اگر همه شهرهای کشور دارای یک مشکل واحد باشند آنچه باعث پیگیری رسانه‌ها می‌شود، شیوع آن مشکل و معضل در پایتخت است. تهران به دلایلی که همه می‌دانیم زیر ذره‌بین است و مشکلاتش درشت و واضح به چشم همه می‌آید و تازه آن وقت است که مسؤولان از خواب بیدار می‌شوند و با اظهارنظرهای متفاوت‌شان به داغ شدن موضوع کمک می‌کنند. چالش کشتارگاه‌های سنتی و حاضر در بافت شهری هم اگر چه یکی از اساسی‌ترین آسیب‌های اجتماعی شهرهای متوسط و کوچک کشور است اما تا زمانی که مشکل خروج کشتارگاه‌های آلوده از پایتخت مطرح نشود هیچ‌کس به آنها توجه نمی‌کند. استان‌های زیادی با این مشکل دست به گریبان هستند اما همیشه صدایشان در هیاهوی اخبار پایتخت گم می‌شود و مسؤولان تهران‌نشین هیچگاه در نمی‌یابند که اهمیت نبود کشتارگاه در شهر رزن استان خراسان هیچ فرقی به حال آلودگی کشتارگاه تهران ندارد و همه به یک اندازه انسان، شهر و محیط زیست را نابود خواهند کرد.
کشتارگاه تهرانپارس
با این همه هفته گذشته خبرگزاری فارس گزارشی از شکست رسمی محیط زیست در برابر انتقال کشتارگاه‌های آلوده پایتخت منتشر کرد که در حاشیه آن از هزار زخم پنهان و آلوده کشتارگاه‌های کشور پرده‌برداری شد. یکی از کشتارگاه‌های داخل شهر تهران به دلیل مشکلات زیست‌محیطی بسیاری که ایجاد کرده به کابوس مسؤولان محیط زیست تبدیل شده است؛ کابوسی که سال‌هاست مدیران محیط زیست را درگیر کرده اما کشتارگاه بی‌هیچ دغدغه‌ای کار خودش را انجام می‌دهد و محیط زیست هم تنها نظاره‌گر این بازی است! بر اساس قوانین محیط زیست فاصله استقرار صنایع با توجه به میزان آلایندگی‌هایی که تولید می‌کنند، در نظر گرفته می‌شود، با این مقیاس بی‌شک کشتارگاه‌ها به دلیل آلودگی و بوی بدی که تولید می‌کنند باید از شهرها فاصله داشته باشند، اما این کشتارگاه نه تنها ضوابط زیست محیطی را رعایت نمی‌کند بلکه مشکل استقرار نیز دارد. اما اینکه این کشتارگاه با گذشت این همه سال همچنان در تهران توانسته باقی بماند جای بسی تعجب است. به گفته شاهدان محلی، از خروجی این کشتارگاه خونابه بیرون می‌آید، این در حالی است که کشتارگاه به سیستم تصفیه نیز مجهز است. آب خارج شده از کشتارگاه تهرانپارس در نهایت به کانال عباسپور می‌ریزد. جعفر احمدی، کارشناس محیط زیست در این باره توضیح می‌دهد: کانالی که روبه‌روی کشتارگاه قرار گرفته، کانال شهید عباسپور است و از تصفیه‌خانه 3و 4 حکیميه تهرانپارس آغاز می‌شود و به نهر سرخه حصار امتداد اتوبان یاسینی می‌ریزد، سپس از طریق سه راه تهرانپارس و افسریه به پایین می‌رود. این آب‌ها از تهران خارج می‌شود و امکان دارد کشاورزان خارج از تهران از این آب‌ها استفاده کنند. شیلا انصاری، رئیس محیط زیست شهر تهران در این زمینه می‌گوید: طبق مصوبات محیط‌زیست کشتارگاه‌های مرغ باید از محدوده قانونی شهر خارج شوند. این کشتارگاه‌هاي مرغ به استناد تبصره 2 ماده 13 قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا درباره ضوابط و معیارهای استقرار صنایع در گروه «د» و «ه» هستند و مجاز به استقرار در محدوده قانونی شهر نیستند. وی با ابراز تأسف از عدم انتقال کشتارگاه تهرانپارس می‌گوید: بیش از 10 سال است که آلودگی‌های این کشتارگاه محیط زیست و دیگر سازمان‌های مرتبط را به نحوی با این مساله درگیر کرده است.
