وضعیت افغانستان کماکان بشدت بغرنج است و به نظر نمی‌رسد رأی کمیسیون انتخابات این کشور به ریاست‌جمهوری حامد کرزای، از شدت بحران 2 ماهه افغانستان کاسته باشد. کناره‌گیری دکترعبدالله‌عبدالله، کاندیدای نزدیک به ایران از شرکت در دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان، زمینه را برای ریاست‌جمهوری کرزای در شرایطی که قانون اساسی سکوت کرده بود و ضعف آن بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شد، فراهم ساخت و کرزای در نهایت برای 5 سال دیگر سکان هدایت یکی از بحران‌خیز‌ترین کشورهای جهان را در دست گرفت. با این حال حامد کرزای بی‌تردید سال‌هایی دشوارتر از دور اول ریاست‌جمهوری خود را در پیش خواهد داشت و با توجه به مشکلاتی که وی با آن دست و پنجه نرم می‌کند حتی این امکان وجود دارد که قادر نباشد دوران 5 ساله حکومت خود را به اتمام برساند. بی‌تردید یکی از مهم‌ترین چالش‌های وی بحران مشروعیتی است که در نتیجه وقوع و اثبات تقلب گسترده در دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری گریبانش را گرفته است؛ تقلبی که هم توسط سازمان ملل، هم اتحادیه اروپا و از آن مهم‌تر توسط کمیسیون انتخابات افغانستان تأیید شد.
از این رو به نظر می‌رسد یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های این به اصطلاح رئیس‌جمهور افغانستان ایجاد وحدت میان اقوام و گروه‌های مختلف در این کشور است. در ساختار موزائیکی و متکثر افغانستان، بی‌تردید حامد کرزای با موانع بسیاری برای ایجاد و تحکیم اتحاد مواجه خواهد بود. مشکلات وی برای نزدیک شدن به تاجیک‌ها بی‌تردید بیش از بقیه است چراکه تاجیک‌ها دکترعبدالله‌عبدالله را در انتخابات نماینده خود می‌دانستند؛ کاندیدایی که به واسطه کارشکنی‌های حامد کرزای و متحدان غربی‌اش ناچار شد از دور دوم انتخابات کناره‌گیری کند. افزون بر این، حامد کرزای برای متحد کردن پشتون‌ها نیز دچار مشکلات بسیاری است. هرچند خود وی نیز یک پشتون محسوب می‌شود اما به واسطه آنکه پشتون‌ها بدنه اصلی طالبان را تشکیل می‌دهند، درصد بالایی از آنها به این گروه گرایش داشته و حاضر نیستند قدرت مرکزی را بپذیرند. علاوه بر این، اگر تا دیروز کرزای باید برای متحد کردن قومیت‌های مختلف این کشور، خود را به زحمت می‌انداخت، امروز گروه‌های سیاسی نیز در تقابل با وی قرار گرفته‌اند و بی‌شک متحد کردن همه آنها انرژی زیادی از کرزای خواهد گرفت و آخر سر هم بعید است که وی بتواند با آنها متحد شود و این گروه به رهبری دکتر عبدالله می‌توانند اپوزیسیونی قدرتمند علیه حامد کرزای تشکیل داده و در عرصه‌های مختلف وی را به چالش بکشند. علاوه بر این، کرزای به ایجاد اتحاد با طالبان نیز خوشبین است؛ اتحادی که به کرات توسط طرف‌های غربی بویژه ایالات متحده و انگلیس به وی توصیه شده است. کرزای در نطق پس از اعلام ریاست‌جمهوری‌اش نیز بر همین مسأله تأکید کرد و خواهان ورود طالبان به عرصه سیاسی و پذیرش پست‌های حکومتی توسط آنها شد.
