نخستین تجربه حرفه‌ای امین زندگانی از کجا شروع شد؟
به دلیل شرایط خانوادگی با هنر آشنا بودم. پدرم آهنگساز است، اخوی بنده هم کار بازیگری را زودتر از کار اجرا شروع کرده بود. در سال 1370وارد دانشگاه شدم، جدی‌ترین کار تصویر را در سال1372 با بستن قرارداد در تئاتر «همسرایی مختار» با آقای دکتر عزیزی شروع کردم که حدود 3 ماه در آن مشغول فعالیت بودم. پس از آن به کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان رفتم، برای اینکه گروه تئاتر ثابت اجرا کنیم، 3 سال در آنجا بودم. اما آنجا هم مثل مکان‌های دیگر، فقط وعده و وعید می‌دادند و از عمل کردن به آن قول ها، اصلا خبری نبود. 3 سال از بهترین دوران دانشجویی من آنجا سپری شد، البته از سپری شدن این دوران اصلاً ناراضی نیستم و بیشتر چیزهایی را که در بازیگری یاد گرفتم مدیون همان 3 سالی هستم که در کنار دوستانم در کانون پرورش فکری فعالیت می‌کردم. اما در آخر هم آن آرزویی که به صورت رسمی برای برگزاری اجرای ثابت تئاتر داشتم برآورده نشد. پس از آن هم فعالیت در عرصه هنر را ادامه دادم وتا به امروز نزدیک به 17 سال است که در این حرفه مشغول به کار هستم.
با وجود اینکه شما کار را از تئاتر شروع کردید،می‌توان گفت در عرصه تلویزیون موفقتر بوده‌اید.
نمی توان قانونگذاری کرد، چون بازیگری که از تئاتر شروع کرده در عرصه تلویزیون بهتر می‌درخشد. تئاتر مسائلی را در بازیگری به آدمی می‌آموزد که تا به حال در اختیار بازیگر نبوده است، از جمله میکروفن و تصویر. بر خلاف اینکه عده‌ای تصور می‌کنند بازی بد و درشت بیرونی را به بازیگر تئاتر می‌دهند، اما بازیگری به معنای واقعی، این‌طور نیست. بازیگر تئاتر باید بتواند به موقع در ذهن مخاطب کلوزآپ ایجاد کند، به موقع نمای متوسط ایجاد کند و این را فقط با بازیگری و مغناطیس درونی خود می‌تواند انجام دهد. اما اینکه صرفا گفته شود کسی که فقط با تئاتر شروع می‌کند حتما موفق می‌شود، این‌طور نیست، اما در ارائه دادن بهتر کار، وسواس‌های بازیگری که از تئاتر آمده است، بیشتر است.
یعنی شما قبول ندارید که بازیگر تئاتر چکش خورده است؟
در شرایط پیشین چنین بود، اما الان در فرصت یک ماهه چطور بازیگر می‌تواند فرصتی برای اتود زدن و خطا کردن داشته باشد، آن هم با تمرین 2 ساعته در یک روز در کار اجرا نمیتوان گفت چکش‌کاری وجود دارد، در حقیقت یک لاک الکل زدن به یک طرح است. شرایط تئاترما دیگر یک شرایط تجربی نیست، در حال حاضر چون شرایط خوبی در تئاتر نداریم، بازیگر حرفه‌ای تئاتر هم نداریم. تئاتری که در زمان گذشته کار می‌شد و رویش سال‌ها زحمت کشیده می‌شد، در حال حاضر به ندرت دیده می‌شود. صرفا اینکه تئاتر شروع خوبی برای حضور در تلویزیون و سینماست را خیلی قبول ندارم. اصل برای بازیگر این است که اصولا هوشمند بوده و تفکر و ایدئو لوژی داشته باشد.
علاوه برچیزهایی که گفتید، وجود چه مسائلی را در بازیگری لازم می‌دانید؟
داشتن چهره، صدا و فیزیک ظاهری خوب خیلی مهم نیست، بازیگر باید شناخت لازم اجتماعی و شناخت به موضوعات و اینکه متن چه چیزی را می‌گوید و قرار است چه چیزی را انتقال دهد، داشته باشد. به نوعی لحظه شناسی از صحنه را باید بداند و اگر این را داشته باشد در هر 3 زمینه می‌تواند با تمرین و ممارست توانایی پیدا کند. این دقیقا همانند تمرین رانندگی است. قوانین برای موتوسیکلت و اتومبیل یکی است، تنها چیزی که شما باید به آن توجه داشته باشید دقت و کنترل بیشتر حین رانندگی است. کسی که راننده خوبی نباشد و نتواند اتومبیل را خوب هدایت کند برای هیچ وسیله‌ای رانندگی خوبی ندارد، ولی اگر راننده خوبی باشد همه وسایل را به خوبی هدایت می‌کند.
مهم‌ترین شاخصه‌ای که نیاز یک بازیگر است، چیست؟
بازیگر نمی‌تواند با یک متریال اولیه و خام کار و اثر خوبی تولید کند، بلکه باید تمام متریال خوب و کامل را در اختیار داشته باشد. یک کارگردان خوب در کنار یک متن خوب می‌تواند یک اثر خوب را تولید کند. در حال حاضر در دنیای هنر، بالانس خوبی بین کارگردان، متن و بازیگر وجود ندارد. دیده می‌شود که متن ضعیف است، اما پس از تولید ایرادات بر دوش کارگردان افتاده است. متاسفانه به دلیل تعدد و کثرت کار و در کنار آن به دلیل عدم تخصص‌گرایی، تناسب خوب بین کارها دیده نمی‌شود. ما دوستانی را می‌بینیم که با وجود اینکه در کار خود آماتور هستند، کارگردانی می‌کنند، در صورتی که کارگردان باید پشت هر کارش یک دکوپاژ خوب داشته باشد. امروز شرایط تولید همه مسائل را فست‌فود کرده است. این یعنی ، زمانی که فست فود وارد فرهنگ جامعه ما می‌شود، نشان دهنده این است که مردم برای مهم‌ترین نیاز زندگی خود، «غذا» زمان کافی ندارند. همین سریع انجام دادن کارها در همه بخش‌ها دیده می‌شود. حتی در یک کار فرهنگی سرعت به قدری به چشم می‌خورد که شما را از بسیاری از موارد دور می‌کند و متاسفانه در این سیر شما هم مجبورید حرکت کنید تا به آنها برسید.
