جناب آقای قالیباف!
با سلام
«گی سورمان» می‌گوید: اگر قرار بود از میان عناصر سازنده قدرت غرب یکی را انتخاب کنم، توانایی نقد را که موجب رقابت میان نظریه‌ها می‌شود برمی‌گزیدیم. چون تا هنگامی که ما این توانایی را حفظ کنیم، جوامعی که از لحاظ فرهنگی فاقد چنین توانایی هستند، نخواهند توانست ما را عقب بزنند. انتقاد و انتقاد از خود، که مفاهیمی اروپایی‌اند، به سختی در آسیا جا می‌افتند. تمدن‌های آسیایی به جای آنکه از گذشته بگسلند تا بتوانند نوآوری کنند، مدام خود را تکرار می‌کنند تا که – مثلا- به کمال برسند!
واقعا که عجب روزگاری است، جناب آقای شهردار!
گاه دانش‌آموزان خود معلم می‌شوند و گاه معلمان دانش‌آموز! و این بسیار حیرت‌انگیز است. همان‌طوری که ملاحظه می‌کنید در بعضی کتاب‌های این‌دست از نویسندگان و نظریه‌پردازان اروپایی انصافا آدم به جملات تأمل برانگیزی نظیر گفته همین گی سورمان برمی‌خورد که ذهن را بدجور قلقلک می‌دهد و حیرت می‌کند که اینها گاه چه تفسیرهای به قاعده و درستی از احوال مردمان مشرق‌زمین دارند و چطور به قولی، درست به خال می‌زنند و روی رگ‌خواب ما انگشت می‌گذارند. نمی‌دانم قبول دارید یا نه؟ هرچند ممکن است بعضی از ما آدم‌های مدعی با خواندن ادعاهایی از این‌دست بخواهیم زود رو ترش کرده، زیرلب نچ‌نچ کنیم و کتابشان را با تعصبی دوآتشه پرت کنیم آن طرف و بگوییم، آقایان را! دارند چه اراجیفی می‌گویند! معلوم است ما را هنوز درست و حسابی نشناخته‌اند... ما آنیم که ...
و اما ممکن است بخواهید بپرسید، خب، به فرض صحت این ادعا، اینها چه ربط دارد به ما و به این نامه سرگشاده اصلا؟ اگر اندکی تأمل کنید، می‌گویم. راستش آنقدر در این دم و دستگاه سازمان مثلا فرهنگی- هنری شهرداری و فرهنگسراهای‌تان با اهل قلم نامهربانی‌ها کردند و کردند که کارد به استخوان رسید و دیدم هیچ چاره نیست جز انعکاس بسیاری ناگفته‌ها، آن هم به شخص شما و وقتی خواستم نامه را شروع کنم ناگاه یاد حرف گی سورمان افتادم و دیدم حرفش عجب سنخیتی دارد با مطالبی که قرار است از این پس در چند نامه، هفتگی، برای روشن شدن اصل مطلب برایتان بنویسم. گفتم حالا که کار به اینجا کشید بهتر است بیایم صحت و سقم ادعای گی سورمان را درباره شخص شخیص شما بیازمایم و ببینم قدرت نقد‌پذیری‌تان چقدر است و پس از شنیدن کل حقایق عکس‌العملتان چیست؟ با این احوال، هنوز گمان کنم، اصل مطلب درست برایتان جا نیفتاده باشد و حتی ممکن است یک وقت تصور کنید،حالا چرا بین این همه مسؤول، در این مملکت من همین‌طور بی‌خود و بی‌جهت آمده‌ام سراغ شما ولابد در این انتخاب غرض و مرضی وجود دارد؟ خدا ما بین، شناخت من از شما در حد و حدود دیگر شهروندان تهرانی است و بس. همین خبرهای رسانه‌ای مکتوب یا تصویری که یا دارید زمینی را کلنگ می‌زنید یا دارید با جد و اشتیاق فلان و بهمان فرهنگسرا را در اینجا و آنجای شهر افتتاح می‌کنید و از همین اطلاعات دم‌دست هر صغیر و کبیر دیگر.
