گروه بین‌الملل: حضور باشکوه بیش از ۷ میلیون افغان در سومین انتخابات ریاست‌جمهوری و شوراهای ولایتی این کشور اگرچه می‌تواند مژده به ثمر نشستن استقلال و مردمسالاری نوپای این مملکت مصیبت‌زده را به همراه داشته باشد اما شاید مشارکت حداکثری مردم به تنهایی درمان دردهای بی‌شمار جامعه افغانستان نباشد. انتخابات ریاست‌جمهوری 2014(1393) افغانستان در فضایی خاص و تحت‌تاثیر جو ناشی از ایستادگی حامد کرزی در مقابل امضای توافقنامه امنیتی با آمریکا برگزار شد که این می‌توانست به معنای خروج نیروهای نظامی پنتاگون از خاک این کشور در فاصله چند ماه پس از انتخاب رئیس‌جمهور جدید باشد. در حالی که تصور می‌شد جانشین کرزی متحد نزدیک او زلمی رسول یا منتقد و رقیب قدیمی او عبدالله عبدالله باشد، نخستین خبرها از بازشماری اولیه آرا حاکی از سبقت گرفتن «اشرف غنی احمدزی» ضلع سوم رقابت انتخاباتی از دو رقیب دیگر است. طبق منابع موثق «وطن امروز» در افغانستان بر اساس شمارش اولیه، اشرف غنی حدود 40 درصد آرا را به خود اختصاص داده و عبدالله و رسول به ترتیب هر یک کمی بیشتر و کمتر از 30 درصد آرا را آورده‌اند. این نسبت آرا چنانکه تا پایان شمارش رای صندوق‌ها و اعلام نتیجه نهایی در 8 اردیبهشت‌ماه پایدار بماند عملا به معنای حذف کرزی و گروهش از صحنه سیاسی افغانستان خواهد بود چرا که با آمار موجود اشرف غنی و عبدالله به دور دوم خواهند رفت. بخش نگران‌کننده انتخابات افغانستان آنجاست که اشرف غنی نزدیک‌ترین نامزد انتخاباتی به آمریکایی‌هاست، حتی شواهدی از دخالت گروه‌های تروریستی و برخی کشورهای همسایه در ایجاد جو همسو با وی بویژه در مناطق دورافتاده کشور وجود دارد. علاوه بر این اغلب شبکه‌های تلویزیونی و رادیویی خصوصی در افغانستان که با حمایت‌های مالی غربی و عربی فعال هستند، موج تبلیغات گسترده‌ای به نفع غنی به راه انداخته بودند که محور آن تقابل قومیتی پشتون‌ها با سایر اقوام بود. به راه انداختن موج افراطی پشتون‌گرایی پشت سر «اشرف غنی احمدزی» تنها حربه‌ای برای بهره‌گیری انتخاباتی از نیم بیشتر جمعیت افغان‌ها به منظور از میدان خارج کردن نامزدهای مستقل و مخالفان ادامه حضور نظامی غرب در افغانستان بوده است نه بیشتر. اشرف غنی روز شنبه در لیسه حبیبیه در غرب کابل رای داد. معاونانش عبدالرشید دوستم و سرور دانش هم همراهش بودند. او در صفحه فیس‌بوک خود نوشته: «شور و شوق هموطنان برای رای دادن در انتخابات، به دشمنان ثابت می‌کند هیچ‌کسی نمی‌تواند در برابر اراده ملی ما قرار بگیرد.» اما نکته اینجاست که او تعبیری متفاوت از دشمنان نسبت به دو رقیب دیگر دارد. در حقیقت اگر هدف پنهان عبدالله و کرزی در ماه‌های گذشته از به کار بردن لفظ دشمنان افغانستان، مجموعه‌ای از آمریکا، طالبان، پاکستان و دولت‌های عربی مداخله‌گر در اوضاع این سامان بوده، اشرف غنی همه این طرف‌ها را به عنوان دوست و حامی انتخاباتی خود در نظر دارد. پس منظور او از دشمنان افغان‌ها کیست؟ در نهایت بیم آن می‌رود که روی کار آمدن وی صرفا با دامن زدن به تعصبات قومی پشتون‌ها باعث ادامه حضور نیروهای نظامی بیگانه با امضای موافقتنامه امنیتی جدید توسط او به عنوان رئیس‌جمهور جدید شود که مسلما بزرگ‌ترین قربانی باقی ماندن نیروهای پنتاگون و ناتو در افغانستان، پشتون‌هایی هستند که تا امروز هم بیشترین هزینه را بابت دخالت بیگانگان در این کشور جنگ‌زده پرداخته‌اند.
ادعای پیروزی هر سه رقیب
در همین حال هر سه رقیب اصلی به نوعی مدعی پیروزی یا پیشتازی خود در انتخابات شده‌اند.
دکتر«عبدالله عبدالله» با پایان گرفتن رای‌گیری در یک کنفرانس مطبوعاتی شرکت کرد و براساس شمارش اولیه آرا خود را پیشتاز رقابت‌های انتخاباتی ریاست‌جمهوری افغانستان دانست و البته تاکید کرد هنوز برای اظهارنظر نهایی زود است. همچنین «سیدفاضل سنچارکی» مسؤول ستاد انتخاباتی «عبدالله» گفت این تیم ۸۰ تا ۹۰ درصد آرا در ولایتهای مرکز، شمال و غرب افغانستان را به دست آورده و با اخذ این تعداد از آرا نیاز به دور دوم انتخابات نیست زیرا عبدالله 50 درصد به علاوه یک آرا را از آن خود کرده است. آزیتا رفعت، سخنگوی ستاد انتخاباتی «اشرفغنی احمدزی» نیز با اشاره به نتایج ابتدایی انتخابات گفت: تیم انتخاباتی ما تاکنون پیشتاز شمارش آراست. در واکنش به این ادعا سخنگوی ستاد انتخاباتی «زلمی رسول» با اشاره به نتایج اولیه انتخابات اظهار داشت قضاوت در این باره هنوز زود است. «جاوید فیصل» به خبرنگار فارس در کابل گفت نتایج انتخابات از برخی مراکز رأیدهی بیانگر پیروزی نهایی یک نامزد نیست.
