1- تئاتر کودک و نوجوان این مرز و بوم در عمر نه چندان دراز خود به علل مختلف مغفول مانده است. این تئاتر دورههای پرفراز و نشیبی را پشت سر گذاشته و اکنون در میانه دهه 80اینجا ایستادهایم و با نگاه به پشت سر از کارهایی که نکردهایم انگشت به دندان میگزیم و گامهای پیموده شده بر سر شوقمان میآورد تا از امیدواری به آینده بهره گیریم.
2- از چند سال گذشته تاکنون شاهد حرکتهای خوشایندی در زمینه تئاتر کودک و نوجوان بودهایم. مهمترین آن، تشکیل دفتر تئاتر کودک و نوجوان در اداره کل هنرهای نمایشی است تا اهالی تئاتر بدانند که نقطهای کانونی برای فعالیت در این عرصه ایجاد شده است. این دفتر میتواند مرکزیتی باشد برای هر آنچه اقدام بنیادین و برزمین مانده در زمینه تئاتر کودک و نوجوان است. از آن جمله است، برگزاری جشنواره سراسری تئاتر کودک و نوجوان پس از وقفهای چند ساله در دوره مدیریت جدید مرکز هنرهای نمایشی.
3- تلاشهای گروهی از پژوهشگران و مدرسان تئاتر در زمینه راهاندازی رشته کارشناسی تئاتر کودک و نوجوان در دانشگاه تهران نیز از جمله گامهای بزرگی است که همت و حمایت متولیان آموزش عالی را طلب میکند تا تئاتر کودک و نوجوان بتواند در بعد آکادمیک نیز رشد یابد بویژه اکنون که تعداد قابل توجهی کتاب نظری از سوی مرکز هنرهای نمایشی منتشر شده است.
4- شروع به کار مجدد جشنواره سراسری تئاتر کودک و نوجوان از سال 85 نیز تذکر میدهد که دلخوشیها کم نیست! جشنوارهای که جز اجرای نمایشها، نشستهای آموزشی و دیگر بخشهای جنبی آن، ثمرات دیگری نیز داشته است؛ یکی از آنها، انتشار نزدیک به 20 عنوان کتاب آموزشی و نظری است. آرزومندیم این فعالیتها نقطه پایان نداشته باشد و همواره ادامه یابد؛ آنگاه میتوانیم شاهد تداوم حضور پژوهشگران و اهل قلم و تجربه باشیم تا چراغ تئاتر کودک و نوجوان را با دَم گرم خود پرنورتر ساخته و از راهآمدگان و در راه ماندگان بدانند چگونه باید طی طریق کنند.
5- کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، سرچشمه تئاتر کودک و نوجوان در ایران، بویژه در سالهای اخیر گامهایی برداشته است در جهت ارتقای تولید تئاتر. این کانون در دور جدید فعالیتهای خود میکوشد فراتر از اجرای یک یا 2 نمایش در سالنهای این مرکز در پارک لاله به گسترش آموزش و تولید در مراکز کانون در سراسر ایران(آنگونه که در اساسنامه آن آمده است) بپردازد. همچنین میکوشد تشکلهایی را در خارج از تهران برای رسیدن به این هدف برپا سازد. آغاز انتشار نشریه تخصصی تئاتر کودک نیز از اتفاقهای فرخندهای است که کانون آغازگر آن است.
6- تشکیل انجمن تئاتر کودک و نوجوان خانه تئاتر اقدامی بود بسیار مهم. به هر حال اهل تئاتر کودک و نوجوان نیازمند سقفی واحدند. اینکه این انجمن چه میتواند بکند و چه خواهد کرد، موکول است به همت اعضای آن. باشد که جایگاه شایسته خود را بهعنوان تنها تشکل غیر دولتی تئاتر کودک و نوجوان به دست آورد. در حال حاضر این انجمن میکوشد همراه با حمایتهای صنفی از اعضای خود، عنوان تنها برگزارکننده مستمر ورک شاپهای تخصصی تئاتر کودک و نوجوان را به خود اختصاص دهد. همچنین این انجمن با برگزاری جلسات نقد و آموزش برای همه اجراهای حرفهای نمایشهای کودک در تهران میکوشد به ارتقای کیفی این آثار بیفزاید، گیریم که به دلیل نگاه نادرست مدیران به تشکلهای غیردولتی، تا این زمان جایگاه شایسته خود را نیافته است.