این چالش‌ها بخوبی نشان می‌دهد که ایجاد وحدت در کشوری با مختصات فوق‌الذکر اگر تحقیقا امکانپذیر نباشد لااقل تقریبا امکانپذیر نیست. یکی دیگر از چالش‌های مهم پیش روی کرزای به نحوه تعامل با اشغالگران بازمی‌گردد. مردم افغانستان بشدت از ادامه حضور نظامیان ناتو در کشورشان ناراضی هستند بویژه که تاکنون بسیاری از مردم این کشور در حملات اشغالگران جان خود را از دست داده‌اند، از این رو بسیاری بر تعاملات دولت و اشغالگران حساس هستند. کرزای نیز که بخوبی به این مسأله واقف بود در اواخر دور اول ریاست‌جمهوری‌اش تلاش می‌کرد از طریق پرتنش نشان دادن مناسبات خود با اشغالگران در میان مردم محبوبیت کسب کند. اگر به این نیز توجه داشته باشیم که اشغالگران برخلاف مردم افغانستان خواهان حضور درازمدت در این کشور هستند، مخاطرات کرزای در این زمینه بیشتر آشکار می‌شود. یکی دیگر از چالش‌های کرزای، بازسازی کشور است. کرزای باید در دولت جدید خود با این 3 پدیده مبارزه و از مهاجرت نیروی انسانی به کشورهای همسایه ممانعت به عمل آورد و با پدیده‌های تروریسم و مواد مخدر مبارزه کند. اما شاید مهم‌ترین وظیفه حامد کرزای در کشور ایجاد امنیت باشد. در حال حاضر برقراری امنیت مهم‌ترین نیاز مردم افغانستان محسوب می‌شود؛ نیازی که از نان شب هم برای آنها واجب‌تر است. برقراری امنیت در کشوری که عرصه تاخت و تاز طالبان و اشغالگران است بسیار دشوار است. تحکیم قدرت دولت مرکزی در کشوری که 70 درصد خاک آن را طالبان در دست دارد، اساسا امکان عقلی ندارد، اما مردم افغانستان از رئیس‌جمهور جدیدشان که با کلی حرف و حدیث قدرت را در دست گرفته، امنیت می‌خواهند. آغاز بازسازی کشور و برقراری امنیت از دیگر چالش‌های کرزای است. افغانستان در حالی 8 سال اشغال را سپری می‌کند که به دلیل استمرار جنگ و درگیری‌های موجود نه‌تنها در مسیر توسعه قرار نگرفته بلکه در شرایطی سخت‌تر از گذشته قرار دارد چنانکه ناظران سیاسی، دوران جنگ داخلی را مناسب‌تر از وضع کنونی عنوان کرده‌اند. در این چارچوب جلب نظر مجامع جهانی و کشورها برای اجرای تعهداتی که در اجلاس‌های بین‌المللی به افغانستان داشته‌اند امری ضروری است چرا که افغانستان منابع داخلی برای بازسازی نداشته و اجبارا باید به این امر مبادرت ورزد. اموری چون مبارزه با فساد اداری، برقراری ثبات و امنیت، تحقق وحدت ملی و در نهایت مقابله با یک جانبه‌گرایی اشغالگران دغدغه‌هایی است که اساس کار دولت آینده افغانستان را تشکیل خواهد داد. تحلیلی بر تحولات افغانستان
دغدغه‌های یک به اصطلاح رئیس‌جمهور
وضعیت افغانستان کماکان بشدت بغرنج است و به نظر نمی‌رسد رأی کمیسیون انتخابات این کشور به ریاست‌جمهوری حامد کرزای، از شدت بحران 2 ماهه افغانستان کاسته باشد. کناره‌گیری دکترعبدالله‌عبدالله، کاندیدای نزدیک به ایران از شرکت در دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان، زمینه را برای ریاست‌جمهوری کرزای در شرایطی که قانون اساسی سکوت کرده بود و ضعف آن بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شد، فراهم ساخت و کرزای در نهایت برای 5 سال دیگر سکان هدایت یکی از بحران‌خیز‌ترین کشورهای جهان را در دست گرفت. با این حال حامد کرزای بی‌تردید سال‌هایی دشوارتر از دور اول ریاست‌جمهوری خود را در پیش خواهد داشت و با توجه به مشکلاتی که وی با آن دست و پنجه نرم می‌کند حتی این امکان وجود دارد که قادر نباشد دوران 5 ساله حکومت خود را به اتمام برساند. بی‌تردید یکی از مهم‌ترین چالش‌های وی بحران مشروعیتی است که در نتیجه وقوع و اثبات تقلب گسترده در دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری گریبانش را گرفته است؛ تقلبی که هم توسط سازمان ملل، هم اتحادیه اروپا و از آن مهم‌تر توسط کمیسیون انتخابات افغانستان تأیید شد.