بروز این مشکل را از کجا می‌بینید؟
به طور مثال در تولید یک کار فرهنگی نیازمند یک متخصص فرهنگی در این زمینه هستیم، یک متخصص خوب می‌داند الزاما یک صرفه جویی میلیونی برای نیاوردن یک بازیگر خوب، مطمئنا یک سود چند میلیونی با خود نخواهد داشت. گاهی اوقات با آوردن جوانانی که دوست دارند وارد این حرفه شوند، فرصت‌طلبی‌هایی از طرف تهیه‌کنندگان صورت می‌گیرد، ورود جوانان به عرصه هنر اشکالی ندارد، اما باید به فکر عواقب کار هم بود، اگر من جای تهیه‌کنندگان بودم به نحوی دیگر برخورد می‌کردم؛ حداقل زمانی را برای تمرین جوانان می‌گذاشتم، بازیگری مثل رانندگی نیست که با حضور در چند جلسه کلاس تعلیم کامل شود. بازیگری به این صورت است که هر چه ممارست شما بیشتر شود، احساس می‌کنید کمتر یاد گرفته‌اید. بازیگر باید قاضی کار خود باشد، یعنی زمانی که متوجه می‌شود کارش از صداقت تا حدودی دورشده، مجددا باید کارش را اصلاح کند. دردنیای بازیگری بازیگر هزار بار به این نتیجه می‌رسد که در این عالم باید مانند زندگی، صادق باشد.
برویم سراغ همکاریتان با آقای بحرانی! با توجه به اینکه ایشان حساسیت‌های خاصی دارد، مثل استفاده از جلوه‌های بصری کار و حضور لئولو، همکاری با ایشان چطور بود؟
حضور در کار تاریخی در کنار آقای بحرانی بسیار خوب و لذتبخش است، ایشان بسیار منعطف و آرام است و این خصوصیت برای تولید اثر خوب بسیار کمک کننده است. اما «ملک سلیمان» یک کار بسیار سخت برای همه عوامل بود. بازی در« ملک سلیمان» برای همه لذتبخش، اما در کنارش هم به شدت سخت بود. یعنی پا در عرصه‌ای گذاشته بودیم که سختی‌اش شامل حال کسی که مسؤولیت پذیرایی را بر عهده داشت هم می‌شد. به طور مثال لباسی که یک بازیگر باید برای ایفای نقشش به تن می‌کرد، به شدت سنگین بود و بازیگر مجبور بود مدت 12 ساعت را با لباسی به وزن 18 کیلو در مقابل دوربین تحمل کند، اینجاست که سوال پیش می‌آید، مگر توانایی فیزیکی یک بازیگر تا چه حد است که بتواند این وزن را تحمل کند، برای بازی در چنین نقشی در تمام دنیا لباس مشابه با لباس مورد نظر ساخته شده است، اما متاسفانه ما در کشور هنوز به این امکانات دست نیافته‌ایم. برای ساخت چنین فیلمی خیلی‌ها مشکل داشتند، حتی کسانی که در ابتدا بودجه آن را تصویب کرده بودند. توجیه اینکه شما می‌توانید فیلم را از متریالی بسازید که خطرناک نباشد و در کنارش مفید هم باشد خیلی سخت بود. کار کردن در بخش سینما تضمین شده نیست. مهم‌ترین مشکل من در«ملک سلیمان» این بود که قرار نبود با استاد انتظامی یا آقای پرویز پرستویی همبازی باشم، بلکه قرار بود با پدیده‌ای به اسم«ویژوئال» و غیر معمول روبه‌رو شوم، به طور مثال اینکه باید می‌توانستم توانایی این را داشته باشم که در مقابل مسائل غیر معمول به صورت عادی برخورد کنم. به عنوان مثال در مقابل عظمت توفانی که می‌آید کشتی را بلند می‌کند، بتوانم عظمت آن را درک کنم یا اینکه باید بر اساس چه مواردی تعظیم کنم و در جایی دیگر جن‌هایی که به حضرت حمله می‌کنند به چه صورت است و من باید در مقابل چه موجوداتی ری‌اکشن داشته باشم، آیا او هم نسبت به من ری اکشن خواهد داشت یا خیر. من تا به حال چنین تجربه‌ای را نداشتم و از این جهت به شدت سخت بود.
تا چه حد برای نزدیک شدن به مقام حضرت سلیمان(ع) تلاش کردید؟
مساله‌ای که امروز به شدت در میان همکاران هنری ما باب شده است، این است که به محض انجام کاری مدعی می‌شوند ما هزار جلد کتاب خواندیم و به نقش نزدیک شدیم اما واقعیت این است که کسی فرصت زیادی جهت مطالعه برای رسیدن به خواسته خود ندارد، باید بگویم من هم فرصتی در این باب نداشتم. بیشتر اطلاعاتم شفاهی بود، زیرا در آخر باید بر اساس فیلمنامه حرکت کنیم، ممکن است من یک کاری را در تحقیقات خودم پیدا کنم که در فیلمنامه نباشد. من در انجام هر کاری موظف هستم چیزی که فیلمنامه دارد را به نمایش بگذارم و اینکه بدانم حرف مستتر و دیالوگ‌های موجود درصحنه چه چیزی است. برای اینکه حرف موجود در دیالوگ را به خوبی بیان کنم باید به متن که راهگشا‌ترین مسیر است اکتفا کنم. نقش حضرت سلیمان سختی‌هایی را برای من در کار داشت، ابتدا اینکه من باید نقش پیامبری را بازی می‌کردم که در عین واحد، پادشاه و جنگجو باشد؛ ترکیب کردن این مورد تا حدودی برای من سخت بود. باید به گونه‌ای اجرا می‌کردم که نقش برای همگان ملموس باشد، زیرا شنیده بودم که می‌گفتند یک اعرابی وارد مسجدالحرام شد و به طور مداوم در مسجد چرخید و می‌خواست پیامبر را ببیند. اما هر چه چرخید نفهمید و سپس سوال کرد حضرت محمد کدام یک از این افراد است. مردم پیامبر را نشانش دادند، او به شدت تعجب کرد و گفت، پیامبر مانند دیگر افراد است! اینجا می‌خواهم بگویم این ویژگی را خداوند به پیامبر عطا فرموده است. تمام تلاشم این بود که بتوانم نقش را به سمتی هدایت کنم که تماشاگر به طور کامل آن را لمس و احساس کند و نقش خیلی دست یافتنی شود، بر خلاف نظر خیلی از همکارانم که معمولا دوست دارند نقش‌هایشان دست نیافتنی باشد. سختی‌های کار بسیار زیاد بود، اما این سختی‌ها کار را برای من شیرین‌تر کرد و به نوعی مطمئن هستم جزو دسته فیلم‌های ماندگار خواهد شد و لازم است بگویم من جزو افرادی نیستم که به صرف اینکه کار سینمایی است تن به انجام و بازی در هر کاری دهم، انجام این کار را ایراد نمی‌دانم، فقط در محدوده کار من نیست. اگر احساس کنم کار ویژگی‌ای ندارد، امکان ندارد حضور در آن را بپذیرم،« ملک سلیمان» جزو کارهایی بود که نپذیرفتن آن حماقت محسوب می‌شد.
