نمایش مترو از تراژدی تا کمدی!

امیر گودرزی قطارهایی که به عنوان کارآمد‌ترین وسیله نقلیه عمومی، مبدا و مقصد تهرانی‌ها را هر روز به هم وصل می‌کردند، یکباره به کابوس پایتخت‌نشینان تبدیل شدند و خبر این اوضاع نابسامان به شکل انتقاد مسؤولان مترو از دولت به خاطر عدم کمک‌های مالی در صدر رسانه‌ها قرار گرفت، اما یکباره این نمایشنامه با کمک 10 میلیارد تومانی شهرداری به مترو روز گذشته پایان یافت و این ابهام را در ذهن شهروندان شکل داد که چرا شهرداری پیش از اینکه مسافران مترو این شرایط سخت را تجربه کنند دست به جیب نشد! متروی تهران همیشه با کاستی‌ها و درد سر‌های زیادی روبه‌رو بوده اما این دردسر‌ها بیش از مشکلات سیستم‌های دیگر حمل و نقل عمومی مثل اتوبوسرانی و تاکسیرانی نبوده است. شهروندان از مترو به عنوان وسیله‌ای کار آمد که قدرت چیرگی بر غول ترافیک را دارد استفاده کرده و مشکلات ریز و درشت آن را هم نادیده می‌گرفتند اما چندی‌پیش این مشکلات به شکل عجیبی رشد کرد تا جایی که استفاده از این وسیله نقلیه عمومی دیگر برای عموم ممکن نبود. در چنین شرایطی و پیش از آنکه رسانه‌های منتقد اعتراض کنند، صدای اعتراض رسانه‌های حامی مدیریت شهری بلند شد. آنها که همواره عدم کمک مالی دولت به مترو را چاشنی مصاحبه‌های خود قرار می‌دهند، در این فرصت خوراک ویژه‌ای پختند که چاشنی آن بر غذا می‌چربید. این شرایط که با اعتراض‌های مردم همراه شد، کار را به جایی رساند که در برنامه گفت‌و‌گوی ویژه خبری شبکه 2 سیما میزگردی با حضور رئیس شورای شهرتهران، رئیس ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت کشور و مدیرعامل شرکت بهره‌برداری متروتشكيل شد اما بحث به مجادله کشید. روز بعد این موضوع به صحن علنی شورای شهر سرایت کرد و حسن بیادی، نایب‌رئیس شورای شهر تهران خطاب به مهدی چمران گفت: گزارش ویژه خبری که با حضور شما درباره مترو برگزار شد، با وجود توضیحات و راهنمایی‌های صادقانه شما، نتیجه‌ای نداشت. بیادی با بیان اینکه افرادی که مسؤولیت دارند باید پاسخگو باشند، اظهار کرد: «مجلس و قوه قضائیه درباره این مساله، کوتاهی کرده‌اند و باید توجه داشته باشند که صحبت‌ها و آمارهای ارائه شده چرا متضاد است؟» در این جلسه بیادی به رویانیان هم بشدت انتقاد کرد اما این سردار بازنشسته به جای اینکه پاسخ او را بدهد از رسانه‌ها برای واشکافی مشکل مترو بهره گرفت. رویانیان به «وطن امروز» گفت:«مشکلات اخیر مترو موضوع اعتبارات و مسائل مالی و دولتی نیست و کاملا موضوعی مدیریتی است. با توجه به مدیریت انحصاری در متروی تهران، جذب نشدن سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و ناتوانی در جذب سرمایه‌های فاینانس خارجی در این بخش، کارشناسان احتمال می‌دادند که متروی تهران به بن‌بست برسد که به نظر می‌رسد این امر در حال وقوع است». به اعتقاد او اگر هزاران میلیارد تومان از بیت‌المال کشور در متروی تهران هزینه شود مادامی که انحصار در مدیریت و سرمایه‌گذاری وجود دارد، نمی‌توان مترو را نجات داده و امیدوار باشیم این بخش توسعه یابد. در این حال بسیاری از نمایندگان مجلس شورای اسلامی مشکلات اخیر متروی تهران را سیاسی دانسته و برخی