محمدحسین فرهنگی *
چندی پیش طنزنویسی نوشته بود، هدفمند شدن یارانه‌ها چیست و چه اهمیتی دارد که با حذف آن موافق هستند و با اجرای آن مخالف! در واقع این عبارت رسا در بطن خود چند نکته نهفته دارد؛ یکی اینکه در جهان معاصر مدیریت منابع ملی کشور جایگاه خاصی ندارد و کسی با آن موافق نیست و حتی در حوزه‌های مدیریتی و سیاسی نیز تاکنون کسی جرأت همراهی نظری با ادامه وضع موجود یعنی مدیریت منابع ملی را در کشور نداشته است. داستان از این قرار است که در 2 دهه گذشته موضوع مهمی در کشور پیگیری می‌شود که در یک دهه آن به صورت قوانین آمرانه به دولت‌ها تکلیف شد اما هنگامی که کار به اجرا رسید، مانع هرگونه اقدام عملی شد. اما باید گفت مدیریت منابع کشور در مجلس هفتم به شکلی خاص قوت گرفت و عملیاتی شد تا آنجا که در اصلاح ماده« 3 »قانون برنامه چهارم توسعه تدابیر ویژه مقدماتی در این راستا نه‌تنها قانونی شد بلکه بلافاصله در قوانین بودجه سال 84 به بعد در تبصره‌ها و بندها پیگیری و گنجانده شد، آنچنان که توسعه و حمل و نقل عمومی، افزایش میزان تولید پالایشگاه‌های کشور، پیش‌بینی سوخت‌های جایگزین با توسعه و ایجاد انرژی‌های نوین و تدبیر ویژه برای کاهش مصرف همواره در دستور کار مجلس شورای اسلامی و دولت قرار گرفته است. با این حال با پیگیری‌های مجدانه دولت نهم و اتخاذ تدابیر روانشناسانه صحیح علمی در راستای اعمال مدیریت منابع و حرکت در سمت و سوی مصرف بهینه، آنچه که روزگارانی اجرای آن رویایی بیش نبود، اکنون به یک مسیر اجرایی عملیاتی رهنمون شد. از این‌رو با نگاهی اجمالی به گذشته نه‌چندان دور خواهیم دید که توجه به این امر موجب شده است که فقط با اجرای طرح سهمیه‌بندی بنزین و استفاده از کارت سوخت، بدون اینکه هزینه‌های جانبی قابل‌توجهی وجود داشته باشد، به کاهش 20 میلیون لیتر مصرف روزانه بنزین آن هم نسبت به مبدأ یعنی سال 85 منجر شد...
...و اگر مصرف فزاینده با همان ترتیب غیرقابل توجیه گذشته ادامه می‌یافت چه‌بسا این فاصله به بیش از 30میلیون لیتر در روز می‌رسید یعنی 65 میلیون لیتر مصرف امروزی، 85میلیون لیتر اوایل سال 86 نبود بلکه این میزان به 95میلیون لیتر در سال 1389 می‌رسید.
با این وجود طبیعی است ملت و دولت در یک انسجام کلی نمی‌خواهند شاهد بدتدبیری در مدیریت منابع آن هم به شیوه‌های غیرعادلانه و نامعقول باشند.
در این صورت با جدیت و وسواس در انجام این امر، منابع چشم‌انداز در آینده نویدگر کاهش مصرف، اصلاح الگوی آن، رقابتی شدن اقتصاد کشور، ارتقای سطح کیفیت، عادلانه شدن توزیع یارانه‌ها و افزایش امید به آینده و زندگی در بین اقشار مختلف مردم بویژه محرومان جامعه خواهد بود.
البته چنانچه یکی از صاحبنظران بجا و بحق تاکید کرده بود، پاشنه آشیل این طرح مهم (هدفمند شدن یارانه‌ها) اجرای آن است و با عملیاتی شدن قانون، این مجریان هستند که بدون توجه به حواشی، اصل موضوع را همچنان که در مجلس به اتمام می‌رسد با تسلط کامل اجرا و مدیریت کنند، در این صورت همه آن دستاوردها حاصل می‌شود و اگر در اجرا مشکلاتی داشته باشد به همان میزان مشکل اجرایی می‌تواند در آثار آن نیز ترتیب داد.
از دیگر سو در لایحه تخصیص یارانه‌های هدفمند که مهم‌ترین عامل حمایت دولت از مردم است، انتقالی که رخ می‌دهد جابه‌جایی یارانه‌ها به نفع طبقات محروم در راستای عدالت‌محوری توزیع عادلانه منابع و ثروت است. در واقع با حذف یارانه‌ها (اگر درست اجرا شود) اتفاقی نمی‌افتد تا جایی برای نگرانی باشد، ضمن آنکه توسعه پوشش‌های بیمه درمانی و بیمه تامین اجتماعی که در بخش‌های مهم این بسته سیاستی آمده است کاملا در راستای حمایت از اقشار کم‌درآمد و ضعیف جامعه است.