آقایان شاه حسینی و سید رضا میرکریمی بعد از دیدن
«ملک سلیمان» خیلی از آن تعریف کردند، فکر می‌کنید چه شاخصه‌ای داشته است؟
قسم می‌خورم جز خودم، تمام کسانی که در«ملک سلیمان» حضور داشتند از جمله آقای پاک نیت و قلیچ لو، حسین محجوب و مهدی فقیه بهترین بازی را ارئه دادند و تمام آنها یک کار استاندارد و بین‌المللی محسوب می‌شد. هیچ تماشاگری نمی‌تواند ادعا کند فیلم را دیده، اما فقط نقش«حضرت سلیمان» نظرش را جلب کرده؛ همه به طور کامل دیده شدند. شما در فیلم پلان‌هایی را می‌بینید که خیلی کم پیش می‌آید. مدیر فیلمبرداری«ملک سلیمان»، آقای خضوعی ابیانه در کنار دکوپاژ‌های آقای بحرانی، بسیار خوب عمل کردند و تمام تصاویر و فرم‌ها را بسیار زیبا ارائه دادند. داستان و برنامه‌ریزی پیشرفته و صدا گذاری و موسیقی بسیار خوب بود. چند عامل خوب در کنارهم باعث کیفیت بالای کار می‌شود. اگر ضعفی هم در کار دیده شود، کاملا مشخص است، در هر کاری هر قدر هزینه بیشتر باشد امکان وجود ضعف هم وجود دارد، زیرا مشخص است که حساسیت کار بالاست. «ملک سلیمان» برخلاف بسیاری از داستان‌ها که خوب بیان نمی‌شود به خوبی بیان شده بود. گاهی اوقات بسیاری از عوامل تلاش می‌کنند تا از فرصتی که در حین ساختن یک فیلم وجود دارد استفاده کنند و حرف خود را هم بزنند. به طور مثال شما در فیلمی مثل«عنصر پنجم» یک ساعت و نیم فیلم می‌بینید، هدف اصلی برای ساخت فیلمی مثل« عنصر پنجم» بیان عشق است که می‌تواند راه نجات بشر باشد. اما براحتی می‌شد در همان ابتدای کار این را بیان کرد.
یعنی شما معتقدید یکی از مشکلات بزرگ«ملک سلیمان» وجود دراماژوزیست‌هاست؟
خیر! تمام ما به شدت تولیدی شده‌ایم. اگر بتوانیم از هر وسیله‌ای به خوبی استفاده کنیم، نتیجه خوب هم می‌بینیم. به طور مثال شمشیری که خداوند در اختیار حضرت علی(ع) قرار داد باعث شد تا آن بزرگوار عدالت را درجامعه بر پا کند، اما اگر همان شمشیر دست شخصی به غیر از حضرت بود، مشخص نبود چه اتفاقی می‌افتاد، آیا خون به پا می‌کند. برای مثال زمانی که دید عوامل به تله فیلم فقط به چشم تولید باشد، به طور کامل مشخص است که اثر خوبی تولید نمی‌شود، زیرا دیدی که به آن شده است، دید صحیح و درستی نبوده است یا اینکه عوامل بخواهند با ارتباط بر قرار کردن و پارتی بازی کاری را انجام دهند، مسلماً نتیجه دلخواه و خوب را از کار نمی‌گیرند، زیرا به طور مثال قرار است حدود 90 میلیون برای ساخت فیلمی هزینه صرف شود، سهم کسی که به عنوان تهیه کننده در کار نقش دارد، فقط 5 تا 7 درصد است و 25 درصد کار به او مربوط نیست، در این میان اگر تهیه کننده بی‌انصافی کند و 25 درصد باقیمانده را هم بر دارد، درپایان نتیجه خوبی را نمی‌دهد، زیرا هم فیلمنامه و هم بقیه موارد ضعیف بوده است و کاری که باید حد اقل در 25 روز ساخته شود در 12 روز ساخته می‌شود. اما اینجا نمیتوان گفت اشکال از تله فیلم است، بلکه باید گفت اشکال از استفاده از ابزار است. من معتقدم درباره همه چیز در جامعه مانند فست فود کار می‌کنند، یعنی می‌خواهند به سرعت به نتیجه برسند. روزی کارگردانی به من گفت دلیل اینکه کیفیت کارها پایین آمده است، این است که بازیگران دستمزد‌های خود را بالا برده‌اند. در پاسخ به او گفتم: چرا احساس می‌کنید بالا بردن هزینه کار بازیگر بد است و هنرمند و بازیگر همیشه باید فقیر باشند. من اگر بتوانم با بازی در 2 تله فیلم امور زندگی‌ام را بگذرانم و مجبور نباشم تن به هر کاری دهم حتماً در آینده هم می‌توانم کار خوب ارائه دهم. اگر الماس در قابی قرارداده نشود، بابتش هیچ پولی هم پرداخت نمی‌شود، اگر قرار باشد به وفور در خیابان‌ها در دسترس باشد، دیگر الماس محسوب نمی‌شود. اگر کسی توانست جرقه بزند و در هنر خود را بالا بکشد، این خیلی خوب است هنرمند باید مورد حمایت قرار گیرد، یعنی فقط باید به فکر هنر باشد و فضای ذهنی‌اش برای هنر آماده باشداگر دغدغه روز داشته باشد، باز هم ماجرای فست فود آغاز می‌شود. سینمای ما انحصار گراست. یعنی اگر در سینما 3 نفر به 4 نفر برسد، به ضرربسیاری از تهیه کننده‌هاست. برای همین سعی می‌کنند تعداد مشخصی را حفظ کنند. زیرا کنترل از دست آنها خارج می‌شود. اشکال و ایراد از سمت تلویزیون نیست، اتفاقاً تلویزیون یک خطر بزرگ دارد و کنترل کردن آن خطر به دست شماست، در تلویزیون باید خیلی محتاط و کار بلد باشی تا مخاطب از شما دلزده نشود.
بازی در تلویزیون، سینما و تئاتر، کدام برای‌تان اهمیت بیشتری دارد؟
برای هنرمند باید نوع تفکر و دیدگاهش مفید باشد. بازی در هیچ‌کدام برای من تفاوتی ندارد، زیرا بدون اینکه تصور شود خودشیفته هستم، اما در گران‌ترین فیلم سینمای ایران نقش یک را بازی کردم. در سریال تلویزیونی«معصومیت از دست رفته» که پر بیننده‌ترین سریال و رکورددار در تکرار سریال بود، حضور داشتم و در سال 1374 جایزه بهترین بازیگر مرد از جشنواره تئاتر فجر را دریافت کردم. اینها هیچ‌کدام تصادفی و به صرف شانس و اقبال نیست، حتما پتانسیلی هم بوده و اگر دقت کنید، من در هر 3 مرحله به طور کامل کار کردم؛ از تله فیلم، سینما، تلویزیون و تئاتر. حضور در سینما برای بازیگر مانند کارمندی است که موظف است در قبال پولی که می‌گیرد کار خود را مطابق خواسته مدیران اداره هماهنگ کند و اجازه هیچ اظهارنظری هم ندارد. بنابراین تعداد بازیگرانی که از لحاظ توانایی در کار به خوبی از سینما بیرون می‌آیند، کم است. اما به لطف خدا من توانستم به خوبی از عهده کار برایم و موفق هم شوم. اگر به سینما رجوع کمتری داشته‌ام، یکی از دلایلش این است که به خیلی از موارد تن نمی‌دهم، زیرا کار بازیگری برایم مهم‌تر از بقیه موارد است. فیلمی که به اعتقادات افراد مرتبط است را بازی نمی‌کنم. در این صورت است که می‌بینید در پرونده کاری من 4 فیلم سینمایی دیده می‌شود، اما در پرونده بازیگر دیگر، 15 فیلم به چشم می‌خورد. من ترجیح می‌دهم 10 سال یکبار پیشنهادی را بپذیرم، اما در کاری مثل«ملک سلیمان» حضور داشته باشم.
