار دارد. زمانی که یک تکنولوژی انحصاری شود، نحوه برخورد با آن نیز متفاوت خواهد بود. رایزنی‌های بسیاری برای جلب رضایت کمپانی و همچنین ایجاد حداقل‌ها برای ساخت این تکنولوژی انجام داد‌ه‌ایم که سرانجام به نتیجه رسید و امیدواریم که تا 2 سال آینده از سینمایIMAX تهران بهره‌برداری کنیم. وی با بیان اینکه ساخت سینمایIMAX طبق شرایط این کمپانی حتما باید با استانداردهای سازنده منطبق باشد، می‌افزاید: ما از طرف مدیریت شهری موظف به آوردن این تکنولوژی به کشور بودیم و تا به امروز هم به دنبال آن رفته‌ایم هر چند هماهنگی‌ها زمان زیادی برد اما در نهایت همه چیز حل شد و کار را شروع کردیم. تشکری‌نیا همچنین به فیلم‌های ساخته شده توسط تکنولوژیIMAX اشاره و تاکید می‌کند: کمپانیIMAX فیلم‌های مستند و علمی را نیز با توجه به تکنولوژی خود ساخته که این فیلم‌ها به دلیل محتوایشان براحتی در کشور ما نیز قابل نمایش هستند. وی در پاسخ به اینکه آیا بهره‌برداری از این تکنولوژی در سالن‌سازی ادامه‌دار خواهد بود یا در همین یک سالن محدود می‌ماند، تصریح‌کرد: IMAX تکنولوژی‌ای نیست که تعدد آن ضروری باشد بلکه در دسترس بودن آن برای ثبت تجربه‌ای متفاوت در زمینه تماشای فیلم برای علاقه‌مندان به هنر هفتم لازم بود. در حال حاضر در پایتخت‌های مهم دنیا هم تنها يك یا 2 سینما با استفاده از این تکنولوژی به بهره‌برداری رسیده‌‌اند. وی خاطرنشان کرد: البته قرار است از این تکنولوژی به گونه‌ای دیگر و در پروژه «باغ موزه دفاع مقدس» نیز استفاده شود.
تشکری‌نیا در ادامه به سینما آزادی و تکنولوژی سهبعدی آن نیز اشاره می‌کند و می‌گوید: در حال حاضر سینما آزادی به یکی از جدیدترین و مجهزترین روش‌های پخش روی پرده«flat» مجهز شده‌است، اما باید توجه داشت که همه سالن‌های سینمایی امکان تجهیز به تکنولوژی سهبعدی را ندارند و سینما آزادی به دلیل داشتن زیرساخت‌های مناسب چنین امکانی را برای ما فراهم آورد. مطمئنا اگر بخواهیم در سالن‌های دیگر نیز از این تکنولوژی استفاده کنیم، هزینه و بودجه بیشتری لازم است در عین اینکه در بسیاری از سالن‌های فعلی سینماها اصلا چنین امکانی وجود ندارد. مدیرعامل شرکت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران در ادامه صحبت‌های خود با بیان اینکه ایران ظرفیت و امکان ساخت فیلم منطبق با تکنولوژی‌های روز سینمایی را دارد، تاکید می‌کند: منظور من از ظرفیت، تنها بعد مالی نیست بلکه بحث‌های غیرمادی را نیز باید در نظر داشته باشیم. معمولا در کشورهای مختلف، تکنولوژی راحت به‌دست می‌آید و بعد از ساخت، تازه متوجه می‌شوند که چیزی برای ارائه با آن ندارند و باید تازه دست به تولید بزنند، اما در ایران با توجه به فرهنگ غنی، ابزار و ظرفیت ساخت آثار خوب وجود دارد و برای ارائه نمونه‌هایی از این فرهنگ چون شخصیت‌های کلیله و دمنه، شاهنامه و... باید به دنبال تکنولوژی‌های روز دنیا برویم. این در حالی است که کشورهای دیگر، سوپراستارهایی خیالی می‌سازند تا با تکنولوژی‌شان ارائه دهند و عموما این قهرمان‌های غیرملموس به زودی هم از بین می‌روند.