چالش‌های قانونی
بسیاری از تهرانی‌ها آخرین روزهای سال 69 را به یاد دارند؛ زمانی که به فراخوان شهردار وقت مردم به میدان کشتارگاه تهران رفتند تا شاهد تعطیلی کشتارگاه میدان بهمن باشند. شاید آن روز خیلی‌ها فکر می‌کردند که دیگر دوره کشتارگاه‌های شهری تمام شده اما بافت شهری سنتی و پیر ایران هنوز نمی‌تواند دل از این خونابه‌سازهای بدبو بکند، حالا به هر دلیلی!
یکی از مشکلات سازمان‌های زیست‌محیطی در مواجهه با کشتارگاه‌های آلاینده، محدودیت اختیارات قانونی این سازمان‌هاست. آخرین مقررات قانونی جامع مربوط به کشتارگاه‌ها در خرداد سال 1352 به تصویب هیأت‌وزیران وقت رسیده و تاکنون تغییر چندانی در آن صورت نگرفته است. مطابق ماده 2 این آیین‌نامه، هر نوع دام کشتاری باید در کشتارگاه ذبح شود. هرچند این آیین‌نامه تأکید کرده متخلفان «تحت تعقیب قرار گرفته و مجازات می‌شوند» اما مجازات مشخصی را برای این افراد تعیین نکرده است. این روزها کشتارگاه‌های کوچک غیرقانونی در خانه‌های مسکونی و باغ‌های سطح شهر به وفور یافت می‌شوند. سازمان دامپزشکی استان تهران فقط می‌تواند بر کشتارگاه‌های ثبت شده قانونی که نشانی آنها را در اختیار دارد نظارت کافی داشته باشد و کشتارگاه‌های غیرقانونی، براحتی محصولات خود را از طریق خرده‌فروشی‌های سطح شهر به مردم عرضه می‌کنند. گوشت دام‌هایی که آزمایش‌های لازم درباره آنها صورت نگرفته است، می‌تواند حاوی باکتری، ویروس‌ها و حتی ترکیبات شیمیایی خطرناک باشد. کشتارگاه‌های غیرمجاز به هیچ‌یک از این عوامل ریسک توجهی نشان نمی‌دهند.
کشتارگاه‌های خوزستان
26 کشتارگاه سنتی در خوزستان فعالیت می‌کنند که فاقد هرگونه شرایط و امکانات بهداشتی در ارائه فرآورده‌های خام گوشتی هستند به طوری که روزانه ده‌ها تن مواد زائد این کشتارگاه‌ها، مکان‌های مختلفی را آلوده می‌كنند. از طرف دیگر رهاسازی ضایعات و فاضلاب کشتارگاه در محیط اطراف در درجه اول موجب آلودگی شدید محیط‌زیست شده و همچنین عدم استفاده صحیح از ضایعات کشتارگاهی در تبدیل آنها به محصولات جنبی، کشتارگاه را از منبع درآمد هنگفتی محروم می‌کند.
