سالانه 10 هزار نفر در پایتخت بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست میدهند
وسایل نقلیه موتوری
مهمترین آلودهکننده شهر تهران
به طور متوسط سالانه نزدیک به ۱۰هزار نفر بر اثر آلودگی هوا در تهران جان خود را از دست میدهند. با توجه به اوضاع 2 هفتهای اخیر پیشبینی میشود این رقم در سال جاری افزایش یابد. بحران اخیر آلودگی هوا در پایتخت بیسابقهترین بحران در 4 سال گذشته به شمار میآید. در آذرماه سال 1384 و سال گذشته نیز تهران 2 هفته بسیار بحرانی را تجربه کرده بود.
این در حالی است که هر سال در ماههای پایانی پاییز و ابتدایی زمستان آلودگی هوا در شهر تهران بشدت افزایش مییابد. این افزایش به دلیل تغییرات جوی و ایجاد پدیده وارونگی هوا به وجود میآید. طبق یک روال سنتی در همین روزها نیز سیل پیشنهادهای اداری و شخصی برای رفع معضل آلودگی هوا روانه رسانهها و جلسات کارشناسی میشود. در تازهترین اقدام نیز شهرداری تهران پیشنهاد کرده است مسؤولان دولتی با تغییر ساعات کاری به جنگ آلودگی بروند. اما بهخاطر ناهماهنگی، مسؤولان شهری هرگز در اجرای طرحهای خود با یکدیگر به تفاهم نمیرسند. این رویه به قدری پررنگ است که سال گذشته نایب رئیس شورای شهر تهران با بیان اینکه آلودگی هوا سیاسی نیست به صراحت از دخالت مسائل سیاسی در زمینه رفع آلودگی هوا خبر داده بود. آلودگی هوا در تهران اصولا یک پدیده رایج است. وسایل نقلیه موتوری مهمترین آلودهکننده شهر تهران به شمار میآیند.
نزدیک به 4 میلیون خودرو و بیشتر از 4 میلیون موتوسیکلت در تهران تردد میکنند و برخی کارشناسان میگویند خودروها و کارخانجات صنعتی حاشیه تهران عامل ۸۰ درصد آلودگی این شهر هستند. برای حل این معضل همیشگی در شهر تهران، دولت در سال 1379 تصمیم گرفت برنامهای با عنوان «برنامه جامع آلودگی هوای تهران» را به اجرا درآورد که بر اساس آن باید ظرف مدت 10 سال کیفیت هوای پایتخت به شرایط قابل تنفس و سالم میرسید. البته این برنامه هیچگاه مطابق برنامه پیش نرفت و حتی گزارشها نشان میدهد وضعیت هوای تهران در آستانه پایان یافتن این برنامه بدتر از قبل نیز شده است. همزمان گزارشهای دیگری حکایت از آن دارد که این برنامه حتی به صورت کامل نیز تدوین نشده و هنوز بندهایی از آن در انتظار تصویب دولت بسر برده یا به گفته مشاور شهردار تهران «خاک میخورد». در همین باره معاون مدیرکل دفتر بررسی آلودگی هوای سازمان حفاظت از محیط زیست میگوید: برای کاهش آلودگی، طرح جامع کاهش آلودگی هوا با 7 محور در دست بررسی است ولی این مساله زمانبر است و به سرعت مراحل اجرایی آن انجام نمیشود. مسعود زندی معتقد است: در طرح جامع آلودگی هوای تهران به دلیل قدیمی بودن مطالعات آن باید تجدیدنظر شود. طرح 8 ساله دولت برای مبارزه با آلودگی هوا در شرایطی 6 سال زمان جهت تدوین و تصویب صرف کرده است که حتی بندهای مصوب و ابلاغ شده آن نیز از سوی مسؤولان شهری بدرستی به اجرا درنیامده است.