آشکارا این اتفاقات را به نحوه مدیریت مرتبط کردند. عنایت‌الله هاشمی، عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اینکه مشکلات اخیر، ضعف مدیریت مترو است، گفت: این مشکلات برطرف خواهد شد. هاشمی در گفت‌وگو با فارس با اشاره به حوادث اخیر در مترو و اظهار نظر مسؤولان شهری مبنی بر اینکه این مشکلات به دلیل عدم اعتبارات رخ داده است، گفت: مشکلات اخیر به دلیل عدم اعتبارات نیست. اعتبارات برای توسعه است و مجلس یک فوریت طرح استفاده مترو از حساب صندوق ذخیره ارزی را تصویب کرده است. وی با اشاره به اینکه مشکلات اخیر مربوط به مدیریت مترو است، گفت: اگر مسؤولان مترو مشکلی ایجاد کنند، اول خودشان را زیر سوال می‌برند. دقایقی پس از این اظهارات، خبر کمک 10‌میلیارد تومانی شهرداری به مترو بر خروجی سایت خبری وابسته به شهرداری تهران (شهر) قرار گرفت. قالیباف که در این مدت درباره مشکلات مترو موضع سکوت را پیش گرفته بود با ارسال این خبر سکوت رسانه‌ای خود را شکست. بنا بر خبر، مدیرعامل شرکت بهره‌برداری متروی تهران و حومه از کمک 10 میلیارد تومانی شهرداری به مترو خبر داده و افزوده، با این مبلغ می‌توانیم قطعات یدکی اضطراری مترو را ظرف مدت کمتر از 3 ماه تامین و مشکلات این ناوگان حمل ونقل عمومی را در این زمینه حل کنیم. جعفر ربیعی با اشاره به اینکه در حال حاضر متروی تهران با مشکل کمبود قطار و قطعات یدکی روبه‌رو است، افزود: خوشبختانه در چند روز اخیر با دستور ویژه دکتر محمدباقر قالیباف، شهردار تهران مبلغ 10 میلیارد تومان برای خرید قطعات یدکی‌ اضطراری مترو برای شرکت بهره‌برداری متروی تهران و حومه در نظر گرفته شد که هم‌اکنون 5 میلیارد تومان آن پرداخت شده و قرار است تا یک هفته آینده مابقی این مبلغ به حساب واریز شود. وی با تشکر از شهردار تهران به دلیل این اقدام بسیار خوب و مشکل‌گشا، تصریح کرد: این مبلغ می‌تواند معضل کمبود قطعات یدکی اضطراری مترو را حل کند و ما در حال حاضر اقدام به سفارش این قطعات کرده‌ایم که به دلیل زمان‌بر بودن ساخت آنها و اینکه برخی از این اقلام باید از خارج از کشور تهیه شود، تامین این قطعات بین 2 تا 3 ماه طول می‌کشد. مدیرعامل شرکت بهره‌برداری متروی تهران و حومه گفت: با تحقق این موضوع تاخیرهای مترو ناشی از خرابی قطعات قطارها و نقص‌های فنی تا اوایل زمستان حل می‌شود، اما همچنان تاخیرهای ایجاد شده از کمبود قطار و ازدحام مسافران باقی می‌ماند. اگر تا پیش از این گمانه‌زنی‌ها بر سیاسی بودن مشکلات اخیر مترو وجود داشت، با این رفتار قالیباف گمانه‌ها تبدیل به یقین شد و این سوال را شکل داد که اگر شهرداری چنین توان مالی برای کمک به مترو داشت چرا آن را زودتر رو نکرد و زمانی دست به جیب شد که تهرانی‌ها از دردسر‌های مترو به ستوه آمدند! بدون شک این نمایش با 10 میلیارد تومان پایان می‌یابد ولی ردی باقی خواهد ماند که این ذهنیت را در افکار مردم و نمایندگان آنها در مجلس تقویت می‌کند که ایجاد نارضایتی عمومی نسبت به دولت و نظام در دستور کار مترو قرار دارد، هرچند طولی نمی‌کشد که نورهایی به زوایای تاریک این موضوع بتابد، بویژه اینکه تا تغییرات مدیریت در مترو تنها یک ایستگاه فاصله است.