گروه اجتماعی: طرح پزشک خانواده در حالی از ابتدای ماه جاری با اولویت مناطق محروم در کشور عملیاتی شده است که به گفته کارشناسان حوزه سلامت، اجرای این طرح می‌تواند علاوه بر کمک به سلامت جامعه، در بهبود اقتصاد خانوار هم مؤثر باشد. سلامت از مهم‌ترین اجزای هزینه خانوار در تمام دنیا محسوب می‌شود، در ایران نیز به طور میانگین 5 درصد هزینه‌های خانوارها در حوزه سلامت صرف می‌شود، حال چنانچه این هزینه‌های از سوی بیمه‌ها پوشش داده نشود، می‌تواند یک خانواده را به زیر خط فقر بکشاند. در چنین شرایطی موضوع پوشش همگانی بیمه برای کاهش آلام بیماری و مدیریت هزینه‌ها مورد توجه قرار گرفته است، به طوری که دهک‌های پایین درآمدی کشور هم اکنون رایگان تحت پوشش سلامت قرار دارند. طرح دیگری که برای کمک به اقتصاد خانوار و ارتقای سلامت مردم توسط وزارت بهداشت شکل اجرایی به خود گرفته، طرح «پزشک خانواده» است. این طرح از ابتدای اردیبهشت امسال در کشور شروع شده است. طبق گفته وزیر بهداشت، اجرای این طرح با اولویت مناطق محروم و ساکنان شهرهای زیر 20 هزار نفر جمعیت بوده که بتدریج تمام افراد جامعه سراسر کشور تحت پوشش این طرح قرار می‌گیرند. وی برنامه «سلامت خانواده» را اولویت نخست این وزارتخانه در سال ۱۴۰۲ عنوان و تاکید کرد: هر کد ملی در کشور باید یک مراقب سلامت داشته باشد و برای تحقق این هدف نسبت به جذب مراقبان سلامت اهتمام شود.
وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با تاکید بر اینکه برنامه «سلامت خانواده» بزودی کل کشور را پوشش می‌دهد، گفت: پرداختی به پزشکان خانواده بر مبنای عملکرد خواهد بود. بهرام عین‌اللهی در پنجمین اجلاس روسای دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی کشور، ضمن گرامیداشت مقام والای استاد شهید مرتضی مطهری و روز معلم، با اشاره به فرمایش مقام معظم رهبری در نخستین روز سال جاری در مشهد مقدس و در تقدیر از حوزه سلامت گفت: رضایت رهبر معظم انقلاب از حوزه سلامت در عین آنکه مایه افتخار و موجب دلگرمی ما خادمان سلامت است، مسؤولیت ما را سنگین‌تر می‌کند. وی با تاکید بر اینکه داشتن مسؤولیت در نظام جمهوری اسلامی، امانت و نعمت است، گفت: اگر از مسؤولیتی که به‌عهده ما است، در جهت خدمت‌رسانی به مردم و کاهش آلام آنان استفاده نشود، کفران نعمت خواهد بود. وی با تاکید بر اینکه موفقیت‌های حوزه سلامت از دستاوردهای بزرگ انقلاب است، خاطرنشان کرد: باید این دستاوردها را حفظ کنیم و ارتقا دهیم که کار جهادی، میدانی و اختصاص وقت کافی لازمه آن است. عین‌اللهی همچنین بر ضرورت بهره‌وری در استفاده از امکانات تاکید و تصریح کرد: وجود پیوست فرهنگی در همه تصمیمات و اقدامات نظام سلامت، اولویت و اهمیت دارد و باید در همه مراکز درمانی بزرگ شوراهای فرهنگی فعال شده و پیوست یاد شده را اجرا کنند. وزیر بهداشت، برنامه «سلامت خانواده» را اولویت نخست این وزارتخانه در سال ۱۴۰۲ عنوان و تصریح کرد: هر کد ملی در کشور باید یک مراقب سلامت داشته باشد و برای تحقق این هدف نسبت به جذب مراقبان سلامت اهتمام شود. عین‌اللهی با اشاره به راهبرد نظام سلامت مبنی بر اولویت پیشگیری بر درمان یادآور شد: این رویکرد نباید به اسناد و مکاتبات محدود شود، بلکه لازم است برنامه «سلامت خانواده» را در عرصه اقدام و عمل و به معنای مورد انتظار تحقق بخشد. وزیر بهداشت در ادامه از تخصیص بودجه ۳,5 میلیارد دلاری برای تأمین دارو خبر داد و خاطرنشان کرد: سال جاری از منابع مناسبی برخورداریم، بنابراین از دانشگاه‌های علوم پزشکی می‌خواهیم با صرفه‌جویی، برنامه‌های خود را با قوت دنبال کنند. عین‌اللهی از روسای دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی سراسر کشور خواست امکانات و ظرفیت‌های ارائه خدمات به دانشجویان را ارتقا دهند و در همین باره بر افزایش کیفیت و بهینه‌سازی خوابگاه‌های دانشجویی تأکید کرد. وی با اشاره به اینکه ۵ هزار و ۶۰۰ پروژه نیمه‌تمام در حوزه سلامت در کشور وجود دارد، از روسای دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی کشور خواست به جای شروع پروژه‌های جدید، به تکمیل و اتمام این پروژه‌ها اهتمام ورزند.
وزیر بهداشت همچنین با تاکید بر اتخاذ تدابیر لازم برای رشد تولید سلامت‌محور و ارتقای شاخص‌های اقتصاد سلامت، از اختصاص ماموریت ویژه به دانشگاه‌های علوم پزشکی سراسر کشور در حوزه اقتصاد دانش‌بنیان خبر داد. عین‌اللهی گفت: امسال را مقام معظم رهبری سال «مهار تورم و رشد تولید» نامگذاری فرموده‌اند. خوشبختانه ظرفیت‌های خوبی در استان‌های کشور برای تحقق این نامگذاری حکیمانه وجود دارد و با برنامه‌ریزی می‌توان رشد تولید سلامت‌محور را در ابعادی چشمگیر تحقق بخشید.
* امکان‌سنجی دوراپزشکی در مناطق فاقد متخصص
معاون درمان وزارت بهداشت در پنجمین اجلاس رؤسای دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی کشور در ستاد وزارت بهداشت گفت: فوکال پوینت‌های معاونت درمان مشخص شده و در هر بیمارستانی، افرادی در سیستم ارجاع تعیین شده‌اند و تمام ارجاعات از طریق معاونت درمان در ستاد به صورت مستقیم قابل رصد است.
سعید کریمی افزود: هیچ بیماری که از کانال برنامه پزشکی خانواده به سطوح تخصصی و فوق‌تخصصی ارجاع می‌شود، بلاتکلیف نمی‌ماند و اقدامی که باید برای وی شود، در سامانه مشخص می‌شود. معاون درمان وزارت بهداشت بیان کرد: با راه‌اندازی سامانه یکپارچه ارجاع از این پس هیچ اقدام مکتوب کاغذی برای ارجاع نمی‌شود و پذیرفتنی نیست. این سامانه علاوه بر امکان نسخه‌نویسی، دارای امکانات اتصال به سطح یک، اتصال به آزمایشگاه‌ها و مراکز تصویربرداری نیز است.
کریمی افزود: جهت عدالت‌گستری، جزء حرفه‌ای تعرفه بخش‌های خصوصی و دولتی برای اعضای تمام‌وقت جغرافیایی یکسان‌سازی شده است. ضریب کا نیز برای تمام‌وقت‌های جغرافیایی از ۳۰ هزار به ۷۰ هزار تومان افزایش یافته است.