با توجه به اینکه شما مدرکتان لیسانس ادبیات نمایشی است، چرا خودتان فیلمنامه‌ای نمی‌نویسید؟
(با خنده!) چون نقره‌داغ شده‌ام. به دلیل اینکه وقتی نخستین تجربه حرفه‌اي خودم به اسم «کسی دیگر» را روی آنتن دیدم، با وجود اینکه همه می‌دانستند نویسنده کار من هستم، هیچ اقدامی نکردند یا کار دیگری برای کودک و نوجوان نوشتم که یک کار عروسکی بود و در آنجا در خدمت خانم هنگامه مفید هم بودم. ولی نامی از من برده نشد و در آخر که اسم همه عوامل آورده می‌شود، نام من در کنار تشکر از اهالی فلان روستا عنوان شده بود. به غیر از آن هم در پروسه‌های امروزی نویسنده‌ها تبدیل به ماشین تایپ شده‌اند، زیرا هر کس در این میان نظری می‌دهد و دیگر نوشته خود نویسنده نیست، بلکه سلایق دیگران در آن دخیل است و نویسنده فقط دستورات را اجرا کرده است.
چقدر دوست دارید با برادرتان همبازی شوید؟
اصرار برادرم برای همبازی شدن بیشتر است و اینکه من تمایل کمتری دارم شاید به دلیل این باشد، در زمانی که متاهل بودم با همسرم یک فیلم مشترک بازی کردیم که هنگام بازی احساس خوبی نداشتم، زیرا بسیاری از موارد قربانی کار می‌شود. به نظرم این وجود دارد که بر خلاف انتظار رابطه برادری برای تولید اثر خوب خیلی موثر نباشد و از اینکه دیگران بخواهند درگیری‌های کار را به رابطه خانوادگی ربط دهند احساس رضایت ندارم. اینکه دیگران بخواهند با حرف‌هایشان اختلافی ایجاد کنند را دوست ندارم، روابط خانوادگی‌ام برایم بسیار لذتبخش‌تر است. متاسفانه شغل ما به گونه‌ای است که تنها هستیم، نمی‌خواهم با این مسائل هم خانواده‌ام را از دست دهم و هم تنهاتر شوم. اما بهتر است بگویم تنها دلیلم این است که تا به حال کاری پیش نیامده که بخواهیم با هم، همبازی شویم.
به نظر شما هنرمندان تنها هستند؟
بله! تنهایی ویژه هنرمند است، هنرمند اگر خلوت نداشته باشد، ایده ندارد. هنر، ناخواسته هنرمند را تنها می‌کند. بازیگری دقیقا سوژه شدن و در مقابل دیدگان آمدن است و این چیزی است که من اصلا دوست ندارم. به قول بزرگی، بازیگران بچگی خود را در گوشه پیراهنشان پنهان می‌کنند تا بتوانند در بزرگسالی از آن استفاده کنند. بازیگر همیشه کودک است و با همه چیز تازه برخورد می‌کند.
بازخورد سوژه‌های اجتماعی را چطور می‌بینید، با توجه به اینکه در چند تله‌فیلم اجتماعی حضور داشته‌اید؟
آنچه در تمام کارها مهم است این است که فیلمنامه چه چیزی را در درون خود دارد و میخواهد بیانگر چه چیزی باشد. من کار با آقای قاسم زاده را امتحان کرده‌ام و اگر روزی برای همکاری از من دعوت کنند حتما همکاری خواهم کرد. بیشترین توجه من برای پذیرفتن پیشنهادی، توجه کامل به متن و آنچه باید ساخته شود، است.
مهم‌ترین پارامتر در تولید یک اثر خوب چیست؟
اینکه دردرون خود حرفی داشته باشد و بتواند نیاز مخاطب را برآورده کند. تشبیه 2 اثر خوب و بد هم به این صورت است که شما یک کتاب می‌بینید با یک مجله، هر 2 در پیشخوان روزنامه فروشی وجود دارد، اما به سرغ کدام می‌روید، مسلماً به سراغ کتاب می‌روید، زیرا بار حرفی که کتاب دارد را مجله ندارد. زمانی که احساس کنم در متن کاری دردی برای گفتن وجود دارد آن را دوست دارم، حال میخواهد فیلم سینمایی یا سریال یا... باشد، اما مسلماً بازیگر در کار تلویزیون خیلی بیشتر و بهتر دیده می‌شود و نتیجه کار خود را می‌بیند. بازیگر هنگام حضور در تلویزیون به شدت باید کار خود را بلد باشد تا بتواند مخاطب را با خود همراه کند، بازیگری که در ابتدای کار به عنوان چهره تازه و جدید دیده می‌شود، برای مخاطب جالب و جذاب است، اما بازیگر باید دقت داشته باشد در مقابل مخاطب دلزده نشود.
شما سابقه کار اجرا هم دارید، قصد ندارید این تجربه را دوباره تکرار کنید؟ بازیگری در کار اجرا تا چه حد به کمکتان آمد؟
بازیگری به اجرا کمک بسیاری می‌کند، اما یک مجری باید از سواد زیادی برخوردار باشد، کار اجرا نیازمند حس مخاطب‌شناسی زیادی است، من با حرفی که مدتی است در میان هنرمندان پیچیده است اصلا موافق نیستم که بازیگر نباید کار اجرا داشته باشد، چون به تجربه دیدم کسانی که از بازیگری به سمت اجرا آمده‌اند بسیار موفقتر بوده‌اند.
