حضور همزمان یک بازیگر در 2 یا چند پروژه اگرچه به ظاهر امری کاملاً شخصی می‌نماید اما چندی است که بهانه بروز اختلافی تازه در خانواده سینما شده است؛ اختلافی میان تهیه‌کننده فیلم «زم‌هریر» به کارگردانی علی‌روئین‌تن و بازیگر این فیلم یعنی محسن تنابنده، اختلافی که در اطلاعیه روابط عمومی فیلم اینگونه منعکس شده بود: «محسن تنابنده برای بازی در «زم‌هریر» با دست‌اندرکاران این فیلم قرارداد امضا کرده بود، اما به دلیل عدم تعهد این بازیگر نسبت به قراردادش و حضور در پروژه دیگری سیدضیاء هاشمی مجبور شده است به خانه سینما شکایت کند. به نظر می‌رسد با پیگیری خانه سینما این بازیگر نتواند در فیلم «سنگ اول» به کارگردانی ابراهیم فروزش هم بازی کند». اما تکیه‌گاه این استدلال کجاست و آیا «قانونی» در این زمینه می‌تواند خانه سینما را در جایگاه داور چنین اختلافی بنشاند؟ ضمن اینکه چندی پیش هم در خروجی برخی از خبرگزاری‌ها خبر حضور همزمان مهناز افشار در 3 پروژه سینمایی منتشر شد. آیا این یک خلأ قانونی در جامعه اصناف است؟
محدود کردن بازیگر صحیح نیست
امیر عباس گردان، تهیه‌کننده سینما این اتفاق را امری غیرطبیعی می‌داند و معتقد است: میزان استقبال مخاطبان از فیلم‌ها در حال حاضر محدود است و وقتی یک بازیگر به طور همزمان در چند فیلم حضور داشته باشد و به تبع از او همزمان چند فیلم اکران شود، مخاطب را از خود خسته کرده و کیفیت کار هنری خود را هم پایین می‌آورد.
گردان افزود: این یک موضوع دوطرفه است که ازنظر من بازیگران باید بیشتر در این زمینه احتیاط کنند. وی در پاسخ به این سوال که قانونی کردن این موضوع چقدر می‌تواند به بهبود این مساله کمک کند، گفت: محدود کردن بازیگران به این شیوه، کار درستی نیست به این خاطر که شاید بازیگری واقعا برای یک نقشی مناسب باشد و حضور موثرتری در آن پروژه داشته باشد. ما نباید از خاطر ببریم که تعداد بازیگران خوب کم است و من خیلی از تهیه‌کنندگان را می‌شناسم که به خاطر نبود بازیگران مناسب مدنظر، پروژه‌هایشان را متوقف کردند.
با زدوبند تهیه‌کننده‌ها قانون هم فایده ندارد
خسرو معصومی، کارگردان سینما و تلویزیون هم ضمن صحیح ندانستن این انتخاب از سوی بازیگران، می‌گوید: چرا بازیگری مانند پرویز پرستویی هیچ وقت این کار را نمی‌کند؟ چون رمز ماندگاری را می‌داند. بازیگران ما به سختی در یک پروژه حضور می‌یابند آنوقت چه طور ممکن است که یک بازیگر بتواند در چند پروژه به طور همزمان ایفای نقش کند. معصومی تأکید می‌کند: من اگر جای کارگردان آن فیلم‌ها باشم در یک چنین موقعیتی ترجیح می‌دهم با چنین هنرمندانی کار نکنم. وی با اشاره به این موضوع که اگر بخواهیم برای این معضل راهکار قانونی بیندیشیم، باز هم اتفاق خوبی نمی‌افتد، ادامه می‌دهد: تهیه‌کنندگان ما آنقدر دچار زد و بند هستند که اگر با آنها به صورت قانونی هم برخورد شود، بازهم به یکدیگر نان قرض می‌دهند. این موضوع از یکسری سیاست‌های غلط نشأت گرفته که وزارت ارشاد باید برای آن فکری کند. کارگردان‌ها هم نباید با شیوه‌های آبگوشتی برخورد کنند، باید کمی تعمق کنند، هم راجع به خودشان و هم راجع به بازیگرانشان. وقتی کارگردانان ما دم‌به‌دم کار می‌کنند و مانند یک کارخانه پفک نمکی فیلم تولید می‌کنند، از بازیگرانمان نمی‌توان بیش از این انتظار داشت.
