نقض قوانینمدرسه فیلمسازی

در آغاز می‌خواستم بدانم چه چیز در این داستان که تقریبا 160 سال از عمر آن می‌گذرد وجود دارد که شما را بر آن داشت تا فیلمی از آن، با چنین سبک و سیاقی بسازید؟ چراکه تکنولوژی به کار رفته در این فیلم بسیار گران است و چرا شما فکر می‌کنید مخاطبان دنیای امروز از این داستان استقبال می‌کنند؟ من برای این سوال پاسخی را از قبل پیش‌بینی نکردم، اما همیشه دوست دارم کارهایی را انجام دهم که نسبت به آنها شور و شوق دارم. من فکر می‌کنم یکی از کارهایی که ما می‌توانیم در سینمای دیجیتال انجام دهیم این است که آثار کلاسیک را به نحوی ارائه کنیم که برای مخاطبان دنیای امروز قابلیت دسترسی بیشتری داشته باشند تا مردم بتوانند بهتر با آنها ارتباط برقرار کنند و برای آنها جذابیت بیشتری داشته باشد. در واقع من این کار را به‌عنوان یک نسخه گرافیکی از رمان کلاسیک سرود کریسمس قلمداد می‌کنم. در دوران کودکی من، کتاب‌های کلاسیک به صورت مصور وجود داشت و مثلا شما می‌توانستید احساس کنید که در حال خواندن «گوژپشت نتردام» یا «نهنگ سفید» هستید . و حتی داستان‌های دیگری مثل «مردی با نقاب آهنین» یا «سه تفنگدار»، درست است؟ بله، به نظر من سینمای دیجیتال این امکان را برای ما به وجود آورده که بتوانیم چیزهایی از این قبیل را به صورتی که دسترسی و قابلیت فهم بیشتری دارد برای مخاطبان امروزی ارائه کنیم. یعنی ساخت فیلم‌های کلاسیک در قالب دیجیتال چیزی‌ است که شما می‌خواهید آن را ادامه دهید؟ به شرطی که خود داستان این اجازه را بدهد، چراکه نسخه معمولی بعضی از فیلم‌ها بهتر از نسخه دیجیتال آنها از آب درمی‌آید. مثلا «جان لیچ» از کاریکاتوریست‌ها و تصویرپردازان مطرح قرن نوزدهم انگلستان که نخستین نسخه یکی از کاراکترهای این داستان با نام «روح کریسمس گذشته» را به تصویر کشید، برای تصویر دادن آن حتی در حد معمول هم تلاش نکرد، چون هیچ ایده‌ای درباره آن نداشت، چون این شخصیت بسیار خیالی و سوررئال بود؛ آنقدر سوررئال که او گفت: «نه، من حتی حاضر نیستم برایش تلاش کنم!» درست است؛ او تنها این شخصیت را در یک جامه بلند پنهان کرد که فقط دستش از زیر آن معلوم بود. دقیقا، او یک چنین کاری را کرد. اما الآن ما این فرصت را داریم که این کار را در قالبی کاملا سوررئال انجام دهیم، یعنی همان قالبی که دیکنز آن را نوشت و نه مثل نسخه‌های قدیمی آن، که همین کاراکتر روح کریسمس گذشته را به صورت یک زن نشان می‌دادند. آنها نمی‌دانستند که باید برای نشان دادن این شخصیت چه کار کنند، به‌خاطر همین می‌گفتند: «بسیار خب، ما این شخصیت را به صورت یک زن نشان می‌دهیم.» البته منظور این نیست که این کار اشکالی داشته، اما این آن چیزی نبود که دیکنز در کتاب خود نوشته بود. آنچه او نوشته بود، مردی عجیب و غریب را به تصویر می‌کشید. اما چیزی که درباره دیکنز بسیار شگفت‌آور است اینکه شیوه نگارش او بسیار سینمایی بوده و من از این مساله کاملا تحت تاثیر قرار گرفته‌ام. من هرگز نشنیده بودم کسی از داستان سرود کریسمس به عنوان یک داستان درباره مسافرت در زمان نام ببرد، تا اینکه این مطلب را از شما شنیدم. در واقع تا قبل از این بیشتر این رمان دیکنز را به عنوان داستانی درباره ارواح یا داستانی درباره کریسمس یاد می‌کردند. ممکن است درباره این برداشتتان هم توضیح دهید؟ بله، نکته جالب توجه دیگر درباره این داستان این است که اگر اشتباه نکنم سرود کریسمس نخستین داستانی است که به موضوع سفر در زمان پرداخته. البته داستان دیگری هم از مارک تواین با نام «یانکی کانکتیکت» هست که من نمی‌دانم قبل از داستان دیکنز نوشته شده یا بعد از آن. حتی اگر این داستان قبل از داستان دیکنز هم نوشته شده باشد، باز هم سرود کریسمس یکی از نخستین داستان‌های انگلیسی‌زبان است که به موضوع مسافرت در زمان پرداخته است. تصور شما درست است، چون سرود کریسمس در سال 1843 نوشته شده، اما یانکی کانکتیکت در سال 1889. جدای از داستان چه چیز در جیم کری وجود داشت که موجب شد اسکروج شما باشد؟ برخی بهترین نقش‌آفرینی از این شخصیت را توسط «آلاستر سیم»‌می‌دانند، هنرپیشه‌های بسیاری هم این نقش را ایفا کرده‌اند، اما درباره کری عملکرد خوبی را شاهد بودیم. من پیش از هرچیز باید بگویم که جیم هنرپیشه بزرگی است و در نوع خود یکی از بهترین بازیگرهایی است که ما تا به حال با او کار کرده‌ایم. در واقع من به صورت ذاتی می‌دانستم که او عملکردی شگفت انگیز خواهد داشت چون در فیلم‌های اولیه او دیده بودم که وقتی می‌خواهد نقشی را ایفا کند با تمام وجود برای آن مایه می‌گذارد. منظورم این است که تمام عضلات او در تمام لحظه‌های تک تک فیلم‌هایی که در آنها حضور داشته در نقش‌آفرینی او به کار گرفته می‌شوند و این امر چیزی نیست که در این نوع فیلم‌ها زیاد دیده شود، به همین خاطر اسکروج او اسکروجی متفاوت است. او فقط از صورت خود بازی نمی‌گیرد، او تنها از صدای خود بازی نمی‌گیرد، او از همه چیز بازی می‌گیرد که موجب روان شدن فیلم می‌شود. او هنگام کار کردن بسیار نکته‌بین است و با هوشیاری تمام می‌داند که دارد چه کار می‌کند. لهجه او هم کاملا بی‌نقص بود. یکی دیگر از هنرپیشه‌های فیلم شما «گری اولدمن» است. به نظر می‌رسد که بین او و کاراکترش از نظر بصری شباهت ذاتی وجود ندارد. می‌شود درباره آن هم توضیح دهید؟ اما به نظر من این شباهت وجود دارد. شاید این احساس به این خاطر به وجود آمده که گری استاد تغییر چهره و شخصیت است. شما در بیشتر اوقات واقعا نمی‌توانید تشخیص دهید که او کیست. اما باید بگویم شباهت عظیمی وجود دارد و شما وقتی که فیلم را به صورت کامل ببینید متوجه آن خواهید شد. ممکن است درباره جنبه‌های تکنیکی فیلم هم توضیح دهید؟ چون من در نسخه پیش از اکران عمومی، دیدم که در یکی از صحنه‌ها 2 کاراکتر در حال صحبت کردن با یکدیگر هستند اما احساس می‌شد چشم‌های آنها روی یکدیگر تمرکز ندارد. خب، پیش از هر چیز باید بگویم که آن صحنه‌ها، نمونه‌های ابتدایی بودند و در نسخه اصلی آنها حذف شده‌اند و البته این موارد توسط بسیاری از مخاطبان به چشم نمی‌آید و شما توجه خیلی خوبی نسبت به آن داشته‌اید! تمام آن صحنه‌ها کاملا از نو ساخته شدند و تمام آن نقص‌هایی که شما شاهد آن بودید دیگر در فیلم جایی ندارند، اما در پاسخ سوال شما باید بگویم که ما دست به یک سری نوآوری در زمینه تکنولوژی به کار رفته در ساخت این‌گونه فیلم‌ها زدیم که از آن جمله می‌توانم به استفاده از شبکیه چشم به عنوان یک نشانگر اشاره کنم. این تکنولوژی به ما این امکان را می‌دهد هرکاری را که بازیگر انجام می‌دهد، یعنی حتی کوچک‌ترین حرکات چشم او توسط 4 دوربین با وضوح بالا (HD) ضبط شود. در فیلم‌های دیگری از شما مثل «قطار سریع‌السیر قطبی» و «بیوولف» هم شما از تکنیک «پرفورمنس کپچر» استفاده کردید. تجربه‌هایی که درباره آن فیلم‌ها به‌دست آمد چه تاثیری روی این فیلم داشت؟ هنگام ساخت «قطار سریع‌السیر قطبی» (با صداپیشگی تام هنکس) ما سعی کردیم شخصیت‌ها را همانطور که کریس وان آلزبورگ (نویسنده و طراح کتاب قطار سریع‌السیر قطبی) خلق کرده بود طراحی کنیم، اما به این نتیجه رسیدیم که گاهی اوقات شخصیت‌هایی که با سبک خاصی نقاشی شده‌اند، لزوما این امکان را به شما نمی‌دهند که بتوانید آنها را با استفاده از تکنیک Motion Capture که در تولید فیلم‌های دیجیتال مورد استفاده قرار می‌گیرد تصویر کنید بنابراین باید طراحی این شخصیت‌ها را تا حدی تغییر می‌دادیم تا بتوانیم این کار را روی آنها انجام دهیم. مساله مهم بعدی نمایش نور بود. شما برای این کار یک قلم موی دیجیتالی دارید، مثل کاری که رابرانت انجام می‌داد، منتها در اینجا کامپیوتر و واقعیت مجازی آن تعیین کننده هستند، به عبارت دیگر، کامپیوتر منابع نور را تشخیص می‌دهد و مثلا معین می‌کند که الان نور از کجا و با چه زاویه‌ای به شخصیت‌ها می‌تابد. ممکن است درباره مشکلاتی که کار کردن در این قالب هنری ایجاد می‌کند هم برای ما توضیح دهید؟ بله، در واقع یکی از مشکلات این است که ما مجبوریم یک سری از قوانین را نقض کنیم. مثلا یکی از قوانینی که در مدرسه فیلمسازی به ما می‌آموختند این بود که هیچ چیزی را به هیچکس نشان نده مگر اینکه کار کاملا با آن به پایان رسیده باشد، اما این کار در دنیای امروز و به خاطر تکنیک‌های جدید بازاریابی میسر نیست. افرادی که از تاریخ انیمیشن آگاهی دارند، می‌دانند که پویانمایی هیچ مشکلی با Motion Capture ندارد. در واقع وقتی شما حرکت را به صورت دیجیتال تبدیل و آن را ضبط می‌کنید، می‌توانید در تمام جهات آن را بچرخانید؛ قابلیتی که قبلا نمونه آن را نداشتیم و این واقعا خیره‌کننده است. هدف شما از کار کردن در این قالب چیست؟ هدف من این است که از این قالب هنری برای تعریف کردن داستان‌هایی استفاده کنم که قبلا راهی برای تعریف آنها وجود نداشت. من یکی از طرفداران انیمیشن هستم و در تمام طول زندگی‌ام هم طرفدار آن بوده‌ام. درباره فیلم‌های معمولی نیز باید بگویم که ما هرگز نمی‌خواهیم چیزی را جایگزین هنرپیشه‌ها کنیم. احساس من این است که ما می‌توانیم از این هنر جدید برای نقل داستان‌هایی استفاده کنیم که نباید آنها را به صورت انیمیشن ساخت و از سوی دیگر ساخت فیلم معمولی آنها هم غیرممکن است. به نظر من داشتن آنچه من آن را سینمای مجازی می‌نامم یا به عبارت دیگر سینمای دیجیتال، یک امتیاز بزرگ است. این واقعا عالی است که دیزنی خود را وقف سینمای دیجیتال، پیکسار، 3D و کاری که من در حال انجام آن هستم کرده است. چیزی که من درباره این سینما دوست دارم، آزادی‌ای است که با خود همراه دارد، یعنی توانایی شما به‌عنوان یک فیلمساز برای خلق چیزهایی که کاملا با تخیلات شما محدود شده‌اند. در واقع هیچ محدودیت فیزیکی برای آنچه می‌خواهید انجام دهید وجود ندارد. من فکر می‌کنم اگر کوبریک یا هیچکاک هنوز زنده بودند، حتما عاشق این هنر می‌شدند. و البته اینکه افرادی مثل پیتر جکسون و استیون اسپیلبرگ به آن علاقه نشان می‌دهند هم تصادفی نیست. و اما آخرین سوال اینکه آیا علاقه‌ای دارید که به سینمای سنتی و کارگردانی فیلم‌های معمولی بازگردید؟ من واقعا برای پر و بال دادن به این سبک هنر جدید مصمم هستم، اما در عین حال به این هم علاقه دارم و هرگز نمی‌گویم هرگز! با این وجود من می‌خواهم مطمئن شوم این «هنر» به خارج راه پیدا می‌کند تا فیلمسازان جوان‌تر بتوانند از چنین ابزار نفس‌گیری که می‌تواند به آنها کمک کند، استفاده کنند. البته که می‌خواهم فیلم‌های معمولی را هم ادامه دهم، اما همه چیز به داستان خوب بستگی دارد. همیشه، همه چیز به داستان «خوب» بستگی دارد.