گذشته از پساب کشتارگاه سالانه چندین هزار تن مواد زائد کشتارگاهی از قبیل استخوان، احشا و ... توسط کشتارگاه‌های غیرصنعتی تولید و در اطراف کشتارگاه‌ها رها می‌شوند که از جمله عوامل آلوده‌کننده محیط زیست هستند، به همین جهت احداث واحدهای کشتارگاهی صنعتی مجهز به سیستم تصفیه فاضلاب و بخش تبدیل ضایعات الزامی است تا از ورود این مواد آلوده به محیط اطراف جلوگیری شود. مالکیت تمام کشتارگاه‌ها برعهده شهرداری است که عوارض خود را به ازای هر راس دام دریافت می‌کند. محاسبات انجام شده نشان می‌دهد روزانه چندین هزار لیتر خون ناشی از کشتار همراه فاضلاب آنها در محیط‌های پذیرنده تخلیه می‌شود و قریب به چندین تن مواد غیرخوراکی و ضایعات کشتارگاهی نیز در محیط اطراف آنها پراکنده شده است. مدیر کل محیط زیست خوزستان در این باره وضعیت فعالیت کشتارگاه‌های سنتی استان را نامطلوب ارزیابی می‌کند و می‌گوید: تنها کشتارگاهی که تا حدودی مسائل سیستم فاضلابی را به شکل اصولی رعایت می‌کند، کشتارگاه اهواز است که آن‌هم در حد مطلوب نیست. هرمز محمودی، این وضعیت را دارای مخاطرات فراوانی برای شهروندان دانسته و معتقد است: به دلیل نبود سیستم فاضلاب، خونابه کشتار دام وارد محیط انسانی و طبیعی شده و میزانی نیز به رودخانه کارون هدایت می‌شود که این فعالیت عامل آلودگی اماکن مختلف می‌شود. اینها در حالی است که مدیرکل دامپزشکی خوزستان نیز غیربهداشتی بودن وضعیت کشتارگاه‌های استان را تایید می‌کند. محمدرضا حزبئی یکی از مشکلات موجود کشتارگاه‌های استان را وجود بازار دام غیر استاندارد در کنار کشتارگاه دانسته، اما امیدوار است شهرداری‌ها بویژه شهرداری اهواز به منظور ساماندهی این بازار و ایجاد یک بازار بهداشتی و مناسب تمهیدات ویژه اتخاذ کنند.
کشتارگاه‌های خراسان
در بخش شمالی خراسان به دلیل سیستم‌های مجهز، کشتارگاه‌ها اغلب فضای مناسبی دارند. چالش‌های محیط‌زیستی در این استان در حوزه کشتار دام و طیور محدود به چند گزارش درباره شیوع بعضی از انگل‌هاست، اما وضعیت در استان خراسان جنوبی تفاوتی از زمین تا آسمان دارد. گزارش‌ها حاکی از آن است که مردم گناباد از وجود کشتارگاه در بافت مسکونی شهرشان گله دارند. کشتارگاه سنتی و قدیمی گناباد داخل بافت مسکونی به لحاظ بهداشتی برای مردم مشکلات زیادی ایجاد کرده و اسباب نارضایتی آنها را فراهم کرده است. شهرداری گناباد در پاسخ به وضعیت به وجود آمده توسط این کشتارگاه اعلام کرد: این کشتارگاه تنها کشتارگاه شهر گناباد است که توسط شهرداری دایر شده و دولت حاضر به سرمایه‌گذاری در این بخش نیست تا این واحد صنعتی به محل دیگری منتقل شود و بخش خصوصی نیز برای سرمایه‌گذاری در این‌باره استقبال نمی‌کند.