مهندس مسعود روستایی، مشاور فنی پروژه سهبعدی سازی سینمای آزادی نیز درباره تکنولوژی‌های مورد استفاده در سالن‌های سینمایی ایران می‌گوید: تکنولوژی مورد استفاده در سینما آزادی، نخستین سیستم دیجیتالی است که در این زمینه به ایران آمده و به سینمای سهبعدی بر اساس فرمت «دالبی سهبعدی» نیز مجهز است. ما در واقع در سینما آزادی با یک سینمای «دیجیتال دوبعدی» روبه‌رو هستیم که امکان پخش سهبعدی را نیز دارد (لازم به یادآوری است که در مجموع حدود 6 نوع تکنیک متفاوت با فرمت‌های گوناگون برای پخش دیجیتال وجود دارد). وی می‌افزاید: امروزه تکنولوژی پخش دیجیتال و سهبعدی تمام سینمای جهان را فراگرفته و حتی بحث مانیتورهای سهبعدی و شبکه‌های ماهواره‌ای سهبعدی نیز مطرح است. بنا به گفته روستایی، برای گسترش سینمای دیجیتال در کشور می‌توان از امکان پخش با ویدئو پروژکشن‌های «Full HD»، با وضوح بالا و ابعاد تصویری در حدود نصف مساحت پرده سالن اصلی سینما آزادی، در سالن‌های متوسط به بالا هم استفاده کرد که با هزینه کمتری هم ساخته می‌شوند. امکان تولید فیلم سه بعدی در کشور وجود دارد اما باید تعداد سالن‌های سهبعدی دیجیتال را افزایش دهیم و برای این مساله لازم نیست که سالنی با حجم، اندازه و مشخصات فنی سینمای آزادی داشته باشیم. روستایی می‌افزاید: همان‌طور که گفتم در سالن‌های کوچک‌تر و پرده‌های کوچک‌تر نیز براحتی می‌توان از این تکنولوژی استفاده کرد. امکان پخش دیجیتال تنها موردی است که باید از پیش در نظر گرفت، اما در سینمای سهبعدی پرده سینما باید تا جایی که ممکن است، بزرگ باشد. اگر سینمایی با یک میلیارد تومان هزینه ساخته می‌شود با 15 درصد هزینه اضافه می‌توان سینمای دیجیتال و سهبعدی ساخت.
مهندس روستایی درباره تکنولوژی IMAX توضیح می‌دهد: در سینمای IMAX، 2 نکته را باید در نظر داشت؛ یکی داشتن پرده با فرمت 70، 15(که در آن عرض فیلم 3برابر عرض فیلم‌های 70میلیمتری معمولی و ابعاد تصویر نزدیک به مربع است) و دیگری ابعاد بسیار وسیع مثلا 21 در 27 متر و حدود 600 متر مربع تصویر. مفهوم اصلی مورد اتکا در تکنولوژیIMAX داشتن تصویر بسیار بزرگ است که تمام دید مستقیم و غیرمستقیم را پر کند و مخاطب خود را داخل تصویر می‌بیند که با این تعریف، این تکنولوژی، هم سهبعدی می‌تواند باشد هم دوبعدی. شکل پرده سینما در این تکنولوژی، نزدیک به مربع است و برای پخش فیلم از دستگاه‌های خاصی استفاده می‌شود. تولید فیلم هم در IMAX به گونه‌ای کاملا متفاوت و با تکنولوژی خاص خود صورت می‌گیرد. روستایی در این باره ادامه می‌دهد: شیب تند صندلی‌ها، حرکت افقی نوار فیلم، سیستم پخش صدا و پرده عریض از ویژگی‌های اصلی سالن‌های استاندارد IMAX هستند که همه این مشخصات به صورت کلی در اختیار کمپانی کانادایی سازنده آن قرار دارد، در عین اینکه امکان پخش فیلم 35 میلیمتری هم درIMAX وجود ندارد. وی همچنین وضعیت تکنولوژی سینمایی را در ایران رو به جلو توصیف می‌کند و می‌گوید: با وجود حرکت روبه جلو، همچنان بسیاری از سینماهای کشور در نقطه صفر بسر می‌برند و با حداقل امکانات، هزینه و درآمد
اداره می‌شوند.
