خانواده‌های ایرانی 260هزارکیلو طلا ذخيره دارند

دانش‌ پورشفيعي: قدیمی‌ها می‌گویند، اما امروزی‌ها به آن عمل می‌کنند که طلا هم زینت است و هم سرمایه؛ آقایان هم با تیزهوشی بر این سیاق عمل می‌کنند و سعی می‌کنند چنانچه اندوخته‌ای دارند در مناسبت‌های مختلف و به بهانه‌هایی زیبا برای همسران فداکار خود طلاجات خریداری کنند. این سیر تاریخی در سرزمین پارسیان از گذشته موجب شده تا هم‌اکنون هر خانوار ایرانی به‌طور میانگین از ذخیره 15 گرمی طلا در خانه خود برخوردار باشد. بنابر آمارهای مرکز آمار ایران درحال حاضر بیش از 17 میلیون خانوار معمولی در ایران ساکن هستند که به طور متوسط در هر خانواده نزدیک به 5 نفر زندگی می‌کنند پس با یک حساب سرانگشتی می‌توان به این رقم دست یافت که میزان کل طلای ذخیره شده در خانوارهای ایرانی به 260 هزار تن بالغ می‌شود. از سوی دیگر هر زن ایرانی بالای 18 سال به صورت میانگین 93‌گرم طلا با خود حمل می‌کند. رئیس اتحادیه کشوری طلا و جواهر که اتحادیه تحت مدیریت او از 6 ماه پیش کار خود را به عنوان یک مرجع قانونگذار و ناظر آغاز کرده است در گفت‌وگو با «وطن‌امروز» با تایید میزان ذخایر طلای خانوار‌های ایرانی، گریزی هم به میزان معاملات طلا در کشور می‌زند و میزان آن را در سال، 300 تن عنوان می‌کند چرا که به اظهار محمد کشتی آرای در حال حاضر 65 هزار واحد صنفی تولیدی و توزیعی طلا در سطح کشور فعال هستند.کشتی آرای در پاسخ به این پرسش که معامله این میزان طلا در کشور به نسبت جمعیت را چطور بر آورد می‌کنید، می‌گوید: «چنانچه این آمار را با حجم معاملات طلای عربستان به نسبت جمعیت مقایسه کنیم، رقم بالایی نیست چون کشور عربستان با توجه به جمعیت کم آن، سالانه 520 تن معامله طلا دارد». او اعتقاد دارد در ایران اما بازار طلای کشور از یک جریان فصلی تبعیت می‌کند چراکه در فصل بهار، از جمله در ماه فروردین بازار فلز زرد به کما می‌رود. به عبارت دیگر، اواخر بهار و تابستان که فصل تعطیلی مدارس است، اشتهای خرید طلا در کشور افزایش چشمگیری یافته و احتمال افزایش بهای این فلز جادویی کاملا بدیهی است. او تعداد واحد صنفی طلا و جواهر در کشور را نیز مناسب ارزیابی می‌کند و تعداد آن را در شهرستان‌ها بیش از تهران می‌داند تا آنجا که در تهران 6 هزار واحد صنفی و در مشهد 2 هزار و 800 واحد صنفی به فعالیت مشغول هستند. رئیس اتحادیه کشوری طلا و جواهر در عین حال اصفهان را قطب تولید طلا اعلام می‌کند که به دنبال آن شهرهای تهران، تبریز و یزد قرار دارند. او به اقدامات در حال انجام اتحادیه کشوری طلا اشاره می‌کند، به طوری که موضوع استانداردسازی عیار طلا و یکسان‌سازی قوانین طلا و جواهر در حال پیگیری است و تا پایان آبان ماه نتایج آن اعلام خواهد شد.