انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان را باید آزمونی سخت برای این کشور دانست؛ انتخاباتی که به عنوان نخستین تجربه‌های دموکراتیک این کشور محسوب می‌شود تا به کمک آن بتوان یک دموکراسی نیم‌بند و به معنی دقیق‌تر حداقل یک شبه‌دموکراسی را در این کشور بحران‌خیز ایجاد کند، اما ایجاد حداقل‌ها نیز در این کشور با مخاطرات بسیاری مواجه است. کشوری که طالبان نزدیک به 70 درصد آن را در اختیار دارد و حدود دوسوم آن از تسلط دولت مرکزی خارج است، با مشکلات بسیاری در فرآیند برگزاری انتخابات مواجه می‌شود بویژه که تجربه یک ناکامی بزرگ را نیز در کارنامه خود داشته باشد. بروز تقلب گسترده و سازماندهی شده در جریان دور اول انتخابات ناکامی بزرگی برای حامد کرزای و دولت متبوعش محسوب می‌شود. میزان تقلب در انتخابات به حدی بود که حتی غرب هم نتوانست با دیده اغماض از کنار آن رد شود و با وجود میل باطنی‌اش پذیرفت کرزای با عبدالله عبدالله به رقابت بپردازد. کرزای در مقطع زمانی پس از اشغال افغانستان با همکاری زلمای‌خلیل‌زاد، دوست و شریک تجاری‌اش در شرکت نفتی «یونیکال» توانست سمت ریاست‌جمهوری افغانستان را به خود اختصاص دهد و در تمام این مدت از حمایت همه‌جانبه غرب بهره می‌برد. انتخابات افغانستان زمانی به دور دوم کشیده شد که ناظران سازمان ملل آرای 210 حوزه انتخاباتی را باطل کردند و به دنبال آن آرای کرزای به زیر 50 درصد سقوط کرد. با این حال برگزاری دور دوم انتخابات در کشوری نظیر افغانستان بسیار دشوار است. هزینه‌های برگزاری دور دوم انتخابات بی‌تردید بسیار بالا خواهد بود؛ هزینه‌هایی که هم جنبه مالی و هم جانی خواهند داشت. در حال حاضر شرایط امنیتی افغانستان متزلزل‌تر از زمان برگزاری مرحله اول انتخابات ریاست‌جمهوری است و وقوع تخلفات انتخاباتی به خاطر حضور کمرنگ‌تر ناظران، بسیار گسترده‌تر خواهد بود. فرارسیدن فصل سرما هم شرایط را بدتر می‌کند. اکنون طالبان مانند دور اول انتخابات دور دوم را هم تحریم کرده و از مردم افغانستان درخواست کرده است در انتخابات شرکت نکنند؛ اقدامی که می‌تواند به ضرر حامد کرزای، رئیس‌جمهور مستقر این کشور تمام شود. حامد کرزای که خود یک پشتون است به حمایت پشتون‌ها در دور دوم دلخوش کرده است. اساسا در ساختار موزائیکی و قومیتی افغانستان حمایت‌های قومی از اهمیت بالایی برخوردار است چنانکه دکتر عبدالله عبدالله نیز به حمایت تاجیک‌ها دلخوش بود. با این حال با توجه به اینکه پشتون‌ها قومی به مراتب بزرگ‌تر از تاجیک‌ها هستند، حامد کرزای در شرایط عادی از شانس بیشتری برای پیروزی در انتخابات برخوردار است، اما تحریم انتخابات از جانب طالبان کار کرزای را بسیار دشوار می‌کند چرا که بدنه طالبان نیز از قوم پشتون تشکیل شده و حتی بیشتر سران طالبان نیز پشتون هستند. از این رو تحریم انتخابات از جانب طالبان بیش از هر کس دیگری پشتون‌ها را برای مشارکت در انتخابات مردد می‌کند؛ تردیدی که میزان مشارکت قوم پشتون را پایین آورده و به ضرر حامد کرزای تمام خواهد شد در حالی که اکنون کرزای با خود مبارزه می‌کند.
هرچند در دور اول انتخابات نیز میزان مشارکت بشدت پایین بود، اما به نظر می‌رسد در دور دوم اوضاع به مراتب بدتر نیز باشد چرا که طالبان در دور اول تهدیدات خود را عملی کرد و علاوه بر انجام چند حمله تروریستی به برخی از شرکت‌کنندگان در انتخابات آسیب‌های جدی وارد کرد که همین می‌تواند میزان مشارکت را نسبت به مرحله اول نیز کاهش دهد. افزون بر این به واسطه تقلبات گسترده در دور اول انتخابات توسط دولت حامد کرزای، بسیاری از مردم این کشور سرخورده شده‌اند و مشارکت در انتخاباتی که توسط دولت کرزای برگزار می‌شود را وقت تلف کردن و بی‌فایده می‌دانند.