و اگر امروزه روز هم قصد کرده‌ام در این باب خاص، زیر این عنوان ظاهرا شبهه‌برانگیز برایتان صفحاتی را قلمی کنم، اول دلیلش وجود همین فرهنگسراها و نیز سازمانی است
به نام دهان‌پرکن و پرطمطراق مثلا فرهنگی- هنری شهرداری تهران‌تان که ظاهرا باید زیر ید قدرتتان باشد- آیا هست؟- که اگر آدم از دور، همین‌طور بی‌توجه به چند و چون درونی‌شان بخواهد نگاه عنوانشان کند، همچنین آب ادبیت و هنر و فرهنگ از لب و لوچه‌اش بدجور سرازیر می‌شود که نگو و لابد با خودش می‌گوید: عجب شهر و عجب شهرداری و عجب فکر بکری! و واقعا چه خوب است که شهرداری با این همه معضلات در سطح این شهر بی‌دروپیکر آمده است این همه فرهنگسرا در گوشه و کنار تهران درست کرده و سازمانی را هم به نامشان بنا نهاده است. آن هم چطور و کجاها، مثل فرهنگسرایی در نقطه‌ای چون کشتارگاه سابق که بند و بساط کارد و کاردکشی سلاخ‌ها را با آن همه کشت و کشتار روزانه برچیده و دار و درختی در آنجا زده و با کلی دبدبه و کبکبه محیطی مثلا فرهنگی- هنری ایجاد کرده و لابد خواسته با مقدماتی اینچنین محوطه‌ای ساق و سالم هنری- فرهنگی فراهم کند برای کسانی که بخواهند به جای بوی مشمئزکننده خون، طور نمادینی بوی روح‌نواز فرهنگ و هنر را استنشاق کنند! تا دیگر از آن نعره‌های جانگداز دم مرگ گاو و گوسفند نیم بسمل شده دم تیغ هم خبری نباشد! و نه فقط از محیط سلاخ‌خانه سابق، فرهنگسرای بهمن درست کرد که حتی بنای بی‌مثال فرهنگسرای هنر،ارسباران سابق را هم ایجاد کرد. ولی اصل حرف این است که آیا جز آن محیط کشتارگاه، در این جا هم به صرف داشتن عنوان پرطمطراق فرهنگسرای هنر یا داشتن جایگاهی در بالای شهر تهران همه چیزش واقعا بی‌خدشه بوی فرهنگ و هنر می‌دهد؟ و آیا شما به عنوان مسؤول اصلی از عملکرد این فرهنگسراها و یا اصلا خود سازمان فرهنگی- هنری چقدر خبر دارید و واقعا می‌دانید در آنجاها چه می‌گذرد؟ شواهد می‌گویند نه! و آیا در این مدت کسی به شما از چند و چون این مسائل خاموش خبر داده است؟ لابد خیر! که به احتمال قوی اگر خبر می‌دادند حتم اوضاع و احوالشان باید که طور دیگری بود و نه تا بدین حد آشفته و رابطه‌ای و مصلحتی و ضد ادب و فرهنگ و هنر! فکر می‌کنم حالا دیگر با این اشارات ضمنی باید برایتان اصل قضیه جا افتاده و محرز شده باشد که چرا نامه‌ام را با گفته‌ای از گی سورمان شروع کرده‌ام.