7- اکنون جشنواره شانزدهم برگزار شده؛ جشنوارهای که در تقویم جشنوارههای بینالمللی ثبت شده است و کشورهای بسیاری (با توجه به شرایط فرهنگی، سیاسی و اقتصادی ایران) برای حضور در این جشنواره اعلام آمادگی کردهاند و به قول مصطفی رحماندوست: «صعود معنوی و جایگاهی آن گواه خوبی برای رشد کمی و کیفی جشنواره است». و البته برای سالهای آینده باید به برگزاری جشنواره در تهران اندیشید چرا که جدای از عملکرد قابل تحسین دبیر محترم جشنواره و مسؤولان تئاتری اصفهان؛ نوع نگاه دیگر مدیران اصفهان(بویژه در بخشهای اجرایی و رو دررو با هنرمندان و کودکان تماشاگر جشنواره) با گذشت 4 دوره، هیچگاه تغییر نیافته و کمتر نشانی از برخورد درشأن هنرمند و تماشاگر تئاتر بویژه کودکان به چشم میخورد. گلههای گروههای شرکتکننده در 4 دوره گذشته (حتی گروههای برگزیده) همواره تکرار شده ولی تغییری را شاهد نبودهایم. این عدم رضایت را مهمتر از همه میتوان در چهره کودکان پشت در سالنهای نمایش دید. اکنون چشم انتظار انتخاب جشنواره و دبیر سال آینده آن هستیم تا با بهرهگيری از تجربیات 4 دوره، گامهای مثبتتری برای تئاتر کودک و نوجوان برداشته شود.
تئاتر کودک و نوجوان و متولیانش
1- تئاتر کودک و نوجوان این مرز و بوم در عمر نه چندان دراز خود به علل مختلف مغفول مانده است. این تئاتر دورههای پرفراز و نشیبی را پشت سر گذاشته و اکنون در میانه دهه 80اینجا ایستادهایم و با نگاه به پشت سر از کارهایی که نکردهایم انگشت به دندان میگزیم و گامهای پیموده شده بر سر شوقمان میآورد تا از امیدواری به آینده بهره گیریم.
2- از چند سال گذشته تاکنون شاهد حرکتهای خوشایندی در زمینه تئاتر کودک و نوجوان بودهایم. مهمترین آن، تشکیل دفتر تئاتر کودک و نوجوان در اداره کل هنرهای نمایشی است تا اهالی تئاتر بدانند که نقطهای کانونی برای فعالیت در این عرصه ایجاد شده است. این دفتر میتواند مرکزیتی باشد برای هر آنچه اقدام بنیادین و برزمین مانده در زمینه تئاتر کودک و نوجوان است. از آن جمله است، برگزاری جشنواره سراسری تئاتر کودک و نوجوان پس از وقفهای چند ساله در دوره مدیریت جدید مرکز هنرهای نمایشی.
3- تلاشهای گروهی از پژوهشگران و مدرسان تئاتر در زمینه راهاندازی رشته کارشناسی تئاتر کودک و نوجوان در دانشگاه تهران نیز از جمله گامهای بزرگی است که همت و حمایت متولیان آموزش عالی را طلب میکند تا تئاتر کودک و نوجوان بتواند در بعد آکادمیک نیز رشد یابد بویژه اکنون که تعداد قابل توجهی کتاب نظری از سوی مرکز هنرهای نمایشی منتشر شده است.