جالب است که هنوز بسیاری از سینماهای موجود در شهرستان‌ها مونولوگ هستند و از حیث امکانات فنی در حد صفر اقدام به نمایش فیلم می‌کنند. هرچند وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با کمک سازمان‌های وابسته خود، حرکت روبه جلویی را برای نوسازی سینماهای کشور آغاز کرده، اما این مساله در کنار هزینه به زمان زیادی نیز احتیاج دارد. روستایی در پایان صحبت‌هایش سینمای دیجیتال و سهبعدی را راهی برای پیگیری جدی‌تر مسؤولان نسبت به گسترش این تکنولوژی در کشور دانست.
برپایه این گزارش، نخستین سینمای سهبعدی ایران تحت لیسانس شرکت IMAX کانادا با عنوان «فرانمای ایران» در بزرگراه یادگار امام (ره)، بالاتر از تقاطع نیایش در زمینی به مساحت 75 هزار متر مربع در حال ساخت است. این پروژه در حال حاضر در مرحله گودبرداری است و با وعده مسوولان تا 2 سال آینده رویایی تحقق یافته خواهد بود.
در کنار پروژه‌ای که مستقیماً بر اساس تکنولوژی IMAX و تا 2 سال آینده در تهران اجرایی می‌شود اما خبر می‌رسد که یکی دیگر از پروژه‌های پرحاشیه این سال‌های پایتخت هم قصد دارد در کنار سازه‌های دیگر خود، به تکنولوژی سینمای سهبعدی مجهز شود؛ «برج میلاد». این پروژه عظیم که در کنار همه امکانات جانبی خود، صاحب سالن‌هایی برای پخش فیلم است، زمزمه‌هایی از تجهیز آنها به تکنولوژی دیجیتال و اکران سهبعدی نیز به گوش می‌رسد.
گلرخی، مدیر مرکز همایش‌های برج میلاد در این زمینه به «وطن امروز» می‌گوید: این سالن از بهترین سیستم‌های صوتی و تصویری بهره‌مند است و در آینده به بهره‌برداری می‌رسد. وی افزود: در این سالن‌ها بزرگ‌ترین پرده سینمایی کشور در ابعاد 5/14 در 7 متر نصب شده که در کنار تجهیز به سیستم صدای دالبی و بهترین و به‌روز‌ترین نوع آپارات سینمایی، وجوه تمایز سالن‌های برج میلاد به نسبت دیگر سالن‌های سینمایی شده است. گلرخی تصریح می‌کند: در آینده نیز از تکنولوژی‌های سهبعدی برای پخش فیلم در این سالن‌ها استفاده خواهیم کرد.
با تمام این اظهارات و اقدامات سینمای سهبعدی منطبق بر تکنولوژیIMAX هنوز تا تحقق کامل در ایران مسیری طولانی در پیش رو دارد؛ مسیری که هر از چندی خبری از حاشیه پیمودن آن به گوش می‌رسد اما هنوز امید به اتمام آن وجود دارد. باید دید کی و کجا برای نخستین بار رویای تماشای سهبعدی فیلمی ایرانی در سالنی ایرانی برای مخاطبان ایرانی فراهم می‌شود؟ آیا می‌توان 2 سال دیگر در چنین روزی گزارش پرده‌برداری از این «رویا» را مکتوب کرد و به جشن نشست؟ باید منتظر ماند.
گزارش «وطن امروز» از ورود سینمای سهبعدی به ایران
تحقق «آهسته» یک رؤیا
در میانه تیرماه سال‌جاری بود که خبری کوتاه میان اخبار ریز و درشت رسانه‌های سینمایی مخابره شد اما کمتر به چشم آمد؛ خبری که نوید ورود ایران به عرصه‌ای نوظهور در ساخت سالن‌های سینمایی را می‌داد؛ «نخستین سینمای سه بعدی در پایتخت احداث می‌شود». بنابه گفته مرجع خبر یعنی مدیرعامل شرکت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران، ساخت این سالن برپایه تکنولوژی « IMAX» تا یک ماه بعد از انتشار خبر باید آغاز می‌شد. کلنگ نخستین سینمای سهبعدی ایران با نام «فرانمای ایران» در موعد مقرر بر زمین خورد و پروژه تا به امروز هم در حال پیشرفت است. پس‌از انتشار گزارش«فراتر از روياي برادران لومير» در روز چهارشنبه درباره سينماي سه‌بعدي در جهان، اين اخبار هم بهانه‌ای شد برای مرور چگونگی ورود واژه «سینمای سهبعدی» به ادبیات سالن‌سازی در ایران و کیفیت عملیاتی شدن آن.
