گروه سیاسی: رئیس‌جمهور با بیان اینکه همکاری‌های ایران و چین در سازمان‌های بین‌المللی یکی از موضوعات سفر به پکن بوده خاطرنشان کرد: با توجه به نقش مهم و برجسته چین در سازمان‌هایی نظیر شانگهای و بریکس، شاهد اعلام تمایل چین برای عضویت جمهوری اسلامی ایران در سازمان بریکس بودیم که این موضوع به شکل جدی از سوی وزیر امور خارجه دنبال خواهد شد تا کشور از ظرفیت عضویت موثر و مفید در این سازمان فرامنطقه‌ای بهره‌مند شود.
به گزارش «وطن امروز»، سفر حجت‌الاسلام والمسلمین سیدابراهیم رئیسی به پکن را که با دعوت شی جین پینگ همتای چینی وی انجام شد باید یکی از مهم‌ترین ماموریت‌های دیپلماتیک دولت سیزدهم دانست. تقویت روابط تهران - پکن به مثابه الگویی برای تضعیف تحریم‌های غرب همواره به عنوان یکی از موضوعات مهم در فضای سیاسی کشور به حساب آمده است. در این میان انعقاد قرارداد همکاری 25 ساله توجهات را بیش از پیش نسبت به نقش روابط 2 کشور معطوف کرد تا جایی که رسانه‌های غربی الگوی همکاری ایران و چین را به مثابه پادزهری در برابر سلاح اقتصادی غرب یعنی تحریم تفسیر کردند. کنگره آمریکا در یک سال گذشته اقدامات زیادی را برای فشار به چین با نیت محدود کردن روابط این کشور با ایران جلو برده است. با این حال هرقدر روابط تهران - پکن به موضوع نگرانی‌های آمریکا تبدیل می‌شد جریان غربگرای داخلی نیز نگرانی خود را از تقویت روابط 2 کشور ابراز می‌کرد، تا جایی که خط چین‌هراسی به یکی از خطوط ثابت رسانه‌های غربگرای داخلی و شبکه‌های فارسی‌زبان خارج کشور تبدیل شد؛ مساله‌ای که فروردین 1400 همزمان با سفر وزیر خارجه چین به ایران برای انعقاد قرارداد همکاری 25ساله خود را نشان داد. روی کار آمدن دولت سیزدهم و وعده رئیسی برای حرکت به سمت چندجانبه‌گرایی باعث شد این رسانه‌ها روایت‌های متعددی برای بی‌اثر خواندن روابط 2 کشور منتشر کنند. سفر 3 روزه رئیسی به پکن که در عالی ترین سطح انجام شد اما نشان از بی‌اثر بودن این خط تخریبی داشت.
* همکاری‌های ۲ کشور همراه با انتقال تکنولوژی
رئیسی صبح پنجشنبه در بدو ورود به کشور در گفت‌وگویی درباره نتایج و دستاوردهای این سفر اظهار داشت: این سفر از این جهت بسیار اهمیت داشت که بتواند توافقات مصداقی را در حوزه‌های مختلف تجاری و اقتصادی بین ۲ کشور اجرایی کند، لذا ۲۰ تفاهمنامه در حضور ۲ رئیس‌جمهور به امضای مقامات طرفین رسید. رئیس‌جمهور اضافه کرد: در جلسه‌ای که بعد از انعقاد این قراردادها و توافقنامه‌ها برگزار شد نیز بر اراده جدی دو طرف برای ادامه و توسعه همکاری در حوزه‌های مختلف تجاری، اقتصادی، انرژی، علم و فناوری تاکید شد و در همه مباحث توانستیم تصمیمات خوبی بگیریم. وی تصریح کرد: وزرای حاضر در این سفر نیز مذاکرات خیلی خوبی داشتند و تصمیمات و توافقات بسیار خوبی حاصل شد، مبنی بر اینکه همه همکاری‌های ۲ کشور همراه با انتقال تکنولوژی باشد.