4- شروع به کار مجدد جشنواره سراسری تئاتر کودک و نوجوان از سال 85 نیز تذکر میدهد که دلخوشیها کم نیست! جشنوارهای که جز اجرای نمایشها، نشستهای آموزشی و دیگر بخشهای جنبی آن، ثمرات دیگری نیز داشته است؛ یکی از آنها، انتشار نزدیک به 20 عنوان کتاب آموزشی و نظری است. آرزومندیم این فعالیتها نقطه پایان نداشته باشد و همواره ادامه یابد؛ آنگاه میتوانیم شاهد تداوم حضور پژوهشگران و اهل قلم و تجربه باشیم تا چراغ تئاتر کودک و نوجوان را با دَم گرم خود پرنورتر ساخته و از راهآمدگان و در راه ماندگان بدانند چگونه باید طی طریق کنند.
5- کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، سرچشمه تئاتر کودک و نوجوان در ایران، بویژه در سالهای اخیر گامهایی برداشته است در جهت ارتقای تولید تئاتر. این کانون در دور جدید فعالیتهای خود میکوشد فراتر از اجرای یک یا 2 نمایش در سالنهای این مرکز در پارک لاله به گسترش آموزش و تولید در مراکز کانون در سراسر ایران(آنگونه که در اساسنامه آن آمده است) بپردازد. همچنین میکوشد تشکلهایی را در خارج از تهران برای رسیدن به این هدف برپا سازد. آغاز انتشار نشریه تخصصی تئاتر کودک نیز از اتفاقهای فرخندهای است که کانون آغازگر آن است.
6- تشکیل انجمن تئاتر کودک و نوجوان خانه تئاتر اقدامی بود بسیار مهم. به هر حال اهل تئاتر کودک و نوجوان نیازمند سقفی واحدند. اینکه این انجمن چه میتواند بکند و چه خواهد کرد، موکول است به همت اعضای آن. باشد که جایگاه شایسته خود را بهعنوان تنها تشکل غیر دولتی تئاتر کودک و نوجوان به دست آورد. در حال حاضر این انجمن میکوشد همراه با حمایتهای صنفی از اعضای خود، عنوان تنها برگزارکننده مستمر ورک شاپهای تخصصی تئاتر کودک و نوجوان را به خود اختصاص دهد. همچنین این انجمن با برگزاری جلسات نقد و آموزش برای همه اجراهای حرفهای نمایشهای کودک در تهران میکوشد به ارتقای کیفی این آثار بیفزاید، گیریم که به دلیل نگاه نادرست مدیران به تشکلهای غیردولتی، تا این زمان جایگاه شایسته خود را نیافته است.
7- اکنون جشنواره شانزدهم برگزار شده؛ جشنوارهای که در تقویم جشنوارههای بینالمللی ثبت شده است و کشورهای بسیاری (با توجه به شرایط فرهنگی، سیاسی و اقتصادی ایران) برای حضور در این جشنواره اعلام آمادگی کردهاند و به قول مصطفی رحماندوست: «صعود معنوی و جایگاهی آن گواه خوبی برای رشد کمی و کیفی جشنواره است». و البته برای سالهای آینده باید به برگزاری جشنواره در تهران اندیشید چرا که جدای از عملکرد قابل تحسین دبیر محترم جشنواره و مسؤولان تئاتری اصفهان؛ نوع نگاه دیگر مدیران اصفهان(بویژه در بخشهای اجرایی و رو دررو با هنرمندان و کودکان تماشاگر جشنواره) با گذشت 4 دوره، هیچگاه تغییر نیافته و کمتر نشانی از برخورد درشأن هنرمند و تماشاگر تئاتر بویژه کودکان به چشم میخورد. گلههای گروههای شرکتکننده در 4 دوره گذشته (حتی گروههای برگزیده) همواره تکرار شده ولی تغییری را شاهد نبودهایم. این عدم رضایت را مهمتر از همه میتوان در چهره کودکان پشت در سالنهای نمایش دید. اکنون چشم انتظار انتخاب جشنواره و دبیر سال آینده آن هستیم تا با بهرهگيری از تجربیات 4 دوره، گامهای مثبتتری برای تئاتر کودک و نوجوان برداشته شود.
ارسال نظر
پربیننده