جالب اینجاست که شهروندان گنابادی عنوان می‌کنند بارها دیده‌اند ماشین شهرداری احشا و اعضای درونی
غیرقابل استفاده دام‌های کشتار شده را در خارج از محل مسکونی که فقط 400متر با منازل مردم فاصله دارد به صورت غیر بهداشتی رها می‌کند. این در حالی است که کارشناس معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی گناباد ضمن تایید مشکلات کشتارگاه و وجود دامداری‌ها داخل بافت مسکونی این منطقه می‌گوید: درحال حاضر محل کشتار دام‌ها در کشتارگاه نسبتا مناسب است. وی که خواست نامش در گزارش بیان نشود، خاطر نشان می‌کند: دفع فاضلاب کشتارگاه بسیار نامناسب و غیر بهداشتی است که باید برای آن چاره‌اندیشی شود. او می‌گوید: متاسفانه وجود دامداری داخل بافت شهر گناباد به یک معضل بهداشتی تبدیل شده است و در این منطقه‌ای که کشتارگاه واقع شده این امر نمود بیشتری دارد. معاون شهردار گناباد نیز در این باره چنین اظهارنظر می‌کند: کشتارگاه گناباد یک واحد بسیار قدیمی و سنتی است که به هیچ وجه جوابگوی نیاز امروز این شهر نیست. با این همه شکرالله طلایی معتقد است: برای انتقال کشتارگاه به خارج از شهر طی چند سال اخیر در کمیته برنامه ریزی، تصویب شده برای شهرهای گناباد، بیدخت و کاخک که فاصله چندانی از هم ندارند یک واحد کشتارگاه صنعتی مناسب احداث شود ولی تاکنون برای این منظور هیچ اعتباری تخصیص داده نشده است. وی در پاسخ به این پرسش که چرا این واحد صنعتی به بخش خصوصي واگذار نمی‌شود هم بیان می‌کند: شهرداری از هر اقدامی که برای احداث کشتارگاه توسط بخش خصوصي صورت گیرد، استقبال می‌کند و با تلاش‌هایي که صورت گرفته 2 سرمایه‌گذار برای سرمایه‌گذاری در این بخش اعلام آمادگی کرده‌اند ولی بعد از بررسی اعلام کردند این امر صرفه اقتصادی ندارد و منصرف شدند.
کشتارگاه‌های استان مرکزی
چند سال پیش یک تیم تحقیقاتی از مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی بر آن شدند تا وضعیت کشتارگاه‌های استان را مورد بررسی قرار دهند. حشمت‌الله آقارضی، عضو هیات علمی این مرکز در این‌باره می‌گوید: کشتارگاه‌ها معمولا به دور از مناطق مسکونی و در حوضه‌های آبخیز استقرار یافته‌اند. در استان مرکزی
24 واحد کشتارگاه دام و طیور در شهرهای مختلف پراکنده‌اند که بررسی‌های میدانی نشان داده در تمام شهرهای استان کشتارگاه‌های دام فاقد سیستم تصفیه فاضلاب بوده و پساب خروجی بدون تصفیه به اراضی کشاورزی، مسیل یا رودخانه وارد می‌شوند و منابع آب و خاک را آلوده می‌کند. به گفته وی بخش عمده‌ای از واحدهای کشتارگاه طیور در استان مرکزی دارای سیستم تصفیه فاضلاب بوده و پساب‌ها بعد از تصفیه وارد محیط می‌شوند. آقارضی، اصلی‌ترین مشکل کشتارگاه‌های استان مرکزی را نبود یک مدیریت آگاه از مسائل زیست محیطی می‌داند و به نتیجه تحقیقات تیمش اشاره می‌کند: بررسی‌ها نشان داد مدیریت راهبردی این سیستم‌ها جدی تلقی نمی‌شود و راندمان مناسبی ندارند، بنابراین کشتارگاه‌ها به عنوان منابع آلوده کننده آب و خاک تلقی می‌شوند.