در یکی از این بندها با توجه به اثرات زیانبار خودروهای فرسوده در هوای شهر، دولت به جمعآوری این خودروها موظف شده که البته تاکنون طبق برنامه پیش نرفته است. به اعتقاد بسیاری خروج خودروهای فرسوده کلیدیترین بخش طرح جامع کاهش آلودگی هوا بوده که در اجرا با شکست مواجه بوده است. این درحالی است که وسایل نقلیه موتوری مهمترین آلودهکننده شهر تهران به حساب میآیند. در حال حاضر بیش از 2/5 میلیون خودروی بالای 10 سال که بر اساس استانداردهای جهانی فرسوده محسوب میشوند در کشور و بیش از همه در تهران تردد میکنند و میزان بنزین مصرفی آنها (بر اساس گزارش سازمان بهینهسازی مصرف سوخت) در هر یکصد کیلومتر 17 تا 43 لیتر است. مدیر طرح جامع کاهش آلودگی هوای تهران در این باره میگوید: بر اساس تحقیقی که از سوی 3 دانشگاه انجام شده، خودروهای تولید قبل از سال 1380 فاقد استاندارد زیستمحیطی هستند و 20 برابر خودروهای استاندارد، منوکسید کربن تولید میکنند. به گفته فتح الله امی، تنها یکمیلیون و 800 هزار خودرو استاندارد و بقیه فاقد استاندارد هستند و به اندازه 41 میلیون خودرو آلودگی ایجاد میکنند. او نیز معتقد است به دلایلی برنامههای دولت برای جمعآوری خودروهای فرسوده طبق برنامه پیش نرفته و طرح گازسوز کردن خودروها نیز که با هدف کاهش مصرف بنزین و جلوگیری از آلودگی هوا از چند سال پیش پیگیری میشود به کندی پیش میرود. در این شرایط سرنوشت بخشهای دیگر این طرح همچون مدیریت ترافیک و توسعه ناوگان حمل و نقل عمومی متناسب با نیازهای روز پرمناقشه و به صورت کامل در پردهای از ابهام است.برخی از کارشناسان با اعلام اینکه باید با عبور از طرح مساله و مشکل به مرحله ارائه راهکار و رفع موانع پا بگذاریم از طرح جامع ترافیک تهران یاد میکنند. به اعتقاد افراد نزدیک به شهرداری تهران طرح جامع حمل و نقل و ترافیک در واقع تلاشی به منظور مدیریت ترافیک در این کلانشهر بوده که محصول کار کارشناسی بسیار و زمان طولانی است.
افقهایی که در این طرح دیده شده کاملا با مسائل کاهش آلودگی هوا منطبق بوده و بحث حمل و نقل عمومی به صورت بسیار قوی و مناسب در این طرح دیده شده است. توجه به مدیریت عرضه و تقاضا یکی از ویژگیهای این طرح به شمار میآید. دریچه
سالانه 10 هزار نفر در پایتخت بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست میدهند
وسایل نقلیه موتوری
مهمترین آلودهکننده شهر تهران
به طور متوسط سالانه نزدیک به ۱۰هزار نفر بر اثر آلودگی هوا در تهران جان خود را از دست میدهند. با توجه به اوضاع 2 هفتهای اخیر پیشبینی میشود این رقم در سال جاری افزایش یابد. بحران اخیر آلودگی هوا در پایتخت بیسابقهترین بحران در 4 سال گذشته به شمار میآید. در آذرماه سال 1384 و سال گذشته نیز تهران 2 هفته بسیار بحرانی را تجربه کرده بود.
این در حالی است که هر سال در ماههای پایانی پاییز و ابتدایی زمستان آلودگی هوا در شهر تهران بشدت افزایش مییابد. این افزایش به دلیل تغییرات جوی و ایجاد پدیده وارونگی هوا به وجود میآید. طبق یک روال سنتی در همین روزها نیز سیل پیشنهادهای اداری و شخصی برای رفع معضل آلودگی هوا روانه رسانهها و جلسات کارشناسی میشود. در تازهترین اقدام نیز شهرداری تهران پیشنهاد کرده است مسؤولان دولتی با تغییر ساعات کاری به جنگ آلودگی بروند. اما بهخاطر ناهماهنگی، مسؤولان شهری هرگز در اجرای طرحهای خود با یکدیگر به تفاهم نمیرسند. این رویه به قدری پررنگ است که سال گذشته نایب رئیس شورای شهر تهران با بیان اینکه آلودگی هوا سیاسی نیست به صراحت از دخالت مسائل سیاسی در زمینه رفع آلودگی هوا خبر داده بود. آلودگی هوا در تهران اصولا یک پدیده رایج است. وسایل نقلیه موتوری مهمترین آلودهکننده شهر تهران به شمار میآیند.
