کودکان به سبب محدودیت‌های جسمی و روانی خود در قیاس با بزرگسالان، تاثیرپذیری بیشتر و عمیق‌تری داشته و در عوض تاثیرگذاری کمتری بر محیط دارند و به این ترتیب بیش از بزرگسالان به طور اجباری تابع شرایط محیطی‌اند. کودکان حساس‌ترین و تاثیرپذیرترین گروه سنی جامعه را تشکیل داده و در حساس‌ترین و مهم‌ترین سال‌های زندگی‌شان یعنی زمانی که پایه‌های رشد شخصیتی، ذهنی، جسمی و اجتماعی آنها شکل می‌گیرد تا زمانی که وارد شهر می‌شوند نیازمند این هستند تا زندگی اجتماعی را در مقیاس خود تجربه کنند و این امر مستلزم فراهم بودن فضایی کودکانه و صمیمانه است؛ فضایی به دور از هیاهوی دنیای بزرگ‌ترها و دنیايی پر از شادی با رنگ‌های زیبا که در آن کودک فرصت بیان افکار تازه و پرورش و رشد استعدادهایش را داشته باشد؛ فضایی که زمینهای مناسب برای خلاقیت کودکان فراهم آورد.
آنگونه که کودک فضا را احساس می‌کند
کودک باید در برخورد با احجام و بناها و همین‌‌طور در ارتباط و زندگی درون آنها احساس راحتی، عدم ترس و آرامش کند. تاریکی بیش از هر چیز دیگری به اضافه فرم‌های نامتناسب او را می‌ترساند. فضاهایی با رنگ‌های شاد و روشن و گاهی رنگ‌هایی با فرم‌های نامشخص (مثل حالتی که در نقاشی با آبرنگ پدید می‌آید) موضوعات رویایی و خیال‌انگیز را القا می‌کند و در کودک‌هايي، احساسی چون عاطفه، رفیق، مهربان، رویایی و پروازدهنده بودن را القا می‌کند. در طراحی فضاهایی برای کودکانی با سن بالاتر از رنگ‌هایی ملایم با مرزهای مشخص، جزئیات بیشتر در بنا و انحناهای نرم در طراحی فضا می‌توان استفاده کرد، ادراک فضا کار بسیار دشواری است،کودک باید در عین حال هم خود را از دنیای اطرافش تمییز دهد و هم این دنیا را تجزیه و تحلیل کند. كودك این عمل را به‌وسیله شناختن اشیای اطرافش انجام می‌دهد.
معماری در نگاه کودک
لازم است دنیای صنعتی و پرسر و صدای ما با ایده‌آل‌های انسان متمدن و عناصر تشکیل‌‌دهنده فضای زندگی او آشتی کند. تلاش برای انسانی کردن فضا باید برای همه در اولویت قرار گیرد اما بیش از همه برای معماران، یعنی کسانی که در یک تمدن کم و بیش شهرنشین مسؤول نظام بخشیدن به فضا هستند، اهمیت دارد. بدین ترتیب شهرسازان، برنامه‌ریزان، پیمانکاران، متخصصان فضای سبز و هنرمندان همگام با معماران، کم و بیش در تجربه هماهنگی بین انسان و محیط اطرافش مسؤولند. محیطی که برای کودکان طراحی می‌کنیم باید شامل فضاهای زیر باشد:
1- فضاهای طبیعی (Nature space) مانند درخت و آب و موجودات زنده که اساسی‌ترین و مهم‌ترین فضا را برای کودکان تشکیل می‌دهد.
2- فضاهای باز (Open space) فضاهای گسترده‌ای که بچه‌ها بتوانند به اندازه دلخواه در آن بدوند و انرژی درون‌‌شان را تخلیه کنند.
3- فضاهای راه‌ها (Rood space) راه‌ها و جاده‌ها قبل از حضور ماشین، زمین اصلی بازی بچه‌ها بوده است. راه‌هایی هستند که بچه‌ها در آن همدیگر را ملاقات می‌کنند و شبکه‌ای است که فضاهای متنوع را به هم وصل می‌کند.
