۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۳:۲۴
نگاهی به کتاب«سرزمین گوجه‌های سبز»

سرزمین آرزوهای زرد

آزاده صالحی : درباره«سرزمین گوجه‌های سبز» یک نکته روشن است و آن اینکه کتاب اساسا شباهتی به یک داستان ندارد تا جایی که حقیقت کتاب به دیگر جنبه‌های آن پهلو می‌زند. مولر در کتاب به خواننده فرصت ترسیدن نمی‌دهد به طوری که از برخوردن نخست، آنجایی که«لولا» ناگهان درون گنجه خوابگاه خود را حلق‌آویز می‌کند و شخصیت اصلی داستان بعد از خودکشی او، میان رختخواب‌ها یک تکه از گوش خوکی را می‌یابد که به ملحفه دوخته شده است، موجی از دلهره را یک جا به دل مخاطب می‌ریزد. او از هجرت نسبتا اجباری گروهی از دانشجویان می‌گوید که در زمان رژیم نیکلای چائوشسکو در رومانی به ناچار روستای خود را ترک کرده و برای ادامه تحصیل به شهر می‌آیند و در حالی که شهر را مدینه‌ای فاضله برای دست یافتن به آرزوهای دست نیافتنی می‌دانند، تمام آمال‌شان را از دست می‌دهند. چنانچه خواننده از شروع کتاب که با جمله معترضانه« ادگار» شروع می‌شود یعنی «وقتی لب فرو می‌بندیم و سخنی نمی‌گوییم، غیر قابل تحمل می‌شویم و آنگاه که زبان می‌گشاییم از خود دلقکی می‌سازیم» تا جایی که شخصیت داستان به همراه «ترزا» پشت پنجره اتاق خانه «سروان پجله» قرار می‌گیرد و می‌کوشد در واکنشی اعتراضی در و دیوار خانه او را با ادرار خود در شیشه مربا آلوده کند، سایه نظام سرمایه‌داری که فسادهای مالی و اخلاقی در لایه‌های آن رخنه کرده‌اند را حس می‌کند. «سرزمین گوجه‌های سبز» سرزمین بچه‌هایی است که لف لف گوجه‌های سبز را از درخت می‌کنند و می‌خورند و با چشمان تراخمی به پایان کار یا مرگی که رومانی وقت را تهدید می‌کند، می‌اندیشند.حتی از «گئورک» گرفته تا «کورت»،«ادگار» و آرایشگر شهر که به نوعی خود را از طبقه روشنفکر رومانی وقت می‌دانند نیز، همه از این قماشند. «آنها مرگ خود را نمی‌بلعند که هیچ، بلکه مانند رهگذران، صدای شکستن شاخه‌ها را می‌شناسند و البته ترشی آشکار فقر را». صدای زنگ ساعت کلیسا در روزهای بارانی، شتابزدگی عبور مردم در زیر سایه نگهبان ها، حلق‌آویز شدن گئورک در خوابگاه دانشجویان، رفتار غیر انسانی «سروان پجله» با دانشجویان سیاسی، مادر و دختری که در خیابان با فاصله راه می‌روند تا شناخته نشوند، خیاطی که فال هم می‌گیرد و بی‌خبر شهر را ترک می‌کند،«ترزا» که غده‌های زیربغلش روز به روز بزرگ‌تر می‌شوند و در برابر چشمان دیگر زنان کارخانه، ژامبون و نان سفید را می‌بلعد، همه نشان از جامعه‌ای مفلوک دارند که به دليل وجود استبداد و غلبه سیستم‌های امنیتی در تردید فرو رفته‌اند و«شاید به همین خاطر است، دخترکی که در داستان بیشتر از دیگران گوجه سبز می‌خورد، بیشتر از دیگران هم از مرگ هراس دارد»! «گوجه‌های سبز» نوشته هرتامولر ترجمه: غلامحسین میرزا صالح، نشر: مازیار
ارسال نظر
captcha
پربیننده