دیروز برابر بود با پانزدهمین سالگرد درگذشت برت لنکستر یکی از ماندگارترین نام‌های تاریخ سینما؛ بازیگری که از سوی انستیتوی فیلم آمریکا به عنوان نوزدهمین هنرپیشه مرد تاریخ سینما برگزیده شده‌است. برتون استیفن لنکستر در روز دوم نوامبر 1913 و در شهر نیویورک متولد شد. پدرش یک پستچی بود و برتون در هارلم شرقی بزرگ شد و وقت بسیاری را در خیابان گذراند. این امر باعث شد تا او بتواند مهارت‌های ژیمناستیک را یاد بگیرد و پس از مدتی به یک سیرک ملحق شود تا در آن به اجرای آکروبات بپردازد، اما به‌دلیل وقوع آسیب دیدگی مجبور می‌شود بعد از مدتی از این کار کناره‌گیری کند. در دوران جنگ جهانی دوم برتون به ارتش ملحق می‌شود و پس از پایان دوران نظام به برادوی می‌رود. اجرای او در برادوی باعث می‌شود تا او مورد توجه هالیوود قرار گیرد و ایفای نقش در فیلم «قاتلین» (1946) را که یک موفقیت بزرگ محسوب می‌شد به‌عنوان نخستین فیلم خود در کارنامه ببیند. «قاتلین» لنکستر را به یک ستاره تبدیل کرد اما خود لنکستر درباره ستاره شدنش می‌گوید: «یک روز بیدار شدم و دیدم که یک ستاره هستم. خیلی ترسناک بود. بعد بشدت کار کردم تا یک هنرپیشه خوب شوم». از این پس لنکستر بیشتر و بیشتر در مسیر موفقیت حرفه‌ای گام برمی‌داشت. برخی لنکستر را مدام در رقابت با مارلون براندو می‌دانستند و ریشه این رقابت را در سال 1947 جست‌وجو می‌کردند، چراکه لنکستر در آن سال نقشی را رد کرد که براندو با قبول و ایفای هنرمندانه آن تبدیل به اسطوره شد. در واقع این نقش همان «استنلی کوالسکی» در فیلم «اتوبوسی به نام هوس» بود. البته بار دیگر نیز لنکستر برای ایفای نقش «دون کورلئونه» در فیلم جاودانه «پدرخوانده» به تلاش پرداخت اما نظر کاپولا بر این بود که براندو این نقش را ایفا کند و او نیز در نهایت استادی آن را اجرا کرد. رد کردن نقش از سوی لنکستر باعث شد تا فرصتی تمام عیار در دستان هنرپیشه دیگری نیز قرار گیرد. وی نقش «بن هور» (1959) را نپذیرفت تا ایفای این نقش برای «چارلتون هستون» علاوه بر افتخار، یک جایزه اسکار را نیز به همراه داشته باشد. لنکستر بار دیگر پیشنهادی یک میلیون دلاری را برای ایفای نقش بن‌هور در بازسازی آن فیلم رد کرد. تصمیمی که اگر برخلاف آن گرفته می‌شد او را پیش از براندو (نخستین هنرپیشه مرد) و الیزابت تیلور(نخستین هنرپیشه زن) به عنوان نخستین هنرپیشه میلیون دلاری می‌رساند. وی در سال 1954 با ایفای نقش در فیلم «از اینجا تا جاودانگی» موفق شد تا برای نخستین بار نامزد جایزه بهترین هنرپیشه نقش اول مرد شود. سپس با نقش آفرینی در فیلم «تراپز» موفق شد جایزه خرس نقره‌ای جشنواره فیلم برلین را به‌عنوان بهترین هنرپیشه از آن خود کند. اما سال 1961 بی‌تردید سال لنکستر بود چراکه او موفق شد به‌خاطر نقش خود در فیلم « المر گانتری» جوایز اسکار بهترین هنرپیشه نقش اول مرد و گلدن گلوب را درکنار بسیاری جوایز دیگر کسب کند. سال بعد نیز وی از سوی جشنواره فیلم ونیز و بفتا به‌خاطر ایفای نقش به‌یاد ماندنی خود در فیلم «پرنده باز آلکاتراز» موفق شد جایزه بهترین هنرپیشه را دریافت کند. همچنین این نقش برای او نامزدی جوایز اسکار و گلدن گوب را نیز به همراه داشت. این فیلم در کنار فیلم «خوی‌وحشی» (1947) و «فرودگاه» (1970) از جمله فیلم‌های لنکستر بودند که در تلویزیون ایران نیز به نمایش در آمدند. «فرودگاه» از نظر مالی یکی از موفق‌ترین فیلم‌های لنکستر به شمار می‌رود، هرچند که خود او نظر چندان