۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۸:۱۵
کاهش اختیارات دولت رئیس‌جمهور را به مجلس کشاند

درخواست بررسی دوباره لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها

ثمانه اکوان: ورود ناگهانی و بدون اطلاع قبلی رئیس‌جمهور به صحن علنی مجلس در هنگام بررسی آخرین مواد لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها در وهله اول به نظر می‌رسید برای تشکر از نمایندگان به دلیل واگذار کردن اختیار تعیین دهک‌های درآمدی مشمول دریافت بازپرداخت یارانه‌ها یا اطمینان دادن به نمایندگان در جهت اجرای درست و بموقع این لایحه و رفع نگرانی‌های آنان باشد اما رای نمایندگان در بررسی ماده 13 این لایحه به واریز درآمدهای دولت از محل هدفمند کردن یارانه‌ها به حساب خزانه داری کل باعث شد رئیس‌جمهور به صورت سر زده به صحن علنی مجلس آمده و درخواست وقت برای ارائه گزارشی از اهداف دولت در تدوین این لایحه به نمایندگان کند. محمود احمدی‌نژاد که معتقد بود بدون ارائه لایحه به مجلس نیز می‌تواند بحث هدفمند کردن یارانه‌ها را اجرایی سازد، به دلیل اصرار نمایندگان به بررسی برنامه‌های دولت در بحث تحول اقتصادی و بویژه هدفمند سازی یارانه‌ها، ‌با ارائه این لایحه به مجلس ‌نمایندگان را نیز در اجرای جراحی اقتصادی کشور سهیم کرد اما از همان ابتدای مطرح شدن این بحث، با وجود تمام جلسات و گزارش‌هایی که 2 طرف درباره وضع اقتصادی کشور داشتند، ‌نتوانستند نظرات خود را در بحث یارانه‌ها به یکدیگر نزدیک کنند. رئیس‌جمهور در هنگام ارائه این لایحه به مجلس عنوان کرد، امیدوار است نمایندگان به صورت یک بسته جامع به این لایحه نگاه کرده و به کلیات آن بدون تغییرات کیفی رای دهند و در طرف مقابل نمایندگان که حدود یک سال و اندی به بررسی آثار و تبعات اجرای هدفمند کردن یارانه‌ها در مجلس پرداخته بودند،‌حاضر نشدند برنامه‌های دولت را به صورت یک بسته جامع و بدون تغییر بنگرند و در نهایت تغییرات مختلفی را در این لایحه به وجود آوردند. با این حال تمام تغییرات اعمال شده نمایندگان در لایحه هدفمند سازی یارانه‌ها مورد انتقاد دولت قرار نگرفت و در برخی موارد نیز 2 طرف توانستند دیدگاه‌های خود را به یکدیگر نزدیک کنند که نمونه آن نیز باز گذاشتن دست دولت در پرداخت نقدی یارانه‌ها به دهک‌های درآمدی مد نظرش بود که در جلسه روز یکشنبه گذشته مجلس اتفاق افتاد اما نمایندگان که اختیار چگونگی بازتوزیع یارانه‌ها را به دولت واگذار کرده بودند،‌در جلسه روز گذشته از موضع خود درباره واریز درآمدهای ناشی از این اقدام به حساب خزانه‌داری کل کشور کوتاه نیامدند و با محدود کردن اختیارات دولت شرایطی را ایجاد کردند که رئیس‌جمهور با نامه پس گرفتن لایحه وارد صحن علنی مجلس شد و با پرتگاه خواندن این تصمیم نمایندگان، ‌اعلام کرد، در صورتی که «خانه ملتی‌ها» بخواهند چگونگی هزینه کرد درآمدهای حاصل از هدفمند سازی یارانه‌ها را به بودجه‌های سالانه وابسته سازند، ‌ترجیح می‌دهد به هیچ عنوان چنین لایحه‌ای را اجرایی نکرده و با دست بسته چنین بار سنگینی را بر دوش نکشد. گرچه رئیس‌جمهور بارها و بارها به دلیل اصرارش بر هدفمند ساختن یارانه‌ها از سوی نمایندگان مردم تشویق شده و این اقدام او شجاعانه خوانده شده بود اما وی روز گذشته در جمع نمایندگان مجلس اعلام کرد که تنها در صورتی این اقدام شجاعانه را انجام خواهد داد که اختیارات کافی برای این کار داشته باشد. وی بارها به قوانین موجود برای رؤسای دولت‌های پیشین اشاره کرد و با بیان این مطلب که دولت‌های قبلی بیشتر از این دولت اختیار داشتند و باز اقدامی در جهت هدفمند سازی یارانه‌ها انجام ندادند،‌گفت : چگونه انتظار دارید با دست بسته و با نداشتن اختیارات کامل این امر مهم اقتصادی را اجرایی سازیم؟ اما اختلافی که منجر به عصبانیت رئیس‌جمهور و نطق حدودا یک ساعته او در مجلس شورای اسلامی شد مصوبه نمایندگان درباره درآمدهای حاصل از اجرای لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها بود که دولت را مکلف کردند تمام منابع حاصل از اجرای این قانون را به حساب خاصی به نام هدفمند کردن یارانه‌ها نزد خزانه‌داری کل واریز کند. نمایندگان مجلس همچنین مصوب کردند تنخواه مورد نیاز اجرای این قانون در تنخواه بودجه سنواتی منظور و از محل منابع حاصل از اجرای این قانون در طول سال مستهلک شود. این در حالی است که دولت در لایحه خود از مجلس درخواست کرده بود برای درآمدهای حاصل از هدفمند سازی یارانه‌ها صندوقی را تشکیل داده و منابع حاصل از این اقدام را به این صندوق واریز کرده و برای بازپرداخت یارانه‌ها نیز از همین صندوق استفاده کند و مجلس با مغایر قانون اساسی دانستن این پیشنهاد دولت،‌ آن را به تصویب نرسانده و مقرر کرد، دولت تنها توسط بودجه‌های سالانه می‌تواند از محل درآمدهای حاصل از هدفمند سازی یارانه‌ها به بازپرداخت نقدی یارانه‌ها به دهک‌های درآمدی بپردازد. دولت با بی‌اختیاری مطلق نمی‌تواند زیر بار اجرای طرح هدفمند کردن یارانه‌ها برود رئیس‌جمهور در نطق خود خطاب به نمایندگان گفت که اختیارات دولت در اجرای این لایحه بسیار مهم است و تاکید کرد:‌ اجرای این طرح نیازمند انعطاف است و اجرای طرح هدفمند کردن یارانه‌ها با ساختن یک مدرسه یا یک سد تفاوت دارد، در این طرح تصمیمی گرفته می‌شود که اگر قرار باشد ظرف 6 ماه الی یک سال تغییر کند، همه کشور به هم می‌ریزد. احمدی‌نژاد با بیان اینکه یک نکته کلیدی در این طرح وجود دارد، گفت: اختیارات دولت در این لایحه نکته مهمی است؛ چرا که ما با اجرای این طرح همه مناسبات اقتصادی و زندگی مردم را سیال می‌کنیم و دولت باید بتواند این موضوع را به نفع مردم مدیریت کند. رئیس‌جمهور ادامه داد: دولت نمی‌تواند در هدفمند کردن یارانه‌ها در بازه زمانی یک ساله تصمیم‌گیری کند، ممکن است با اجرای این طرح در بخش‌هایی از بازار نابسامانی به‌وجود آید و دولت باید این انعطاف را داشته باشد که بلافاصله وارد شود و این نابسامانی را مدیریت کند و اگر انعطافی وجود نداشته باشد و اختیاری در دست دولت نباشد زمانی که بازار به هم می‌ریزد دولت یا باید لایحه به مجلس ببرد یا منتظر بماند که چه می‌شود و اینگونه مسائل امکانپذیر نیست. وی با بیان اینکه کار سنگینی در حال اجراست،‌گفت: شما یک کار سنگین وگسترده را انجام می‌دهید و اگر در آخر آن را به بودجه سالانه ببندید، این کار امکانپذیر نیست و مردم را ما روی لبه تیغ می‌بریم ولی دولت ابزاری در دستش ندارد که از مردم حمایت کند. احمدی‌نژاد گفت: برخی دوستان می‌گویند شاید دولت هر کاری که دلش خواست، کرد آیا اعتماد دوستان به دولت چنین چیزی است؟ و مثلا دولت اینگونه است که کارها را بهم می‌ریزد و آیا مصوبه مجلس هفتم در سهمیه‌بندی بنزین را فراموش کرده‌ایم که یک خط نوشته شد که باید بنزین سهمیه‌بندی شود اما ما متوجه بودیم که چه بار سنگینی بر دوش دولت است؛ دولت با کمترین تنش و با اینکه خودش روش دیگری را پیشنهاد کرده بود و روش دوستان را قبول نداشت و معتقد بود که با کارت سوخت و به صورت پلکانی می‌توان مساله را حل کرد تا هم سهمیه‌بندی نشود و هم مردم به مشکل برنخورند اما اصرار شد که باید سهمیه‌بندی اجرا شود و ما هم اجرا کردیم و مگر دولت می‌خواهد به مردم فشار بیاید یا کشور بهم بریزد، دولت خواهان سرمایه‌گذاری و تولید و آرامش مردم است. وی افزود: اگر شما اجازه بدهید و دولت این طرح را اجرا کند من اعلام می‌کنم که اگر به درستی طرح هدفمند کردن یارانه‌ها اجرا شود و دولت اجازه و انعطاف داشته باشد وضع مردم بهتر می‌شود چرا که در حال حاضر ما سوء استفاده و اسراف داریم و اگر این دو را با هم جمع کنیم وضع‌ مردم بهتر می‌شود و این استدلالی منطقی است. دولت نمی‌تواند برنامه‌ریزی سالانه برای یارانه‌ها داشته باشد احمدی‌نژاد گفت: ما نمی‌گوییم صندوق اما باید یک حسابی باشد تا دولت بتواند نسبت به آن تصمیم بگیرد و اگر ما هر سال معطل قانون بودجه سالانه بشویم، دولت با قوانین ثابت می‌تواند برنامه‌ریزی درازمدتی داشته باشد و با کاری که هر سال زیر و رو می‌شود دولت چگونه می‌تواند برنامه‌ریزی سالانه داشته باشد و این امر امکان ناپذیر است. وی خطاب به نمایندگان گفت: اگر این لایحه به بودجه سالانه متصل شود، تمام زحمات شما در این مدت به هدر می‌رود و بودن یا نبودن این لایحه هیچ فرقی نمی‌کند و من با کمال اخلاص و البته با عرض معذرت می‌گویم بنده‌ای که تصمیم گرفتم این کار را انجام دهم و 2 سال است که همه جور فشاری را تحمل کرده‌ام و برخی افراد هر چه فحش و ناسزا بود و دلشان خواست به ما گفتند اما ما صبر کردیم و گفتیم که ما زیر بار این مسؤولیت می‌رویم، اما به شما می‌گویم که اگر این لایحه به بودجه سالانه متصل شود دولت زیر بار این مسؤولیت نمی‌رود. رئیس‌جمهور گفت: ما در دولت بحث کردیم و تصمیم گرفتیم و این تصمیم را من به رئیس مجلس می‌دهم و اگر این لایحه در بودجه سالانه برود، ما لایحه را پس می‌گیریم و اجرای این طرح با این کار امکانپذیر نیست. احمدی‌نژاد با اشاره به وظایف خود به عنوان رئیس قوه مجریه گفت: من از زحمات شما تشکر می‌کنم اما وظیفه من این است که اگر در جایی خطری را دیدم اعلام کنم؛‌چرا که ما نمی‌توانیم به مردم خیانت کنیم و به مردم دروغ بگوییم و اگر این لایحه در بودجه سالانه برود قابل اجرا نیست و این طرح زمین می‌خورد و من بعید می‌دانم کسی در مجلس به دنبال زمین خوردن این طرح باشد. وی افزود: کسانی در بیرون مجلس هستند که دوست دارند این طرح بزرگ زمین بخورد تا فهرست اتهامات و تهمت‌های خود را علیه دولت تکمیل کنند. رئیس‌جمهور با بیان درخواستی از نمایندگان گفت:‌ ما با یکدیگر جلو آمده‌ایم و از نمایندگان تقاضا داریم این گره کوچک را با همان تدبیری که خود می‌دانید باز کنید و من حتی به مقام معظم رهبری گفتم که اگر این لایحه به بودجه سالانه متصل شود،‌قابل اجرا نیست و از ایشان خواستم تا ما را کمک کنند چرا که با این روش قابل اجرا نیست و این حرف را دولتی می‌زند که خود داوطلب اجرای آن شده و