*نایب رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی
عدالت‌محوری در سایه اجرای هدفمندی یارانه‌ها
محمدحسین فرهنگی *
چندی پیش طنزنویسی نوشته بود، هدفمند شدن یارانه‌ها چیست و چه اهمیتی دارد که با حذف آن موافق هستند و با اجرای آن مخالف! در واقع این عبارت رسا در بطن خود چند نکته نهفته دارد؛ یکی اینکه در جهان معاصر مدیریت منابع ملی کشور جایگاه خاصی ندارد و کسی با آن موافق نیست و حتی در حوزه‌های مدیریتی و سیاسی نیز تاکنون کسی جرأت همراهی نظری با ادامه وضع موجود یعنی مدیریت منابع ملی را در کشور نداشته است. داستان از این قرار است که در 2 دهه گذشته موضوع مهمی در کشور پیگیری می‌شود که در یک دهه آن به صورت قوانین آمرانه به دولت‌ها تکلیف شد اما هنگامی که کار به اجرا رسید، مانع هرگونه اقدام عملی شد. اما باید گفت مدیریت منابع کشور در مجلس هفتم به شکلی خاص قوت گرفت و عملیاتی شد تا آنجا که در اصلاح ماده« 3 »قانون برنامه چهارم توسعه تدابیر ویژه مقدماتی در این راستا نه‌تنها قانونی شد بلکه بلافاصله در قوانین بودجه سال 84 به بعد در تبصره‌ها و بندها پیگیری و گنجانده شد، آنچنان که توسعه و حمل و نقل عمومی، افزایش میزان تولید پالایشگاه‌های کشور، پیش‌بینی سوخت‌های جایگزین با توسعه و ایجاد انرژی‌های نوین و تدبیر ویژه برای کاهش مصرف همواره در دستور کار مجلس شورای اسلامی و دولت قرار گرفته است. با این حال با پیگیری‌های مجدانه دولت نهم و اتخاذ تدابیر روانشناسانه صحیح علمی در راستای اعمال مدیریت منابع و حرکت در سمت و سوی مصرف بهینه، آنچه که روزگارانی اجرای آن رویایی بیش نبود، اکنون به یک مسیر اجرایی عملیاتی رهنمون شد. از این‌رو با نگاهی اجمالی به گذشته نه‌چندان دور خواهیم دید که توجه به این امر موجب شده است که فقط با اجرای طرح سهمیه‌بندی بنزین و استفاده از کارت سوخت، بدون اینکه هزینه‌های جانبی قابل‌توجهی وجود داشته باشد، به کاهش 20 میلیون لیتر مصرف روزانه بنزین آن هم نسبت به مبدأ یعنی سال 85 منجر شد...
...و اگر مصرف فزاینده با همان ترتیب غیرقابل توجیه گذشته ادامه می‌یافت چه‌بسا این فاصله به بیش از 30میلیون لیتر در روز می‌رسید یعنی 65 میلیون لیتر مصرف امروزی، 85میلیون لیتر اوایل سال 86 نبود بلکه این میزان به 95میلیون لیتر در سال 1389 می‌رسید.
با این وجود طبیعی است ملت و دولت در یک انسجام کلی نمی‌خواهند شاهد بدتدبیری در مدیریت منابع آن هم به شیوه‌های غیرعادلانه و نامعقول باشند.
در این صورت با جدیت و وسواس در انجام این امر، منابع چشم‌انداز در آینده نویدگر کاهش مصرف، اصلاح الگوی آن، رقابتی شدن اقتصاد کشور، ارتقای سطح کیفیت، عادلانه شدن توزیع یارانه‌ها و افزایش امید به آینده و زندگی در بین اقشار مختلف مردم بویژه محرومان جامعه خواهد بود.
البته چنانچه یکی از صاحبنظران بجا و بحق تاکید کرده بود، پاشنه آشیل این طرح مهم (هدفمند شدن یارانه‌ها) اجرای آن است و با عملیاتی شدن قانون، این مجریان هستند که بدون توجه به حواشی، اصل موضوع را همچنان که در مجلس به اتمام می‌رسد با تسلط کامل اجرا و مدیریت کنند، در این صورت همه آن دستاوردها حاصل می‌شود و اگر در اجرا مشکلاتی داشته باشد به همان میزان مشکل اجرایی می‌تواند در آثار آن نیز ترتیب داد.
از دیگر سو در لایحه تخصیص یارانه‌های هدفمند که مهم‌ترین عامل حمایت دولت از مردم است، انتقالی که رخ می‌دهد جابه‌جایی یارانه‌ها به نفع طبقات محروم در راستای عدالت‌محوری توزیع عادلانه منابع و ثروت است. در واقع با حذف یارانه‌ها (اگر درست اجرا شود) اتفاقی نمی‌افتد تا جایی برای نگرانی باشد، ضمن آنکه توسعه پوشش‌های بیمه درمانی و بیمه تامین اجتماعی که در بخش‌های مهم این بسته سیاستی آمده است کاملا در راستای حمایت از اقشار کم‌درآمد و ضعیف جامعه است.
*نایب رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی
ارسال نظر
پربیننده