مثبتی نسبت به آن نداشت. از دیگر فیلم‌های مهم او می‌توان به «شهر آتلانتیک» (1980) اشاره کرد که علاوه بر دومین جایزه بفتا برای لنکستر، چهارمین نامزدی اسکار را نیز به همراه داشت. ستاره‌ای نیز به اسم او در راهروی مشاهیر هالیوود نامگذاری شد. همچنین وی چندین بار جوایز یک عمر موفقیت هنری را در طول دهه 1980 نپذیرفت. اما لنکستر تنها در زمینه فیلم فعال نبود. وی در کنار نام‌های دیگری چون مارلون براندو، پل نیومن، چارلتون هستون، سامی دیویس جونیور و سیدنی پواتیه از جمله ستارگانی بودند که در راهپیمایی مارتین لوترکینگ در آگوست 1963 حضور داشتند. او پیش تر و در 28 ماه مارس همان سال نیز در واشنگتن در کنار باب دیلون، براندو و هستون در راهپیمایی حقوق شهروندی شرکت داشت. لنکستر در زمینه مبارزه با ایدز نیز بسیار فعال بود و حتی به‌خاطر تلاش‌هایش در سال 1987 از سوی Aid for AIDS به عنوان مرد سال انتخاب شد. همچنین این هنرپیشه نامدار در کنار نام‌های دیگری چون اورسون ولز، جیمز استیوارت وگریگوری پک، از مخالفان رنگی کردن فیلم‌های قدیمی بودند که در اوایل دهه 1980 مورد بحث فراوانی بود. لنکستر چندین بار دچار سکته شد که آخرین آنها به سال 1990 بازمی‌گردد. وی پس از این اتفاق مدتی را در بیمارستان بستری بود و تا حدی توانایی‌های او برای حرکت و حتی صحبت کردن نیز تحت تاثیر این مساله قرار گرفت و او را تا پایان عمر در شرایط جسمانی نامساعدی قرار داد. برت‌لنکستر سرانجام در 20 اکتبر سال 1994 و در سن 80 سالگی درگذشت. او می‌گفت: «همه ما دیر یا زود به فراموشی سپرده خواهیم شد. اما فیلم‌ها اینطور نیستند. این تمام یادبودی است که ما باید بخواهیم یا آرزو کنیم».
درباره «برت لنکستر» یک روز صبح ستاره شد
دیروز برابر بود با پانزدهمین سالگرد درگذشت برت لنکستر یکی از ماندگارترین نام‌های تاریخ سینما؛ بازیگری که از سوی انستیتوی فیلم آمریکا به عنوان نوزدهمین هنرپیشه مرد تاریخ سینما برگزیده شده‌است. برتون استیفن لنکستر در روز دوم نوامبر 1913 و در شهر نیویورک متولد شد. پدرش یک پستچی بود و برتون در هارلم شرقی بزرگ شد و وقت بسیاری را در خیابان گذراند. این امر باعث شد تا او بتواند مهارت‌های ژیمناستیک را یاد بگیرد و پس از مدتی به یک سیرک ملحق شود تا در آن به اجرای آکروبات بپردازد، اما به‌دلیل وقوع آسیب دیدگی مجبور می‌شود بعد از مدتی از این کار کناره‌گیری کند. در دوران جنگ جهانی دوم برتون به ارتش ملحق می‌شود و پس از پایان دوران نظام به برادوی می‌رود. اجرای او در برادوی باعث می‌شود تا او مورد توجه هالیوود قرار گیرد و ایفای نقش در فیلم «قاتلین» (1946) را که یک موفقیت بزرگ محسوب می‌شد به‌عنوان نخستین فیلم خود در کارنامه ببیند. «قاتلین» لنکستر را به یک ستاره تبدیل کرد اما خود لنکستر درباره ستاره شدنش می‌گوید: «یک روز بیدار شدم و دیدم که یک ستاره هستم. خیلی ترسناک بود. بعد بشدت کار کردم تا یک هنرپیشه خوب شوم». از این پس لنکستر بیشتر و بیشتر در مسیر موفقیت حرفه‌ای گام برمی‌داشت. برخی لنکستر را مدام در رقابت با مارلون براندو می‌دانستند و ریشه این رقابت را در سال 1947 جست‌وجو می‌کردند، چراکه لنکستر در آن سال نقشی را رد کرد که براندو با قبول و ایفای هنرمندانه آن تبدیل به اسطوره شد. در واقع این نقش همان «استنلی کوالسکی» در فیلم «اتوبوسی به نام هوس» بود. البته بار دیگر نیز لنکستر برای ایفای نقش «دون کورلئونه» در فیلم جاودانه «پدرخوانده» به تلاش