این برای سینمای وزین ماخوب نیست
سیدضیاء هاشمی، تهیه‌کننده فیلم «زم‌هریر» هم که در حال حاضر مشغول دنبال کردن مسائل حقوقی پیش آمده در رابطه با محسن تنابنده بازیگر فیلمش است، در واکنش به این خبر می‌گوید: ما در سینمای‌مان برنامه‌ریزی نداریم، چرا که اگر ما براساس برنامه‌ریزی پیش می‌رفتیم این مشکلات پیش نمی‌آمد. هیچ جای دنیا این کار رواج ندارد. بر فرض مثال اگر در سینمای قبل از انقلاب شاهد این جریانات بودیم به این دلیل بود که سطح کیفی آن فیلم‌ها آنقدر پایین بود که حتی ممکن بود یک پلان در چند فیلم تکرار شود! اما سینمای حال حاضر ما سینمای وزینی است. وی محسن تنابنده را مصداق صحبت‌هایش می‌داند و ادامه می‌دهد: ایشان یک کار خیلی غیرحرفه‌ای انجام دادند که هیچ توجیهی نمی‌توان برای آن داشت. یک پروژه عظیم سینمایی مثل «زم‌هریر» را نمی‌توان با یک کار 90 دقیقه‌ای تلویزیونی مقایسه کرد و این یک تصمیم نادرست از سوی اوست. هاشمی افزود: با وجود احترام فراوانی که برای آقای فروزش و کارشان قائلم، این تصمیم را بسیار
غیرحرفه‌ای می‌دانم.
«تله فیلم» در جایگاه متهمان
تهیه‌کننده «زم‌هریر» که تلویحاً ساخت تله‌فیلم‌ها را یکی از عوامل به وجود آمدن چنین پدیده‌ای می‌داند، این تولیدات را کارهای سخیفی خوانده و معتقد است به سینمای ایران ضربه می‌زنند. وی تصریح می‌کند: تلویزیون چه حقی دارد که کارهایی که با نگاتیو تولید نشده را با عنوان «فیلم‌های سینمایی» در تلویزیون پخش کند. آقای ضرغامی باید بدانند که این ایده تله‌فیلم‌سازی‌شان فقط به ضرر سینما تمام شده است که وجهه تلویزیون را هم پایین آورد. هاشمی درباره موضوع بحث هم تأکید می‌کند: بازیگرانی که فکر می‌کنند می‌توانند در چند پروژه همزمان حضور داشته باشند، باید بدانند که در هیچ کدام توفیقی پیدا نمی‌کنند و فقط کیفیت فیلم‌ها را کاهش می‌دهند. سیدضیاء هاشمی در پایان گفت: من مساله‌ای که آقای تنابنده در فیلم به وجود آوردند را به صورت حقوقی دنبال می‌کنم و ایشان در آینده باید پاسخگوی خساراتی که به ما تحمیل کردند، باشند. از سوی دیگر اما فرزاد موتمن که با وجود اخبار منتشر شده، پروژه جدیدش به احتمال زیاد یکی از 3 فیلم مورد اشاره افشار خواهد بود، در گفت‌وگویی کوتاه درباره این فیلم ضمن تأکید بر اینکه «با حضور بازیگری که قرار است با 3 پروژه همکاری داشته باشد خللی به کیفیت یک فیلم وارد نمی‌شود» گفت: بگذارید من چیزی نگویم چون الان من از همه چیز بی‌خبرم و در حال حاضر فقط مشغول کار روی تله فیلمم هستم و از هفته آینده درگیر تولید فیلم جدیدم می‌شوم.
