گروه فرهنگ و هنر: سینما و حواشی آن در حوزه فرهنگ و هنر یکی از بحث‌برانگیزترین سوژه هاست. بحث‌هایی که اگرچه در اکثر موارد در حد جنجال‌آفرینی
باقی مانده و به راه‌حل مناسبی منجر نشده‌اند ولی همیشه از داغ‌ترین مواردی بوده که در حوزه فرهنگ و هنر کشور به آن پرداخته می‌شود.صنعت سینمای ایران اگرچه در سال‌های گذشته با افت و خیزهای زیادی روبه‌رو بوده ولی در کمتر موردی دیده شده که معضلات آن با دیدگاهی آسیب‌شناسانه بررسی و در نهایت به راه‌حلی قابل ارائه منتج شود.فریدون جیرانی کارگردانی که ردپای او را در تلویزیون هم می‌شود جست‌وجو کرد، در کاری تازه برای شبکه سوم سیما قصد دارد با ساخت برنامه‌ای کارشناسانه با دیدگاهی منتقدانه به معضلات و آسیب‌های سینمای ایران پرداخته و به قولی «90 سینمایی» را با عنوان «هفت» روی آنتن ببرد.گذشته از رویکردی که این برنامه را پیش خواهد برد دغدغه‌های زیادی برای ساخت 90 سینمایی وجود دارد که باید به‌طور گسترده به آن پرداخته شود.
«هفت» جنجالی نباشد
فرزاد مؤتمن در این زمینه با اشاره به لزوم وجود برنامه‌ای که بتواند به مشکلات سینما بپردازد، به «وطن‌امروز» می‌گوید: «در همه جای دنیا برنامه‌هایی وجود دارد که فیلم‌های روی پرده را نقد می‌کنند یا به سینما و حوزه‌های وابسته به آن می‌پردازند که با استقبال زیادی از جانب مخاطبان هم روبه‌رو شده است ولی در تلویزیون، برنامه‌ای وجود ندارد که بتواند این مسائل را بررسی کرده و با عنوان یک سری حقایق و واقعیت‌ها راجع به سینما معضلات آن را حل کند».این کارگردان ادامه می‌دهد: «باید توجه داشت که ساخت این نوع برنامه‌ها زمانی موثر و مفید خواهد بود که از لحن تحریک‌کننده و حاشیه‌ساز پرهیز کند و تا جایی که امکان دارد به اصل مطلب بپردازد چرا که سینما مقوله‌ای فرهنگی است که جنجال‌آفرینی و غوغا
به پا کردن در آن کمک‌کننده نیست و به درد سینما نمی‌خورد. سینما بحث ارتباط گرفتن با مخاطب و تاثیرگذاری درازمدت روی رفتار جامعه است و هرچه جنجال‌آفرینی در بررسی معضلات آن کمتر باشد، بهتر خواهد بود».
موفقیت 90 در دوری از جانبداری‌ها بود
طهماسب صلح‌جو، منتقد نیز معتقد به لزوم تهیه برنامه‌هایی شبیه «90» در تمام عرصه‌های اجتماعی است و درباره ضرورت ساخت چنین برنامه‌ای در گفت‌و‌گو با «وطن‌امروز» اظهار می‌دارد: «مفید و جذاب بودن برنامه‌هایی که با دیدگاه منتقدانه به عرصه‌های مختلف می‌پردازند ، به این بستگی دارد که چه کسی تهیه‌کننده و مجری برنامه باشد و سیاستگذاران برنامه به دنبال چه چیزی باشند. اگر بخواهیم با جانبداری و موضع‌گیری‌های خاص به نقد در عرصه سینما بپردازیم، نتیجه مطلوبی به دست نخواهیم آورد. برنامه 90 به این خاطر موفق بوده که بدون هیچ جانبداری به نقد فوتبال کشور می‌پردازد ولی راجع به سینمای ایران نمی‌توان حدس زد که چقدر بتوان حق مطلب را ادا کرد».صلح‌جو با اشاره به این مطلب که جنجال در ذات نقد است، ادامه می‌دهد: «به طور کلی نقد دور از جنجال و حاشیه نیست و دست به عصا راه رفتن در عرصه نقد، هر نوع نگاهی را بی‌خاصیت می‌کند ولی باید دید منظور از جنجال چیست؟ به‌طور حتم روشن کردن یک سری حقایق، جنجال‌آفرین است و مخاطب به آن واکنش نشان می‌دهد ولی مهم این است که ظرفیت تحمل جنجال را داشته باشیم، در غیر این صورت همه چیز فقط به یک هیاهو ختم شده و هیچ کار مفیدی انجام نمی‌شود».نکته قابل‌توجه در ساخت این برنامه، توجه به ظرفیت نقد‌پذیری در جامعه سینمایی ایران است. صلح‌جو در این‌باره می‌گوید: «در سال‌های اخیر کم‌ظرفیتی درباره نقد خیلی زیاد شده در حالی که در دهه‌های گذشته فیلمساز‌ها با مقوله نقد بهتر برخورد می‌کردند ولی الان همه حق به جانب هستند و نگاه منفی به نقد دارند. متأسفانه در سینما کسانی هستند که به دلیل وابستگی‌های خاصی که دارند همیشه از موضع قدرت برخورد می‌کنند و اگر قرار باشد که فیلمساز نقد بشود باید پذیرش و آمادگی شنیدن هرگونه نقد را داشته باشد».
دغدغه اصلی برای ساخت 90 سینمایی- که به گفته فضل‌الله شریعت‌پناهی، مدیر گروه اجتماعی شبکه سوم سیما برنامه‌ای سفارشی نبوده و قصد دارد مسائل چالشی و معضلات سینما را بررسی کند - این است که در حوزه‌ای مثل سینما با گروه‌ها و طیف‌های خاص خود که هر یک به نوعی داعیه به دوش کشیدن بخشی از بار سینمای ایران را بر عهده دارند، در نظر نگرفتن برخی از گروه‌ها و افراد، ضربه بزرگی به اصل بی‌طرفی برنامه خواهد زد، حال آنکه برنامه باید به دور از وابستگی‌ها و خط مشی‌های متفاوت، تمام سینمای ایران و معضلات آن را مورد بررسی قرار دهد. صلح‌جو با اشاره به لزوم حضور همه افراد برای نقد همه‌جانبه سینما، توضیح می‌دهد: «نقد باید همه‌جانبه باشد. وقتی یک عده را به دلیل ملاحظات خاص نادیده می‌گیریم، این حق را به آنها می‌دهیم که معترض باشند و اگر قرار است که در بحث‌ها و خرده‌گیری‌ها بعضی‌ها را نادیده بگیریم، بهتر است کمتر نقد کنیم».
اگر «شفافیت» نباشد کاری پیش نمی‌رود
محمد نیک‌بین، تهیه‌کننده سینما نیز در این‌باره به «وطن‌امروز» می‌گوید: «رویکرد برنامه بسیار دارای اهمیت است. هدف باید تهیه یک برنامه واقعی باشد و مشکلات باید همانطور که هستند نشان داده شوند ولی اگر قرار باشد برنامه با هدفی خاص و از پیش تعیین شده ساخته شده و سیاستگذاران به زمینه‌هایی که مورد تایید خودشان است بپردازند هیچگاه معضل سینما حل نخواهد شد».وی ادامه می‌دهد: «اگر نقد در فضایی درست مطرح شود و کسی هم که او را نقد می‌کنند جنبه شنیدن نقد را داشته باشد بهترین اتفاق رخ می‌دهد، معضل و کاستی‌هایی مطرح می‌شود و فرد یا افراد به آن فکر می‌کنند و در نهایت راه‌حلی برای آن پیدا می‌شود ولی اگر ناراحت شوند یا درباره مشکلات به صورت شفاف صحبت نشود، هیچ کاری از پیش نخواهد رفت».ساخت 90سینمایی با دورنمایی که از آن مطرح شده، برنامه‌ای جذاب و قابل تأمل خواهد بود اما آنچه دارای اهمیت است، بررسی بی‌طرفانه و کارشناسانه معضلات سینمای ایران است. دیدگاهی که با وجود طیف‌های فکری مختلف در سینمای ایران شاید به سختی اتفاق بیفتد. 90 سینمایی