4- فضاهایی برای ماجراجویی (Advanture space) اینها فضاهایی هستند پر از پیچیدگی که قوه تجسم و تخیل کودکان به‌واسطه بودن در این فضاها تقویت می‌شود.
5- فضاهای مخفی (Hide out space) استقلال کودکان از طریق این فضاهای مخفی رشد می‌یابد.
6- ساختار‌های بازی (Play structure space) فضاهایی هستند با ساختار بازی در میانشان، در مکان‌هایی که بازی اهمیت دارد. این قبیل فضاها به عنوان زمینهای بازی شناخته شده است. معمار یک مربی است و بعد از پدر و مادر، نخستین مربی کودک است؛ تعلیم و تربیت از طریق اشکال ساخته شده به دست معمار که محیط اطراف کودک را تشکیل می‌دهند، منتقل می‌شود. به همین دلیل ارتباط میان کودک، معماری و فضا در بطن مساله انسانی کردن تمدن قرار دارد. کودک امروز به دلیل رهایی از سنت‌های پیشین، راحت‌تر از انسان بالغ می‌تواند خود را با تازه‌ها یا حتی جسارت‌های معماری و شهرسازی معاصر تطبیق دهد. او به راحتی می‌تواند طرفدار و نیز الهامدهنده اشکال تازه باشد، بنابراین باید در درجه اول برای کودک و شاید تا حدودی به وسیله کودک به تدریج تعادل بین فضاهای زندگی هر فرد و فرم‌های معمارانه سازنده فضا را برقرار کرد. برای دستیابی به این هدف، معمار باید از سویی کودک و فضا و خواست‌های او را درک کند و نیازها و مشکلات او را شناخته و روش‌های برطرف کردن آنها را بیابد و از سوی دیگر باید به محیطی که کودک امروز در آن بسر می‌برد آشنا باشد و آن را به خوبی درک کند. برای تحقق این امر، معماران باید بر سرعت خود بیفزایند تا بتوانند به پای متخصصان تعلیم و تربیت، جامعه‌‌شناسان، پزشکان و روانشناسان که کم و بیش دنیای کودکی را به‌طور کامل شناخته‌اند، برسند. پیشرفت و شناخت از خود، هم‌‌ارز و مکمل ادراک فضاست. به‌واسطه یک یادگیری طولانی که تمام دوران کودکی را دربر می‌گیرد، یاد می‌گیریم بر فضا تسلط پیدا کنیم همانطور که یاد گرفته بودیم به وجود خود تسلط داشته باشیم. نحوه به وقوع پیوستن این یادگیری بر پایه تعادل درونی ما استوار است، به همین دلیل نخستین تجربیات کودک در این رابطه بسیار مهم است. تعلیم و تربیت موفق و صحیح باید بدون ایجاد برخوردهای جدی او را در پیدا کردن موقعیتش در فضا یاری دهد تا بتواند مرکزیت خود را در آن بیابد. منظور از این فضا یک محدوده سرد هندسی نیست بلکه هدف فضایی فعال و تأثیرگذار است. این فضا در عین حال هم دارای امنیت است و هم آزادی. فضایی که ما را دربر گرفته است در شکل‌‌گیری شخصیت ما شرکت کرده و خلوت ما را محافظت می‌کند. این فضا برحسب هر شخصی یا دوران مختلف زندگی، بزرگ و کوچک می‌شود. فرد می‌تواند به راحتی در این فضا که به نسبت اعمال او کوچک و بزرگ می‌شود خود را بیابد، پس فضا یک محیط عادی نیست بلکه یک واقعیت روانشناختی زنده و پویاست؛ این فضا نباید خود را بر ما تحمیل کند بلکه باید متناسب با شخصیت ما شکل گیرد. اما در این رابطه، دوران صنعتی ما نیز ابعاد مساله را پیچیده‌تر کرده است. از ابتدای این قرن عوامل تشکیل‌‌دهنده فضا دچار تغییر و تحولات عمیق شده‌اند. پدران ما در فضایی با مقیاس انسانی زندگی می‌کرده‌اند، حال آنکه فضای امروز ابعاد متفاوتی دارد و به‌طور قابل ملاحظه‌ای تغییر کرده است. ظهور شهرهای بزرگ با ساختمان‌های عظیم، تراکم قابل ملاحظه انسان‌ها، افزایش تعداد اتومبیل‌ها، استفاده همگانی از وسایل ارتباط جمعی، همه و همه محیط جدیدی را برای انسان معاصر به وجود می‌آورند که نه‌تنها هنوز به‌طور کامل به آن خو نگرفته بلکه به دلیل تحولات مستمر تکنولوژیکی و در نتیجه تغییر دائمی فضاها، فرصت لازم برای خو گرفتن به آن را نیز نمی‌یابد.