البته در آستانه برگزاری دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان، به گفته سازمان ملل متحد مسؤولان انتخاباتی در این کشور که در تقلب انتخابات ماه آگوست دخیل بودند از وظایف‌شان برکنار شده‌اند. پیش‌تر دبیرکل سازمان ملل متحد خواستار برکناری بیش از نیمی از کارمندان ارشد انتخاباتی افغانستان شده بود که به موجب این درخواست باید 200 کارمند از سمت خود برکنار شوند. هرچند به نظر نمی‌رسد با برکناری این 200کارمند نیز مقدمات برگزاری انتخابات 7 نوامبر (16 آبان) آن‌طور که باید و شاید فراهم شود. با این حال و در شرایطی که نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان ستادهای تبلیغاتی خود را برای دور دوم انتخابات این کشور آماده می‌کنند ولی تحلیلگران با استناد به تداوم درخواست‌ها درباره تشکیل دولت وحدت ملی، اعتبار انتخابات جدید را زیر سوال برده‌اند. بسیاری از ناظران بیم آن دارند دور دوم انتخابات افغانستان با مشکلات مشابه همچون تقلب، آمار پایین شرکت‌کنندگان در انتخابات و خشونت‌های طالبان همانند دور نخست روبه‌رو باشد. به واقع نگاهی به آمار پایین شرکت‌کنندگان در دور نخست انتخابات تا زیر 40درصد، به علت ارعاب و ترس ناشی از تهدیدات طالبان بدرستی نشان می‌دهد آمار شرکت‌کنندگان در دور دوم انتخابات حتی از این هم پایین‌تر باشد. بارش برف نیز از هم‌اکنون دسترسی به برخی نقاط دورافتاده را غیرممکن ساخته و احتمال نمی‌رود ساکنان این نواحی در انتخابات شرکت کنند. در برخی نواحی شدت بارش برف به حدی است که شاید حتی کمیسیون انتخاباتی نتواند به آنجا دسترسی یابد و اوراق رای‌گیری را به این مناطق منتقل کند. با این وصف کمتر تحلیلگری می‌تواند به برگزاری انتخابات دور دوم ریاست‌جمهوری در افغانستان خوشبین باشد. انتخاباتی که در آن عبدالله عبدالله انصراف داده و کرزای تنها کاندیداي شرکت در این انتخابات است. مخاطرات شبه‌دموکراسی در افغانستان
انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان را باید آزمونی سخت برای این کشور دانست؛ انتخاباتی که به عنوان نخستین تجربه‌های دموکراتیک این کشور محسوب می‌شود تا به کمک آن بتوان یک دموکراسی نیم‌بند و به معنی دقیق‌تر حداقل یک شبه‌دموکراسی را در این کشور بحران‌خیز ایجاد کند، اما ایجاد حداقل‌ها نیز در این کشور با مخاطرات بسیاری مواجه است. کشوری که طالبان نزدیک به 70 درصد آن را در اختیار دارد و حدود دوسوم آن از تسلط دولت مرکزی خارج است، با مشکلات بسیاری در فرآیند برگزاری انتخابات مواجه می‌شود بویژه که تجربه یک ناکامی بزرگ را نیز در کارنامه خود داشته باشد. بروز تقلب گسترده و سازماندهی شده در جریان دور اول انتخابات ناکامی بزرگی برای حامد کرزای و دولت متبوعش محسوب می‌شود. میزان تقلب در انتخابات به حدی بود که حتی غرب هم نتوانست با دیده اغماض از کنار آن رد شود و با وجود میل باطنی‌اش پذیرفت کرزای با عبدالله عبدالله به رقابت بپردازد. کرزای در مقطع زمانی پس از اشغال افغانستان با همکاری زلمای‌خلیل‌زاد، دوست و شریک تجاری‌اش در شرکت نفتی «یونیکال» توانست سمت ریاست‌جمهوری افغانستان را به خود اختصاص دهد و در تمام این مدت از حمایت همه‌جانبه غرب بهره می‌برد. انتخابات افغانستان زمانی به دور دوم کشیده شد که ناظران سازمان ملل آرای 210 حوزه انتخاباتی را باطل کردند و به دنبال آن آرای کرزای به زیر 50 درصد سقوط کرد. با این حال برگزاری دور دوم انتخابات در کشوری نظیر افغانستان بسیار دشوار است. هزینه‌های برگزاری دور دوم انتخابات بی‌تردید بسیار بالا خواهد بود؛ هزینه‌هایی که هم جنبه مالی و هم جانی خواهند داشت. در حال حاضر شرایط امنیتی افغانستان متزلزل‌تر از زمان برگزاری مرحله اول انتخابات ریاست‌جمهوری است و وقوع تخلفات انتخاباتی به خاطر حضور کمرنگ‌تر