و اما بگویم، بیش از 10 سال است که در چند فرهنگسرایتان کلاس داستان‌نویسی دارم و به خلق‌الله درس داستان‌نویسی می‌دهم و در طول این مدت چیزهایی دیده و تجربه کرده‌ام که سر جمع‌شان را می‌توان، ششدانگ، دستمایه یک مجموعه داستان پرمایه انتقادی- اجتماعی قرار داد، از وضع دیروز تا امروز فرهنگسراها و بویژه سازمان فرهنگی- هنری شهرداری تهران. اما از آنجا که بالشخصه، به گواه آثارم، اتفاقاتی از این دست را ـ که ذکرشان خواهد رفت ـ مسائلی بسیار نازل و ناشی از مدیریت‌های سخیف و بی‌بنیه بعضی آدم‌ها می‌دانم و از هر مضمون دم دستی هم داستان نمی‌نویسم، چرا که فکر می‌کنم قابلیت‌های داستان باید بسیار والاتر از این مایه‌های دم دست باشد. لذا بر آن شدم که فقط با نوشتن چند نامه سرگشاده برای شما حقایق موجود در فرهنگسراها و سازمان مثلا فرهنگی- هنری شهرداری‌تان را شرح دهم تا شما از عملکرد بعضی از این مثلا مسؤولان آگاه شوید و لااقل بدانید در این دم و دستگاه‌های دهان پرکن پرهزینه چه می‌گذرد. فکر کردم شاید برایتان جالب باشد و بخواهید اقدام عاجلی کنید یا نکنید که البته دیگر این و آنش اصلا به من ربط چندانی ندارد و این شد که دست به قلم بردم تا به شرح و تفصیل به عملکرد آقایان بپردازم که عجالتا این نوشته اولینش است و فقط مقدمه‌اش. و همینجا بگویم که اگر لازم شد برای هر کدام از موارد مورد ادعا شواهد و مدارک لازم را ارائه خواهم داد تا گمان نکنید اینها فقط زاییده خیال یک نویسنده است و لابد من‌باب دستگرمی یا مزاح نوشته شده‌اند. چون پاره‌ای از این اوصاف انصافا همانطور که خواهید دید آنقدر اسفبارند که از شدت اسف، سر به مزاحی تلخ می‌زنند. پس ببینید قافیه تا کجا لنگ است و در این دفتر و دستک‌های دهان پرکن سازمان مثلا فرهنگی و مثلا مثلا مثلا هنری شهرداری و فرهنگسراهای‌تان چه رخ داده و می‌دهد که اهل قلمی که باید دغدغه‌اش نوشتن فلان و بهمان رمانش باشد باید بیاید و وقت بگذارد برای نوشتن چنین متنی معترضانه برای شما شهردار این شهر بزرگ که به آن بخواهید ترتیب اثری بدهید یا نه و این البته خطابی اجتناب‌ناپذیر است هم برای امثال من اهل قلم و هم برای شما، چرا که به هر حال اگر قرار باشد به معضلات مسؤولان این سازمان عریض و طویل و بعضی فرهنگسراها اشاره کرد، به چه کسی باید نوشت جز شما؟ حتم به اوباما که نباید نوشت یا مثلا به شهردار یا فرماندار کالیفرنیا، آرنولد شوارتزنگر؟ همان هنرپیشه معروف سینمای غرب که هم فیلمش را آنطور پهلوانانه درست و حسابی بازی می‌کند و همه صغیر و کبیر خناسان را از دم تیغ و گلوله می‌گذراند و هم به وقتش به امور ایالت کذایی کالیفرنیایش می‌رسد، قبول دارید یا نه؟ از اینها گذشته من به 2 چیز اعتماد دارم اول اینکه آرنولد شوارتزنگر چون خودش نیمچه هنری دارد اگر هر جای کارش در ایالت کالیفرنیایش لنگ بزند حتم در سازمان فرهنگی- هنری شهرداری‌اش لنگ نمی‌زند! –اگر او هم مرتکب ایجاد چنین سازمانی در ایالت کالیفرنیایش شده باشد که فقط منبع خیر برای کسانی با حقوق‌های آنچنانی است و بس- دوم اینکه جناب آرنولد نمی‌گذارد به هنر و هنرمندانش بگویند بالاي چشمتان ابرو است، چرا که احساس می‌کند در این صورت اول از همه به خودش توهین شده است! و خوب می‌دانم که شما در باب این مقایسه خاص حتم حتم آرنولد شوارتزنگر نیستید! اگر هنوز فکر می‌کنید گی سورمان، زیاد هم درست نمی‌گوید چون در این کشور مسؤولانی هستند که از این مثلا نعمت بزرگ‌ترین قدرت سازنده غرب بهره برده‌اند و شما هم یکی از آنها هستید که توانایی شنیدن نقد از خود را دارید پس به حقایقی که در نامه‌های بعدی خواهم گفت توجه کنید.
عجالتا همین و‌السلام.
باقی این شرح بماند تا نامه دوم، هفته دیگر، همین روز
و همین جا!
توضيح: «وطن‌امروز» از انتشار پاسخ مسؤولان شهرداري تهران استقبال مي‌كند. چندنامه سرگشاده برای شهردار تهران
نامه یکم...