این تحقیقات کشتارگاه‌های دام و طیور شهرهای اراک، ساوه، شازند و دلیجان را مورد بررسی قرار داده و نتیجه این شده که پارامترهای فاضلابی شامل COD, BOD و PH با استانداردهای سازمان حفاظت محیط‌زیست همخوانی نداشته‌اند و در آینده نزدیک شرایط بحرانی بر این منطقه از کشور حاکم خواهد شد. تلاش بی‌نتیجه محیط‌زیست برای رهایی شهر از خونابه
كشتارگاه‌هاي آلوده از شهرها نمي‌روند
اگر همه شهرهای کشور دارای یک مشکل واحد باشند آنچه باعث پیگیری رسانه‌ها می‌شود، شیوع آن مشکل و معضل در پایتخت است. تهران به دلایلی که همه می‌دانیم زیر ذره‌بین است و مشکلاتش درشت و واضح به چشم همه می‌آید و تازه آن وقت است که مسؤولان از خواب بیدار می‌شوند و با اظهارنظرهای متفاوت‌شان به داغ شدن موضوع کمک می‌کنند. چالش کشتارگاه‌های سنتی و حاضر در بافت شهری هم اگر چه یکی از اساسی‌ترین آسیب‌های اجتماعی شهرهای متوسط و کوچک کشور است اما تا زمانی که مشکل خروج کشتارگاه‌های آلوده از پایتخت مطرح نشود هیچ‌کس به آنها توجه نمی‌کند. استان‌های زیادی با این مشکل دست به گریبان هستند اما همیشه صدایشان در هیاهوی اخبار پایتخت گم می‌شود و مسؤولان تهران‌نشین هیچگاه در نمی‌یابند که اهمیت نبود کشتارگاه در شهر رزن استان خراسان هیچ فرقی به حال آلودگی کشتارگاه تهران ندارد و همه به یک اندازه انسان، شهر و محیط زیست را نابود خواهند کرد.
کشتارگاه تهرانپارس
با این همه هفته گذشته خبرگزاری فارس گزارشی از شکست رسمی محیط زیست در برابر انتقال کشتارگاه‌های آلوده پایتخت منتشر کرد که در حاشیه آن از هزار زخم پنهان و آلوده کشتارگاه‌های کشور پرده‌برداری شد. یکی از کشتارگاه‌های داخل شهر تهران به دلیل مشکلات زیست‌محیطی بسیاری که ایجاد کرده به کابوس مسؤولان محیط زیست تبدیل شده است؛ کابوسی که سال‌هاست مدیران محیط زیست را درگیر کرده اما کشتارگاه بی‌هیچ دغدغه‌ای کار خودش را انجام می‌دهد و محیط زیست هم تنها نظاره‌گر این بازی است! بر اساس قوانین محیط زیست فاصله استقرار صنایع با توجه به میزان آلایندگی‌هایی که تولید می‌کنند، در نظر گرفته می‌شود، با این مقیاس بی‌شک کشتارگاه‌ها به دلیل آلودگی و بوی بدی که تولید می‌کنند باید از شهرها فاصله داشته باشند، اما این کشتارگاه نه تنها ضوابط زیست محیطی را رعایت نمی‌کند بلکه مشکل استقرار نیز دارد. اما اینکه این کشتارگاه با گذشت این همه سال همچنان در تهران توانسته باقی بماند جای بسی تعجب است. به گفته شاهدان محلی، از خروجی این کشتارگاه خونابه بیرون می‌آید، این در حالی است که کشتارگاه به سیستم تصفیه نیز مجهز است. آب خارج شده از کشتارگاه تهرانپارس در نهایت به کانال عباسپور می‌ریزد. جعفر احمدی، کارشناس محیط زیست در این باره توضیح می‌دهد: کانالی که روبه‌روی کشتارگاه قرار گرفته، کانال شهید عباسپور است و از تصفیه‌خانه 3و 4 حکیميه تهرانپارس آغاز می‌شود و به نهر سرخه حصار امتداد اتوبان یاسینی می‌ریزد، سپس از طریق سه راه تهرانپارس و افسریه به پایین می‌رود. این آب‌ها از تهران خارج می‌شود و امکان دارد کشاورزان خارج از تهران از این آب‌ها استفاده کنند. شیلا انصاری، رئیس محیط زیست شهر تهران در این زمینه می‌گوید: طبق مصوبات محیط‌زیست کشتارگاه‌های مرغ باید از محدوده قانونی شهر خارج شوند. این کشتارگاه‌هاي مرغ به استناد تبصره 2 ماده 13 قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا درباره ضوابط و معیارهای استقرار صنایع در گروه «د» و «ه» هستند و مجاز به استقرار در محدوده قانونی شهر نیستند. وی با ابراز تأسف از عدم انتقال کشتارگاه تهرانپارس می‌گوید: بیش از 10 سال است که آلودگی‌های این کشتارگاه محیط زیست و دیگر سازمان‌های مرتبط را به نحوی با این مساله درگیر کرده است.