رنگ‌های دنیای کودکانه
رنگ‌ها در شخصیت انسان‌ها بویژه کودکان تاثیر بسزایی داشته، موجب ایجاد تجربه‌های هیجانی از قبیل شادی، خنده، غم، اندوه، آرامش، تحریک‌پذیری، سکون و هیجان می‌شود. در کودکان این خصیصه شدت می‌یابد، آنان به سبب روح پاک و بی‌آلایش و شاد و پر‌طراوت خویش رنگ‌های زنده و مرکب که در ترکیبی مناسب با هم قرار گرفته باشند را ترجیح می‌دهند، این موضوعی است که در طراحی و تزئین و رنگ‌آمیزی فضاهای داخلی و ترکیبات مناسب رنگی فضاهای طبیعی باید مورد توجه قرار گیرد. با رنگ‌های مختلف می‌توان اندازه و وزن یک شئ معین را کوچک یا بزرگ، سبک یا سنگین جلوه داد. اصولاً رنگ‌های گرم و روشن موجب توسعه اشیا شده، به آنها وسعت می‌دهند و بالعکس رنگ‌های سرد و تیره موجب می‌شوند اشیا کوچک‌تر از اندازه خود به نظر آیند.
کودکان و روانشناسی رنگ‌ها
رنگ‌ها 3 دسته‌اند:
1- رنگ‌هاي اصلی که شامل 3 رنگ قرمز، آبی و زرد می‌شود.
2- رنگ‌هاي فرعی که از ترکیب 3 رنگ اصلی به دست می‌آید مثل سبز، نارنجی و بنفش
3- رنگ‌های میانه که از ترکیب رنگ اصلی به علاوه رنگ فرعی به‌دست می‌آید که 6 رنگ هستند، زرد مایل به سبز، آبی مایل به سبز و... .
از رنگ به 2 طریق استفاده می‌کنند:
1- نمونه‌سازی طبیعی و عینی، مثلاً دریا به رنگ آبی و چمن به رنگ سبز رسم می‌شود.
2- استفاده از رنگ‌هایی که به‌طور ناخودآگاه به ذهن می‌رسند و قانون خاصی ندارند. در مبحث هنر، رنگ به خودی خود وسیله پرقدرتی برای بیان و نشان دادن حالت‌های عمیق درونی است. نقاشی کودکان نمونه روشنی از ارائه رنگ‌های متنوع در سطح وسیع است. فقدان رنگ در تمام یا قسمتی از موضوع نقاشی کودکان نشانگر خلأ عاطفی یا گاهی دلیل بر گرایش‌های ضداجتماعی او است. کودکان سازگار در نقاشی‌های خود از 5 رنگ استفاده می‌کنند در حالی که کودکان گوشه‌گیر یا آنها که ارتباط با دنیای خارج را دوست ندارند فقط یک یا 2 رنگ به‌کار می‌برند. رنگ‌های گرم تحریک‌کننده، سبب فعالیت، جنب و جوش، الهامدهنده روشنی، شادی زندگی و مولد حرکتند، در حالی که رنگ‌های سرد عکس آن موجد حالت‌های انفعالی، سکون، بی‌حرکتی و تلقین‌کننده غم و اندوه هستند. تماشای رنگ‌های گرم میزان ضربان قلب را تشدید می‌کند و برای فضای پرهیجان کاربرد دارند. در میان رنگ‌های گرم، رنگ سرخ به‌قدری نافذ و سریع‌الحرکت است که از هر رنگ دیگر زودتر به چشم می‌خورد.