جناب آقای قالیباف!
با سلام
«گی سورمان» می‌گوید: اگر قرار بود از میان عناصر سازنده قدرت غرب یکی را انتخاب کنم، توانایی نقد را که موجب رقابت میان نظریه‌ها می‌شود برمی‌گزیدیم. چون تا هنگامی که ما این توانایی را حفظ کنیم، جوامعی که از لحاظ فرهنگی فاقد چنین توانایی هستند، نخواهند توانست ما را عقب بزنند. انتقاد و انتقاد از خود، که مفاهیمی اروپایی‌اند، به سختی در آسیا جا می‌افتند. تمدن‌های آسیایی به جای آنکه از گذشته بگسلند تا بتوانند نوآوری کنند، مدام خود را تکرار می‌کنند تا که – مثلا- به کمال برسند!
واقعا که عجب روزگاری است، جناب آقای شهردار!
گاه دانش‌آموزان خود معلم می‌شوند و گاه معلمان دانش‌آموز! و این بسیار حیرت‌انگیز است. همان‌طوری که ملاحظه می‌کنید در بعضی کتاب‌های این‌دست از نویسندگان و نظریه‌پردازان اروپایی انصافا آدم به جملات تأمل برانگیزی نظیر گفته همین گی سورمان برمی‌خورد که ذهن را بدجور قلقلک می‌دهد و حیرت می‌کند که اینها گاه چه تفسیرهای به قاعده و درستی از احوال مردمان مشرق‌زمین دارند و چطور به قولی، درست به خال می‌زنند و روی رگ‌خواب ما انگشت می‌گذارند. نمی‌دانم قبول دارید یا نه؟ هرچند ممکن است بعضی از ما آدم‌های مدعی با خواندن ادعاهایی از این‌دست بخواهیم زود رو ترش کرده، زیرلب نچ‌نچ کنیم و کتابشان را با تعصبی دوآتشه پرت کنیم آن طرف و بگوییم، آقایان را! دارند چه اراجیفی می‌گویند! معلوم است ما را هنوز درست و حسابی نشناخته‌اند... ما آنیم که ...
و اما ممکن است بخواهید بپرسید، خب، به فرض صحت این ادعا، اینها چه ربط دارد به ما و به این نامه سرگشاده اصلا؟ اگر اندکی تأمل کنید، می‌گویم. راستش آنقدر در این دم و دستگاه سازمان مثلا فرهنگی- هنری شهرداری و فرهنگسراهای‌تان با اهل قلم نامهربانی‌ها کردند و کردند که کارد به استخوان رسید و دیدم هیچ چاره نیست جز انعکاس بسیاری ناگفته‌ها، آن هم به شخص شما و وقتی خواستم نامه را شروع کنم ناگاه یاد حرف گی سورمان افتادم و دیدم حرفش عجب سنخیتی دارد با مطالبی که قرار است از این پس در چند نامه، هفتگی، برای روشن شدن اصل مطلب برایتان بنویسم. گفتم حالا که کار به اینجا کشید بهتر است بیایم صحت و سقم ادعای گی سورمان را درباره شخص شخیص شما بیازمایم و ببینم قدرت نقد‌پذیری‌تان چقدر است و پس از شنیدن کل حقایق عکس‌العملتان چیست؟ با این احوال، هنوز گمان کنم، اصل مطلب درست برایتان جا نیفتاده باشد و حتی ممکن است یک وقت تصور کنید،حالا چرا بین این همه مسؤول، در این مملکت من همین‌طور بی‌خود و بی‌جهت آمده‌ام سراغ شما ولابد در این انتخاب غرض و مرضی وجود دارد؟ خدا ما بین، شناخت من از شما در حد و حدود دیگر شهروندان تهرانی است و بس. همین خبرهای رسانه‌ای مکتوب یا تصویری که یا دارید زمینی را کلنگ می‌زنید یا دارید با جد و اشتیاق فلان و بهمان فرهنگسرا را در اینجا و آنجای شهر افتتاح می‌کنید و از همین اطلاعات دم‌دست هر صغیر و کبیر دیگر.