کشتی آرای در جواب به این سوال که چرا خانوارهای ایرانی سرمایه‌های خرد خود را از خرید طلا به سوی دیگر گزینه‌های سرمایه‌گذاری سوق نمی‌دهند به عدم آگاهی شهروندان اشاره می‌کند تا آنجا که با راه اندازی تالار سکه در بورس کالا این امکان فراهم شده تا خانواده‌های ایرانی در این بازار به رقابت بپردازند اما خیلی‌ها از این فرصت بهره نمی‌برند. سکه در تالار بورس براساس آخرین گزارش دریافتی از شرکت بورس کالای ایران در هفته منتهی به 22 مهرماه 88، تعداد 467 قرارداد معاملات آتی سکه طلا طرح امام (ره) به ارزش 11 میلیارد و 667 میلیون و 260 هزار ریال برای تحویل در آبان ماه امسال معامله شد. معاملات قراردادهای آتی سکه طلا طرح امام‌(ره) که از دی ماه سال گذشته آغاز شد در این مدت به 16 هزار و 643 قرارداد به ارزش 366 میلیارد و 931 میلیون ریال رسیده است. براساس این گزارش، ارزش معاملات قراردادهای آتی 3 محصول اونس طلا، مفتول مس 8 میلیمتری و سکه طلا طرح امام از ابتدا تا 22 مهرماه جاری به 375 میلیارد و 667 میلیون و 398 هزار ریال رسید که سکه طلا 98 درصد ارزش این معاملات را به خود اختصاص داده است. در همین رابطه احمد رضایی، مدیر اجرایی معاملات آتی بورس کالا ضمن اشاره به این مطلب که طلا نیز همچون نفت یک کالای استراتژیک است و افزایش و کاهش ارزش دلار تاثیر بسزایی بر نرخ آن دارد، می‌گوید: « بورس ايران نیز به دلیل تبعیت از بازارهای جهانی و ساختار وابسته اقتصادی به 2 کالای نفت و طلا بشدت تحت تاثیر قیمت‌های بازارهای خارجی است». رضایی معتقد است متقاضیان سکه و شمش به صورت آتی و نقدی در بورس کالا بشدت تابع قیمت‌های جهانی هستند و بورس کالا به دلیل ریسک بالای این معاملات در این زمینه هیچ‌گونه تنبیه یا تشویقی را برای انجام معامله ندارد. در حال حاضر و با توجه به پیش‌بینی تحلیلگران برای سال 2010 قیمت هر اونس طلا تا یکهزار و 600 دلار افزایش خواهد یافت که البته این تحلیل براساس وضعیت فعلی ارزش دلار مطرح شده و ممکن است با تغییر آن پیش‌بینی سال 2010 نیز متفاوت باشد. مدیر اجرایی معاملات آتی بورس کالا در ادامه یادآور می‌شود: اعلام آمار و ارقام کشورها برای موجودی طلا شفاف نیست و همچنین نهادی هم که میزان ذخایر طلای کشورها را مورد بررسی قرار دهد، وجود ندارد. ذخایر طلای ایران بهروز برنا، مدیر اکتشاف سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدن کشور درباره ذخایر قطعی طلای کشور اذعان می‌دارد که در حال حاضر ذخیره 300 تن طلا اکتشاف شده است که از این میزان 195 تن آن ذخایر قطعی و مابقی ذخیره احتمالی است. علاوه بر این سالانه چیزی حدود 200 تن شمش طلا در کشور تولید می‌شود که این میزان تولید ایران را در رتبه 57 کشورهای تولیدکننده طلا در دنیا قرار داده است. برنا با بیان اینکه اخیراً 80 کانی طلا را در 13 استان کشور بررسی کرده‌ایم از کشف 34 تن طلا خبر می‌دهد که 34 تن به ذخایر قطعی طلای کشور افزوده است. او با طرح این نکته که بررسی‌های علمی نشان می‌دهد ایران استعداد کشف یکهزار تن طلا را دارد خاطر نشان می‌کند: خاصیت زمین‌شناسی و کانی‌زایی ایران مشخص می‌کند در کشور می‌توان یکهزار تن طلا کشف کرد چون پراکندگی ذخایر طلا هم به نوعی است که می‌توان گفت