دریافت رنگ‌ها
کودکان توجه بیشتری به رنگ‌های اشباع شده اولیه دارند. چنین به نظر می‌رسد که عکس‌‌‌العمل‌های اولیه کودکان نسبت به رنگ‌ها در اثر خصوصیات عاطفی بروز می‌کند ولی با گذشت زمان، کودک یاد می‌گیرد آنها را مشاهده کرده و دقیقاً آنها را درک کند. با این وجود باید اذعان کرد در آزمایشي روي نوزادان 15 روزه، آنها توانستند نورهای رنگی منعکس شده روی دیوار را از همدیگر تمییز دهند. رنگ قرمز نخستین رنگی است که کودکان به‌طور صحیح از آن نام می‌برند و بعضی اوقات رنگ آبی را کودکان به‌عنوان رنگ ضدقرمز می‌دانند. در بعضی مواقع کودکان رنگ‌ها را با اشیایی که بدان رنگ‌ها هستند به‌خاطر می‌آورند و مثلا می‌گویند زرد مانند زرده تخم‌مرغ.موضوع فوق نشان می‌دهد کودک به کندی قادر خواهد بود رنگ‌ها را از اشیا انتزاع کرده و آنها را به‌عنوان خصوصیات مستقلی به‌خاطر آورد.
تاثير شرایط محیطی بر كودك
نور یکی از اصول معماری در تامین آسایش بصری فضاست که تاثیرات روانی آن در انسان‌ها متفاوت است.
1- تحقیقات ثابت کرده نور طبیعی و شفاف روی حواس کودکان تاثیر داشته و از دید آنها این فضاها دوستانه و بانشاط هستند. نور کافی و نورپردازی مناسب در فضاها موجب می‌شود میل و رغبت کودکان افزایش یابد.
2- دقت عمل و تمرکز حواس افزایش یابد و سلامتی چشم و قدرت بینایی محفوظ مانده و از خستگی اعصاب جلوگیری می‌کند.
3- موجب ایجاد تنوع و تاکید فضایی می‌شود. از آنجا که کودکان در پذیرش تنش و خستگی تحمل کمتری دارند، از نورپردازی‌های اداری با تضاد شدید، چه به‌صورت مصنوعی و چه به صورت طبیعی که موجب ایجاد خستگی و تنش می‌شود باید پرهیز کرد. در نتیجه نور ملایم و یکنواخت درباره فضاهای کودکان مطلوب به نظر می‌رسد. البته جز در مواردی که با تنوع در نورپردازی سعی در تاکید فضایی داریم.