کارگردانی که خود نویسنده است تا چه حد در کارش موفق است؟
این مساله بسیار اهمیت دارد و شما آن را به وفور در«ملک سلیمان» و «معصومیت از دست رفته» و. . . می‌بینید، کسی که خود نویسنده است متن را دکوپاژ شده می‌نویسد و به طور کامل می‌داند دیالوگ در چه پلانی باید گفته شود. دنیای بازیگری در گفت‌وگوی «وطن امروز» با امین زندگانی
فیلمنامه‌نویسان به ماشین تایپ تبدیل شده‌اند
نخستین تجربه حرفه‌ای امین زندگانی از کجا شروع شد؟
به دلیل شرایط خانوادگی با هنر آشنا بودم. پدرم آهنگساز است، اخوی بنده هم کار بازیگری را زودتر از کار اجرا شروع کرده بود. در سال 1370وارد دانشگاه شدم، جدی‌ترین کار تصویر را در سال1372 با بستن قرارداد در تئاتر «همسرایی مختار» با آقای دکتر عزیزی شروع کردم که حدود 3 ماه در آن مشغول فعالیت بودم. پس از آن به کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان رفتم، برای اینکه گروه تئاتر ثابت اجرا کنیم، 3 سال در آنجا بودم. اما آنجا هم مثل مکان‌های دیگر، فقط وعده و وعید می‌دادند و از عمل کردن به آن قول ها، اصلا خبری نبود. 3 سال از بهترین دوران دانشجویی من آنجا سپری شد، البته از سپری شدن این دوران اصلاً ناراضی نیستم و بیشتر چیزهایی را که در بازیگری یاد گرفتم مدیون همان 3 سالی هستم که در کنار دوستانم در کانون پرورش فکری فعالیت می‌کردم. اما در آخر هم آن آرزویی که به صورت رسمی برای برگزاری اجرای ثابت تئاتر داشتم برآورده نشد. پس از آن هم فعالیت در عرصه هنر را ادامه دادم وتا به امروز نزدیک به 17 سال است که در این حرفه مشغول به کار هستم.
با وجود اینکه شما کار را از تئاتر شروع کردید،می‌توان گفت در عرصه تلویزیون موفقتر بوده‌اید.
نمی توان قانونگذاری کرد، چون بازیگری که از تئاتر شروع کرده در عرصه تلویزیون بهتر می‌درخشد. تئاتر مسائلی را در بازیگری به آدمی می‌آموزد که تا به حال در اختیار بازیگر نبوده است، از جمله میکروفن و تصویر. بر خلاف اینکه عده‌ای تصور می‌کنند بازی بد و درشت بیرونی را به بازیگر تئاتر می‌دهند، اما بازیگری به معنای واقعی، این‌طور نیست. بازیگر تئاتر باید بتواند به موقع در ذهن مخاطب کلوزآپ ایجاد کند، به موقع نمای متوسط ایجاد کند و این را فقط با بازیگری و مغناطیس درونی خود می‌تواند انجام دهد. اما اینکه صرفا گفته شود کسی که فقط با تئاتر شروع می‌کند حتما موفق می‌شود، این‌طور نیست، اما در ارائه دادن بهتر کار، وسواس‌های بازیگری که از تئاتر آمده است، بیشتر است.
یعنی شما قبول ندارید که بازیگر تئاتر چکش خورده است؟
در شرایط پیشین چنین بود، اما الان در فرصت یک ماهه چطور بازیگر می‌تواند فرصتی برای اتود زدن و خطا کردن داشته باشد، آن هم با تمرین 2 ساعته در یک روز در کار اجرا نمیتوان گفت چکش‌کاری وجود دارد، در حقیقت یک لاک الکل زدن به یک طرح است. شرایط تئاترما دیگر یک شرایط تجربی نیست، در حال حاضر چون شرایط خوبی در تئاتر نداریم، بازیگر حرفه‌ای تئاتر هم نداریم. تئاتری که در زمان گذشته کار می‌شد و رویش سال‌ها زحمت کشیده می‌شد، در حال حاضر به ندرت دیده می‌شود. صرفا اینکه تئاتر شروع خوبی برای حضور در تلویزیون و سینماست را خیلی قبول ندارم. اصل برای بازیگر این است که اصولا هوشمند بوده و تفکر و ایدئو لوژی داشته باشد.
علاوه برچیزهایی که گفتید، وجود چه مسائلی را در بازیگری لازم می‌دانید؟
داشتن چهره، صدا و فیزیک ظاهری خوب خیلی مهم نیست، بازیگر باید شناخت لازم اجتماعی و شناخت به موضوعات و اینکه متن چه چیزی را می‌گوید و قرار است چه چیزی را انتقال دهد، داشته باشد. به نوعی لحظه شناسی از صحنه را باید بداند و اگر این را داشته باشد در هر 3 زمینه می‌تواند با تمرین و ممارست توانایی پیدا کند. این دقیقا همانند تمرین رانندگی است. قوانین برای موتوسیکلت و اتومبیل یکی است، تنها چیزی که شما باید به آن توجه داشته باشید دقت و کنترل بیشتر حین رانندگی است. کسی که راننده خوبی نباشد و نتواند اتومبیل را خوب هدایت کند برای هیچ وسیله‌ای رانندگی خوبی ندارد، ولی اگر راننده خوبی باشد همه وسایل را به خوبی هدایت می‌کند.
مهم‌ترین شاخصه‌ای که نیاز یک بازیگر است، چیست؟
بازیگر نمی‌تواند با یک متریال اولیه و خام کار و اثر خوبی تولید کند، بلکه باید تمام متریال خوب و کامل را در اختیار داشته باشد. یک کارگردان خوب در کنار یک متن خوب می‌تواند یک اثر خوب را تولید کند. در حال حاضر در دنیای هنر، بالانس خوبی بین کارگردان، متن و بازیگر وجود ندارد. دیده می‌شود که متن ضعیف است، اما پس از تولید ایرادات بر دوش کارگردان افتاده است. متاسفانه به دلیل تعدد و کثرت کار و در کنار آن به دلیل عدم تخصص‌گرایی، تناسب خوب بین کارها دیده نمی‌شود. ما دوستانی را می‌بینیم که با وجود اینکه در کار خود آماتور هستند، کارگردانی می‌کنند، در صورتی که کارگردان باید پشت هر کارش یک دکوپاژ خوب داشته باشد. امروز شرایط تولید همه مسائل را فست‌فود کرده است. این یعنی ، زمانی که فست فود وارد فرهنگ جامعه ما می‌شود، نشان دهنده این است که مردم برای مهم‌ترین نیاز زندگی خود، «غذا» زمان کافی ندارند. همین سریع انجام دادن کارها در همه بخش‌ها دیده می‌شود. حتی در یک کار فرهنگی سرعت به قدری به چشم می‌خورد که شما را از بسیاری از موارد دور می‌کند و متاسفانه در این سیر شما هم مجبورید حرکت کنید تا به آنها برسید.