مشارکت دوبرابری
مقام‌های کمیسیون مستقل انتخابات (IEC) افغانستان از شرکت بیش از ۷ میلیون نفر در انتخابات ریاست‌جمهوری و انتخابات شوراهای ولایتی در این کشور خبر دادند. مقام‌های کمیسیون مستقل انتخابات دریک کنفرانس مطبوعاتی یادآور شدند بهرغم پیش‌بینی‌ها درباره تهدیدات امنیتی، میزان مشارکت مردم از حد انتظارات فراتر بوده است.
به گزارش این نهاد نظارت بر انتخابات، ۶۵ درصد از شرکت‌کنندگان در انتخابات روز شنبه مرد و ۳۵ درصد دیگر زن بودند که این میزان دو برابر میزان مشارکت در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۰۹ میلادی است. میزان مشارکت بالای مردم در این انتخابات در حالی بود که نیروهای خارجی در تامین امنیت روز انتخابات هیچ نقشی نداشتند اما مشخص نیست در بسیاری از شهرها و روستا‌های دور افتاده بویژه مناطق جنوبی تحت کنترل طالبان آرا تا چه میزان واقعی است. انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان درحالی برگزار شد که قرار است مطابق برنامه تعیین شده، نیروهای خارجی تحت هدایت آمریکا تا پایان سال جاری میلادی آن کشور را ترک کنند. بهرغم حضور هزاران نیروی خارجی، بیش از ۱۲ سال پس از حمله نظامی تحت هدایت آمریکا، خشونت سراسر افغانستان را فراگرفته است. مقام‌های رسمی کمیسیون مستقل انتخابات همچنین خاطرنشان کردند بهرغم شرایط نامساعد هوا و همچنین تهدیدات امنیتی حدود 5/3 میلیون نفر از شرکت‌کنندگان در این انتخابات تا ظهر روز انتخابات آرای خود را به صندوق‌ها ریختند.
این درحالی بود که قبل از آغاز به کار مراکز رای‌گیری در کابل، صف‌های طولانی از رای دهندگان در هوای سرد و مرطوب مشاهده می‌شد.
اگرچه احمد یوسف نورستانی، رئیس کمیسیون مستقل انتخابات ساعت شرکت در انتخابات را به دلیل مشارکت بالای مردم برای یک ساعت تمدید کرد اما برخی نامزدها و مردم شهرهایی مثل هرات از کمبود برگه‌های رای شکایت داشتند.
نورستانی در عین حال گفت ۲۱۱ حوزه رای‌گیری به دلیل تهدیدات امنیتی بسته شده‌اند اما 6 هزار و ۲۱۲ حوزه دیگر در سراسر افغانستان به کار جمع‌آوری آرا تا آخرین لحظات ادامه دادند.
نگرانی عبدالله از تقلب
همچنین با اینکه کمیسیون مستقل انتخابات ادعا می‌کند بیشتر حوزه‌های رای‌گیری در کشور جنگ‌زده افغانستان ساعت ۷ بامداد به وقت محلی تحت تدابیر شدید امنیتی آغاز به کار کردند اما شواهد خلاف این را نشان می‌دهد مثلا مرکز رای‌گیری لیسه استقلال در کابل که عبدالله عبدالله با معاونانش، محمد خان و محمد محقق رای خود را به صندوق ریختند، قرار بود ساعت هفت روی رای‌دهندگان باز شود، اما به دلایل امنیتی، ساعت 8:30 به کار آغاز کرد. این مدعی اصلی ریاست‌جمهوری در صحبت کوتاهی با خبرنگاران، از مردم افغانستان خواست در انتخابات شرکت کنند. او گفت هر یک از رای‌دهندگان خود را ناظر انتخابات بدانند و نگذارند آرای‌شان را کسی «سرقت» کند. دکتر عبدالله ابراز امیدواری کرد که انتخابات شفاف برگزار شود با این حال نسبت به احتمال تقلب در انتخابات ابراز نگرانی کرد ولی افزود ناظرانش در سراسر کشور مانع تقلب خواهند شد. در همین حال «آندرس فوگ راسموسن»، دبیرکل ناتو نیز موفقیت افغان‌ها در برگزاری این انتخابات را به آنها تبریک گفت و اظهار داشت: «مردم افغانستان با برگزاری انتخاباتی که خود افغان‌ها عهدهدار برگزاری و تأمین امنیت آن بودند، نشان دادند از شهامت و شعور شهروندی لازم برخوردارند». یان کوبیش، نماینده ویژه سازمان ملل متحد نیز با حضور در یکی از مراکز رأیگیری، از شهامت مردم افغانستان برای شرکت در انتخابات با وجود تهدیدهای تروریستی، تمجید کرد.
حملات طالبان
مناطق جنوبی و شرقی افغانستان شاهد چند حادثه خشونت‌آمیز از جمله اصابت یک راکت به منطقه‌ای در ولایت قندهار بود که از خاک پاکستان شلیک شد. همچنین شبه‌نظامیان طالبان به 3 شعبه رای‌گیری در ولایت پروان حمله کردند. تا دیروز درگیری‌های بین نیروهای دولتی افغان و شبه‌نظامیان طالبان در ولایت کنر در نزدیکی پاکستان ادامه داشت.