ما قانونگذار نیستیم
داوود رشیدی، رئیس انجمن بازیگران خانه سینمای ایران هم در واکنش به خبر «حضور همزمان مهناز افشار در 3 پروژه» ضمن ابراز تاسف از وقوع چنین اتفاقی از منظر حرفه بازیگری، در عین حال تأکید کرد: البته ما در جایگاهی نیستیم که بخواهیم راجع به این مساله نظر بدهیم. هر کسی اختیار اعمال خود را دارد ضمن اینکه مقصر اصلی این اتفاق تهیه‌کنندگانی هستند که این قراردادها را می‌بندند و شورایعالی تهیه‌کنندگان می‌تواند راجع به این مساله پاسخ دقیق‌تری داشته باشد. رشیدی تصریح کرد: انجمن بازیگران قانونگذار نیست و اگر کسی این انتخاب (حضور همزمان در چند پروژه) را انجام می‌دهد حتما از توانایی‌های خود مطمئن است. موسوی، رئیس شورایعالی تهیه‌کنندگان سینمای ایران اما در رابطه با حضور همزمان افشار در 3 فیلم می‌گوید: اجازه بدهید که من راجع به این مساله نظری ندهم چرا که از صحت و سقم این خبر مطمئن نیستم. این اظهارات در حالی است که خبر حضور همزمان افشار در 3 پروژه، برای نخستین‌بار در سایت خبری «راه‌فیروزه» وابسته به معاونت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد منتشر شده است. موسوی البته به این تردید درباره اصل خبر اکتفا نکرد و افزود: فقط می‌توانم در صورت صحت این خبر بگویم که باید دید چه کسانی این قراردادها را بسته‌اند.
و اینگونه است که به نظر باید پذیرفت که در این عرصه آنچه حاکم است نه قانون و خط‌مشی «حقوقی» که قدرت تعامل و رایزنی افراد «حقیقی» است. باید منتظر ماند و دید چتر این «قدرت» تا کجا می‌تواند سایه خود را بر سر تعاملات سینمایی مستدام دارد و از آن مهم‌تر سایه‌اش برسر چه کسانی خوش می‌نشیند. در نبود «قانون» چه چیز بر منع حضور بازیگران
در چند پروژه همزمان دلالت دارد؟
چتری برای «چند» نفر!
حضور همزمان یک بازیگر در 2 یا چند پروژه اگرچه به ظاهر امری کاملاً شخصی می‌نماید اما چندی است که بهانه بروز اختلافی تازه در خانواده سینما شده است؛ اختلافی میان تهیه‌کننده فیلم «زم‌هریر» به کارگردانی علی‌روئین‌تن و بازیگر این فیلم یعنی محسن تنابنده، اختلافی که در اطلاعیه روابط عمومی فیلم اینگونه منعکس شده بود: «محسن تنابنده برای بازی در «زم‌هریر» با دست‌اندرکاران این فیلم قرارداد امضا کرده بود، اما به دلیل عدم تعهد این بازیگر نسبت به قراردادش و حضور در پروژه دیگری سیدضیاء هاشمی مجبور شده است به خانه سینما شکایت کند. به نظر می‌رسد با پیگیری خانه سینما این بازیگر نتواند در فیلم «سنگ اول» به کارگردانی ابراهیم فروزش هم بازی کند». اما تکیه‌گاه این استدلال کجاست و آیا «قانونی» در این زمینه می‌تواند خانه سینما را در جایگاه داور چنین اختلافی بنشاند؟ ضمن اینکه چندی پیش هم در خروجی برخی از خبرگزاری‌ها خبر حضور همزمان مهناز افشار در 3 پروژه سینمایی منتشر شد. آیا این یک خلأ قانونی در جامعه اصناف است؟
محدود کردن بازیگر صحیح نیست
امیر عباس گردان، تهیه‌کننده سینما این اتفاق را امری غیرطبیعی می‌داند و معتقد است: میزان استقبال مخاطبان از فیلم‌ها در حال حاضر محدود است و وقتی یک بازیگر به طور همزمان در چند فیلم حضور داشته باشد و به تبع از او همزمان چند فیلم اکران شود، مخاطب را از خود خسته کرده و کیفیت کار هنری خود را هم پایین می‌آورد.