بروز این مشکل را از کجا می‌بینید؟
به طور مثال در تولید یک کار فرهنگی نیازمند یک متخصص فرهنگی در این زمینه هستیم، یک متخصص خوب می‌داند الزاما یک صرفه جویی میلیونی برای نیاوردن یک بازیگر خوب، مطمئنا یک سود چند میلیونی با خود نخواهد داشت. گاهی اوقات با آوردن جوانانی که دوست دارند وارد این حرفه شوند، فرصت‌طلبی‌هایی از طرف تهیه‌کنندگان صورت می‌گیرد، ورود جوانان به عرصه هنر اشکالی ندارد، اما باید به فکر عواقب کار هم بود، اگر من جای تهیه‌کنندگان بودم به نحوی دیگر برخورد می‌کردم؛ حداقل زمانی را برای تمرین جوانان می‌گذاشتم، بازیگری مثل رانندگی نیست که با حضور در چند جلسه کلاس تعلیم کامل شود. بازیگری به این صورت است که هر چه ممارست شما بیشتر شود، احساس می‌کنید کمتر یاد گرفته‌اید. بازیگر باید قاضی کار خود باشد، یعنی زمانی که متوجه می‌شود کارش از صداقت تا حدودی دورشده، مجددا باید کارش را اصلاح کند. دردنیای بازیگری بازیگر هزار بار به این نتیجه می‌رسد که در این عالم باید مانند زندگی، صادق باشد.
برویم سراغ همکاریتان با آقای بحرانی! با توجه به اینکه ایشان حساسیت‌های خاصی دارد، مثل استفاده از جلوه‌های بصری کار و حضور لئولو، همکاری با ایشان چطور بود؟
حضور در کار تاریخی در کنار آقای بحرانی بسیار خوب و لذتبخش است، ایشان بسیار منعطف و آرام است و این خصوصیت برای تولید اثر خوب بسیار کمک کننده است. اما «ملک سلیمان» یک کار بسیار سخت برای همه عوامل بود. بازی در« ملک سلیمان» برای همه لذتبخش، اما در کنارش هم به شدت سخت بود. یعنی پا در عرصه‌ای گذاشته بودیم که سختی‌اش شامل حال کسی که مسؤولیت پذیرایی را بر عهده داشت هم می‌شد. به طور مثال لباسی که یک بازیگر باید برای ایفای نقشش به تن می‌کرد، به شدت سنگین بود و بازیگر مجبور بود مدت 12 ساعت را با لباسی به وزن 18 کیلو در مقابل دوربین تحمل کند، اینجاست که سوال پیش می‌آید، مگر توانایی فیزیکی یک بازیگر تا چه حد است که بتواند این وزن را تحمل کند، برای بازی در چنین نقشی در تمام دنیا لباس مشابه با لباس مورد نظر ساخته شده است، اما متاسفانه ما در کشور هنوز به این امکانات دست نیافته‌ایم. برای ساخت چنین فیلمی خیلی‌ها مشکل داشتند، حتی کسانی که در ابتدا بودجه آن را تصویب کرده بودند. توجیه اینکه شما می‌توانید فیلم را از متریالی بسازید که خطرناک نباشد و در کنارش مفید هم باشد خیلی سخت بود. کار کردن در بخش سینما تضمین شده نیست. مهم‌ترین مشکل من در«ملک سلیمان» این بود که قرار نبود با استاد انتظامی یا آقای پرویز پرستویی همبازی باشم، بلکه قرار بود با پدیده‌ای به اسم«ویژوئال» و غیر معمول روبه‌رو شوم، به طور مثال اینکه باید می‌توانستم توانایی این را داشته باشم که در مقابل مسائل غیر معمول به صورت عادی برخورد کنم. به عنوان مثال در مقابل عظمت توفانی که می‌آید کشتی را بلند می‌کند، بتوانم عظمت آن را درک کنم یا اینکه باید بر اساس چه مواردی تعظیم کنم و در جایی دیگر جن‌هایی که به حضرت حمله می‌کنند به چه صورت است و من باید در مقابل چه موجوداتی ری‌اکشن داشته باشم، آیا او هم نسبت به من ری اکشن خواهد داشت یا خیر. من تا به حال چنین تجربه‌ای را نداشتم و از این جهت به شدت سخت بود.
تا چه حد برای نزدیک شدن به مقام حضرت سلیمان(ع) تلاش کردید؟
مساله‌ای که امروز به شدت در میان همکاران هنری ما باب شده است، این است که به محض انجام کاری مدعی می‌شوند ما هزار جلد کتاب خواندیم و به نقش نزدیک شدیم اما واقعیت این است که کسی فرصت زیادی جهت مطالعه برای رسیدن به خواسته خود ندارد، باید بگویم من هم فرصتی در این باب نداشتم. بیشتر اطلاعاتم شفاهی بود، زیرا در آخر باید بر اساس فیلمنامه حرکت کنیم، ممکن است من یک کاری را در تحقیقات خودم پیدا کنم که در فیلمنامه نباشد. من در انجام هر کاری موظف هستم چیزی که فیلمنامه دارد را به نمایش بگذارم و اینکه بدانم حرف مستتر و دیالوگ‌های موجود درصحنه چه چیزی است. برای اینکه حرف موجود در دیالوگ را به خوبی بیان کنم باید به متن که راهگشا‌ترین مسیر است اکتفا کنم. نقش حضرت سلیمان سختی‌هایی را برای من در کار داشت، ابتدا اینکه من باید نقش پیامبری را بازی می‌کردم که در عین واحد، پادشاه و جنگجو باشد؛ ترکیب کردن این مورد تا حدودی برای من سخت بود. باید به گونه‌ای اجرا می‌کردم که نقش برای همگان ملموس باشد، زیرا شنیده بودم که می‌گفتند یک اعرابی وارد مسجدالحرام شد و به طور مداوم در مسجد چرخید و می‌خواست پیامبر را ببیند. اما هر چه چرخید نفهمید و سپس سوال کرد حضرت محمد کدام یک از این افراد است. مردم پیامبر را نشانش دادند، او به شدت تعجب کرد و گفت، پیامبر مانند دیگر افراد است! اینجا می‌خواهم بگویم این ویژگی را خداوند به پیامبر عطا فرموده است. تمام تلاشم این بود که بتوانم نقش را به سمتی هدایت کنم که تماشاگر به طور کامل آن را لمس و احساس کند و نقش خیلی دست یافتنی شود، بر خلاف نظر خیلی از همکارانم که معمولا دوست دارند نقش‌هایشان دست نیافتنی باشد. سختی‌های کار بسیار زیاد بود، اما این سختی‌ها کار را برای من شیرین‌تر کرد و به نوعی مطمئن هستم جزو دسته فیلم‌های ماندگار خواهد شد و لازم است بگویم من جزو افرادی نیستم که به صرف اینکه کار سینمایی است تن به انجام و بازی در هر کاری دهم، انجام این کار را ایراد نمی‌دانم، فقط در محدوده کار من نیست. اگر احساس کنم کار ویژگی‌ای ندارد، امکان ندارد حضور در آن را بپذیرم،« ملک سلیمان» جزو کارهایی بود که نپذیرفتن آن حماقت محسوب می‌شد.