بیشتر استان‌های کشور ذخیره طلا در خود دارند. برنا ادامه می‌دهد: غرب، شمال غرب، شرق و مناطقی از ایران مرکزی ذخایر قابل توجهی از طلا را در دل خود جای داده‌اند که حتی شرکت‌های خارجی و بخش خصوصی هم برای سرمایه‌گذاری وارد شده‌اند. در استان خراسان رضوی (منطقه کوه زر) اکنون بخش خصوصی مشغول اکتشاف، استخراج و تولید شمش طلاست. شرکت‌های خارجی پرشین گلد و ریوتنیتو هم در این کار فعال شده‌اند. آنچه از آمارهای رسمی دریافتی از بانک مرکزی حاصل می‌شود اینکه میزان کل ذخایر طلای کشور از 8/140 تن در سال 85 به 7/106 تن در پایان سال 86 رسیده و بیانگر فروش 24 درصد آن در سال 86 است. براساس آمار بانک مرکزی، ارزش ذخایر طلای بانک مرکزی در 2 سال متوالی کاهش نشان داده زیرا ارزش آن در سال 1386 درمقایسه با ‌سال قبل 26 درصد کاهش یافته است. میزان ذخایر طلای خارج از کشور هم در پایان سال 86، 9/12 تن گزارش شده که ارزش تقریبی آن برابر با 4/1 هزار میلیارد ریال ارزیابی شده است.در حال حاضر مقام نخست دارندگان ذخایر طلای جهان از آن آمریکاست. پس از آن آلمان در رتبه دوم جهان ایستاده است. صندوق بین‌المللی پول از نظر حجم ذخایر طلا رتبه سوم را در اختیار دارد. رتبه‌های بعدی به ترتیب به کشورهای فرانسه، ایتالیا، چین، سوییس، ژاپن، هلند، بانک مرکزی اروپا و روسیه تعلق دارد. پایانی برای یک آغاز نخستین باری که طلا به‌عنوان یک کالای با ارزش و سرمایه‌ای دارای حاشیه امن، خود را به مقابل دیدگان تاجران بین‌المللی کشاند، سال 1929 میلادی بود؛ در این سال بود که بحرانی جدی اقتصاد بین‌الملل را به چالش کشید و بسیاری از ثروتمندان آن زمان را واداشت تا برای جبران خسارات ناشی از بحران و ترس از دست‌دادن ثروت خویش، راه نجاتی را بیابند تا نه‌تنها دارایی آنها دستخوش نابودی نشود بلکه در آینده نیز برای آنها سودآور باشد. از آن سال تا به امروز همواره تقاضا برای خرید و فروش فلز زرد در جهان گسترش یافته به طوری که این افزایش تقاضا برای خرید، سبب رشد سالانه تولید 45 درصدی آن در جهان شده است. در حال حاضر تقاضا برای خرید طلا در جهان بیشتر در 3 محور خلاصه می‌شود؛ ساخت جواهرات، سرمایه‌گذاری و مصارف صنعتی. البته بیشترین تقاضا برای خرید با رقمی حدود 70 درصد مربوط به ساخت جواهرات، 20 درصد دیگر تقاضا مربوط به بخش سرمایه‌گذاری و 10 درصد نیز مربوط به مصارف صنعتی بوده است. هم‌اکنون سالانه 4 هزار تن طلا به ارزش 25 میلیارد دلار در جهان مبادله می‌شود که 53 درصد از کل تجارت این کالا مربوط به قاره آسیا بوده و در این قاره نیز بیشترین خریداران و مصرف‌کنندگان از کشورهای هندوستان و ایران هستند. صرفنظر از اینکه بازار پرکشش طلای ایران، گاه و بیگاه از جریانات بزرگ اقتصادی تبعیت نکرده اما بسیاری از دست‌اندرکاران بازار طلا و جواهر در داخل کشور در انتظار تاثیر بیشتر ورشکستگی شرکت‌های بزرگ بر عرصه مبادلات طلا و همچنین فرارسیدن فصل تعطیلی مدارس برای دمیدن روحی تازه به بازار فلز جادویی هستند.