از این رو به نظر می‌رسد یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های این به اصطلاح رئیس‌جمهور افغانستان ایجاد وحدت میان اقوام و گروه‌های مختلف در این کشور است. در ساختار موزائیکی و متکثر افغانستان، بی‌تردید حامد کرزای با موانع بسیاری برای ایجاد و تحکیم اتحاد مواجه خواهد بود. مشکلات وی برای نزدیک شدن به تاجیک‌ها بی‌تردید بیش از بقیه است چراکه تاجیک‌ها دکترعبدالله‌عبدالله را در انتخابات نماینده خود می‌دانستند؛ کاندیدایی که به واسطه کارشکنی‌های حامد کرزای و متحدان غربی‌اش ناچار شد از دور دوم انتخابات کناره‌گیری کند. افزون بر این، حامد کرزای برای متحد کردن پشتون‌ها نیز دچار مشکلات بسیاری است. هرچند خود وی نیز یک پشتون محسوب می‌شود اما به واسطه آنکه پشتون‌ها بدنه اصلی طالبان را تشکیل می‌دهند، درصد بالایی از آنها به این گروه گرایش داشته و حاضر نیستند قدرت مرکزی را بپذیرند. علاوه بر این، اگر تا دیروز کرزای باید برای متحد کردن قومیت‌های مختلف این کشور، خود را به زحمت می‌انداخت، امروز گروه‌های سیاسی نیز در تقابل با وی قرار گرفته‌اند و بی‌شک متحد کردن همه آنها انرژی زیادی از کرزای خواهد گرفت و آخر سر هم بعید است که وی بتواند با آنها متحد شود و این گروه به رهبری دکتر عبدالله می‌توانند اپوزیسیونی قدرتمند علیه حامد کرزای تشکیل داده و در عرصه‌های مختلف وی را به چالش بکشند. علاوه بر این، کرزای به ایجاد اتحاد با طالبان نیز خوشبین است؛ اتحادی که به کرات توسط طرف‌های غربی بویژه ایالات متحده و انگلیس به وی توصیه شده است. کرزای در نطق پس از اعلام ریاست‌جمهوری‌اش نیز بر همین مسأله تأکید کرد و خواهان ورود طالبان به عرصه سیاسی و پذیرش پست‌های حکومتی توسط آنها شد.
این چالش‌ها بخوبی نشان می‌دهد که ایجاد وحدت در کشوری با مختصات فوق‌الذکر اگر تحقیقا امکانپذیر نباشد لااقل تقریبا امکانپذیر نیست. یکی دیگر از چالش‌های مهم پیش روی کرزای به نحوه تعامل با اشغالگران بازمی‌گردد. مردم افغانستان بشدت از ادامه حضور نظامیان ناتو در کشورشان ناراضی هستند بویژه که تاکنون بسیاری از مردم این کشور در حملات اشغالگران جان خود را از دست داده‌اند، از این رو بسیاری بر تعاملات دولت و اشغالگران حساس هستند. کرزای نیز که بخوبی به این مسأله واقف بود در اواخر دور اول ریاست‌جمهوری‌اش تلاش می‌کرد از طریق پرتنش نشان دادن مناسبات خود با اشغالگران در میان مردم محبوبیت کسب کند. اگر به این نیز توجه داشته باشیم که اشغالگران برخلاف مردم افغانستان خواهان حضور درازمدت در این کشور هستند، مخاطرات کرزای در این زمینه بیشتر آشکار می‌شود. یکی دیگر از چالش‌های کرزای، بازسازی کشور است. کرزای باید در دولت جدید خود با این 3 پدیده مبارزه و از مهاجرت نیروی انسانی به کشورهای همسایه ممانعت به عمل آورد و با پدیده‌های تروریسم و مواد مخدر مبارزه کند. اما شاید مهم‌ترین وظیفه حامد کرزای در کشور ایجاد امنیت باشد. در حال حاضر برقراری امنیت مهم‌ترین نیاز مردم افغانستان محسوب می‌شود؛ نیازی که از نان شب هم برای آنها واجب‌تر است. برقراری امنیت در کشوری که عرصه تاخت و تاز طالبان و اشغالگران است بسیار دشوار است. تحکیم قدرت دولت مرکزی در کشوری که 70 درصد خاک آن را طالبان در دست دارد، اساسا امکان عقلی ندارد، اما مردم افغانستان از رئیس‌جمهور جدیدشان که با کلی حرف و حدیث قدرت را در دست گرفته، امنیت می‌خواهند. آغاز بازسازی کشور و برقراری امنیت از دیگر چالش‌های کرزای است. افغانستان در حالی 8 سال اشغال را سپری می‌کند که به دلیل استمرار جنگ و درگیری‌های موجود نه‌تنها در مسیر توسعه قرار نگرفته بلکه در شرایطی سخت‌تر از گذشته قرار دارد چنانکه ناظران سیاسی، دوران جنگ داخلی را مناسب‌تر از وضع کنونی عنوان کرده‌اند. در این چارچوب جلب نظر مجامع جهانی و کشورها برای اجرای تعهداتی که در اجلاس‌های بین‌المللی به افغانستان داشته‌اند امری ضروری است چرا که افغانستان منابع داخلی برای بازسازی نداشته و اجبارا باید به این امر مبادرت ورزد. اموری چون مبارزه با فساد اداری، برقراری ثبات و امنیت، تحقق وحدت ملی و در نهایت مقابله با یک جانبه‌گرایی اشغالگران دغدغه‌هایی است که اساس کار دولت آینده افغانستان را تشکیل خواهد داد. ارسال نظر
پربیننده