
چهارشنبه گذشته بود که اتحادیه اروپایی ششمین بسته تحریمی را علیه روسیه ارائه کرد؛ بستهای که شامل طرحی برای حذف تدریجی تمام محصولات نفتی روسها تا پایان سال میلادی جاری است. با این حال اما اروپا هیچ تحریمی را علیه گاز روسیه اعمال نکرده است. تحریم نفت ممکن است هنوز تغییراتی را به خود ببیند تا به کشورهایی مانند مجارستان زمان بیشتری برای هماهنگ شدن با تحریمها اعطا شود. اروپا برای نخستینبار ماه گذشته ذخایر عظیم انرژی روسیه را زمانی که اعلام کرد واردات زغال سنگ روسیه را - به ارزش حدود 8 میلیارد یورو (8.4 میلیارد دلار) در سال - تا آگوست متوقف میکند، هدف قرار داد. به گفته ریستاد انرژی، تحریمها تاکنون صادرات گاز طبیعی روسیه را که پیشبینی میشود حدود 80 میلیارد دلار درآمد مالیاتی برای مسکو در سال جاری ایجاد کند، در امان گذاشته است.
* ضمانت گازپروم به مشتریان اروپایی
گازپروم در مکاتبه با مشتریان اروپایی خود به آنها اطمینان داد میتوانند به پرداخت پول گاز بدون نقض تحریمهای وضع شده علیه روسیه ادامه دهند. پس از اینکه مسکو دستور داد پول خرید گاز به روبل پرداخت شود و کمیسیون اروپا اعلام کرد چنین اقدامی نقض تحریمها خواهد بود، شرکتهای اروپایی بشدت در تکاپو هستند راهی برای ادامه خرید گاز روسیه پیدا کنند. هفته گذشته عرضه گاز روسیه به لهستان و بلغارستان در پی امتناع این کشورها از پرداخت پول گاز به روبل قطع شد. مهلت کشورهای دیگر برای پرداخت پول گاز اواخر ماه جاری سر میرسد.
گازپروم در نامهای به مشتریان که توسط بلومبرگ مشاهده شده، اعلام کرده دستور جدیدی از سوی کرملین در چهارم مه برای شفافسازی پروسه تعیینشده در فرمان اولیه درباره پرداخت به روبل منتشر شده است.
روسیه از خریداران خواسته است ۲ حساب یکی به یورو و دیگری به روبل افتتاح کنند و تصریح کرده است پرداخت تا زمان تبدیل نشدن پول به روبل، کامل محسوب نمیشود. اتحادیه اروپایی میگوید این مکانیزم به مسکو قدرت بیشتری داده و تحریمها علیه بانک مرکزی روسیه را نقض میکند. این بلوک به شرکتهای اروپایی پیشنهاد کرده است به روبل پول پرداخت کنند و تایید طرف روس را درباره کامل شدن مبادله دریافت کنند. اتحادیه اروپایی اما تصریح کرده شرکتها باید همچنان پول گاز روسیه را به یورو پرداخت کنند.
بر اساس گزارش بلومبرگ، اواخر آوریل بانک مرکزی روسیه هم به شفافسازی دستور اولیه پوتین پرداخت و اعلام کرد اگر خریداران خارجی پولشان را به حسابهای ارزی خارجی واریز کنند، حتی اگر گازپروم موفق نشود وجوه مذکور را به روبل تبدیل کند، گاز برای آنها قطع نخواهد شد. از سوی دیگر، «الویرا نابیولینا» رئیس بانک مرکزی روسیه اعلام کرد این مکانیزم، مدت زمان تبدیل یورو و دلار به روبل را به ۲ روز کاری محدود میکند تا نگرانیهای اتحادیه اروپایی را درباره احتمال بهره بردن بانک مرکزی از این وجوه برطرف کند.
* روسیه ظرفیت خط لوله صادرات گاز به اروپا را نصف کرد
شرکت گازپروم روسیه اعلام کرد نیمی از ظرفیت خط لوله «نورد استریم 2» را به شبکه توزیع گاز در داخل روسیه اختصاص داده و عملا ظرفیت قابل استفاده از این خط لوله برای اروپا را نصف کرده است. شرکت گازپروم روسیه اعلام کرد میخواهد از ظرفیت انتقال گاز خط لوله «نورد استریم 2» برای توزیع گاز در داخل این کشور استفاده کند. این خط لوله در اصل با هدف افزایش صادرات گاز روسیه به اروپا ساخته شده و قرار بود گاز را از روسیه با عبور از دریای بالتیک به آلمان برساند.
در بیانیه شرکت گازپروم آمده است: از آنجا که در شرایط کنونی از خط «لوله نورد استریم 2» استفاده نمیشود با توجه به نیاز مردم در شمال غرب روسیه به گاز، این شرکت تصمیم گرفته از ظرفیت خط لوله «نورد استریم 2» برای عرضه گاز در شمال غرب این کشور استفاده کند.
گازپروم گفته در صورتی که اروپا مجوز بهرهبرداری از این خط لوله را هم صادر کند، فقط امکان استفاده از نیمی از ظرفیت خط لوله «نورد استریم 2» فراهم خواهد بود. این شرکت روسی میگوید: در صورتی که طرف آلمانی تصمیم بگیرد از خط لوله «نورد استریم 2» استفاده کند، فقط یکی از خطوط لوله این شبکه قابل استفاده خواهد بود. گازپروم گفته استفاده از دومین خط لوله «نورد استریم 2» احتمالا تا سال 2028 برای آلمانها فراهم نخواهد شد.
* سکوت اوپک در برابر عجله اروپا برای تحریم نفت روسیه
اوپک در دیدار اخیر وزیران این گروه و متحدانش، بدون اینکه به موضوع تحریمهای اتحادیه اروپایی علیه روسیه بپردازد، افزایش اندک تولید برای ماه میلادی آینده را تصویب کرد. اوپک و متحدانش شامل روسیه پنجشنبه هفته گذشته تصمیم گرفتند تولیدشان را در ماه ژوئن بیشتر از توافق قبلی افزایش ندهند. این تصمیم اوپک پلاس در واقع سیلیای به صورت اتحادیه اروپایی بود، زیرا به معنای آن بود که نفت بیشتری برای جایگزینی با نفت تحریمی روسیه به اروپا نخواهد رفت. اتحادیه اروپایی حدود 3.5 میلیون بشکه در روز نفت و فرآوردههای نفتی از روسیه وارد میکند که حدود نیمی از صادرات نفت و فرآوردههای نفتی روسیه و حدود یکچهارم واردات نفت این بلوک است. دوره 6 ماههای پیشنهاد شده است تا اعضای اتحادیه اروپایی تامینکنندگان دیگری را پیدا کنند. با این حال در این فاصله زمانی، شمار تولیدکنندگان محدود است و تولیدکنندگان برنامهای برای افزایش تولید به منظور کمک به اتحادیه اروپایی ندارند.