برای نخستین‌بار و مدت‌ها پس از انتشار اخبار متفاوت از تأثیر شگفت‌انگیز اکران و تولید فیلم‌های سهبعدی، این سینما آزادی بود که در خردادماه امسال محور توجه مدیران سینمایی قرارگرفت و اعلام شد قرار است میزبان فیلم‌های سهبعدی و دیجیتال باشد. این اتفاق که با برگزاری مراسمی مفصل عنوان «رونمایی از تکنولوژی سینمای سهبعدی و دیجیتال در سالن اصلی سینما آزادی» را به خود گرفت در حالی برگزار شد که در آن نمونه‌ای خارجی از فیلمی که با تکنیک‌های دیجیتال روز دنیا تهیه شده بود برای مخاطبان نمایش داده شد تا قابلیت‌های این تکنولوژی معرفی و تبیین شود. نخستین سینمای سهبعدی دیجیتال ایران که اعلام شد به دستور شهردار تهران در سینما آزادی به بهره‌برداری رسید، مقدمه‌ای بود برای ورود سالن‌سازی سینماهای کشور به عرصه‌ای نوین اما این ورود تا چه میزان مطابق با معیارهای جهانی بود، به گفته مدیرعامل توسعه فضاهای فرهنگی تهران در آن مقطع همه اقدامات لازم برای تجهیز تالار آزادی سینما آزادی به این فناوری انجام شده بود. تشکری‌نیا در تشریح تجهیز سینمای ایران به تکنولوژی سینمای سهبعدی گفته‌بود: در وهله اول لازم است سینما دیجیتال و سینمای سهبعدی را از یکدیگر تفکیک کنیم و تفاوت این 2 را توضیح دهیم. سینما آزادی برای نخستین‌بار در ایران به تجهیزات دیجیتال، یعنی امکان پخش تصاویر با کیفیت دیجیتال روی صفحه عریض همراه با صدای دیجیتال (دالبی) مجهز شده است. امروزه در جهان به دلایل مختلف (از جمله قوانین کپی‌رایت، مسائل اقتصادی، تاکید بر اکران همزمان فیلم‌های شاخص و از همه مهم‌تر کیفیت برتر این نوع سینما) بیشتر سالن‌های سینما در حال تجهیز به این فناوری هستند.
البته سینمای سهبعدی تکنیک منحصر به فردی را نمی‌طلبد و براساس صحبت‌های مهندس روستایی؛ «سینمایی که با داشتن پرده‌ای عریض بتواند تمام دید مستقیم و غیرمستقیم تماشاگر را در سالن پر کند، می‌تواند یک سینمای سهبعدی خطاب شود» گویا قرار است از این پس سینمای سهبعدی و دیجیتال در سالن‌های مختلف ایران تجربه شود و به تناسب مساحت و ظرفیت‌های موجود به بهره‌برداری برسد. در گیرودار ورود سیستم‌های دیجیتال و مخابره همین اخبار هم بود که تشکری‌نیا برای نخستین‌بار خبر از ساخت نخستین پروژه بزرگ فرهنگی سینمای سهبعدیIMAX را در زمینی به مساحت 75 هزار مترمربع در منطقه 2 تهران داد؛ خبری که با گذشت مدتی شکل اجرایی به خود گرفت. این سینما البته به صورت یک مرکز تجاری، تفریحی و فرهنگی طراحی شده و شامل مراکز خرید، شهربازی مسقف، کتابخانه و کتابفروشی، کارگاه‌های آموزشی، مهدکودک، سالن‌های ورزشی توپی و آبی، سالن‌های تفریحات سالم، فضاهای فرهنگی، 2 سالن پذیرایی 200 و 250 نفره و پارکینگ نیز خواهد بود. به گفته مسوولان پروژه احتمالا تا 2 سال آینده نام تهران نیز به فهرست پایتخت‌های صاحب IMAX اضافه خواهد شد.
