طرح آشتی ملی مصری‌ها برای پایان دادن به اختلافات حماس و فتح و حکومت خودگردان، در حالی مطرح است که یکی از عناصر اصلی و اهداف محوری این طرح در رسوایی عقیم گذاشتن گزارش گلدستون درگیر است. ابومازن که برای نجات جنایتکاران جنگی و ضدبشری صهیونیست‌ها برخلاف آرمان و اراده مردم فلسطین از فعال شدن گزارش گلدستون جلوگیری و بدان نیز اعتراف کرده، با طرح آشتی مصری‌ها باید احیا شود.
طرح 25 صفحه‌ای مصری‌ها که در 6 بخش به مساله چگونگی مشارکت همه گروه‌ها در سازمان آزادیبخش فلسطین و انتخابات پارلمانی و ریاستی همزمان، امنیت، آشتی ملی، کمیته مشترک اجرای توافقات و آزادی زندانیان می‌پردازد، در ماهیت و اهداف آن با سوال روبه‌روست. جنبش فتح پیشاپیش طرح را پذیرفته و حماس محورهای مهم و غیرشفاف آن را با سوال روبه‌رو کرده که روز جمعه (توسط مقامات مصری) امضای این توافق به تعویق افتاد. نه مصری‌ها و نه اردنی‌ها و نه ابومازن، هیچگاه نمی‌توانند سهم نسبی حماس و دیگر گروه‌های جهادی فلسطینی را در حجم واقعی در ساف بپذیرند، چرا که مهم‌ترین اهرم مشروع میان آحاد مردم فلسطین را از دست خواهند داد. به همین دلیل رکن اصلی اثرگذار در سازوکارهای تغییر در وضعیت ساف در دست ابومازن است و طرح مصر نیز برای مشروعیت‌بخشی به ابومازن و حکومت خودگردان، آن را مورد تاکید قرار داده است. حال آنکه اجرای این بخش از طرح که سال‌ها بین دوطرف مورد بحث قرار گرفته، تضمین اجرایی ندارد.
در بخش دوم ماهیت موضوع به یک روش ساده برای خلع موقعیت سیاسی حماس در پارلمان و حکومت مرتبط است و مکانیسم‌های انتخاباتی مطرح شده که با نظارت عربی و بین‌المللی است، کار را برای حذف حماس به شکل دموکراتیک فراهم خواهدکرد. اگرچه حماس و گروه‌های جهادی از پایگاه مردمی وسیعی برخوردار هستند ولی سازوکارهای موردنظر ابومازن و این طرح، شرایط هر یک از گروه‌ها را تعیین خواهد کرد.
در محور سوم از امنیت، دستگاه‌های امنیتی و وظایف و ماموریت آنها صحبت شده که حاصل آن حذف تلویحی شاخه نظامی گروه‌ها و مقاومت، مشروعیت دادن به ابومازن و ایجاد اشراف و مشروعیت به حضور مصر و برخی کشورهای عربی در ساختار امنیتی فلسطین است. محور چهارم به آشتی ملی پرداخته و مکانیسم اجرایی را در یک کمیته مرکزی در غزه و کمیته‌های فرعی در کرانه باختری گذاشته و چنان نشان می‌دهد که مشکل اصلی در غزه است و حاصل کار حذف حکومت هنیه و جایگزینی حکومت فیاض است که باید همه چیز به شرایط قبل از فرار حکومت خودگردان از غزه بازگردد. در محور پنجم که اجرای توافقات را مورد بررسی قرار داده، ابومازن محور قضاوت و اجراست و محور ششم به آزادی زندانیان سیاسی پرداخته است.
ارزیابی اجمالی از طرح مصر این است که مشروعیت ابومازن و حکومت خودگردان احیا شده و مقاومت فلسطینی حذف و غیرقانونی و حداکثر به یک مقاومت دولتی تبدیل شود و به مداخله امنیتی مصر و کشورهای عربی در داخل فلسطین مشروعیت داده شود و قواعد بازی سیاسی و انتخابات و تعیین جایگاه گروه‌ها در دست ابومازن و حکومت خودگردان قرار گیرد. با اینکه طرح مصر، همان ماهیت دیدگاه‌های آمریکا و کمیته چهارجانبه و رژیم صهیونیستی را در بر دارد ولی میشل به عنوان نماینده اوباما، آن را به تطبیق خواسته‌های مربوط به مشروعیت اسرائیل و دیگر محورها کرده تا وجاهت اولیه به طرح مصر ببخشد. با اینکه مسائل گوناگون و اختلافی حماس و فتح طی دیدارهای متعدد با مصری‌ها مورد مناقشه قرار گرفته و توافقاتی نیز صورت پذیرفته ولی از مفاد این توافقات در طرح مصر چیزی به چشم نمی‌خورد. مصری‌ها برای مجبور کردن حماس به پذیرش این طرح از اهرم ضدانسانی برای افزایش فشار محاصره به غزه استفاده کرده‌اند ولی گروه‌های دهگانه جهادی فلسطینی در دمشق بر اصول و ثوابت آرمانی فلسطین مانند حق مقاومت مسلحانه، آزادی تمام سرزمین فلسطین و قدس و پایان دادن به محاصره ضدانسانی غزه و مساله طرد جاسوسان اسرائیلی در حکومت خودگردان تاکید دارند که امتحان جدیدی برای مصری‌هاست.