سنگین‌ترین بارها را در 4 سال گذشته و در دولت دهم برداشته است. رئیس جمهور در پایان از نمایندگان خواست در تصویب این لایحه عجله نکرده و باز هم وقت بگذارند تا راهی آسان و امکانپذیر فراهم شود و مردم به بستری وارد شوند که تا 10 الی 15 سال شرایط را بدانند و مردم با همان شرایط تصمیم بگیرند و کشاورزی، تولید و صنعت ما اصلاح شود. رئیس مجلس شورای اسلامی اما در پاسخ به اظهارات رئیس‌جمهور با اشاره به اینکه نگرانی رئیس‌جمهور در این باره به حق است، از نمایندگان درخواست کرد براساس صحبت‌های رئیس‌جمهور اگر نمایندگان راه‌حلی داشتند می‌توانند ارائه دهند. وی افزود: اگر راه‌حل قانونی برای این امر پیدا شد ارائه دهند چرا که باید حتما در چارچوب قانون اساسی به این موضوع رسیدگی شود. احمدی نژاد نیز در بخش دوم سخنان خود در صحن علنی مجلس شورای اسلامی ضمن تشکر از لاریجانی که بر نگرانی وی صحه گذاشت، خطاب به نمایندگان گفت: شما زحمت کشیدید و 99 درصد راه را آمده‌ایم و این یک گره کوچک است؛ نمایندگان مجلس انتخاب شوند و نظارت کنند و ما هم دست آنها را می‌بوسیم اما بگذارید این کار در یک روال درست به پیش برود و مردم آرامش پیدا کنند و ما به سرمایه‌گذاران، اقتصادیون، کشاورزان و متن مردم بگوئیم از الان تا 10 سال دیگر ما این مقدار به شما خدمات می‌دهیم، بیمه می‌کنیم و غیره. وی با بیان اینکه از آقای لاریجانی خواهش می‌کنم که این موضوع را اصلاح‌کنند، افزود: بدانید با قاطعیت و دقت اجرا می‌کنیم به طوری که به امید خدا همه مردم راضی باشند چرا که این افتخاری برای مجلس هشتم است و ما نیز به تصمیم مجلس افتخار می‌کنیم؛ متواضعانه خواهش می‌کنم که اگر این نشود، معذوریم چون می‌بینیم که در حال حرکت به سمت دره هستیم و مجبورم این نامه (نامه پس گرفتن لایحه) را تقدیم کنم. صحبت‌های رئیس‌جمهور از نگرانی‌هایش درباره نحوه اجرای این لایحه در حالی به پایان رسید که برخی از منابع پارلمانی خبر دادند رئیس‌جمهور نامه استرداد لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها را به هیات رئیسه مجلس داده است اما حجت‌الاسلام سید‌علی مسعودپور، مدیرکل پارلمانی دولت درباره نامه تقدیمی رئیس‌جمهور به رئیس مجلس درباره لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها در پایان سخنرانی احمدی‌نژاد در صحن علنی مجلس گفت که در این نامه هیچ درخواستی مبنی بر استرداد لایحه و تکلیفی برای مجلس مطرح نشده است. حجت‌الاسلام مسعودپور گفت:‌ در نامه رئیس‌جمهور از رئیس مجلس درخواست شده به منظور برون‌رفت از مضایقی که تصویب ماده 13 لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها براساس نظر کمیسیون ویژه مجلس برای اقشار هدف به‌وجود می‌آورد، بار دیگر این ماده در کمیسیون ویژه مورد بررسی قرار گیرد. وی تاکید کرد: در این نامه از آقای لاریجانی خواسته شده فرصتی را فراهم کند تا دولت در بازبینی مجدد ماده مذکور نظر نهایی خود را ارائه دهد و تاکید شده دولت در صورت عدم پذیرش این مساله، حق تقاضای استرداد دارد. خبرها نیز حکایت از این دارد که عده‌ای از نمایندگان با تهیه نامه‌ای به هیات رئیسه مجلس خواستار بازبینی دوباره مصوبه مجلس بوده و تقاضا دارند کمیسیون ویژه تحول اقتصادی برای بار دیگر ماده 13 این لایحه را بررسی کند.
ارسال نظر
captcha
پربیننده