حمید شریفیان: تاثیرگذاری «فدریکو فلینی» بر سینما برای دوستداران آن پوشیده نیست. حتی بسیاری از کارگردانان بزرگ مانند «مارتین اسکورسیزی»، «وودی آلن»، «پدرو آلمودوار»، «تیم برتون» و «دیوید لینچ» نیز وی را منبع الهامی برای خود توصیف کرده‌اند. فلینی یکی از مهم‌ترین کارگردان‌های تاریخ به شمار می‌رود و حتی از سوی نشریه «اینترتینمنت ویکلی» عنوان دهمین کارگردان برتر تاریخ را به خود اختصاص داده است. وی تنها کارگردانی است که موفق شده 4 بار برنده جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی شود. فدریکو فلینی در بیستم ژانویه 1920 و در منطقه «ریمینی» ایتالیا متولد شد. او از همان کودکی به طراحی، نمایش‌های عروسکی و مطالعه علاقه نشان می‌داد به گونه‌ای که این فعالیت‌ها بخش وسیعی از تفریحات وی را شامل می‌شدند. اما لحظه تعیین‌کننده در زندگی فلینی به دوران جوانی او، نویسندگی و کار در مجلات بازمی‌گردد چراکه به‌دنبال همین موفقیت‌ها بود که زمینه آشنایی او با نویسندگان و فیلمنامه‌نویسان فراهم شد تا وی با عالم حرفه‌ای سینما آشنا شود. فلینی هنوز 20 ساله نشده بود که نویسندگی در رادیو را نیز به صورت جدی دنبال می‌کرد و در همین دوران بود که نخستین فرصت برای نگارش فیلمنامه را به دست آورد. اما نخستین موفقیت فلینی در زمینه سینما به نوشتن فیلمنامه «رم شهر بی‌دفاع» بازمی‌گردد که وی را در سال 1947 و در کنار «سرجیو آمیدی»، نامزد جایزه اسکار بهترین فیلمنامه کرد. این اتفاق 3 سال بعد نیز برای فلینی روی داد و او برای فیلم «پایسا» نامزد جایزه اسکار شد. البته نویسندگی تنها جایگاه تقدیر از هنر فلینی نبود چرا که او با کارگردانی فیلم‌هایی چون «I Vitelloni» و «La Strada» موفق شد جایزه شیر نقره‌ای جشنواره فیلم ونیز را به ترتیب در سال‌های 1953 و 1954 از آن خود کند. اما سال 1960 بی‌تردید سال درخشش فلینی بود چرا که او یکی از به یادماندنی‌ترین آثار خود با نام «زندگی شیرین» (La Dolce Vita) را خلق کرد. فلینی در این فیلم علاوه بر کارگردانی، کار نگارش را نیز برعهده داشت. «زندگی شیرین» نه تنها فلینی را نامزد 2 جایزه اسکار (بهترین کارگردان و بهترین فیلمنامه) کرد بلکه جایزه نخل طلای جشنواره فیلم کن را نیز در سال 1960 برایش به ارمغان آورد. از نکات جالب این فیلم کاراکتری به نام «پاپاراتزو» است. این شخصیت یک خبرنگار است که از چهره‌های معروف عکس تهیه می‌کند. اهمیت این شخصیت در این است که او باعث خلق واژه «پاپاراتزی» شد. در واقع پاپاراتزی‌ها خبرنگارهایی هستند که با تهیه عکس، در پی تهیه گزارش از زندگی شخصیت‌های معروف هستند و از کوچک‌ترین حرکت‌های آنها هم عکس و فیلم می‌گیرند. فلینی در طول فعالیت هنری خود موفق شد 12 بار نامزد جایزه اسکار شود و جوایز دیگری چون «بفتا» را نیز از آن خود کند. 4 فیلم «جاده» (1954)، «شب‌های کابیریا» (1957)، «هشت و نیم» (1963) و «آمارکورد» (1973) نیز توانستند جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی را از آن خود کنند. این 4 فیلم در کنار 3 فیلم دیگر فلینی یعنی «زندگی شیرین»، «جولیتای ارواح» (1965) و «ساتیریکون فلینی» (1969) در فهرست فیلم‌هایی جای دارند که هرکس باید تا پیش از مرگ آنها را ببیند. همچنین در سال 1993 جایزه افتخاری اسکار برای قدردانی از موفقیت‌های سینمایی که مخاطبان را در سراسر دنیا تحت تاثیر خود قرار داد به وی اهدا شد. دید فلینی