مجید نظافت: خیلی وقت بود احساس بی‌فایدگی و بی‌مصرف بودن می‌کردم، علاوه بر این یک‌بار که دختر 7ساله‌ام برداشت و ازم پرسید: «بابایی تو چه کاره‌ای؟!» هیچ پاسخ قانع‌کننده‌ای نداشتم که بهش بدهم. یعنی راستش را بخواهید به خودم گفتم: تا وقتی هنوز زنده‌ام چند بار دیگر ممکن است پیش بیاید که این را ازم بپرسد و من چند بار دیگر می‌توانم ابرویم را بالا بیندازم و بهش بگویم «خودمم نمی‌دونم بابایی».
اما اگر می‌نشستم و داستان بلندی می‌نوشتم و بعد منتشرش می‌کردم، می‌توانستم بهش بگویم «اگر کسی یک وقت برگشت و ازت پرسید بابات چه‌کاره است، حالا توی مدرسه یا هرجای دیگری، یک نسخه از کافه پیانو را توی کیفت داشته باش تا نشان‌شان بدهی و بهشان بگویی بابام نویسنده‌اس، حالا شاید خوب ننویسه،اما نویسنده‌اس».
جملات فوق که در پشت جلد کتاب کافه پیانو جا خوش کرده‌اند از بهترین توجیهات درباره ناگزیر بودن از نوشتن به شمار می‌روند البته همراه با مختصری سس هزار جزیره تواضع و طنز.
کافه پیانو فرهاد جعفری کتابی است که در یکی، 2سال اخیر به چاپ‌های متعددی رسیده است و نگارنده چندی پیش چاپ دوازدهم آن را دیده و محتمل است که به چاپ‌های بیشتری نیز رسیده باشد.
و همین تعدد چاپ‌ها، لابد معنا‌یش آن است که کتاب، مخاطب خویش را یافته است و با استقبال رشک‌برانگیزی از سوی نویسندگانی که بیشتر نسخه‌های چاپ اول کتابشان را به ناچار به دوستان و ... هدیه می‌دهند مواجه شده باشد و اما اینکه دلایل اقبال عمومی نسبت به این کتاب چیست و چرا کافه پیانو توانسته است تا حد زیادی مخاطب عام و خاص را با خود همراه کند مساله‌ای است که شرح مفصل آن از حوصله یادداشت خارج است ولی به صورت گذرا و موجز به چند نکته در این‌باره می‌توان اشاره کرد:
1- زبان تقریبا محاوره و راحت کتاب. نویسنده حتی در بخش‌هایی که حرف‌های مثلا جدی‌تری می‌زند هم از زبان راحت و بدون تقید فاصله نگرفته است و بدون هیچ‌گونه فضل فروشی و روشنفکرنمایی، درست و حسابی و سر راست، مثل همه بچه‌های معقول حضرت آدم حرفش را زده است لذا خواننده عام در دنبال کردن راحت داستان دچار مشکل نمی‌شود و با نویسنده و متن وی تا پایان
همراهی می‌کند.
2- روایتگری صریح و داشتن پیرنگ دقیق. داستان به درستی دچار انسجام محتوایی و دقت نظر موضوعی است. نویسنده دقیقا می‌داند چه می‌خواهد بگوید و چگونه باید آن را بیان کند لذا در متن کتاب غالبا با ایجاز مخل و با اطناب ممل روبه‌رو نمی‌شویم و هر بخش آن حرفی را آغاز و به پایان می‌رساند و در کلیت کار نیز بخش‌ها یکان‌یکان در خدمت بیان داستان و پیشبرد و روایت آنند. گیرم بشود یکی، دو بخش را حذف و یکی، دو بخش را کمی کوتاه‌تر کرد.
3- داستانی با منظر شهری. زمان داستان، زمان معاصر و امروز است و مکان وقوع آن شهری درست مثل همه شهرهای بزرگ کشور و آدم‌هایی که با شهرنشینی و مشکلات روزمره آن روبه‌رویند؛ آدم‌هایی درست مثل همه ما، ماهایی که در چنبر شهر از طبیعت و فطرت پاک و بدوی آدمی دور می‌شویم و هرازگاه، در حال و هوایی نوستالژیک حسرت روزهای آفتابی و درخشان ییلاقات و سرزندگی و رهایی آدم‌هایی را می‌خوریم که در لابه‌لای چرخ‌دنده‌های رفاه‌زدگی سرد و بی‌عاطفه شهر گرفتار نشده‌اند. همین شهری بودن داستان دلیل عمده‌ای است که انبوه شهرنشینان در آینه آن بازتاب‌هایی از زندگی خودشان را مشاهده و با آن همدلی و همراهی کنند.