مدیرعامل شرکت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران در گفت‌وگو با «وطن امروز» در این باره می‌گوید: IMAX تکنولوژی برتر سینمایی است که البته در انحصار کمپانی کانادایی سازنده آن قرار دارد. زمانی که یک تکنولوژی انحصاری شود، نحوه برخورد با آن نیز متفاوت خواهد بود. رایزنی‌های بسیاری برای جلب رضایت کمپانی و همچنین ایجاد حداقل‌ها برای ساخت این تکنولوژی انجام داد‌ه‌ایم که سرانجام به نتیجه رسید و امیدواریم که تا 2 سال آینده از سینمایIMAX تهران بهره‌برداری کنیم. وی با بیان اینکه ساخت سینمایIMAX طبق شرایط این کمپانی حتما باید با استانداردهای سازنده منطبق باشد، می‌افزاید: ما از طرف مدیریت شهری موظف به آوردن این تکنولوژی به کشور بودیم و تا به امروز هم به دنبال آن رفته‌ایم هر چند هماهنگی‌ها زمان زیادی برد اما در نهایت همه چیز حل شد و کار را شروع کردیم. تشکری‌نیا همچنین به فیلم‌های ساخته شده توسط تکنولوژیIMAX اشاره و تاکید می‌کند: کمپانیIMAX فیلم‌های مستند و علمی را نیز با توجه به تکنولوژی خود ساخته که این فیلم‌ها به دلیل محتوایشان براحتی در کشور ما نیز قابل نمایش هستند. وی در پاسخ به اینکه آیا بهره‌برداری از این تکنولوژی در سالن‌سازی ادامه‌دار خواهد بود یا در همین یک سالن محدود می‌ماند، تصریح‌کرد: IMAX تکنولوژی‌ای نیست که تعدد آن ضروری باشد بلکه در دسترس بودن آن برای ثبت تجربه‌ای متفاوت در زمینه تماشای فیلم برای علاقه‌مندان به هنر هفتم لازم بود. در حال حاضر در پایتخت‌های مهم دنیا هم تنها يك یا 2 سینما با استفاده از این تکنولوژی به بهره‌برداری رسیده‌‌اند. وی خاطرنشان کرد: البته قرار است از این تکنولوژی به گونه‌ای دیگر و در پروژه «باغ موزه دفاع مقدس» نیز استفاده شود.
تشکری‌نیا در ادامه به سینما آزادی و تکنولوژی سهبعدی آن نیز اشاره می‌کند و می‌گوید: در حال حاضر سینما آزادی به یکی از جدیدترین و مجهزترین روش‌های پخش روی پرده«flat» مجهز شده‌است، اما باید توجه داشت که همه سالن‌های سینمایی امکان تجهیز به تکنولوژی سهبعدی را ندارند و سینما آزادی به دلیل داشتن زیرساخت‌های مناسب چنین امکانی را برای ما فراهم آورد. مطمئنا اگر بخواهیم در سالن‌های دیگر نیز از این تکنولوژی استفاده کنیم، هزینه و بودجه بیشتری لازم است در عین اینکه در بسیاری از سالن‌های فعلی سینماها اصلا چنین امکانی وجود ندارد. مدیرعامل شرکت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران در ادامه صحبت‌های خود با بیان اینکه ایران ظرفیت و امکان ساخت فیلم منطبق با تکنولوژی‌های روز سینمایی را دارد، تاکید می‌کند: منظور من از ظرفیت، تنها بعد مالی نیست بلکه بحث‌های غیرمادی را نیز باید در نظر داشته باشیم. معمولا در کشورهای مختلف، تکنولوژی راحت به‌دست می‌آید و بعد از ساخت، تازه متوجه می‌شوند که چیزی برای ارائه با آن ندارند و باید تازه دست به تولید بزنند، اما در ایران با توجه به فرهنگ غنی، ابزار و ظرفیت ساخت آثار خوب وجود دارد و برای ارائه نمونه‌هایی از این فرهنگ چون شخصیت‌های کلیله و دمنه، شاهنامه و... باید به دنبال تکنولوژی‌های روز دنیا برویم. این در حالی است که کشورهای دیگر، سوپراستارهایی خیالی می‌سازند تا با تکنولوژی‌شان ارائه دهند و عموما این قهرمان‌های غیرملموس به زودی هم از بین می‌روند.