چالش‌های قانونی
بسیاری از تهرانی‌ها آخرین روزهای سال 69 را به یاد دارند؛ زمانی که به فراخوان شهردار وقت مردم به میدان کشتارگاه تهران رفتند تا شاهد تعطیلی کشتارگاه میدان بهمن باشند. شاید آن روز خیلی‌ها فکر می‌کردند که دیگر دوره کشتارگاه‌های شهری تمام شده اما بافت شهری سنتی و پیر ایران هنوز نمی‌تواند دل از این خونابه‌سازهای بدبو بکند، حالا به هر دلیلی!
یکی از مشکلات سازمان‌های زیست‌محیطی در مواجهه با کشتارگاه‌های آلاینده، محدودیت اختیارات قانونی این سازمان‌هاست. آخرین مقررات قانونی جامع مربوط به کشتارگاه‌ها در خرداد سال 1352 به تصویب هیأت‌وزیران وقت رسیده و تاکنون تغییر چندانی در آن صورت نگرفته است. مطابق ماده 2 این آیین‌نامه، هر نوع دام کشتاری باید در کشتارگاه ذبح شود. هرچند این آیین‌نامه تأکید کرده متخلفان «تحت تعقیب قرار گرفته و مجازات می‌شوند» اما مجازات مشخصی را برای این افراد تعیین نکرده است. این روزها کشتارگاه‌های کوچک غیرقانونی در خانه‌های مسکونی و باغ‌های سطح شهر به وفور یافت می‌شوند. سازمان دامپزشکی استان تهران فقط می‌تواند بر کشتارگاه‌های ثبت شده قانونی که نشانی آنها را در اختیار دارد نظارت کافی داشته باشد و کشتارگاه‌های غیرقانونی، براحتی محصولات خود را از طریق خرده‌فروشی‌های سطح شهر به مردم عرضه می‌کنند. گوشت دام‌هایی که آزمایش‌های لازم درباره آنها صورت نگرفته است، می‌تواند حاوی باکتری، ویروس‌ها و حتی ترکیبات شیمیایی خطرناک باشد. کشتارگاه‌های غیرمجاز به هیچ‌یک از این عوامل ریسک توجهی نشان نمی‌دهند.
کشتارگاه‌های خوزستان
26 کشتارگاه سنتی در خوزستان فعالیت می‌کنند که فاقد هرگونه شرایط و امکانات بهداشتی در ارائه فرآورده‌های خام گوشتی هستند به طوری که روزانه ده‌ها تن مواد زائد این کشتارگاه‌ها، مکان‌های مختلفی را آلوده می‌كنند. از طرف دیگر رهاسازی ضایعات و فاضلاب کشتارگاه در محیط اطراف در درجه اول موجب آلودگی شدید محیط‌زیست شده و همچنین عدم استفاده صحیح از ضایعات کشتارگاهی در تبدیل آنها به محصولات جنبی، کشتارگاه را از منبع درآمد هنگفتی محروم می‌کند.