معاون درمان وزارت بهداشت گفت: ۳۰ درصد ظرفیت پذیرش مراکز درمانی به بیمارانی که از طریق سیستم نوبت‌دهی در برنامه پزشک خانواده مراجعه می‌کنند، اختصاص می‌یابد. امکان اضافه شدن بخش خصوصی نیز به برنامه پزشک خانواده در مراحل بعدی وجود دارد، بنابراین مشوق‌هایی که برای بخش دولتی در این برنامه در نظر گرفته شده، برای بخش خصوصی هم در نظر گرفته خواهد شد. کریمی اظهار کرد: در حال حاضر امکان اجباری شدن پذیرش بیمار از کانال برنامه پزشک خانواده وجود ندارد ولی در آینده این امکان وجود دارد.
همچنین امکان ایجاد دوراپزشکی در برنامه پزشک خانواده نیز برای مناطقی که دسترسی به متخصص با اشکال مواجه است، در حال امکان‌سنجی است. وی همچنین گفت: «سامانه کارآمد» برای ثبت عملکرد و اختصاص کارانه به پزشکان راه‌اندازی و اجرایی شده و در بخش پرستاری نیز در حال راه‌اندازی است.
***
آغاز مقابله روزانه با «وبا» از خرداد
وزارت بهداشت برای مقابله با بیماری وبا که به دلیل دسترسی نداشتن به آب آشامیدنی سالم معمولا در فصل تابستان افزایش می‌یابد، از هم‌اکنون آمادگی خود را اعلام کرده است. رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت ضمن اشاره به اقدامات وزارت بهداشت در آستانه فصل گرم سال جهت مقابله با موارد احتمالی وبا در کشور گفت: این بیماری اساسا با دسترسی ناکافی به آب آشامیدنی ایمن و سیستم جمع‌آوری فاضلاب نامناسب ارتباط دارد. شهنام عرشی با تاکید بر اهمیت انجام اقدامات پیشگیرانه جهت به حداقل رساندن بروز موارد وبا در کشور گفت: از خرداد سال جاری برای تمام دانشگاه‌های علوم پزشکی هشدار صادر می‌شود که به صورت روزانه از بیماران مبتلا به اسهال در بیمارستان‌های تحت پوشش خود نمونه‌برداری کنند که اگر از نظر وبا مثبت شد، اقدامات مقابله‌ای ما آغاز شود. وی افزود: تابستان سال گذشته بویژه پس از تجمعات ماه پایانی، متاسفانه حدود ۳۶۰ مورد مثبت مبتلا به وبا را شناسایی کردیم و بلافاصله موارد کشت مثبت تحت درمان قرار گرفتند تا بیماری تبدیل به اپیدمی نشود. رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت تصریح کرد: اگر مراقبت‌های همکاران به موقع انجام نشود، ممکن است تا هزاران نفر به وبا آلوده شوند. وی افزود: برای موارد مشکوک و محتمل پس از انجام آزمایش‌های مربوط ۳ روز فرصت خواهیم داشت تا پیش از تبدیل شدن بیماری به اپیدمی موارد را تشخیص داده و کنترل کنیم. بر این اساس تمام دانشگاه‌های علوم پزشکی دپوی سرم و کپسول آنتی‌بیوتیک مورد نیاز را برای برخورد با اپیدمی اولیه در اختیار دارند. عرشی تاکید کرد: هر سالی که درباره بیماری وبا با اپیدمی مواجه نشویم، نگران‌تر می‌شویم، چرا که با شیوع اپیدمی، در گروه‌های خاصی تا حدی ایمنی هم ایجاد می‌شود اما اگر وقوع اپیدمی طول بکشد، ممکن است بعدا با اپیدمی شدیدتری مواجه شویم. عرشی وبا را یک عفونت اسهالی حاد معرفی کرد و به ایسنا گفت: این بیماری اساسا با دسترسی ناکافی به آب آشامیدنی ایمن و سیستم جمع‌آوری فاضلاب نامناسب ارتباط دارد.