ناظران، بسیار گسترده‌تر خواهد بود. فرارسیدن فصل سرما هم شرایط را بدتر می‌کند. اکنون طالبان مانند دور اول انتخابات دور دوم را هم تحریم کرده و از مردم افغانستان درخواست کرده است در انتخابات شرکت نکنند؛ اقدامی که می‌تواند به ضرر حامد کرزای، رئیس‌جمهور مستقر این کشور تمام شود. حامد کرزای که خود یک پشتون است به حمایت پشتون‌ها در دور دوم دلخوش کرده است. اساسا در ساختار موزائیکی و قومیتی افغانستان حمایت‌های قومی از اهمیت بالایی برخوردار است چنانکه دکتر عبدالله عبدالله نیز به حمایت تاجیک‌ها دلخوش بود. با این حال با توجه به اینکه پشتون‌ها قومی به مراتب بزرگ‌تر از تاجیک‌ها هستند، حامد کرزای در شرایط عادی از شانس بیشتری برای پیروزی در انتخابات برخوردار است، اما تحریم انتخابات از جانب طالبان کار کرزای را بسیار دشوار می‌کند چرا که بدنه طالبان نیز از قوم پشتون تشکیل شده و حتی بیشتر سران طالبان نیز پشتون هستند. از این رو تحریم انتخابات از جانب طالبان بیش از هر کس دیگری پشتون‌ها را برای مشارکت در انتخابات مردد می‌کند؛ تردیدی که میزان مشارکت قوم پشتون را پایین آورده و به ضرر حامد کرزای تمام خواهد شد در حالی که اکنون کرزای با خود مبارزه می‌کند.
هرچند در دور اول انتخابات نیز میزان مشارکت بشدت پایین بود، اما به نظر می‌رسد در دور دوم اوضاع به مراتب بدتر نیز باشد چرا که طالبان در دور اول تهدیدات خود را عملی کرد و علاوه بر انجام چند حمله تروریستی به برخی از شرکت‌کنندگان در انتخابات آسیب‌های جدی وارد کرد که همین می‌تواند میزان مشارکت را نسبت به مرحله اول نیز کاهش دهد. افزون بر این به واسطه تقلبات گسترده در دور اول انتخابات توسط دولت حامد کرزای، بسیاری از مردم این کشور سرخورده شده‌اند و مشارکت در انتخاباتی که توسط دولت کرزای برگزار می‌شود را وقت تلف کردن و بی‌فایده می‌دانند.
البته در آستانه برگزاری دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان، به گفته سازمان ملل متحد مسؤولان انتخاباتی در این کشور که در تقلب انتخابات ماه آگوست دخیل بودند از وظایف‌شان برکنار شده‌اند. پیش‌تر دبیرکل سازمان ملل متحد خواستار برکناری بیش از نیمی از کارمندان ارشد انتخاباتی افغانستان شده بود که به موجب این درخواست باید 200 کارمند از سمت خود برکنار شوند. هرچند به نظر نمی‌رسد با برکناری این 200کارمند نیز مقدمات برگزاری انتخابات 7 نوامبر (16 آبان) آن‌طور که باید و شاید فراهم شود. با این حال و در شرایطی که نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان ستادهای تبلیغاتی خود را برای دور دوم انتخابات این کشور آماده می‌کنند ولی تحلیلگران با استناد به تداوم درخواست‌ها درباره تشکیل دولت وحدت ملی، اعتبار انتخابات جدید را زیر سوال برده‌اند. بسیاری از ناظران بیم آن دارند دور دوم انتخابات افغانستان با مشکلات مشابه همچون تقلب، آمار پایین شرکت‌کنندگان در انتخابات و خشونت‌های طالبان همانند دور نخست روبه‌رو باشد. به واقع نگاهی به آمار پایین شرکت‌کنندگان در دور نخست انتخابات تا زیر 40درصد، به علت ارعاب و ترس ناشی از تهدیدات طالبان بدرستی نشان می‌دهد آمار شرکت‌کنندگان در دور دوم انتخابات حتی از این هم پایین‌تر باشد. بارش برف نیز از هم‌اکنون دسترسی به برخی نقاط دورافتاده را غیرممکن ساخته و احتمال نمی‌رود ساکنان این نواحی در انتخابات شرکت کنند. در برخی نواحی شدت بارش برف به حدی است که شاید حتی کمیسیون انتخاباتی نتواند به آنجا دسترسی یابد و اوراق رای‌گیری را به این مناطق منتقل کند. با این وصف کمتر تحلیلگری می‌تواند به برگزاری انتخابات دور دوم ریاست‌جمهوری در افغانستان خوشبین باشد. انتخاباتی که در آن عبدالله عبدالله انصراف داده و کرزای تنها کاندیداي شرکت در این انتخابات است. ارسال نظر
پربیننده