۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۶:۰۰

تخریب بناهای تاریخی مشهد و چند بهانه واهی

امیرعلی میررضوی: این روزها بحث ابنیه تاریخی مشهد بویژه در محدوده بافت فرسوده اطراف حرم مطهر رضوی ذهن بسیاری از فرهنگ‌دوستان و علاقه‌مندان به آثار تاریخی را به خود مشغول کرده است. با وجود اینکه حفظ و نگهداری و مرمت آثار تاریخی از وظایف سازمان میراث فرهنگی است اما شاهد نابسامانی‌های گسترده‌ای در رسیدگی به هویت فرهنگی و ملی کشور هستیم به گونه‌ای که لااقل در مشهد آثار ثبت شده بسیاری در وضع نامناسب قرار دارند و هر روز شاهد تخریب برخی از این آثار هستیم؛ آثاری همچون خانه حناساب، سرای ترکمن‌ها، خانه جوان صبور و خانه زرین‌زاده. به گزارش مهر، علاوه بر عدم توجه به این میراث گرانبها، این وضعیت منجر به ایجاد ناهنجاری‌های اجتماعی و شهری بویژه برای زائران و توریست‌ها، خطر احتمال ریزش دیوارها و آوار آن بر سر عابران و ساکنان، تبدیل بسیاری از بناها به محلی امن برای تجمع معتادان، قاچاقچیان و اتباع بیگانه و حتی حضور حیوانات ولگرد شده که این امر موجب کاهش سرمایه‌گذاری در این منطقه شده است، این در حالی است که این اماکن می‌توانند مکانی برای عرضه فرهنگ غنی مردمان ایران زمین به نسل‌ها و فرهنگ‌های دیگر باشند. به گفته سخنگوی شهرداری ثامن در مشهد بیش از 70 درصد ابنیه تاریخی بافت فرسوده اطراف حرم مطهر رضوی فاقد سیستم سازه‌ای و غیراستاندارد هستند. محمد میرشفیعی افزود: تعداد زیادی از مالکان بناهای تاریخی به دلیل بلاتکلیفی اقدام به تخریب یا حتی تغییر کاربری، اتاق‌بندی و اجاره آن با شبی 30 هزار تومان به زائران می‌کنند. سخنگوی شهرداری ثامن با اعلام آمادگی برای خرید آثار و بناهای تاریخی ادامه داد: با آگاهی از ضعف منابع مالی میراث فرهنگی آماده‌ایم با هماهنگی این سازمان بناها را خریداری کرده و در اختیار ميراث فرهنگي قرار دهیم که متاسفانه میراث از این فرصت‌ها استفاده نمی‌کند. میرشفیعی با اشاره به چهل و پنجمین جلسه کمیته آسیب شناسی و رفع ناهنجاری‌های بافت حرم که در 25 اردیبهشت سال 86 برگزار شد، ادامه داد: در این جلسه مصوب شد اکیپ مشترکی از نمایندگان فرمانداری، میراث فرهنگی و شهرداری ثامن با بازدید و ثبت مشخصات بناهای مخروبه به بافت حرم مطهر به منظور خارج کردن آنها از فهرست آثار ثبتی، اقدام کنند. وی گفت: خانه حناساب طبق توافق میراث فرهنگی تخریب شد و سر در آن به محل بلوار امیرالمومنین انتقال یافته است. رئیس سازمان میراث فرهنگی خراسان رضوی اما نداشتن بودجه کافی برای حفظ آثار ثبت شده مشهد را مشکل اصلی این سازمان دانست و با ابراز تاسف از تخریب آثار ثبت شده در منطقه ثامن مشهد گفت: در منطقه ثامن بیش از 30 اثر ثبتی وجود دارد که در حال طی کردن مسیر حقوقی برای رسیدگی به برخی از این تخریب‌ها هستیم. لشگری درباره ‌موضوع توافق صورت گرفته مبنی بر تخریب خانه حناساب میان رئیس سابق سازمان میراث فرهنگی خراسان رضوی با شهردار منطقه ثامن گفت: توافق صورت گرفته منتفی بوده و منجر به امضا نشده است. لشگری ادامه داد: این توافق مربوط به قسمت‌های سالم و بنای ثبت شده نبوده و فقط شامل بخش‌هایی بود که مخروبه شده بودند. وی همچنین درباره ‌خرید ابنیه تاریخی توسط شهرداری مشهد گفت: شهرداری می‌تواند آثار را بخرد و هم میراث فرهنگی و هم شهرداری در این‌باره اعتباراتی را اختصاص داده‌اند اما سازمان میراث فرهنگی تعیین کاربری می‌کند و خدمات ارائه می‌شود و احیای مرمت و بازسازی آن نیز برعهده ما است. ‌معاون حفظ، احیا و بازسازی بافت‌های تاریخی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور با اشاره به کمبود منابع مالی سازمان میراث فرهنگی برای احیای بناهای تاریخی افزود: در کشور بیش از 27 هزار اثر ثبت شده وجود دارد که سهم خراسان رضوی از این تعداد یکهزار و 300 مورد است. مسعود علویان‌صدر گفت: این سازمان آمادگی کامل دارد تا همه مصالح مورد نیاز بازسازی اینگونه بناها را در اختیار مالکان و ساکنان فعلی آنها قرار دهد تا از تخریب بیشتر بناهای مذکور جلوگیری شود. نایب رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس اما درباره ادعای مطرح شده پیرامون مشکل اقتصادی میراث فرهنگی گفت: میراث فرهنگی برای بازسازی با مشکل منابع مالی روبه‌رو نیست بلکه بحث کارشناسی و کندی کار است که متاسفانه فعالیت میراث فرهنگی در نگهداری و بازسازی آثار از گذشته کندتر است چرا که کار بازسازی و حفط ابنیه تاریخی باید براساس استانداردهای تعریف شده‌ای صورت بگیرد. جواد آرین‌منش افزود: مجلس و کمیسیون فرهنگی سعی کرد با تخصیص اعتبارات مناسب به کار میراث سرعت بخشد، به گونه‌ای که طی 4 سال گذشته این اعتبار افزایش قابل توجهی داشته است. رجب‌علی لباف‌خانيکی، استاد باستان‌شناسی و معماری جهان اسلام، مقصر اصلی غربت و نابودی ابنیه تاریخی را رویکرد حاکم بر مقوله فرهنگ عنوان کرد. لباف‌خانیکی پیشنهاد داد: یک کمیته با داشتن اختیار از طرف مجلس یا یک شخص حقوقی بلند مرتبه، مسؤول رسیدگی به مقوله فرهنگ و میراث تاریخی با دیدگاه خاص ملی - مذهبی در مشهد شوند و حتی برای آنها پشتوانه پولی لازم را نیز در نظر بگیرند. با وجود اینکه شهرداری مشهد خود مدعی نگرانی مخروبه شدن ابنیه تاریخی و به تبع آن مشکلات پیش آمده است و خود را ملزم به حفظ آثار تاریخی مشهد می‌داند اما باز این سؤال بی‌جواب می‌ماند که چرا کماکان شاهد تخریب بی‌رحمانه آثار ثبت شده میراث فرهنگی هستیم و هر روز مرگ یک اثر، تیتر اخبار می‌شود؟ و باز هم هیچ کس جواب این سؤال را ندارد که چرا سازمان میراث فرهنگي که وظیفه‌اش طبق بند 10 قانون، حفظ و نگهداری و مرمت آثار تاریخی است تنها به ثبت آنها اکتفا می‌کند.
ارسال نظر
captcha