گذشته از پساب کشتارگاه سالانه چندین هزار تن مواد زائد کشتارگاهی از قبیل استخوان، احشا و ... توسط کشتارگاه‌های غیرصنعتی تولید و در اطراف کشتارگاه‌ها رها می‌شوند که از جمله عوامل آلوده‌کننده محیط زیست هستند، به همین جهت احداث واحدهای کشتارگاهی صنعتی مجهز به سیستم تصفیه فاضلاب و بخش تبدیل ضایعات الزامی است تا از ورود این مواد آلوده به محیط اطراف جلوگیری شود. مالکیت تمام کشتارگاه‌ها برعهده شهرداری است که عوارض خود را به ازای هر راس دام دریافت می‌کند. محاسبات انجام شده نشان می‌دهد روزانه چندین هزار لیتر خون ناشی از کشتار همراه فاضلاب آنها در محیط‌های پذیرنده تخلیه می‌شود و قریب به چندین تن مواد غیرخوراکی و ضایعات کشتارگاهی نیز در محیط اطراف آنها پراکنده شده است. مدیر کل محیط زیست خوزستان در این باره وضعیت فعالیت کشتارگاه‌های سنتی استان را نامطلوب ارزیابی می‌کند و می‌گوید: تنها کشتارگاهی که تا حدودی مسائل سیستم فاضلابی را به شکل اصولی رعایت می‌کند، کشتارگاه اهواز است که آن‌هم در حد مطلوب نیست. هرمز محمودی، این وضعیت را دارای مخاطرات فراوانی برای شهروندان دانسته و معتقد است: به دلیل نبود سیستم فاضلاب، خونابه کشتار دام وارد محیط انسانی و طبیعی شده و میزانی نیز به رودخانه کارون هدایت می‌شود که این فعالیت عامل آلودگی اماکن مختلف می‌شود. اینها در حالی است که مدیرکل دامپزشکی خوزستان نیز غیربهداشتی بودن وضعیت کشتارگاه‌های استان را تایید می‌کند. محمدرضا حزبئی یکی از مشکلات موجود کشتارگاه‌های استان را وجود بازار دام غیر استاندارد در کنار کشتارگاه دانسته، اما امیدوار است شهرداری‌ها بویژه شهرداری اهواز به منظور ساماندهی این بازار و ایجاد یک بازار بهداشتی و مناسب تمهیدات ویژه اتخاذ کنند.
کشتارگاه‌های خراسان
در بخش شمالی خراسان به دلیل سیستم‌های مجهز، کشتارگاه‌ها اغلب فضای مناسبی دارند. چالش‌های محیط‌زیستی در این استان در حوزه کشتار دام و طیور محدود به چند گزارش درباره شیوع بعضی از انگل‌هاست، اما وضعیت در استان خراسان جنوبی تفاوتی از زمین تا آسمان دارد. گزارش‌ها حاکی از آن است که مردم گناباد از وجود کشتارگاه در بافت مسکونی شهرشان گله دارند. کشتارگاه سنتی و قدیمی گناباد داخل بافت مسکونی به لحاظ بهداشتی برای مردم مشکلات زیادی ایجاد کرده و اسباب نارضایتی آنها را فراهم کرده است. شهرداری گناباد در پاسخ به وضعیت به وجود آمده توسط این کشتارگاه اعلام کرد: این کشتارگاه تنها کشتارگاه شهر گناباد است که توسط شهرداری دایر شده و دولت حاضر به سرمایه‌گذاری در این بخش نیست تا این واحد صنعتی به محل دیگری منتقل شود و بخش خصوصی نیز برای سرمایه‌گذاری در این‌باره استقبال نمی‌کند.
