بهار مهرنژاد: در فهرست کتاب‌هایی که در یکی، 2 سال گذشته در زمره پرفروش‌ها قرار گرفتند، محال است نام اثری از اریک امانوئل اشمیت دیده نشود؛ نویسنده، نمایشنامه‌نویس و فیلسوف شهیر فرانسه که قلمی خلاق در نگارش بحران‌های اجتماعی دارد. «عشق لرزه» عنوان آخرین نمایشنامه منتشر شده از اشمیت در ایران است که بتازگی توسط نشر قطره به چاپ دوم رسیده است. «عشق لرزه» که اشمیت آن را براساس کتاب «ژاک قضا و قدری» اثر معروف دنیس دیدرو(رمان‌نویس، نمایشنامه نویس، نظریه پرداز زیبایی‌شناسي و زبان‌شناسي، منتقد هنری و فیلسوف فرانسوی عصر روشنگری) نوشته و شهلا حائری آن را به فارسی برگردانده است، درباره خانواده‌ای است که سوءتفاهم باعث نابودی آنها می‌شود. اشمیت در این نمایشنامه با زبان خاص خود و نگاه فیلسوفانه‌ای که به زندگی دارد به تحلیل احساسات و روابط انسان‌ها می‌پردازد و نحوه نگرش آنها به زندگی را مورد قضاوت قرار می‌دهد. بیان اشمیت در روایت، ساده و خودمانی است و به نظر می‌رسد همین ویژگی است که توانسته نظر هر مخاطب با هر نوع سلیقه‌ای را به خود جلب کند، بویژه آنکه او موضوعاتی را دستمایه آثارش قرار داده‌است که با زندگی آشوب‌زده امروزی عجین است. ناتوانی و عجز در ادامه روابط انسانی موضوعی است که اشمیت بخوبی توانسته از عهده واکاوی آن برآید. او مهم‌ترین دلیل جراحات وارده بر زندگی‌های امروزی را بحرانی به نام سوءتفاهم می‌داند؛ اینکه چطور در یک چشم بر هم زدن احساسات دگرگون می‌شود و نفرت جای عشق را می‌گیرد و بنای آرزوها در هم می‌ریزد. ماجرای نمایشنامه«عشق لرزه» که نگارنده قصد توصیه به خواندن آن را دارد نیز از بروز همین بحران ناشی می‌شود. نمایش 5 شخصیت دارد: یک مرد و 4 زن که هر کدام در موقعیت فکری و شخصیتی متمایز از دیگری قرار دارند و هر کدام با نحوه نگرش خاص خود قصد دارند بازی‌ای را که یکی از زن‌ها شروع کرده است به نفع خود پایان دهند. بازی از جایی شروع می‌شود که «دایان» شخصیت اول نمایش با ابراز بی‌علاقگی و بی‌تفاوتی به نامزدش (ریشارد) قصد دانستن احساس قلبی وی به خود را دارد. این بازی با سوءتفاهم طرفین در اینکه «دیگر علاقه‌ای به هم ندارند» آغاز و با ورود 2 زن برای بازی در نمایشی که دایان به راه انداخته تا ریشارد را به تله احساسی خود بیندازد ادامه پیدا می‌کند. آنچه در این میان از اهمیت و جذابیت ویژه‌ای برخوردار است، فضای حیرت‌آوری است که اشمیت در انتهای نمایش مخاطب را در آن قرار می‌دهد و باعث سقوط او از نقطه اوج می‌شود و با عبور از مرز ذهنی، مخاطب را به تفکر آنچه رخ داده وا می‌دارد و با پس‌لرزه‌های فکری و احساسی او را متوجه آنچه از دست داده، می‌کند و این دقیقا همان فضاسازی حیرت‌انگیز و واقعی اشمیت است که با نوای اسرارآمیز خود، مخاطب را وارد فصل تازه‌ای از زندگی می‌کند.«عشق لرزه» چهارمین نمایشنامه‌ای است که حائری پس از «خرده‌جنایت‌های زنا شوهری»، «مهمانسرای دو دنیا» و «نوای اسرارآمیز» به فارسی ترجمه کرده و بعد از «مهمانسرای دو دنیا» دومین نمایشنامه از اشمیت است که توسط سهراب سلیمی در تئاتر شهر روی صحنه رفته است.
