۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۵:۴۸
در حسرت تالابی که در آتش سوخت

گندمان یکی از 10 تالاب برتر پرنده‌نگری در ایران

بهرنگ فتوحی: پس از آتش‌سوزی گسترده در تالاب گندمان و فرار دسته‌دسته پرندگانی که در این زیستگاه ساکن بودند، حسرت خوردن برای از دست دادن چنین گنجینه خدادادی بی فایده است. اما اگر تالابی که از آن حرف می‌زنیم یکی از 10 مکان برتر پرنده نگری در کشور باشد، این حسرت چند برابر می‌شود و نمی‌شود از آن براحتی گذشت. به گفته پرویز بختیاری که از پرنده شناسان کشور است، تالاب سوخته گندمان یکی از زیستگاه‌های مهم برای پرندگان به شمار می‌آمده به گونه‌ای که همه ساله میزبان انواع اردک‌ها و گونه‌های مهاجر بسیاری بوده است. این متخصص محیط زیست به سیر ایجاد یک تالاب اشاره کرده و می‌گوید: دریاچه‌ها و تالاب‌ها سیر توالی دارند، در ابتدا از آب شفاف، گیاهان می‌رویند، پس از آن رسوبات به دور ریشه آنها جمع می‌شود و در نهایت گیاهان به سمت متراکم شدن پیش رفته تا بستری گلی پیدا کنند و یک تالاب ایجاد شود. به گفته وی، مراحل ایجاد تالاب‌ها بهترین دلیل برای تبدیل شدن آنها به زیستگاه پرندگان است چرا که سطح دریاچه‌ها بالا آمده و حجم زیاد رسوبات و گیاهان آبزی می‌تواند مکان مناسبی را برای پرندگان و حشرات فراهم کند. در این میان تالاب گندمان از اهمیت ویژه‌ای برای پرندگان بومی و مهاجر برخوردار بوده به طوری‌که بختیاری هم در این‌باره اعلام می‌کند: 105 زیستگاه مهم برای پرندگان در ایران شناسایی شده که در این میان تالاب گندمان قابلیت آن را دارد که بتواند جزو 10 تالاب برتر پرنده نگری در ایران باشد. اینها همه در حالی است که این تالاب نزدیک به 2 هفته به طور مداوم در آتش سوخت و با وجود تلاش‌های فراوان برای مهار آن، چون پای روش‌های سنتی در میان بود، نتیجه مطلوبی نداد و یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌های زیست‌محیطی کشور از میان رفت. اما جالب اینکه محمد درویش، یکی دیگر از کارشناسان محیط زیست معتقد است، عمر این تالاب بیش از یک میلیون سال بوده و اکنون که سوخته است بسیاری از موجودات و جانداران این تالاب که در اعماق لایی و زیرین آن زندگی می‌کرده‌اند، مرده‌اند ولی لاشه کمی از آنها در سطح تالاب دیده می‌شود. حال سوال اساسی اینجاست که سوختن مداوم تالاب‌ها تا چه هنگامی قرار است ادامه داشته باشد؟ با توجه به اینکه تالاب‌هایی چون گندمان در چرخه طبیعی سرزمین ما یکی از اصلی‌ترین فاکتور‌های زیست محیطی به حساب می‌آیند، آیا جایگزینی به جایشان پیدا کرده‌ایم؟ بختیاری معتقد است که نمونه چنین تالابی را می‌توان در شمالغربی ایران یعنی تالاب «قوری گل» در تبریز یافت که این تالاب هم روزگار خوشی را از سر نمی‌گذراند.
ارسال نظر
captcha