جالب اینجاست که شهروندان گنابادی عنوان می‌کنند بارها دیده‌اند ماشین شهرداری احشا و اعضای درونی
غیرقابل استفاده دام‌های کشتار شده را در خارج از محل مسکونی که فقط 400متر با منازل مردم فاصله دارد به صورت غیر بهداشتی رها می‌کند. این در حالی است که کارشناس معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی گناباد ضمن تایید مشکلات کشتارگاه و وجود دامداری‌ها داخل بافت مسکونی این منطقه می‌گوید: درحال حاضر محل کشتار دام‌ها در کشتارگاه نسبتا مناسب است. وی که خواست نامش در گزارش بیان نشود، خاطر نشان می‌کند: دفع فاضلاب کشتارگاه بسیار نامناسب و غیر بهداشتی است که باید برای آن چاره‌اندیشی شود. او می‌گوید: متاسفانه وجود دامداری داخل بافت شهر گناباد به یک معضل بهداشتی تبدیل شده است و در این منطقه‌ای که کشتارگاه واقع شده این امر نمود بیشتری دارد. معاون شهردار گناباد نیز در این باره چنین اظهارنظر می‌کند: کشتارگاه گناباد یک واحد بسیار قدیمی و سنتی است که به هیچ وجه جوابگوی نیاز امروز این شهر نیست. با این همه شکرالله طلایی معتقد است: برای انتقال کشتارگاه به خارج از شهر طی چند سال اخیر در کمیته برنامه ریزی، تصویب شده برای شهرهای گناباد، بیدخت و کاخک که فاصله چندانی از هم ندارند یک واحد کشتارگاه صنعتی مناسب احداث شود ولی تاکنون برای این منظور هیچ اعتباری تخصیص داده نشده است. وی در پاسخ به این پرسش که چرا این واحد صنعتی به بخش خصوصي واگذار نمی‌شود هم بیان می‌کند: شهرداری از هر اقدامی که برای احداث کشتارگاه توسط بخش خصوصي صورت گیرد، استقبال می‌کند و با تلاش‌هایي که صورت گرفته 2 سرمایه‌گذار برای سرمایه‌گذاری در این بخش اعلام آمادگی کرده‌اند ولی بعد از بررسی اعلام کردند این امر صرفه اقتصادی ندارد و منصرف شدند.
کشتارگاه‌های استان مرکزی
چند سال پیش یک تیم تحقیقاتی از مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی بر آن شدند تا وضعیت کشتارگاه‌های استان را مورد بررسی قرار دهند. حشمت‌الله آقارضی، عضو هیات علمی این مرکز در این‌باره می‌گوید: کشتارگاه‌ها معمولا به دور از مناطق مسکونی و در حوضه‌های آبخیز استقرار یافته‌اند. در استان مرکزی
24 واحد کشتارگاه دام و طیور در شهرهای مختلف پراکنده‌اند که بررسی‌های میدانی نشان داده در تمام شهرهای استان کشتارگاه‌های دام فاقد سیستم تصفیه فاضلاب بوده و پساب خروجی بدون تصفیه به اراضی کشاورزی، مسیل یا رودخانه وارد می‌شوند و منابع آب و خاک را آلوده می‌کند. به گفته وی بخش عمده‌ای از واحدهای کشتارگاه طیور در استان مرکزی دارای سیستم تصفیه فاضلاب بوده و پساب‌ها بعد از تصفیه وارد محیط می‌شوند. آقارضی، اصلی‌ترین مشکل کشتارگاه‌های استان مرکزی را نبود یک مدیریت آگاه از مسائل زیست محیطی می‌داند و به نتیجه تحقیقات تیمش اشاره می‌کند: بررسی‌ها نشان داد مدیریت راهبردی این سیستم‌ها جدی تلقی نمی‌شود و راندمان مناسبی ندارند، بنابراین کشتارگاه‌ها به عنوان منابع آلوده کننده آب و خاک تلقی می‌شوند.
این تحقیقات کشتارگاه‌های دام و طیور شهرهای اراک، ساوه، شازند و دلیجان را مورد بررسی قرار داده و نتیجه این شده که پارامترهای فاضلابی شامل COD, BOD و PH با استانداردهای سازمان حفاظت محیط‌زیست همخوانی نداشته‌اند و در آینده نزدیک شرایط بحرانی بر این منطقه از کشور حاکم خواهد شد. ارسال نظر
پربیننده