آقایان شاه حسینی و سید رضا میرکریمی بعد از دیدن
«ملک سلیمان» خیلی از آن تعریف کردند، فکر می‌کنید چه شاخصه‌ای داشته است؟
قسم می‌خورم جز خودم، تمام کسانی که در«ملک سلیمان» حضور داشتند از جمله آقای پاک نیت و قلیچ لو، حسین محجوب و مهدی فقیه بهترین بازی را ارئه دادند و تمام آنها یک کار استاندارد و بین‌المللی محسوب می‌شد. هیچ تماشاگری نمی‌تواند ادعا کند فیلم را دیده، اما فقط نقش«حضرت سلیمان» نظرش را جلب کرده؛ همه به طور کامل دیده شدند. شما در فیلم پلان‌هایی را می‌بینید که خیلی کم پیش می‌آید. مدیر فیلمبرداری«ملک سلیمان»، آقای خضوعی ابیانه در کنار دکوپاژ‌های آقای بحرانی، بسیار خوب عمل کردند و تمام تصاویر و فرم‌ها را بسیار زیبا ارائه دادند. داستان و برنامه‌ریزی پیشرفته و صدا گذاری و موسیقی بسیار خوب بود. چند عامل خوب در کنارهم باعث کیفیت بالای کار می‌شود. اگر ضعفی هم در کار دیده شود، کاملا مشخص است، در هر کاری هر قدر هزینه بیشتر باشد امکان وجود ضعف هم وجود دارد، زیرا مشخص است که حساسیت کار بالاست. «ملک سلیمان» برخلاف بسیاری از داستان‌ها که خوب بیان نمی‌شود به خوبی بیان شده بود. گاهی اوقات بسیاری از عوامل تلاش می‌کنند تا از فرصتی که در حین ساختن یک فیلم وجود دارد استفاده کنند و حرف خود را هم بزنند. به طور مثال شما در فیلمی مثل«عنصر پنجم» یک ساعت و نیم فیلم می‌بینید، هدف اصلی برای ساخت فیلمی مثل« عنصر پنجم» بیان عشق است که می‌تواند راه نجات بشر باشد. اما براحتی می‌شد در همان ابتدای کار این را بیان کرد.
یعنی شما معتقدید یکی از مشکلات بزرگ«ملک سلیمان» وجود دراماژوزیست‌هاست؟
خیر! تمام ما به شدت تولیدی شده‌ایم. اگر بتوانیم از هر وسیله‌ای به خوبی استفاده کنیم، نتیجه خوب هم می‌بینیم. به طور مثال شمشیری که خداوند در اختیار حضرت علی(ع) قرار داد باعث شد تا آن بزرگوار عدالت را درجامعه بر پا کند، اما اگر همان شمشیر دست شخصی به غیر از حضرت بود، مشخص نبود چه اتفاقی می‌افتاد، آیا خون به پا می‌کند. برای مثال زمانی که دید عوامل به تله فیلم فقط به چشم تولید باشد، به طور کامل مشخص است که اثر خوبی تولید نمی‌شود، زیرا دیدی که به آن شده است، دید صحیح و درستی نبوده است یا اینکه عوامل بخواهند با ارتباط بر قرار کردن و پارتی بازی کاری را انجام دهند، مسلماً نتیجه دلخواه و خوب را از کار نمی‌گیرند، زیرا به طور مثال قرار است حدود 90 میلیون برای ساخت فیلمی هزینه صرف شود، سهم کسی که به عنوان تهیه کننده در کار نقش دارد، فقط 5 تا 7 درصد است و 25 درصد کار به او مربوط نیست، در این میان اگر تهیه کننده بی‌انصافی کند و 25 درصد باقیمانده را هم بر دارد، درپایان نتیجه خوبی را نمی‌دهد، زیرا هم فیلمنامه و هم بقیه موارد ضعیف بوده است و کاری که باید حد اقل در 25 روز ساخته شود در 12 روز ساخته می‌شود. اما اینجا نمیتوان گفت اشکال از تله فیلم است، بلکه باید گفت اشکال از استفاده از ابزار است. من معتقدم درباره همه چیز در جامعه مانند فست فود کار می‌کنند، یعنی می‌خواهند به سرعت به نتیجه برسند. روزی کارگردانی به من گفت دلیل اینکه کیفیت کارها پایین آمده است، این است که بازیگران دستمزد‌های خود را بالا برده‌اند. در پاسخ به او گفتم: چرا احساس می‌کنید بالا بردن هزینه کار بازیگر بد است و هنرمند و بازیگر همیشه باید فقیر باشند. من اگر بتوانم با بازی در 2 تله فیلم امور زندگی‌ام را بگذرانم و مجبور نباشم تن به هر کاری دهم حتماً در آینده هم می‌توانم کار خوب ارائه دهم. اگر الماس در قابی قرارداده نشود، بابتش هیچ پولی هم پرداخت نمی‌شود، اگر قرار باشد به وفور در خیابان‌ها در دسترس باشد، دیگر الماس محسوب نمی‌شود. اگر کسی توانست جرقه بزند و در هنر خود را بالا بکشد، این خیلی خوب است هنرمند باید مورد حمایت قرار گیرد، یعنی فقط باید به فکر هنر باشد و فضای ذهنی‌اش برای هنر آماده باشداگر دغدغه روز داشته باشد، باز هم ماجرای فست فود آغاز می‌شود. سینمای ما انحصار گراست. یعنی اگر در سینما 3 نفر به 4 نفر برسد، به ضرربسیاری از تهیه کننده‌هاست. برای همین سعی می‌کنند تعداد مشخصی را حفظ کنند. زیرا کنترل از دست آنها خارج می‌شود. اشکال و ایراد از سمت تلویزیون نیست، اتفاقاً تلویزیون یک خطر بزرگ دارد و کنترل کردن آن خطر به دست شماست، در تلویزیون باید خیلی محتاط و کار بلد باشی تا مخاطب از شما دلزده نشود.
بازی در تلویزیون، سینما و تئاتر، کدام برای‌تان اهمیت بیشتری دارد؟
برای هنرمند باید نوع تفکر و دیدگاهش مفید باشد. بازی در هیچ‌کدام برای من تفاوتی ندارد، زیرا بدون اینکه تصور شود خودشیفته هستم، اما در گران‌ترین فیلم سینمای ایران نقش یک را بازی کردم. در سریال تلویزیونی«معصومیت از دست رفته» که پر بیننده‌ترین سریال و رکورددار در تکرار سریال بود، حضور داشتم و در سال 1374 جایزه بهترین بازیگر مرد از جشنواره تئاتر فجر را دریافت کردم. اینها هیچ‌کدام تصادفی و به صرف شانس و اقبال نیست، حتما پتانسیلی هم بوده و اگر دقت کنید، من در هر 3 مرحله به طور کامل کار کردم؛ از تله فیلم، سینما، تلویزیون و تئاتر. حضور در سینما برای بازیگر مانند کارمندی است که موظف است در قبال پولی که می‌گیرد کار خود را مطابق خواسته مدیران اداره هماهنگ کند و اجازه هیچ اظهارنظری هم ندارد. بنابراین تعداد بازیگرانی که از لحاظ توانایی در کار به خوبی از سینما بیرون می‌آیند، کم است. اما به لطف خدا من توانستم به خوبی از عهده کار برایم و موفق هم شوم. اگر به سینما رجوع کمتری داشته‌ام، یکی از دلایلش این است که به خیلی از موارد تن نمی‌دهم، زیرا کار بازیگری برایم مهم‌تر از بقیه موارد است. فیلمی که به اعتقادات افراد مرتبط است را بازی نمی‌کنم. در این صورت است که می‌بینید در پرونده کاری من 4 فیلم سینمایی دیده می‌شود، اما در پرونده بازیگر دیگر، 15 فیلم به چشم می‌خورد. من ترجیح می‌دهم 10 سال یکبار پیشنهادی را بپذیرم، اما در کاری مثل«ملک سلیمان» حضور داشته باشم.