پرداخت اما نظر کاپولا بر این بود که براندو این نقش را ایفا کند و او نیز در نهایت استادی آن را اجرا کرد. رد کردن نقش از سوی لنکستر باعث شد تا فرصتی تمام عیار در دستان هنرپیشه دیگری نیز قرار گیرد. وی نقش «بن هور» (1959) را نپذیرفت تا ایفای این نقش برای «چارلتون هستون» علاوه بر افتخار، یک جایزه اسکار را نیز به همراه داشته باشد. لنکستر بار دیگر پیشنهادی یک میلیون دلاری را برای ایفای نقش بن‌هور در بازسازی آن فیلم رد کرد. تصمیمی که اگر برخلاف آن گرفته می‌شد او را پیش از براندو (نخستین هنرپیشه مرد) و الیزابت تیلور(نخستین هنرپیشه زن) به عنوان نخستین هنرپیشه میلیون دلاری می‌رساند. وی در سال 1954 با ایفای نقش در فیلم «از اینجا تا جاودانگی» موفق شد تا برای نخستین بار نامزد جایزه بهترین هنرپیشه نقش اول مرد شود. سپس با نقش آفرینی در فیلم «تراپز» موفق شد جایزه خرس نقره‌ای جشنواره فیلم برلین را به‌عنوان بهترین هنرپیشه از آن خود کند. اما سال 1961 بی‌تردید سال لنکستر بود چراکه او موفق شد به‌خاطر نقش خود در فیلم « المر گانتری» جوایز اسکار بهترین هنرپیشه نقش اول مرد و گلدن گلوب را درکنار بسیاری جوایز دیگر کسب کند. سال بعد نیز وی از سوی جشنواره فیلم ونیز و بفتا به‌خاطر ایفای نقش به‌یاد ماندنی خود در فیلم «پرنده باز آلکاتراز» موفق شد جایزه بهترین هنرپیشه را دریافت کند. همچنین این نقش برای او نامزدی جوایز اسکار و گلدن گوب را نیز به همراه داشت. این فیلم در کنار فیلم «خوی‌وحشی» (1947) و «فرودگاه» (1970) از جمله فیلم‌های لنکستر بودند که در تلویزیون ایران نیز به نمایش در آمدند. «فرودگاه» از نظر مالی یکی از موفق‌ترین فیلم‌های لنکستر به شمار می‌رود، هرچند که خود او نظر چندان مثبتی نسبت به آن نداشت. از دیگر فیلم‌های مهم او می‌توان به «شهر آتلانتیک» (1980) اشاره کرد که علاوه بر دومین جایزه بفتا برای لنکستر، چهارمین نامزدی اسکار را نیز به همراه داشت. ستاره‌ای نیز به اسم او در راهروی مشاهیر هالیوود نامگذاری شد. همچنین وی چندین بار جوایز یک عمر موفقیت هنری را در طول دهه 1980 نپذیرفت. اما لنکستر تنها در زمینه فیلم فعال نبود. وی در کنار نام‌های دیگری چون مارلون براندو، پل نیومن، چارلتون هستون، سامی دیویس جونیور و سیدنی پواتیه از جمله ستارگانی بودند که در راهپیمایی مارتین لوترکینگ در آگوست 1963 حضور داشتند. او پیش تر و در 28 ماه مارس همان سال نیز در واشنگتن در کنار باب دیلون، براندو و هستون در راهپیمایی حقوق شهروندی شرکت داشت. لنکستر در زمینه مبارزه با ایدز نیز بسیار فعال بود و حتی به‌خاطر تلاش‌هایش در سال 1987 از سوی Aid for AIDS به عنوان مرد سال انتخاب شد. همچنین این هنرپیشه نامدار در کنار نام‌های دیگری چون اورسون ولز، جیمز استیوارت وگریگوری پک، از مخالفان رنگی کردن فیلم‌های قدیمی بودند که در اوایل دهه 1980 مورد بحث فراوانی بود. لنکستر چندین بار دچار سکته شد که آخرین آنها به سال 1990 بازمی‌گردد. وی پس از این اتفاق مدتی را در بیمارستان بستری بود و تا حدی توانایی‌های او برای حرکت و حتی صحبت کردن نیز تحت تاثیر این مساله قرار گرفت و او را تا پایان عمر در شرایط جسمانی نامساعدی قرار داد. برت‌لنکستر سرانجام در 20 اکتبر سال 1994 و در سن 80 سالگی درگذشت. او می‌گفت: «همه ما دیر یا زود به فراموشی سپرده خواهیم شد. اما فیلم‌ها اینطور نیستند. این تمام یادبودی است که ما باید بخواهیم یا آرزو کنیم».
ارسال نظر
پربیننده