گروه فرهنگ و هنر: سینما و حواشی آن در حوزه فرهنگ و هنر یکی از بحث‌برانگیزترین سوژه هاست. بحث‌هایی که اگرچه در اکثر موارد در حد جنجال‌آفرینی
باقی مانده و به راه‌حل مناسبی منجر نشده‌اند ولی همیشه از داغ‌ترین مواردی بوده که در حوزه فرهنگ و هنر کشور به آن پرداخته می‌شود.صنعت سینمای ایران اگرچه در سال‌های گذشته با افت و خیزهای زیادی روبه‌رو بوده ولی در کمتر موردی دیده شده که معضلات آن با دیدگاهی آسیب‌شناسانه بررسی و در نهایت به راه‌حلی قابل ارائه منتج شود.فریدون جیرانی کارگردانی که ردپای او را در تلویزیون هم می‌شود جست‌وجو کرد، در کاری تازه برای شبکه سوم سیما قصد دارد با ساخت برنامه‌ای کارشناسانه با دیدگاهی منتقدانه به معضلات و آسیب‌های سینمای ایران پرداخته و به قولی «90 سینمایی» را با عنوان «هفت» روی آنتن ببرد.گذشته از رویکردی که این برنامه را پیش خواهد برد دغدغه‌های زیادی برای ساخت 90 سینمایی وجود دارد که باید به‌طور گسترده به آن پرداخته شود.
«هفت» جنجالی نباشد
فرزاد مؤتمن در این زمینه با اشاره به لزوم وجود برنامه‌ای که بتواند به مشکلات سینما بپردازد، به «وطن‌امروز» می‌گوید: «در همه جای دنیا برنامه‌هایی وجود دارد که فیلم‌های روی پرده را نقد می‌کنند یا به سینما و حوزه‌های وابسته به آن می‌پردازند که با استقبال زیادی از جانب مخاطبان هم روبه‌رو شده است ولی در تلویزیون، برنامه‌ای وجود ندارد که بتواند این مسائل را بررسی کرده و با عنوان یک سری حقایق و واقعیت‌ها راجع به سینما معضلات آن را حل کند».این کارگردان ادامه می‌دهد: «باید توجه داشت که ساخت این نوع برنامه‌ها زمانی موثر و مفید خواهد بود که از لحن تحریک‌کننده و حاشیه‌ساز پرهیز کند و تا جایی که امکان دارد به اصل مطلب بپردازد چرا که سینما مقوله‌ای فرهنگی است که جنجال‌آفرینی و غوغا
به پا کردن در آن کمک‌کننده نیست و به درد سینما نمی‌خورد. سینما بحث ارتباط گرفتن با مخاطب و تاثیرگذاری درازمدت روی رفتار جامعه است و هرچه جنجال‌آفرینی در بررسی معضلات آن کمتر باشد، بهتر خواهد بود».
موفقیت 90 در دوری از جانبداری‌ها بود
طهماسب صلح‌جو، منتقد نیز معتقد به لزوم تهیه برنامه‌هایی شبیه «90» در تمام عرصه‌های اجتماعی است و درباره ضرورت ساخت چنین برنامه‌ای در گفت‌و‌گو با «وطن‌امروز» اظهار می‌دارد: «مفید و جذاب بودن برنامه‌هایی که با دیدگاه منتقدانه به عرصه‌های مختلف می‌پردازند ، به این بستگی دارد که چه کسی تهیه‌کننده و مجری برنامه باشد و سیاستگذاران برنامه به دنبال چه چیزی باشند. اگر بخواهیم با جانبداری و موضع‌گیری‌های خاص به نقد در عرصه سینما بپردازیم، نتیجه مطلوبی به دست نخواهیم آورد. برنامه 90 به این خاطر موفق بوده که بدون هیچ جانبداری به نقد فوتبال کشور می‌پردازد ولی راجع به سینمای ایران نمی‌توان حدس زد که چقدر بتوان حق مطلب را ادا کرد».صلح‌جو با اشاره به این مطلب که جنجال در ذات نقد است، ادامه می‌دهد: «به طور کلی نقد دور از جنجال و حاشیه نیست و دست به عصا راه رفتن در عرصه نقد، هر نوع نگاهی را بی‌خاصیت می‌کند ولی باید دید منظور از جنجال چیست؟ به‌طور حتم روشن کردن یک سری حقایق، جنجال‌آفرین است و مخاطب به آن واکنش نشان می‌دهد ولی مهم این است که ظرفیت تحمل جنجال را داشته باشیم، در غیر این صورت همه چیز فقط به یک هیاهو ختم شده و هیچ کار مفیدی انجام نمی‌شود».نکته قابل‌توجه در ساخت این برنامه، توجه به ظرفیت نقد‌پذیری در جامعه سینمایی ایران است. صلح‌جو در این‌باره می‌گوید: «در سال‌های اخیر کم‌ظرفیتی درباره نقد خیلی زیاد شده در حالی که در دهه‌های گذشته فیلمساز‌ها با مقوله نقد بهتر برخورد می‌کردند ولی الان همه حق به جانب هستند و نگاه منفی به نقد دارند. متأسفانه در سینما کسانی هستند که به دلیل وابستگی‌های خاصی که دارند همیشه از موضع قدرت برخورد می‌کنند و اگر قرار باشد که فیلمساز نقد بشود باید پذیرش و آمادگی شنیدن هرگونه نقد را داشته باشد».
دغدغه اصلی برای ساخت 90 سینمایی- که به گفته فضل‌الله شریعت‌پناهی، مدیر گروه اجتماعی شبکه سوم سیما برنامه‌ای سفارشی نبوده و قصد دارد مسائل چالشی و معضلات سینما را بررسی کند - این است که در حوزه‌ای مثل سینما با گروه‌ها و طیف‌های خاص خود که هر یک به نوعی داعیه به دوش کشیدن بخشی از بار سینمای ایران را بر عهده دارند، در نظر نگرفتن برخی از گروه‌ها و افراد، ضربه بزرگی به اصل بی‌طرفی برنامه خواهد زد، حال آنکه برنامه باید به دور از وابستگی‌ها و خط مشی‌های متفاوت، تمام سینمای ایران و معضلات آن را مورد بررسی قرار دهد. صلح‌جو با اشاره به لزوم حضور همه افراد برای نقد همه‌جانبه سینما، توضیح می‌دهد: «نقد باید همه‌جانبه باشد. وقتی یک عده را به دلیل ملاحظات خاص نادیده می‌گیریم، این حق را به آنها می‌دهیم که معترض باشند و اگر قرار است که در بحث‌ها و خرده‌گیری‌ها بعضی‌ها را نادیده بگیریم، بهتر است کمتر نقد کنیم».
اگر «شفافیت» نباشد کاری پیش نمی‌رود
محمد نیک‌بین، تهیه‌کننده سینما نیز در این‌باره به «وطن‌امروز» می‌گوید: «رویکرد برنامه بسیار دارای اهمیت است. هدف باید تهیه یک برنامه واقعی باشد و مشکلات باید همانطور که هستند نشان داده شوند ولی اگر قرار باشد برنامه با هدفی خاص و از پیش تعیین شده ساخته شده و سیاستگذاران به زمینه‌هایی که مورد تایید خودشان است بپردازند هیچگاه معضل سینما حل نخواهد شد».وی ادامه می‌دهد: «اگر نقد در فضایی درست مطرح شود و کسی هم که او را نقد می‌کنند جنبه شنیدن نقد را داشته باشد بهترین اتفاق رخ می‌دهد، معضل و کاستی‌هایی مطرح می‌شود و فرد یا افراد به آن فکر می‌کنند و در نهایت راه‌حلی برای آن پیدا می‌شود ولی اگر ناراحت شوند یا درباره مشکلات به صورت شفاف صحبت نشود، هیچ کاری از پیش نخواهد رفت».ساخت 90سینمایی با دورنمایی که از آن مطرح شده، برنامه‌ای جذاب و قابل تأمل خواهد بود اما آنچه دارای اهمیت است، بررسی بی‌طرفانه و کارشناسانه معضلات سینمای ایران است. دیدگاهی که با وجود طیف‌های فکری مختلف در سینمای ایران شاید به سختی اتفاق بیفتد. ارسال نظر
پربیننده