با توجه به اینکه شما مدرکتان لیسانس ادبیات نمایشی است، چرا خودتان فیلمنامه‌ای نمی‌نویسید؟
(با خنده!) چون نقره‌داغ شده‌ام. به دلیل اینکه وقتی نخستین تجربه حرفه‌اي خودم به اسم «کسی دیگر» را روی آنتن دیدم، با وجود اینکه همه می‌دانستند نویسنده کار من هستم، هیچ اقدامی نکردند یا کار دیگری برای کودک و نوجوان نوشتم که یک کار عروسکی بود و در آنجا در خدمت خانم هنگامه مفید هم بودم. ولی نامی از من برده نشد و در آخر که اسم همه عوامل آورده می‌شود، نام من در کنار تشکر از اهالی فلان روستا عنوان شده بود. به غیر از آن هم در پروسه‌های امروزی نویسنده‌ها تبدیل به ماشین تایپ شده‌اند، زیرا هر کس در این میان نظری می‌دهد و دیگر نوشته خود نویسنده نیست، بلکه سلایق دیگران در آن دخیل است و نویسنده فقط دستورات را اجرا کرده است.
چقدر دوست دارید با برادرتان همبازی شوید؟
اصرار برادرم برای همبازی شدن بیشتر است و اینکه من تمایل کمتری دارم شاید به دلیل این باشد، در زمانی که متاهل بودم با همسرم یک فیلم مشترک بازی کردیم که هنگام بازی احساس خوبی نداشتم، زیرا بسیاری از موارد قربانی کار می‌شود. به نظرم این وجود دارد که بر خلاف انتظار رابطه برادری برای تولید اثر خوب خیلی موثر نباشد و از اینکه دیگران بخواهند درگیری‌های کار را به رابطه خانوادگی ربط دهند احساس رضایت ندارم. اینکه دیگران بخواهند با حرف‌هایشان اختلافی ایجاد کنند را دوست ندارم، روابط خانوادگی‌ام برایم بسیار لذتبخش‌تر است. متاسفانه شغل ما به گونه‌ای است که تنها هستیم، نمی‌خواهم با این مسائل هم خانواده‌ام را از دست دهم و هم تنهاتر شوم. اما بهتر است بگویم تنها دلیلم این است که تا به حال کاری پیش نیامده که بخواهیم با هم، همبازی شویم.
به نظر شما هنرمندان تنها هستند؟
بله! تنهایی ویژه هنرمند است، هنرمند اگر خلوت نداشته باشد، ایده ندارد. هنر، ناخواسته هنرمند را تنها می‌کند. بازیگری دقیقا سوژه شدن و در مقابل دیدگان آمدن است و این چیزی است که من اصلا دوست ندارم. به قول بزرگی، بازیگران بچگی خود را در گوشه پیراهنشان پنهان می‌کنند تا بتوانند در بزرگسالی از آن استفاده کنند. بازیگر همیشه کودک است و با همه چیز تازه برخورد می‌کند.
بازخورد سوژه‌های اجتماعی را چطور می‌بینید، با توجه به اینکه در چند تله‌فیلم اجتماعی حضور داشته‌اید؟
آنچه در تمام کارها مهم است این است که فیلمنامه چه چیزی را در درون خود دارد و میخواهد بیانگر چه چیزی باشد. من کار با آقای قاسم زاده را امتحان کرده‌ام و اگر روزی برای همکاری از من دعوت کنند حتما همکاری خواهم کرد. بیشترین توجه من برای پذیرفتن پیشنهادی، توجه کامل به متن و آنچه باید ساخته شود، است.
مهم‌ترین پارامتر در تولید یک اثر خوب چیست؟
اینکه دردرون خود حرفی داشته باشد و بتواند نیاز مخاطب را برآورده کند. تشبیه 2 اثر خوب و بد هم به این صورت است که شما یک کتاب می‌بینید با یک مجله، هر 2 در پیشخوان روزنامه فروشی وجود دارد، اما به سرغ کدام می‌روید، مسلماً به سراغ کتاب می‌روید، زیرا بار حرفی که کتاب دارد را مجله ندارد. زمانی که احساس کنم در متن کاری دردی برای گفتن وجود دارد آن را دوست دارم، حال میخواهد فیلم سینمایی یا سریال یا... باشد، اما مسلماً بازیگر در کار تلویزیون خیلی بیشتر و بهتر دیده می‌شود و نتیجه کار خود را می‌بیند. بازیگر هنگام حضور در تلویزیون به شدت باید کار خود را بلد باشد تا بتواند مخاطب را با خود همراه کند، بازیگری که در ابتدای کار به عنوان چهره تازه و جدید دیده می‌شود، برای مخاطب جالب و جذاب است، اما بازیگر باید دقت داشته باشد در مقابل مخاطب دلزده نشود.
شما سابقه کار اجرا هم دارید، قصد ندارید این تجربه را دوباره تکرار کنید؟ بازیگری در کار اجرا تا چه حد به کمکتان آمد؟
بازیگری به اجرا کمک بسیاری می‌کند، اما یک مجری باید از سواد زیادی برخوردار باشد، کار اجرا نیازمند حس مخاطب‌شناسی زیادی است، من با حرفی که مدتی است در میان هنرمندان پیچیده است اصلا موافق نیستم که بازیگر نباید کار اجرا داشته باشد، چون به تجربه دیدم کسانی که از بازیگری به سمت اجرا آمده‌اند بسیار موفقتر بوده‌اند.
کارگردانی که خود نویسنده است تا چه حد در کارش موفق است؟
این مساله بسیار اهمیت دارد و شما آن را به وفور در«ملک سلیمان» و «معصومیت از دست رفته» و. . . می‌بینید، کسی که خود نویسنده است متن را دکوپاژ شده می‌نویسد و به طور کامل می‌داند دیالوگ در چه پلانی باید گفته شود. ارسال نظر
پربیننده