نسبت به فیلم و فیلمسازی نیز جالب توجه بود. او و رنوار نظری تقریبا مشابه درباره ساخت فیلم ارائه می‌دهند چراکه به اعتقاد رنوار«یک کارگردان در تمام زندگی خود تنها یک فیلم می‌سازد، بعد آن را خرد می‌کند و دوباره آن را از نو می‌سازد.» از سوی دیگر فلینی می‌گوید: «من همیشه یک فیلم (فیلمی یکسان) را کارگردانی کرده‌ام. نمی‌توانم یکی را از دیگری جدا کنم». وی ساختن فیلم با بداهه‌پردازی را کاملا غیرممکن می‌دانست و فیلمسازی را به یک عملیات ریاضی و فرستادن موشک به ماه تشبیه می‌کرد که با بداهه امکانپذیر نیست. وی بداهه را تنها داشتن چشم و گوش برای چیزهایی می‌دانست که گاه به گاه در هنگام ساختن یک فیلم روی می‌دهند. برای فلینی رویاها اهمیت زیادی داشتند. او رویاها را زندگی واقعی قلمداد می‌کرد و رویاها و وسواس‌های خود را نه تنها واقعیت خویش می‌دانست بلکه از آنها به عنوان مواد تشکیل دهنده فیلم‌هایش یاد می‌کرد؛ فیلم‌هایی که هرکدام به صورت مجزا باعث الهام کارگردان‌هایی چون فرانسوا تروفو و جورج لوکاس بودند. اما کارگردان‌های بسیاری نیز احترام فلینی را بر می‌انگیختند که از آن جمله می‌توان به آکی‌را کوروساوا، کن راسل، استنلی کوبریک، اینگمار برگمان و سرگئی پاراژانف اشاره کرد. فدریکو فلینی سرانجام در روز 31 اکتبر 1993 در رم بر اثر سکته قلبی درگذشت. وی در آن زمان 73 ساله بود. در مراسم ترحیم وی حدود 70 هزار نفر شرکت داشتند. همچنین فرودگاه بین‌المللی منطقه ریمینی نیز به احترام این کارگردان بزرگ به اسم او نامگذاری شد. فلینی می‌گفت: «هیچ پایانی وجود ندارد، هیچ آغازی نیست، تنها شور بی‌انتهای زندگی جاری است». به بهانه شانزدهمین سالروز درگذشت
فدریکو فلینی در جریان شور بی‌انتهای زندگی
حمید شریفیان: تاثیرگذاری «فدریکو فلینی» بر سینما برای دوستداران آن پوشیده نیست. حتی بسیاری از کارگردانان بزرگ مانند «مارتین اسکورسیزی»، «وودی آلن»، «پدرو آلمودوار»، «تیم برتون» و «دیوید لینچ» نیز وی را منبع الهامی برای خود توصیف کرده‌اند. فلینی یکی از مهم‌ترین کارگردان‌های تاریخ به شمار می‌رود و حتی از سوی نشریه «اینترتینمنت ویکلی» عنوان دهمین کارگردان برتر تاریخ را به خود اختصاص داده است. وی تنها کارگردانی است که موفق شده 4 بار برنده جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی شود. فدریکو فلینی در بیستم ژانویه 1920 و در منطقه «ریمینی» ایتالیا متولد شد. او از همان کودکی به طراحی، نمایش‌های عروسکی و مطالعه علاقه نشان می‌داد به گونه‌ای که این فعالیت‌ها بخش وسیعی از تفریحات وی را شامل می‌شدند. اما لحظه تعیین‌کننده در زندگی فلینی به دوران جوانی او، نویسندگی و کار در مجلات بازمی‌گردد چراکه به‌دنبال همین موفقیت‌ها بود که زمینه آشنایی او با نویسندگان و فیلمنامه‌نویسان فراهم شد تا وی با عالم حرفه‌ای سینما آشنا شود. فلینی هنوز 20 ساله نشده بود که نویسندگی در رادیو را نیز به صورت جدی دنبال می‌کرد و در همین دوران بود که نخستین فرصت برای نگارش فیلمنامه را به دست آورد. اما نخستین موفقیت فلینی در زمینه سینما به نوشتن فیلمنامه «رم شهر بی‌دفاع» بازمی‌گردد که وی را در سال 1947 و در کنار «سرجیو آمیدی»، نامزد جایزه اسکار بهترین فیلمنامه کرد. این اتفاق 3 سال بعد نیز برای فلینی روی داد و او برای فیلم «پایسا» نامزد جایزه اسکار شد. البته نویسندگی تنها جایگاه تقدیر از هنر فلینی نبود چرا که او با