* چشم‌انداز روشن تقویت همکاری‌های تهران و پکن در بیانیه مشترک
بیانیه مشترک ایران و چین درباره سفر 3 روزه رئیسی به چین را هم از جهت روشن کردن ابعاد این سفر باید قابل توجه دانست. در این بیانیه مشترک ۲ طرف ضمن توافق بر تسریع در اجرای برنامه همکاری جامع و ادامه افزایش همکاری‌ها در زمینه‌های تجاری، کشاورزی، صنعتی، انرژی تجدیدپذیر، زیرساختی و... توافق کردند هجدهمین نشست کمیته مشترک تجاری و اقتصادی ایران - چین در سال ۲۰۲۳ در تهران برگزار شود. در این بیانیه همچنین ۲ طرف بار دیگر با تکرار اینکه خروج یکجانبه آمریکا از برجام علت اصلی وضعیت کنونی است، تاکید کردند که لغو تحریم‌ها و اطمینان از منافع اقتصادی ایران بخش اساسی و پایه‌ای برجام است و همه تحریم‌های مربوطه باید به‌گونه‌ای قابل راستی‌آزمایی برداشته شوند تا از سرگیری اجرای کامل و موثر برجام تسهیل شود. دو طرف همچنین قاطعانه در برابر تلاش دولت‌های خاص برای سیاسی کردن کار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در اجرای توافقات پادمانی ایستادند.
حواشی سفر شی جین پینگ به امارات در حاشیه اجلاس سران خلیج‌فارس باعث برخی کدورت‌ها میان تهران و پکن شده بود. مقامات ایرانی با ابراز گلایه از موضع بیانیه این نشست درباره جزایر سه‌گانه ایران، خواهان جبران چین شده بودند. در همین زمینه در بیانیه مشترکی که پس از این سفر منتشر شد، آمده است: «۲ طرف حمایت قوی خود از مسائل مربوط به منافع اساسی یکدیگر را تکرار کرده و حراست از حاکمیت ملی، تمامیت سرزمینی و عزت ملی یکدیگر را قاطعانه مورد حمایت قرار دادند. طرف چینی، قویاً با دخالت نیروهای خارجی در امور داخلی و تضعیف ثبات و امنیت ایران مخالفت می‌کند. طرف ایرانی، تعهد خود به سیاست چین واحد را ادامه می‌دهد. طرف چینی از افزایش نقش ایران در امور منطقه‌ای و بین‌المللی حمایت می‌کند».
در زمینه موضوعات منطقه‌ای و بین‌المللی هم «۲ طرف با تکرار حمایت قاطع خود از ایجاد خاورمیانه عاری از سلاح‌های هسته‌ای و دیگر سلاح‌های کشتار جمعی، تایید کنفرانس بازنگری پیمان عدم اشاعه درباره اهمیت پیوستن اسرائیل به پیمان عدم اشاعه و قرار دادن تمام تاسیسات هسته‌ای تحت نظارت پادمان جامع آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را یادآوری کردند». ممنوعیت حملات مسلحانه علیه تاسیسات و فعالیت‌های هسته‌ای، تاکید بر اصل «توسط سوری‌ها، برای سوری‌ها» درباره معضلات سوریه، دفاع از آرمان عادلانه مردم فلسطین برای اعاده حقوق و منافع مشروع ملت خود و حق تعیین سرنوشت از دیگر مباحث مطرح شده در بیانیه مشترک 2 کشور بود. در بخش دیگری از این بیانیه آمده است: «۲ طرف از تعمیق همکاری‌ها در چارچوب‌های منطقه‌ای و بین‌المللی از جمله «سازمان همکاری شانگهای» استقبال و تکرار کردند عضویت ایران در این سازمان تضمین‌کننده تقویت صلح، امنیت، ثبات و توسعه در منطقه و فراتر از آن خواهد بود. طرف ایرانی از ابتکار چین برای افزایش تعداد اعضای بریکس استقبال و آمادگی خود را برای به اشتراک گذاشتن ظرفیت‌های ایران با اعضای بریکس اعلام کرد».
نهایتا محتوای بیانیه مشترک ایران و چین به عنوان یک سند رسمی تاییدشده از سمت 2 دولت درباره این سفر را می‌توان نشانه‌ای مهم از تقویت بیش از پیش مناسبات تهران - پکن دانست. در این بیانیه ضمن تاکید بر لزوم گسترش روابط اقتصادی 2 کشور، مواضع مشترک فراوانی در عرصه مسائل امنیتی و منطقه‌ای به چشم می‌خورد.