4- کودکان صداها را دوست دارند و به‌طور کلی صداهای ملایم به تخیل کودکان کمک می‌کند و آنها را با زندگی بیرون مرتبط می‌سازد. سر و صدای ناشی از ترافیک، کاربری‌های تجاری و کارگاه‌های صنعتی از اصوات نامطلوب فضاهای کودکان هستند. این فضاها نباید از لحاظ آکوستیکی مرده باشند. تهویه برای کار کردن با حداقل خستگی و تامین سلامت کودکان و در فضاهای آموزشی بویژه در کلاس درس ضروری است:
1- تعیین محل وقوع بازشوها نسبت به جهت وزش باد
2- استفاده از مصالح مناسب در جداره‌ها
3- استفاده از گیاهان و درختان براي تهویه محیط. آنچه از معماری برای کودکان می‌سازیم
شهر بچه‌ها
کودکان به سبب محدودیت‌های جسمی و روانی خود در قیاس با بزرگسالان، تاثیرپذیری بیشتر و عمیق‌تری داشته و در عوض تاثیرگذاری کمتری بر محیط دارند و به این ترتیب بیش از بزرگسالان به طور اجباری تابع شرایط محیطی‌اند. کودکان حساس‌ترین و تاثیرپذیرترین گروه سنی جامعه را تشکیل داده و در حساس‌ترین و مهم‌ترین سال‌های زندگی‌شان یعنی زمانی که پایه‌های رشد شخصیتی، ذهنی، جسمی و اجتماعی آنها شکل می‌گیرد تا زمانی که وارد شهر می‌شوند نیازمند این هستند تا زندگی اجتماعی را در مقیاس خود تجربه کنند و این امر مستلزم فراهم بودن فضایی کودکانه و صمیمانه است؛ فضایی به دور از هیاهوی دنیای بزرگ‌ترها و دنیايی پر از شادی با رنگ‌های زیبا که در آن کودک فرصت بیان افکار تازه و پرورش و رشد استعدادهایش را داشته باشد؛ فضایی که زمینهای مناسب برای خلاقیت کودکان فراهم آورد.
آنگونه که کودک فضا را احساس می‌کند
کودک باید در برخورد با احجام و بناها و همین‌‌طور در ارتباط و زندگی درون آنها احساس راحتی، عدم ترس و آرامش کند. تاریکی بیش از هر چیز دیگری به اضافه فرم‌های نامتناسب او را می‌ترساند. فضاهایی با رنگ‌های شاد و روشن و گاهی رنگ‌هایی با فرم‌های نامشخص (مثل حالتی که در نقاشی با آبرنگ پدید می‌آید) موضوعات رویایی و خیال‌انگیز را القا می‌کند و در کودک‌هايي، احساسی چون عاطفه، رفیق، مهربان، رویایی و پروازدهنده بودن را القا می‌کند. در طراحی فضاهایی برای کودکانی با سن بالاتر از رنگ‌هایی ملایم با مرزهای مشخص، جزئیات بیشتر در بنا و انحناهای نرم در طراحی فضا می‌توان استفاده کرد، ادراک فضا کار بسیار دشواری است،کودک باید در عین حال هم خود را از دنیای اطرافش تمییز دهد و هم این دنیا را تجزیه و تحلیل کند. كودك این عمل را به‌وسیله شناختن اشیای اطرافش انجام می‌دهد.
معماری در نگاه کودک
لازم است دنیای صنعتی و پرسر و صدای ما با ایده‌آل‌های انسان متمدن و عناصر تشکیل‌‌دهنده فضای زندگی او آشتی کند. تلاش برای انسانی کردن فضا باید برای همه در اولویت قرار گیرد اما بیش از همه برای معماران، یعنی کسانی که در یک تمدن کم و بیش شهرنشین مسؤول نظام بخشیدن به فضا هستند، اهمیت دارد. بدین ترتیب شهرسازان، برنامه‌ریزان، پیمانکاران، متخصصان فضای سبز و هنرمندان همگام با معماران، کم و بیش در تجربه هماهنگی بین انسان و محیط اطرافش مسؤولند. محیطی که برای کودکان طراحی می‌کنیم باید شامل فضاهای زیر باشد:
1- فضاهای طبیعی (Nature space) مانند درخت و آب و موجودات زنده که اساسی‌ترین و مهم‌ترین فضا را برای کودکان تشکیل می‌دهد.
2- فضاهای باز (Open space) فضاهای گسترده‌ای که بچه‌ها بتوانند به اندازه دلخواه در آن بدوند و انرژی درون‌‌شان را تخلیه کنند.
3- فضاهای راه‌ها (Rood space) راه‌ها و جاده‌ها قبل از حضور ماشین، زمین اصلی بازی بچه‌ها بوده است. راه‌هایی هستند که بچه‌ها در آن همدیگر را ملاقات می‌کنند و شبکه‌ای است که فضاهای متنوع را به هم وصل می‌کند.