نگاهی به نمایشنامه «عشق لرزه» به بهانه انتشار دوباره
چراغ‌های رابطه تاریکند
بهار مهرنژاد: در فهرست کتاب‌هایی که در یکی، 2 سال گذشته در زمره پرفروش‌ها قرار گرفتند، محال است نام اثری از اریک امانوئل اشمیت دیده نشود؛ نویسنده، نمایشنامه‌نویس و فیلسوف شهیر فرانسه که قلمی خلاق در نگارش بحران‌های اجتماعی دارد. «عشق لرزه» عنوان آخرین نمایشنامه منتشر شده از اشمیت در ایران است که بتازگی توسط نشر قطره به چاپ دوم رسیده است. «عشق لرزه» که اشمیت آن را براساس کتاب «ژاک قضا و قدری» اثر معروف دنیس دیدرو(رمان‌نویس، نمایشنامه نویس، نظریه پرداز زیبایی‌شناسي و زبان‌شناسي، منتقد هنری و فیلسوف فرانسوی عصر روشنگری) نوشته و شهلا حائری آن را به فارسی برگردانده است، درباره خانواده‌ای است که سوءتفاهم باعث نابودی آنها می‌شود. اشمیت در این نمایشنامه با زبان خاص خود و نگاه فیلسوفانه‌ای که به زندگی دارد به تحلیل احساسات و روابط انسان‌ها می‌پردازد و نحوه نگرش آنها به زندگی را مورد قضاوت قرار می‌دهد. بیان اشمیت در روایت، ساده و خودمانی است و به نظر می‌رسد همین ویژگی است که توانسته نظر هر مخاطب با هر نوع سلیقه‌ای را به خود جلب کند، بویژه آنکه او موضوعاتی را دستمایه آثارش قرار داده‌است که با زندگی آشوب‌زده امروزی عجین است. ناتوانی و عجز در ادامه روابط انسانی موضوعی است که اشمیت بخوبی توانسته از عهده واکاوی آن برآید. او مهم‌ترین دلیل جراحات وارده بر زندگی‌های امروزی را بحرانی به نام سوءتفاهم می‌داند؛ اینکه چطور در یک چشم بر هم زدن احساسات دگرگون می‌شود و نفرت جای عشق را می‌گیرد و بنای آرزوها در هم می‌ریزد. ماجرای نمایشنامه«عشق لرزه» که نگارنده قصد توصیه به خواندن آن را دارد نیز از بروز همین بحران ناشی می‌شود. نمایش 5 شخصیت دارد: یک مرد و 4 زن که هر کدام در موقعیت فکری و شخصیتی متمایز از دیگری قرار دارند و هر کدام با نحوه نگرش خاص خود قصد دارند بازی‌ای را که یکی از زن‌ها شروع کرده است به نفع خود پایان دهند. بازی از جایی شروع می‌شود که «دایان» شخصیت اول نمایش با ابراز بی‌علاقگی و بی‌تفاوتی به نامزدش (ریشارد) قصد دانستن احساس قلبی وی به خود را دارد. این بازی با سوءتفاهم طرفین در اینکه «دیگر علاقه‌ای به هم ندارند» آغاز و با ورود 2 زن برای بازی در نمایشی که دایان به راه انداخته تا ریشارد را به تله احساسی خود بیندازد ادامه پیدا می‌کند. آنچه در این میان از اهمیت و جذابیت ویژه‌ای برخوردار است، فضای حیرت‌آوری است که اشمیت در انتهای نمایش مخاطب را در آن قرار می‌دهد و باعث سقوط او از نقطه اوج می‌شود و با عبور از مرز ذهنی، مخاطب را به تفکر آنچه رخ داده وا می‌دارد و با پس‌لرزه‌های فکری و احساسی او را متوجه آنچه از دست داده، می‌کند و این دقیقا همان فضاسازی حیرت‌انگیز و واقعی اشمیت است که با نوای اسرارآمیز خود، مخاطب را وارد فصل تازه‌ای از زندگی می‌کند.«عشق لرزه» چهارمین نمایشنامه‌ای است که حائری پس از «خرده‌جنایت‌های زنا شوهری»، «مهمانسرای دو دنیا» و «نوای اسرارآمیز» به فارسی ترجمه کرده و بعد از «مهمانسرای دو دنیا» دومین نمایشنامه از اشمیت است که توسط سهراب سلیمی در تئاتر شهر روی صحنه رفته است.
ارسال نظر
پربیننده