نزدیک به 4 میلیون خودرو و بیشتر از 4 میلیون موتوسیکلت در تهران تردد میکنند و برخی کارشناسان میگویند خودروها و کارخانجات صنعتی حاشیه تهران عامل ۸۰ درصد آلودگی این شهر هستند. برای حل این معضل همیشگی در شهر تهران، دولت در سال 1379 تصمیم گرفت برنامهای با عنوان «برنامه جامع آلودگی هوای تهران» را به اجرا درآورد که بر اساس آن باید ظرف مدت 10 سال کیفیت هوای پایتخت به شرایط قابل تنفس و سالم میرسید. البته این برنامه هیچگاه مطابق برنامه پیش نرفت و حتی گزارشها نشان میدهد وضعیت هوای تهران در آستانه پایان یافتن این برنامه بدتر از قبل نیز شده است. همزمان گزارشهای دیگری حکایت از آن دارد که این برنامه حتی به صورت کامل نیز تدوین نشده و هنوز بندهایی از آن در انتظار تصویب دولت بسر برده یا به گفته مشاور شهردار تهران «خاک میخورد». در همین باره معاون مدیرکل دفتر بررسی آلودگی هوای سازمان حفاظت از محیط زیست میگوید: برای کاهش آلودگی، طرح جامع کاهش آلودگی هوا با 7 محور در دست بررسی است ولی این مساله زمانبر است و به سرعت مراحل اجرایی آن انجام نمیشود. مسعود زندی معتقد است: در طرح جامع آلودگی هوای تهران به دلیل قدیمی بودن مطالعات آن باید تجدیدنظر شود. طرح 8 ساله دولت برای مبارزه با آلودگی هوا در شرایطی 6 سال زمان جهت تدوین و تصویب صرف کرده است که حتی بندهای مصوب و ابلاغ شده آن نیز از سوی مسؤولان شهری بدرستی به اجرا درنیامده است.
در یکی از این بندها با توجه به اثرات زیانبار خودروهای فرسوده در هوای شهر، دولت به جمعآوری این خودروها موظف شده که البته تاکنون طبق برنامه پیش نرفته است. به اعتقاد بسیاری خروج خودروهای فرسوده کلیدیترین بخش طرح جامع کاهش آلودگی هوا بوده که در اجرا با شکست مواجه بوده است. این درحالی است که وسایل نقلیه موتوری مهمترین آلودهکننده شهر تهران به حساب میآیند. در حال حاضر بیش از 2/5 میلیون خودروی بالای 10 سال که بر اساس استانداردهای جهانی فرسوده محسوب میشوند در کشور و بیش از همه در تهران تردد میکنند و میزان بنزین مصرفی آنها (بر اساس گزارش سازمان بهینهسازی مصرف سوخت) در هر یکصد کیلومتر 17 تا 43 لیتر است. مدیر طرح جامع کاهش آلودگی هوای تهران در این باره میگوید: بر اساس تحقیقی که از سوی 3 دانشگاه انجام شده، خودروهای تولید قبل از سال 1380 فاقد استاندارد زیستمحیطی هستند و 20 برابر خودروهای استاندارد، منوکسید کربن تولید میکنند. به گفته فتح الله امی، تنها یکمیلیون و 800 هزار خودرو استاندارد و بقیه فاقد استاندارد هستند و به اندازه 41 میلیون خودرو آلودگی ایجاد میکنند. او نیز معتقد است به دلایلی برنامههای دولت برای جمعآوری خودروهای فرسوده طبق برنامه پیش نرفته و طرح گازسوز کردن خودروها نیز که با هدف کاهش مصرف بنزین و جلوگیری از آلودگی هوا از چند سال پیش پیگیری میشود به کندی پیش میرود. در این شرایط سرنوشت بخشهای دیگر این طرح همچون مدیریت ترافیک و توسعه ناوگان حمل و نقل عمومی متناسب با نیازهای روز پرمناقشه و به صورت کامل در پردهای از ابهام است.برخی از کارشناسان با اعلام اینکه باید با عبور از طرح مساله و مشکل به مرحله ارائه راهکار و رفع موانع پا بگذاریم از طرح جامع ترافیک تهران یاد میکنند. به اعتقاد افراد نزدیک به شهرداری تهران طرح جامع حمل و نقل و ترافیک در واقع تلاشی به منظور مدیریت ترافیک در این کلانشهر بوده که محصول کار کارشناسی بسیار و زمان طولانی است.
افقهایی که در این طرح دیده شده کاملا با مسائل کاهش آلودگی هوا منطبق بوده و بحث حمل و نقل عمومی به صورت بسیار قوی و مناسب در این طرح دیده شده است. توجه به مدیریت عرضه و تقاضا یکی از ویژگیهای این طرح به شمار میآید. ارسال نظر
پربیننده