4- فضاهایی برای ماجراجویی (Advanture space) اینها فضاهایی هستند پر از پیچیدگی که قوه تجسم و تخیل کودکان به‌واسطه بودن در این فضاها تقویت می‌شود.
5- فضاهای مخفی (Hide out space) استقلال کودکان از طریق این فضاهای مخفی رشد می‌یابد.
6- ساختار‌های بازی (Play structure space) فضاهایی هستند با ساختار بازی در میانشان، در مکان‌هایی که بازی اهمیت دارد. این قبیل فضاها به عنوان زمینهای بازی شناخته شده است. معمار یک مربی است و بعد از پدر و مادر، نخستین مربی کودک است؛ تعلیم و تربیت از طریق اشکال ساخته شده به دست معمار که محیط اطراف کودک را تشکیل می‌دهند، منتقل می‌شود. به همین دلیل ارتباط میان کودک، معماری و فضا در بطن مساله انسانی کردن تمدن قرار دارد. کودک امروز به دلیل رهایی از سنت‌های پیشین، راحت‌تر از انسان بالغ می‌تواند خود را با تازه‌ها یا حتی جسارت‌های معماری و شهرسازی معاصر تطبیق دهد. او به راحتی می‌تواند طرفدار و نیز الهامدهنده اشکال تازه باشد، بنابراین باید در درجه اول برای کودک و شاید تا حدودی به وسیله کودک به تدریج تعادل بین فضاهای زندگی هر فرد و فرم‌های معمارانه سازنده فضا را برقرار کرد. برای دستیابی به این هدف، معمار باید از سویی کودک و فضا و خواست‌های او را درک کند و نیازها و مشکلات او را شناخته و روش‌های برطرف کردن آنها را بیابد و از سوی دیگر باید به محیطی که کودک امروز در آن بسر می‌برد آشنا باشد و آن را به خوبی درک کند. برای تحقق این امر، معماران باید بر سرعت خود بیفزایند تا بتوانند به پای متخصصان تعلیم و تربیت، جامعه‌‌شناسان، پزشکان و روانشناسان که کم و بیش دنیای کودکی را به‌طور کامل شناخته‌اند، برسند. پیشرفت و شناخت از خود، هم‌‌ارز و مکمل ادراک فضاست. به‌واسطه یک یادگیری طولانی که تمام دوران کودکی را دربر می‌گیرد، یاد می‌گیریم بر فضا تسلط پیدا کنیم همانطور که یاد گرفته بودیم به وجود خود تسلط داشته باشیم. نحوه به وقوع پیوستن این یادگیری بر پایه تعادل درونی ما استوار است، به همین دلیل نخستین تجربیات کودک در این رابطه بسیار مهم است. تعلیم و تربیت موفق و صحیح باید بدون ایجاد برخوردهای جدی او را در پیدا کردن موقعیتش در فضا یاری دهد تا بتواند مرکزیت خود را در آن بیابد. منظور از این فضا یک محدوده سرد هندسی نیست بلکه هدف فضایی فعال و تأثیرگذار است. این فضا در عین حال هم دارای امنیت است و هم آزادی. فضایی که ما را دربر گرفته است در شکل‌‌گیری شخصیت ما شرکت کرده و خلوت ما را محافظت می‌کند. این فضا برحسب هر شخصی یا دوران مختلف زندگی، بزرگ و کوچک می‌شود. فرد می‌تواند به راحتی در این فضا که به نسبت اعمال او کوچک و بزرگ می‌شود خود را بیابد، پس فضا یک محیط عادی نیست بلکه یک واقعیت روانشناختی زنده و پویاست؛ این فضا نباید خود را بر ما تحمیل کند بلکه باید متناسب با شخصیت ما شکل گیرد. اما در این رابطه، دوران صنعتی ما نیز ابعاد مساله را پیچیده‌تر کرده است. از ابتدای این قرن عوامل تشکیل‌‌دهنده فضا دچار تغییر و تحولات عمیق شده‌اند. پدران ما در فضایی با مقیاس انسانی زندگی می‌کرده‌اند، حال آنکه فضای امروز ابعاد متفاوتی دارد و به‌طور قابل ملاحظه‌ای تغییر کرده است. ظهور شهرهای بزرگ با ساختمان‌های عظیم، تراکم قابل ملاحظه انسان‌ها، افزایش تعداد اتومبیل‌ها، استفاده همگانی از وسایل ارتباط جمعی، همه و همه محیط جدیدی را برای انسان معاصر به وجود می‌آورند که نه‌تنها هنوز به‌طور کامل به آن خو نگرفته بلکه به دلیل تحولات مستمر تکنولوژیکی و در نتیجه تغییر دائمی فضاها، فرصت لازم برای خو گرفتن به آن را نیز نمی‌یابد.