گردان افزود: این یک موضوع دوطرفه است که ازنظر من بازیگران باید بیشتر در این زمینه احتیاط کنند. وی در پاسخ به این سوال که قانونی کردن این موضوع چقدر می‌تواند به بهبود این مساله کمک کند، گفت: محدود کردن بازیگران به این شیوه، کار درستی نیست به این خاطر که شاید بازیگری واقعا برای یک نقشی مناسب باشد و حضور موثرتری در آن پروژه داشته باشد. ما نباید از خاطر ببریم که تعداد بازیگران خوب کم است و من خیلی از تهیه‌کنندگان را می‌شناسم که به خاطر نبود بازیگران مناسب مدنظر، پروژه‌هایشان را متوقف کردند.
با زدوبند تهیه‌کننده‌ها قانون هم فایده ندارد
خسرو معصومی، کارگردان سینما و تلویزیون هم ضمن صحیح ندانستن این انتخاب از سوی بازیگران، می‌گوید: چرا بازیگری مانند پرویز پرستویی هیچ وقت این کار را نمی‌کند؟ چون رمز ماندگاری را می‌داند. بازیگران ما به سختی در یک پروژه حضور می‌یابند آنوقت چه طور ممکن است که یک بازیگر بتواند در چند پروژه به طور همزمان ایفای نقش کند. معصومی تأکید می‌کند: من اگر جای کارگردان آن فیلم‌ها باشم در یک چنین موقعیتی ترجیح می‌دهم با چنین هنرمندانی کار نکنم. وی با اشاره به این موضوع که اگر بخواهیم برای این معضل راهکار قانونی بیندیشیم، باز هم اتفاق خوبی نمی‌افتد، ادامه می‌دهد: تهیه‌کنندگان ما آنقدر دچار زد و بند هستند که اگر با آنها به صورت قانونی هم برخورد شود، بازهم به یکدیگر نان قرض می‌دهند. این موضوع از یکسری سیاست‌های غلط نشأت گرفته که وزارت ارشاد باید برای آن فکری کند. کارگردان‌ها هم نباید با شیوه‌های آبگوشتی برخورد کنند، باید کمی تعمق کنند، هم راجع به خودشان و هم راجع به بازیگرانشان. وقتی کارگردانان ما دم‌به‌دم کار می‌کنند و مانند یک کارخانه پفک نمکی فیلم تولید می‌کنند، از بازیگرانمان نمی‌توان بیش از این انتظار داشت.
این برای سینمای وزین ماخوب نیست
سیدضیاء هاشمی، تهیه‌کننده فیلم «زم‌هریر» هم که در حال حاضر مشغول دنبال کردن مسائل حقوقی پیش آمده در رابطه با محسن تنابنده بازیگر فیلمش است، در واکنش به این خبر می‌گوید: ما در سینمای‌مان برنامه‌ریزی نداریم، چرا که اگر ما براساس برنامه‌ریزی پیش می‌رفتیم این مشکلات پیش نمی‌آمد. هیچ جای دنیا این کار رواج ندارد. بر فرض مثال اگر در سینمای قبل از انقلاب شاهد این جریانات بودیم به این دلیل بود که سطح کیفی آن فیلم‌ها آنقدر پایین بود که حتی ممکن بود یک پلان در چند فیلم تکرار شود! اما سینمای حال حاضر ما سینمای وزینی است. وی محسن تنابنده را مصداق صحبت‌هایش می‌داند و ادامه می‌دهد: ایشان یک کار خیلی غیرحرفه‌ای انجام دادند که هیچ توجیهی نمی‌توان برای آن داشت. یک پروژه عظیم سینمایی مثل «زم‌هریر» را نمی‌توان با یک کار 90 دقیقه‌ای تلویزیونی مقایسه کرد و این یک تصمیم نادرست از سوی اوست. هاشمی افزود: با وجود احترام فراوانی که برای آقای فروزش و کارشان قائلم، این تصمیم را بسیار
غیرحرفه‌ای می‌دانم.