*كارشناس مسائل خاورميانه طرح مشکوک مصر برای آشتی فلسطین
طرح آشتی ملی مصری‌ها برای پایان دادن به اختلافات حماس و فتح و حکومت خودگردان، در حالی مطرح است که یکی از عناصر اصلی و اهداف محوری این طرح در رسوایی عقیم گذاشتن گزارش گلدستون درگیر است. ابومازن که برای نجات جنایتکاران جنگی و ضدبشری صهیونیست‌ها برخلاف آرمان و اراده مردم فلسطین از فعال شدن گزارش گلدستون جلوگیری و بدان نیز اعتراف کرده، با طرح آشتی مصری‌ها باید احیا شود.
طرح 25 صفحه‌ای مصری‌ها که در 6 بخش به مساله چگونگی مشارکت همه گروه‌ها در سازمان آزادیبخش فلسطین و انتخابات پارلمانی و ریاستی همزمان، امنیت، آشتی ملی، کمیته مشترک اجرای توافقات و آزادی زندانیان می‌پردازد، در ماهیت و اهداف آن با سوال روبه‌روست. جنبش فتح پیشاپیش طرح را پذیرفته و حماس محورهای مهم و غیرشفاف آن را با سوال روبه‌رو کرده که روز جمعه (توسط مقامات مصری) امضای این توافق به تعویق افتاد. نه مصری‌ها و نه اردنی‌ها و نه ابومازن، هیچگاه نمی‌توانند سهم نسبی حماس و دیگر گروه‌های جهادی فلسطینی را در حجم واقعی در ساف بپذیرند، چرا که مهم‌ترین اهرم مشروع میان آحاد مردم فلسطین را از دست خواهند داد. به همین دلیل رکن اصلی اثرگذار در سازوکارهای تغییر در وضعیت ساف در دست ابومازن است و طرح مصر نیز برای مشروعیت‌بخشی به ابومازن و حکومت خودگردان، آن را مورد تاکید قرار داده است. حال آنکه اجرای این بخش از طرح که سال‌ها بین دوطرف مورد بحث قرار گرفته، تضمین اجرایی ندارد.
در بخش دوم ماهیت موضوع به یک روش ساده برای خلع موقعیت سیاسی حماس در پارلمان و حکومت مرتبط است و مکانیسم‌های انتخاباتی مطرح شده که با نظارت عربی و بین‌المللی است، کار را برای حذف حماس به شکل دموکراتیک فراهم خواهدکرد. اگرچه حماس و گروه‌های جهادی از پایگاه مردمی وسیعی برخوردار هستند ولی سازوکارهای موردنظر ابومازن و این طرح، شرایط هر یک از گروه‌ها را تعیین خواهد کرد.
در محور سوم از امنیت، دستگاه‌های امنیتی و وظایف و ماموریت آنها صحبت شده که حاصل آن حذف تلویحی شاخه نظامی گروه‌ها و مقاومت، مشروعیت دادن به ابومازن و ایجاد اشراف و مشروعیت به حضور مصر و برخی کشورهای عربی در ساختار امنیتی فلسطین است. محور چهارم به آشتی ملی پرداخته و مکانیسم اجرایی را در یک کمیته مرکزی در غزه و کمیته‌های فرعی در کرانه باختری گذاشته و چنان نشان می‌دهد که مشکل اصلی در غزه است و حاصل کار حذف حکومت هنیه و جایگزینی حکومت فیاض است که باید همه چیز به شرایط قبل از فرار حکومت خودگردان از غزه بازگردد. در محور پنجم که اجرای توافقات را مورد بررسی قرار داده، ابومازن محور قضاوت و اجراست و محور ششم به آزادی زندانیان سیاسی پرداخته است.
ارزیابی اجمالی از طرح مصر این است که مشروعیت ابومازن و حکومت خودگردان احیا شده و مقاومت فلسطینی حذف و غیرقانونی و حداکثر به یک مقاومت دولتی تبدیل شود و به مداخله امنیتی مصر و کشورهای عربی در داخل فلسطین مشروعیت داده شود و قواعد بازی سیاسی و انتخابات و تعیین جایگاه گروه‌ها در دست ابومازن و حکومت خودگردان قرار گیرد. با اینکه طرح مصر، همان ماهیت دیدگاه‌های آمریکا و کمیته چهارجانبه و رژیم صهیونیستی را در بر دارد ولی میشل به عنوان نماینده اوباما، آن را به تطبیق خواسته‌های مربوط به مشروعیت اسرائیل و دیگر محورها کرده تا وجاهت اولیه به طرح مصر ببخشد. با اینکه مسائل گوناگون و اختلافی حماس و فتح طی دیدارهای متعدد با مصری‌ها مورد مناقشه قرار گرفته و توافقاتی نیز صورت پذیرفته ولی از مفاد این توافقات در طرح مصر چیزی به چشم نمی‌خورد. مصری‌ها برای مجبور کردن حماس به پذیرش این طرح از اهرم ضدانسانی برای افزایش فشار محاصره به غزه استفاده کرده‌اند ولی گروه‌های دهگانه جهادی فلسطینی در دمشق بر اصول و ثوابت آرمانی فلسطین مانند حق مقاومت مسلحانه، آزادی تمام سرزمین فلسطین و قدس و پایان دادن به محاصره ضدانسانی غزه و مساله طرد جاسوسان اسرائیلی در حکومت خودگردان تاکید دارند که امتحان جدیدی برای مصری‌هاست.
*كارشناس مسائل خاورميانه ارسال نظر
پربیننده