در خاتمه این نوشتار به خاطر توجیه عنوان مطلب«سمفونی غربت در کافه پیانو» هم که شده نمی‌توان از بیان این نکته گذشت که راوی داستان و چند شخصیت محوری و فرعی، در طول و عرض وی از تنهایی و غربتی عمیق رنج می‌برند؛ غربتی که حتی از لابه‌لای رنگ و لعاب داستان و وقایع توی چشم می‌زند. راوی با پدرش مشکل دارد و باوجود علاقه شدیدی که به هم دارند و عاطفه سیال‌شان، سال‌ها با هم جنگیده‌اند و بیشتر به 2 دشمن شبیهند تا به پدر و پسر. پدر راوی نیز پس از مرگ همسرش سال‌ها تنهایی را به سوگ نشسته و تلخی غربت او را چغر و نچسب کرده است. گل گیسو، دختر 7ساله راوی در خانه تنهاست و در نبود پدر و غیبت مادر که به قهر رفته است،در فضای تنگ گنجه لباس شامه‌اش را به بوییدن لباس مادر می‌سپارد؛ لباسی که آمیخته به رایحه محبت مادری است، مادری که این روزها در دسترس نیست.
و حتی صفورا؛ صفورایی که در نقش دوم مکمل و کمی تا قسمتی به‌عنوان زهرماری از سوی نویسنده برگزیده شده است تا گره‌های عاطفی کار را بیشتر و خوانند‌گان عام را با متن همراه کند، صفورایی که ظاهرا سرزندگی و شور و شری دارد و ضلع سوم مثلث عشقی کتاب است نیز وقتی به خلوت او سرک می‌کشیم و داخل زندگی‌اش می‌شویم، می‌بینیم دختری تنهاست که در شهری دور از خانواده تنها زندگی می‌کند و باوجود رفاه نسبی‌اش نمی‌تواند خلأ تنهایی‌اش را پر کند. در کافه پیانو، ساز همه این تنهایی‌ها توسط نویسنده و راوی چنان نواخته می‌شود که از پشت در کافه پیانو اگر درست بشنویم سمفونی غربت به بیرون نشت می‌کند و به تنهایی‌های انسان معاصر دامن می‌زند. سمفونی غربت در کافه پیانو
مجید نظافت: خیلی وقت بود احساس بی‌فایدگی و بی‌مصرف بودن می‌کردم، علاوه بر این یک‌بار که دختر 7ساله‌ام برداشت و ازم پرسید: «بابایی تو چه کاره‌ای؟!» هیچ پاسخ قانع‌کننده‌ای نداشتم که بهش بدهم. یعنی راستش را بخواهید به خودم گفتم: تا وقتی هنوز زنده‌ام چند بار دیگر ممکن است پیش بیاید که این را ازم بپرسد و من چند بار دیگر می‌توانم ابرویم را بالا بیندازم و بهش بگویم «خودمم نمی‌دونم بابایی».
اما اگر می‌نشستم و داستان بلندی می‌نوشتم و بعد منتشرش می‌کردم، می‌توانستم بهش بگویم «اگر کسی یک وقت برگشت و ازت پرسید بابات چه‌کاره است، حالا توی مدرسه یا هرجای دیگری، یک نسخه از کافه پیانو را توی کیفت داشته باش تا نشان‌شان بدهی و بهشان بگویی بابام نویسنده‌اس، حالا شاید خوب ننویسه،اما نویسنده‌اس».
جملات فوق که در پشت جلد کتاب کافه پیانو جا خوش کرده‌اند از بهترین توجیهات درباره ناگزیر بودن از نوشتن به شمار می‌روند البته همراه با مختصری سس هزار جزیره تواضع و طنز.
کافه پیانو فرهاد جعفری کتابی است که در یکی، 2سال اخیر به چاپ‌های متعددی رسیده است و نگارنده چندی پیش چاپ دوازدهم آن را دیده و محتمل است که به چاپ‌های بیشتری نیز رسیده باشد.