و اگر امروزه روز هم قصد کرده‌ام در این باب خاص، زیر این عنوان ظاهرا شبهه‌برانگیز برایتان صفحاتی را قلمی کنم، اول دلیلش وجود همین فرهنگسراها و نیز سازمانی است
به نام دهان‌پرکن و پرطمطراق مثلا فرهنگی- هنری شهرداری تهران‌تان که ظاهرا باید زیر ید قدرتتان باشد- آیا هست؟- که اگر آدم از دور، همین‌طور بی‌توجه به چند و چون درونی‌شان بخواهد نگاه عنوانشان کند، همچنین آب ادبیت و هنر و فرهنگ از لب و لوچه‌اش بدجور سرازیر می‌شود که نگو و لابد با خودش می‌گوید: عجب شهر و عجب شهرداری و عجب فکر بکری! و واقعا چه خوب است که شهرداری با این همه معضلات در سطح این شهر بی‌دروپیکر آمده است این همه فرهنگسرا در گوشه و کنار تهران درست کرده و سازمانی را هم به نامشان بنا نهاده است. آن هم چطور و کجاها، مثل فرهنگسرایی در نقطه‌ای چون کشتارگاه سابق که بند و بساط کارد و کاردکشی سلاخ‌ها را با آن همه کشت و کشتار روزانه برچیده و دار و درختی در آنجا زده و با کلی دبدبه و کبکبه محیطی مثلا فرهنگی- هنری ایجاد کرده و لابد خواسته با مقدماتی اینچنین محوطه‌ای ساق و سالم هنری- فرهنگی فراهم کند برای کسانی که بخواهند به جای بوی مشمئزکننده خون، طور نمادینی بوی روح‌نواز فرهنگ و هنر را استنشاق کنند! تا دیگر از آن نعره‌های جانگداز دم مرگ گاو و گوسفند نیم بسمل شده دم تیغ هم خبری نباشد! و نه فقط از محیط سلاخ‌خانه سابق، فرهنگسرای بهمن درست کرد که حتی بنای بی‌مثال فرهنگسرای هنر،ارسباران سابق را هم ایجاد کرد. ولی اصل حرف این است که آیا جز آن محیط کشتارگاه، در این جا هم به صرف داشتن عنوان پرطمطراق فرهنگسرای هنر یا داشتن جایگاهی در بالای شهر تهران همه چیزش واقعا بی‌خدشه بوی فرهنگ و هنر می‌دهد؟ و آیا شما به عنوان مسؤول اصلی از عملکرد این فرهنگسراها و یا اصلا خود سازمان فرهنگی- هنری چقدر خبر دارید و واقعا می‌دانید در آنجاها چه می‌گذرد؟ شواهد می‌گویند نه! و آیا در این مدت کسی به شما از چند و چون این مسائل خاموش خبر داده است؟ لابد خیر! که به احتمال قوی اگر خبر می‌دادند حتم اوضاع و احوالشان باید که طور دیگری بود و نه تا بدین حد آشفته و رابطه‌ای و مصلحتی و ضد ادب و فرهنگ و هنر! فکر می‌کنم حالا دیگر با این اشارات ضمنی باید برایتان اصل قضیه جا افتاده و محرز شده باشد که چرا نامه‌ام را با گفته‌ای از گی سورمان شروع کرده‌ام.