مهندس مسعود روستایی، مشاور فنی پروژه سهبعدی سازی سینمای آزادی نیز درباره تکنولوژی‌های مورد استفاده در سالن‌های سینمایی ایران می‌گوید: تکنولوژی مورد استفاده در سینما آزادی، نخستین سیستم دیجیتالی است که در این زمینه به ایران آمده و به سینمای سهبعدی بر اساس فرمت «دالبی سهبعدی» نیز مجهز است. ما در واقع در سینما آزادی با یک سینمای «دیجیتال دوبعدی» روبه‌رو هستیم که امکان پخش سهبعدی را نیز دارد (لازم به یادآوری است که در مجموع حدود 6 نوع تکنیک متفاوت با فرمت‌های گوناگون برای پخش دیجیتال وجود دارد). وی می‌افزاید: امروزه تکنولوژی پخش دیجیتال و سهبعدی تمام سینمای جهان را فراگرفته و حتی بحث مانیتورهای سهبعدی و شبکه‌های ماهواره‌ای سهبعدی نیز مطرح است. بنا به گفته روستایی، برای گسترش سینمای دیجیتال در کشور می‌توان از امکان پخش با ویدئو پروژکشن‌های «Full HD»، با وضوح بالا و ابعاد تصویری در حدود نصف مساحت پرده سالن اصلی سینما آزادی، در سالن‌های متوسط به بالا هم استفاده کرد که با هزینه کمتری هم ساخته می‌شوند. امکان تولید فیلم سه بعدی در کشور وجود دارد اما باید تعداد سالن‌های سهبعدی دیجیتال را افزایش دهیم و برای این مساله لازم نیست که سالنی با حجم، اندازه و مشخصات فنی سینمای آزادی داشته باشیم. روستایی می‌افزاید: همان‌طور که گفتم در سالن‌های کوچک‌تر و پرده‌های کوچک‌تر نیز براحتی می‌توان از این تکنولوژی استفاده کرد. امکان پخش دیجیتال تنها موردی است که باید از پیش در نظر گرفت، اما در سینمای سهبعدی پرده سینما باید تا جایی که ممکن است، بزرگ باشد. اگر سینمایی با یک میلیارد تومان هزینه ساخته می‌شود با 15 درصد هزینه اضافه می‌توان سینمای دیجیتال و سهبعدی ساخت.
مهندس روستایی درباره تکنولوژی IMAX توضیح می‌دهد: در سینمای IMAX، 2 نکته را باید در نظر داشت؛ یکی داشتن پرده با فرمت 70، 15(که در آن عرض فیلم 3برابر عرض فیلم‌های 70میلیمتری معمولی و ابعاد تصویر نزدیک به مربع است) و دیگری ابعاد بسیار وسیع مثلا 21 در 27 متر و حدود 600 متر مربع تصویر. مفهوم اصلی مورد اتکا در تکنولوژیIMAX داشتن تصویر بسیار بزرگ است که تمام دید مستقیم و غیرمستقیم را پر کند و مخاطب خود را داخل تصویر می‌بیند که با این تعریف، این تکنولوژی، هم سهبعدی می‌تواند باشد هم دوبعدی. شکل پرده سینما در این تکنولوژی، نزدیک به مربع است و برای پخش فیلم از دستگاه‌های خاصی استفاده می‌شود. تولید فیلم هم در IMAX به گونه‌ای کاملا متفاوت و با تکنولوژی خاص خود صورت می‌گیرد. روستایی در این باره ادامه می‌دهد: شیب تند صندلی‌ها، حرکت افقی نوار فیلم، سیستم پخش صدا و پرده عریض از ویژگی‌های اصلی سالن‌های استاندارد IMAX هستند که همه این مشخصات به صورت کلی در اختیار کمپانی کانادایی سازنده آن قرار دارد، در عین اینکه امکان پخش فیلم 35 میلیمتری هم درIMAX وجود ندارد. وی همچنین وضعیت تکنولوژی سینمایی را در ایران رو به جلو توصیف می‌کند و می‌گوید: با وجود حرکت روبه جلو، همچنان بسیاری از سینماهای کشور در نقطه صفر بسر می‌برند و با حداقل امکانات، هزینه و درآمد
اداره می‌شوند.