و همین تعدد چاپ‌ها، لابد معنا‌یش آن است که کتاب، مخاطب خویش را یافته است و با استقبال رشک‌برانگیزی از سوی نویسندگانی که بیشتر نسخه‌های چاپ اول کتابشان را به ناچار به دوستان و ... هدیه می‌دهند مواجه شده باشد و اما اینکه دلایل اقبال عمومی نسبت به این کتاب چیست و چرا کافه پیانو توانسته است تا حد زیادی مخاطب عام و خاص را با خود همراه کند مساله‌ای است که شرح مفصل آن از حوصله یادداشت خارج است ولی به صورت گذرا و موجز به چند نکته در این‌باره می‌توان اشاره کرد:
1- زبان تقریبا محاوره و راحت کتاب. نویسنده حتی در بخش‌هایی که حرف‌های مثلا جدی‌تری می‌زند هم از زبان راحت و بدون تقید فاصله نگرفته است و بدون هیچ‌گونه فضل فروشی و روشنفکرنمایی، درست و حسابی و سر راست، مثل همه بچه‌های معقول حضرت آدم حرفش را زده است لذا خواننده عام در دنبال کردن راحت داستان دچار مشکل نمی‌شود و با نویسنده و متن وی تا پایان
همراهی می‌کند.
2- روایتگری صریح و داشتن پیرنگ دقیق. داستان به درستی دچار انسجام محتوایی و دقت نظر موضوعی است. نویسنده دقیقا می‌داند چه می‌خواهد بگوید و چگونه باید آن را بیان کند لذا در متن کتاب غالبا با ایجاز مخل و با اطناب ممل روبه‌رو نمی‌شویم و هر بخش آن حرفی را آغاز و به پایان می‌رساند و در کلیت کار نیز بخش‌ها یکان‌یکان در خدمت بیان داستان و پیشبرد و روایت آنند. گیرم بشود یکی، دو بخش را حذف و یکی، دو بخش را کمی کوتاه‌تر کرد.
3- داستانی با منظر شهری. زمان داستان، زمان معاصر و امروز است و مکان وقوع آن شهری درست مثل همه شهرهای بزرگ کشور و آدم‌هایی که با شهرنشینی و مشکلات روزمره آن روبه‌رویند؛ آدم‌هایی درست مثل همه ما، ماهایی که در چنبر شهر از طبیعت و فطرت پاک و بدوی آدمی دور می‌شویم و هرازگاه، در حال و هوایی نوستالژیک حسرت روزهای آفتابی و درخشان ییلاقات و سرزندگی و رهایی آدم‌هایی را می‌خوریم که در لابه‌لای چرخ‌دنده‌های رفاه‌زدگی سرد و بی‌عاطفه شهر گرفتار نشده‌اند. همین شهری بودن داستان دلیل عمده‌ای است که انبوه شهرنشینان در آینه آن بازتاب‌هایی از زندگی خودشان را مشاهده و با آن همدلی و همراهی کنند.
در خاتمه این نوشتار به خاطر توجیه عنوان مطلب«سمفونی غربت در کافه پیانو» هم که شده نمی‌توان از بیان این نکته گذشت که راوی داستان و چند شخصیت محوری و فرعی، در طول و عرض وی از تنهایی و غربتی عمیق رنج می‌برند؛ غربتی که حتی از لابه‌لای رنگ و لعاب داستان و وقایع توی چشم می‌زند. راوی با پدرش مشکل دارد و باوجود علاقه شدیدی که به هم دارند و عاطفه سیال‌شان، سال‌ها با هم جنگیده‌اند و بیشتر به 2 دشمن شبیهند تا به پدر و پسر. پدر راوی نیز پس از مرگ همسرش سال‌ها تنهایی را به سوگ نشسته و تلخی غربت او را چغر و نچسب کرده است. گل گیسو، دختر 7ساله راوی در خانه تنهاست و در نبود پدر و غیبت مادر که به قهر رفته است،در فضای تنگ گنجه لباس شامه‌اش را به بوییدن لباس مادر می‌سپارد؛ لباسی که آمیخته به رایحه محبت مادری است، مادری که این روزها در دسترس نیست.
و حتی صفورا؛ صفورایی که در نقش دوم مکمل و کمی تا قسمتی به‌عنوان زهرماری از سوی نویسنده برگزیده شده است تا گره‌های عاطفی کار را بیشتر و خوانند‌گان عام را با متن همراه کند، صفورایی که ظاهرا سرزندگی و شور و شری دارد و ضلع سوم مثلث عشقی کتاب است نیز وقتی به خلوت او سرک می‌کشیم و داخل زندگی‌اش می‌شویم، می‌بینیم دختری تنهاست که در شهری دور از خانواده تنها زندگی می‌کند و باوجود رفاه نسبی‌اش نمی‌تواند خلأ تنهایی‌اش را پر کند. در کافه پیانو، ساز همه این تنهایی‌ها توسط نویسنده و راوی چنان نواخته می‌شود که از پشت در کافه پیانو اگر درست بشنویم سمفونی غربت به بیرون نشت می‌کند و به تنهایی‌های انسان معاصر دامن می‌زند. ارسال نظر
پربیننده