و اما بگویم، بیش از 10 سال است که در چند فرهنگسرایتان کلاس داستان‌نویسی دارم و به خلق‌الله درس داستان‌نویسی می‌دهم و در طول این مدت چیزهایی دیده و تجربه کرده‌ام که سر جمع‌شان را می‌توان، ششدانگ، دستمایه یک مجموعه داستان پرمایه انتقادی- اجتماعی قرار داد، از وضع دیروز تا امروز فرهنگسراها و بویژه سازمان فرهنگی- هنری شهرداری تهران. اما از آنجا که بالشخصه، به گواه آثارم، اتفاقاتی از این دست را ـ که ذکرشان خواهد رفت ـ مسائلی بسیار نازل و ناشی از مدیریت‌های سخیف و بی‌بنیه بعضی آدم‌ها می‌دانم و از هر مضمون دم دستی هم داستان نمی‌نویسم، چرا که فکر می‌کنم قابلیت‌های داستان باید بسیار والاتر از این مایه‌های دم دست باشد. لذا بر آن شدم که فقط با نوشتن چند نامه سرگشاده برای شما حقایق موجود در فرهنگسراها و سازمان مثلا فرهنگی- هنری شهرداری‌تان را شرح دهم تا شما از عملکرد بعضی از این مثلا مسؤولان آگاه شوید و لااقل بدانید در این دم و دستگاه‌های دهان پرکن پرهزینه چه می‌گذرد. فکر کردم شاید برایتان جالب باشد و بخواهید اقدام عاجلی کنید یا نکنید که البته دیگر این و آنش اصلا به من ربط چندانی ندارد و این شد که دست به قلم بردم تا به شرح و تفصیل به عملکرد آقایان بپردازم که عجالتا این نوشته اولینش است و فقط مقدمه‌اش. و همینجا بگویم که اگر لازم شد برای هر کدام از موارد مورد ادعا شواهد و مدارک لازم را ارائه خواهم داد تا گمان نکنید اینها فقط زاییده خیال یک نویسنده است و لابد من‌باب دستگرمی یا مزاح نوشته شده‌اند. چون پاره‌ای از این اوصاف انصافا همانطور که خواهید دید آنقدر اسفبارند که از شدت اسف، سر به مزاحی تلخ می‌زنند. پس ببینید قافیه تا کجا لنگ است و در این دفتر و دستک‌های دهان پرکن سازمان مثلا فرهنگی و مثلا مثلا مثلا هنری شهرداری و فرهنگسراهای‌تان چه رخ داده و می‌دهد که اهل قلمی که باید دغدغه‌اش نوشتن فلان و بهمان رمانش باشد باید بیاید و وقت بگذارد برای نوشتن چنین متنی معترضانه برای شما شهردار این شهر بزرگ که به آن بخواهید ترتیب اثری بدهید یا نه و این البته خطابی اجتناب‌ناپذیر است هم برای امثال من اهل قلم و هم برای شما، چرا که به هر حال اگر قرار باشد به معضلات مسؤولان این سازمان عریض و طویل و بعضی فرهنگسراها اشاره کرد، به چه کسی باید نوشت جز شما؟ حتم به اوباما که نباید نوشت یا مثلا به شهردار یا فرماندار کالیفرنیا، آرنولد شوارتزنگر؟ همان هنرپیشه معروف سینمای غرب که هم فیلمش را آنطور پهلوانانه درست و حسابی بازی می‌کند و همه صغیر و کبیر خناسان را از دم تیغ و گلوله می‌گذراند و هم به وقتش به امور ایالت کذایی کالیفرنیایش می‌رسد، قبول دارید یا نه؟ از اینها گذشته من به 2 چیز اعتماد دارم اول اینکه آرنولد شوارتزنگر چون خودش نیمچه هنری دارد اگر هر جای کارش در ایالت کالیفرنیایش لنگ بزند حتم در سازمان فرهنگی- هنری شهرداری‌اش لنگ نمی‌زند! –اگر او هم مرتکب ایجاد چنین سازمانی در ایالت کالیفرنیایش شده باشد که فقط منبع خیر برای کسانی با حقوق‌های آنچنانی است و بس- دوم اینکه جناب آرنولد نمی‌گذارد به هنر و هنرمندانش بگویند بالاي چشمتان ابرو است، چرا که احساس می‌کند در این صورت اول از همه به خودش توهین شده است! و خوب می‌دانم که شما در باب این مقایسه خاص حتم حتم آرنولد شوارتزنگر نیستید! اگر هنوز فکر می‌کنید گی سورمان، زیاد هم درست نمی‌گوید چون در این کشور مسؤولانی هستند که از این مثلا نعمت بزرگ‌ترین قدرت سازنده غرب بهره برده‌اند و شما هم یکی از آنها هستید که توانایی شنیدن نقد از خود را دارید پس به حقایقی که در نامه‌های بعدی خواهم گفت توجه کنید.
عجالتا همین و‌السلام.
باقی این شرح بماند تا نامه دوم، هفته دیگر، همین روز
و همین جا!
توضيح: «وطن‌امروز» از انتشار پاسخ مسؤولان شهرداري تهران استقبال مي‌كند. ارسال نظر
پربیننده