رنگ‌های دنیای کودکانه
رنگ‌ها در شخصیت انسان‌ها بویژه کودکان تاثیر بسزایی داشته، موجب ایجاد تجربه‌های هیجانی از قبیل شادی، خنده، غم، اندوه، آرامش، تحریک‌پذیری، سکون و هیجان می‌شود. در کودکان این خصیصه شدت می‌یابد، آنان به سبب روح پاک و بی‌آلایش و شاد و پر‌طراوت خویش رنگ‌های زنده و مرکب که در ترکیبی مناسب با هم قرار گرفته باشند را ترجیح می‌دهند، این موضوعی است که در طراحی و تزئین و رنگ‌آمیزی فضاهای داخلی و ترکیبات مناسب رنگی فضاهای طبیعی باید مورد توجه قرار گیرد. با رنگ‌های مختلف می‌توان اندازه و وزن یک شئ معین را کوچک یا بزرگ، سبک یا سنگین جلوه داد. اصولاً رنگ‌های گرم و روشن موجب توسعه اشیا شده، به آنها وسعت می‌دهند و بالعکس رنگ‌های سرد و تیره موجب می‌شوند اشیا کوچک‌تر از اندازه خود به نظر آیند.
کودکان و روانشناسی رنگ‌ها
رنگ‌ها 3 دسته‌اند:
1- رنگ‌هاي اصلی که شامل 3 رنگ قرمز، آبی و زرد می‌شود.
2- رنگ‌هاي فرعی که از ترکیب 3 رنگ اصلی به دست می‌آید مثل سبز، نارنجی و بنفش
3- رنگ‌های میانه که از ترکیب رنگ اصلی به علاوه رنگ فرعی به‌دست می‌آید که 6 رنگ هستند، زرد مایل به سبز، آبی مایل به سبز و... .
از رنگ به 2 طریق استفاده می‌کنند:
1- نمونه‌سازی طبیعی و عینی، مثلاً دریا به رنگ آبی و چمن به رنگ سبز رسم می‌شود.
2- استفاده از رنگ‌هایی که به‌طور ناخودآگاه به ذهن می‌رسند و قانون خاصی ندارند. در مبحث هنر، رنگ به خودی خود وسیله پرقدرتی برای بیان و نشان دادن حالت‌های عمیق درونی است. نقاشی کودکان نمونه روشنی از ارائه رنگ‌های متنوع در سطح وسیع است. فقدان رنگ در تمام یا قسمتی از موضوع نقاشی کودکان نشانگر خلأ عاطفی یا گاهی دلیل بر گرایش‌های ضداجتماعی او است. کودکان سازگار در نقاشی‌های خود از 5 رنگ استفاده می‌کنند در حالی که کودکان گوشه‌گیر یا آنها که ارتباط با دنیای خارج را دوست ندارند فقط یک یا 2 رنگ به‌کار می‌برند. رنگ‌های گرم تحریک‌کننده، سبب فعالیت، جنب و جوش، الهامدهنده روشنی، شادی زندگی و مولد حرکتند، در حالی که رنگ‌های سرد عکس آن موجد حالت‌های انفعالی، سکون، بی‌حرکتی و تلقین‌کننده غم و اندوه هستند. تماشای رنگ‌های گرم میزان ضربان قلب را تشدید می‌کند و برای فضای پرهیجان کاربرد دارند. در میان رنگ‌های گرم، رنگ سرخ به‌قدری نافذ و سریع‌الحرکت است که از هر رنگ دیگر زودتر به چشم می‌خورد.