جالب است که هنوز بسیاری از سینماهای موجود در شهرستان‌ها مونولوگ هستند و از حیث امکانات فنی در حد صفر اقدام به نمایش فیلم می‌کنند. هرچند وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با کمک سازمان‌های وابسته خود، حرکت روبه جلویی را برای نوسازی سینماهای کشور آغاز کرده، اما این مساله در کنار هزینه به زمان زیادی نیز احتیاج دارد. روستایی در پایان صحبت‌هایش سینمای دیجیتال و سهبعدی را راهی برای پیگیری جدی‌تر مسؤولان نسبت به گسترش این تکنولوژی در کشور دانست.
برپایه این گزارش، نخستین سینمای سهبعدی ایران تحت لیسانس شرکت IMAX کانادا با عنوان «فرانمای ایران» در بزرگراه یادگار امام (ره)، بالاتر از تقاطع نیایش در زمینی به مساحت 75 هزار متر مربع در حال ساخت است. این پروژه در حال حاضر در مرحله گودبرداری است و با وعده مسوولان تا 2 سال آینده رویایی تحقق یافته خواهد بود.
در کنار پروژه‌ای که مستقیماً بر اساس تکنولوژی IMAX و تا 2 سال آینده در تهران اجرایی می‌شود اما خبر می‌رسد که یکی دیگر از پروژه‌های پرحاشیه این سال‌های پایتخت هم قصد دارد در کنار سازه‌های دیگر خود، به تکنولوژی سینمای سهبعدی مجهز شود؛ «برج میلاد». این پروژه عظیم که در کنار همه امکانات جانبی خود، صاحب سالن‌هایی برای پخش فیلم است، زمزمه‌هایی از تجهیز آنها به تکنولوژی دیجیتال و اکران سهبعدی نیز به گوش می‌رسد.
گلرخی، مدیر مرکز همایش‌های برج میلاد در این زمینه به «وطن امروز» می‌گوید: این سالن از بهترین سیستم‌های صوتی و تصویری بهره‌مند است و در آینده به بهره‌برداری می‌رسد. وی افزود: در این سالن‌ها بزرگ‌ترین پرده سینمایی کشور در ابعاد 5/14 در 7 متر نصب شده که در کنار تجهیز به سیستم صدای دالبی و بهترین و به‌روز‌ترین نوع آپارات سینمایی، وجوه تمایز سالن‌های برج میلاد به نسبت دیگر سالن‌های سینمایی شده است. گلرخی تصریح می‌کند: در آینده نیز از تکنولوژی‌های سهبعدی برای پخش فیلم در این سالن‌ها استفاده خواهیم کرد.
با تمام این اظهارات و اقدامات سینمای سهبعدی منطبق بر تکنولوژیIMAX هنوز تا تحقق کامل در ایران مسیری طولانی در پیش رو دارد؛ مسیری که هر از چندی خبری از حاشیه پیمودن آن به گوش می‌رسد اما هنوز امید به اتمام آن وجود دارد. باید دید کی و کجا برای نخستین بار رویای تماشای سهبعدی فیلمی ایرانی در سالنی ایرانی برای مخاطبان ایرانی فراهم می‌شود؟ آیا می‌توان 2 سال دیگر در چنین روزی گزارش پرده‌برداری از این «رویا» را مکتوب کرد و به جشن نشست؟ باید منتظر ماند.
ارسال نظر
پربیننده