کارگردانی فیلم‌هایی چون «I Vitelloni» و «La Strada» موفق شد جایزه شیر نقره‌ای جشنواره فیلم ونیز را به ترتیب در سال‌های 1953 و 1954 از آن خود کند. اما سال 1960 بی‌تردید سال درخشش فلینی بود چرا که او یکی از به یادماندنی‌ترین آثار خود با نام «زندگی شیرین» (La Dolce Vita) را خلق کرد. فلینی در این فیلم علاوه بر کارگردانی، کار نگارش را نیز برعهده داشت. «زندگی شیرین» نه تنها فلینی را نامزد 2 جایزه اسکار (بهترین کارگردان و بهترین فیلمنامه) کرد بلکه جایزه نخل طلای جشنواره فیلم کن را نیز در سال 1960 برایش به ارمغان آورد. از نکات جالب این فیلم کاراکتری به نام «پاپاراتزو» است. این شخصیت یک خبرنگار است که از چهره‌های معروف عکس تهیه می‌کند. اهمیت این شخصیت در این است که او باعث خلق واژه «پاپاراتزی» شد. در واقع پاپاراتزی‌ها خبرنگارهایی هستند که با تهیه عکس، در پی تهیه گزارش از زندگی شخصیت‌های معروف هستند و از کوچک‌ترین حرکت‌های آنها هم عکس و فیلم می‌گیرند. فلینی در طول فعالیت هنری خود موفق شد 12 بار نامزد جایزه اسکار شود و جوایز دیگری چون «بفتا» را نیز از آن خود کند. 4 فیلم «جاده» (1954)، «شب‌های کابیریا» (1957)، «هشت و نیم» (1963) و «آمارکورد» (1973) نیز توانستند جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی را از آن خود کنند. این 4 فیلم در کنار 3 فیلم دیگر فلینی یعنی «زندگی شیرین»، «جولیتای ارواح» (1965) و «ساتیریکون فلینی» (1969) در فهرست فیلم‌هایی جای دارند که هرکس باید تا پیش از مرگ آنها را ببیند. همچنین در سال 1993 جایزه افتخاری اسکار برای قدردانی از موفقیت‌های سینمایی که مخاطبان را در سراسر دنیا تحت تاثیر خود قرار داد به وی اهدا شد. دید فلینی نسبت به فیلم و فیلمسازی نیز جالب توجه بود. او و رنوار نظری تقریبا مشابه درباره ساخت فیلم ارائه می‌دهند چراکه به اعتقاد رنوار«یک کارگردان در تمام زندگی خود تنها یک فیلم می‌سازد، بعد آن را خرد می‌کند و دوباره آن را از نو می‌سازد.» از سوی دیگر فلینی می‌گوید: «من همیشه یک فیلم (فیلمی یکسان) را کارگردانی کرده‌ام. نمی‌توانم یکی را از دیگری جدا کنم». وی ساختن فیلم با بداهه‌پردازی را کاملا غیرممکن می‌دانست و فیلمسازی را به یک عملیات ریاضی و فرستادن موشک به ماه تشبیه می‌کرد که با بداهه امکانپذیر نیست. وی بداهه را تنها داشتن چشم و گوش برای چیزهایی می‌دانست که گاه به گاه در هنگام ساختن یک فیلم روی می‌دهند. برای فلینی رویاها اهمیت زیادی داشتند. او رویاها را زندگی واقعی قلمداد می‌کرد و رویاها و وسواس‌های خود را نه تنها واقعیت خویش می‌دانست بلکه از آنها به عنوان مواد تشکیل دهنده فیلم‌هایش یاد می‌کرد؛ فیلم‌هایی که هرکدام به صورت مجزا باعث الهام کارگردان‌هایی چون فرانسوا تروفو و جورج لوکاس بودند. اما کارگردان‌های بسیاری نیز احترام فلینی را بر می‌انگیختند که از آن جمله می‌توان به آکی‌را کوروساوا، کن راسل، استنلی کوبریک، اینگمار برگمان و سرگئی پاراژانف اشاره کرد. فدریکو فلینی سرانجام در روز 31 اکتبر 1993 در رم بر اثر سکته قلبی درگذشت. وی در آن زمان 73 ساله بود. در مراسم ترحیم وی حدود 70 هزار نفر شرکت داشتند. همچنین فرودگاه بین‌المللی منطقه ریمینی نیز به احترام این کارگردان بزرگ به اسم او نامگذاری شد. فلینی می‌گفت: «هیچ پایانی وجود ندارد، هیچ آغازی نیست، تنها شور بی‌انتهای زندگی جاری است». ارسال نظر
پربیننده