دریافت رنگ‌ها
کودکان توجه بیشتری به رنگ‌های اشباع شده اولیه دارند. چنین به نظر می‌رسد که عکس‌‌‌العمل‌های اولیه کودکان نسبت به رنگ‌ها در اثر خصوصیات عاطفی بروز می‌کند ولی با گذشت زمان، کودک یاد می‌گیرد آنها را مشاهده کرده و دقیقاً آنها را درک کند. با این وجود باید اذعان کرد در آزمایشي روي نوزادان 15 روزه، آنها توانستند نورهای رنگی منعکس شده روی دیوار را از همدیگر تمییز دهند. رنگ قرمز نخستین رنگی است که کودکان به‌طور صحیح از آن نام می‌برند و بعضی اوقات رنگ آبی را کودکان به‌عنوان رنگ ضدقرمز می‌دانند. در بعضی مواقع کودکان رنگ‌ها را با اشیایی که بدان رنگ‌ها هستند به‌خاطر می‌آورند و مثلا می‌گویند زرد مانند زرده تخم‌مرغ.موضوع فوق نشان می‌دهد کودک به کندی قادر خواهد بود رنگ‌ها را از اشیا انتزاع کرده و آنها را به‌عنوان خصوصیات مستقلی به‌خاطر آورد.
تاثير شرایط محیطی بر كودك
نور یکی از اصول معماری در تامین آسایش بصری فضاست که تاثیرات روانی آن در انسان‌ها متفاوت است.
1- تحقیقات ثابت کرده نور طبیعی و شفاف روی حواس کودکان تاثیر داشته و از دید آنها این فضاها دوستانه و بانشاط هستند. نور کافی و نورپردازی مناسب در فضاها موجب می‌شود میل و رغبت کودکان افزایش یابد.
2- دقت عمل و تمرکز حواس افزایش یابد و سلامتی چشم و قدرت بینایی محفوظ مانده و از خستگی اعصاب جلوگیری می‌کند.
3- موجب ایجاد تنوع و تاکید فضایی می‌شود. از آنجا که کودکان در پذیرش تنش و خستگی تحمل کمتری دارند، از نورپردازی‌های اداری با تضاد شدید، چه به‌صورت مصنوعی و چه به صورت طبیعی که موجب ایجاد خستگی و تنش می‌شود باید پرهیز کرد. در نتیجه نور ملایم و یکنواخت درباره فضاهای کودکان مطلوب به نظر می‌رسد. البته جز در مواردی که با تنوع در نورپردازی سعی در تاکید فضایی داریم.
4- کودکان صداها را دوست دارند و به‌طور کلی صداهای ملایم به تخیل کودکان کمک می‌کند و آنها را با زندگی بیرون مرتبط می‌سازد. سر و صدای ناشی از ترافیک، کاربری‌های تجاری و کارگاه‌های صنعتی از اصوات نامطلوب فضاهای کودکان هستند. این فضاها نباید از لحاظ آکوستیکی مرده باشند. تهویه برای کار کردن با حداقل خستگی و تامین سلامت کودکان و در فضاهای آموزشی بویژه در کلاس درس ضروری است:
1- تعیین محل وقوع بازشوها نسبت به جهت وزش باد
2- استفاده از مصالح مناسب در جداره‌ها
3- استفاده از گیاهان و درختان براي تهویه محیط. ارسال نظر
پربیننده