«تله فیلم» در جایگاه متهمان
تهیه‌کننده «زم‌هریر» که تلویحاً ساخت تله‌فیلم‌ها را یکی از عوامل به وجود آمدن چنین پدیده‌ای می‌داند، این تولیدات را کارهای سخیفی خوانده و معتقد است به سینمای ایران ضربه می‌زنند. وی تصریح می‌کند: تلویزیون چه حقی دارد که کارهایی که با نگاتیو تولید نشده را با عنوان «فیلم‌های سینمایی» در تلویزیون پخش کند. آقای ضرغامی باید بدانند که این ایده تله‌فیلم‌سازی‌شان فقط به ضرر سینما تمام شده است که وجهه تلویزیون را هم پایین آورد. هاشمی درباره موضوع بحث هم تأکید می‌کند: بازیگرانی که فکر می‌کنند می‌توانند در چند پروژه همزمان حضور داشته باشند، باید بدانند که در هیچ کدام توفیقی پیدا نمی‌کنند و فقط کیفیت فیلم‌ها را کاهش می‌دهند. سیدضیاء هاشمی در پایان گفت: من مساله‌ای که آقای تنابنده در فیلم به وجود آوردند را به صورت حقوقی دنبال می‌کنم و ایشان در آینده باید پاسخگوی خساراتی که به ما تحمیل کردند، باشند. از سوی دیگر اما فرزاد موتمن که با وجود اخبار منتشر شده، پروژه جدیدش به احتمال زیاد یکی از 3 فیلم مورد اشاره افشار خواهد بود، در گفت‌وگویی کوتاه درباره این فیلم ضمن تأکید بر اینکه «با حضور بازیگری که قرار است با 3 پروژه همکاری داشته باشد خللی به کیفیت یک فیلم وارد نمی‌شود» گفت: بگذارید من چیزی نگویم چون الان من از همه چیز بی‌خبرم و در حال حاضر فقط مشغول کار روی تله فیلمم هستم و از هفته آینده درگیر تولید فیلم جدیدم می‌شوم.
ما قانونگذار نیستیم
داوود رشیدی، رئیس انجمن بازیگران خانه سینمای ایران هم در واکنش به خبر «حضور همزمان مهناز افشار در 3 پروژه» ضمن ابراز تاسف از وقوع چنین اتفاقی از منظر حرفه بازیگری، در عین حال تأکید کرد: البته ما در جایگاهی نیستیم که بخواهیم راجع به این مساله نظر بدهیم. هر کسی اختیار اعمال خود را دارد ضمن اینکه مقصر اصلی این اتفاق تهیه‌کنندگانی هستند که این قراردادها را می‌بندند و شورایعالی تهیه‌کنندگان می‌تواند راجع به این مساله پاسخ دقیق‌تری داشته باشد. رشیدی تصریح کرد: انجمن بازیگران قانونگذار نیست و اگر کسی این انتخاب (حضور همزمان در چند پروژه) را انجام می‌دهد حتما از توانایی‌های خود مطمئن است. موسوی، رئیس شورایعالی تهیه‌کنندگان سینمای ایران اما در رابطه با حضور همزمان افشار در 3 فیلم می‌گوید: اجازه بدهید که من راجع به این مساله نظری ندهم چرا که از صحت و سقم این خبر مطمئن نیستم. این اظهارات در حالی است که خبر حضور همزمان افشار در 3 پروژه، برای نخستین‌بار در سایت خبری «راه‌فیروزه» وابسته به معاونت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد منتشر شده است. موسوی البته به این تردید درباره اصل خبر اکتفا نکرد و افزود: فقط می‌توانم در صورت صحت این خبر بگویم که باید دید چه کسانی این قراردادها را بسته‌اند.
و اینگونه است که به نظر باید پذیرفت که در این عرصه آنچه حاکم است نه قانون و خط‌مشی «حقوقی» که قدرت تعامل و رایزنی افراد «حقیقی» است. باید منتظر ماند و دید چتر این «قدرت» تا کجا می‌تواند سایه خود را بر سر تعاملات سینمایی مستدام دارد و از آن مهم‌تر سایه‌اش برسر چه کسانی خوش می‌نشیند. ارسال نظر
پربیننده