اوایل اسفند سال گذشته نهمین گردهمایی موسسه‌ها و نهادهای فعال حوزه آموزش زبان و ادبیات فارسی در جهان از سوی بنیاد سعدی به میزبانی دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار شد؛ نشستی که در آن موضوع افزایش ۱۰ برابری فارسی‌آموزان در 10 سال اخیر و همین طور فعالیت‌های نوین بنیاد سعدی تشریح شد. بنیاد سعدی نهادی فرهنگی است که در حال حاضر یکی از فعالیت‌های جدی آن تولید انواع کتاب‌های آموزشی است. طی سالیان اخیر حضور این گونه نهاد‌ها در کنار تقویت دیپلماسی عمومی کشور، نقش اثر‌گذاری در گسترش و معرفی زبان فارسی داشته است.
بنیاد سعدی بنا به گفته مدیرانش در عمر 10 ساله خود با همکاری نمایندگانش -که جمعی از رایزنان فرهنگی کشور در خارج از کشور هستند- توانسته هزاران نفر را در سراسر جهان با زبان فارسی آشنا کند و به آنان زبان فارسی را آموزش دهد. روز گذشته نشست بررسی یک دهه فعالیت بنیاد سعدی با حضور غلامعلی حدادعادل رئیس بنیاد سعدی، محمدمهدی اسماعیلی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، یاسر احمدوند معاون فرهنگی وزیر ارشاد، محمود شالویی مشاور وزیر ارشاد و رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، حسین دیوسالار مشاور وزیر ارشاد، عزیزه استاد زبان فارسی اهل ازبکستان، ممیت‌الرشید استاد زبان فارسی اهل بنگلادش و جمعی از معاونان و مدیران بنیاد سعدی برگزار شد.
در ابتدای این نشست، حدادعادل ضمن خیر‌مقدم به وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: موضوع آموزش زبان هر کشوری در فراتر از مرزهایش یک امر مهم است که با اقتدار ملی رابطه معناداری دارد و موفقیت هر کشوری در گسترش زبان خود در فراتر از مرزها نشانه اقتدار ملی آن کشور است. زبان فارسی به گواه تاریخ قابلیت گسترش در جهان را دارد اما در دنیای امروز باید این کار با توجه به روش‌های جدید آموزش زبان در دنیا انجام شود که بنیاد سعدی از ۱۰ سال پیش تا امروز بر پایه مبانی علمی تالیفات متعدد و تربیت معلم را انجام داده و چند صد معلم آموزش زبان فارسی به غیر فارسی‌زبانان آموزش دادیم تا در خارج کشور زبان فارسی را تدریس کنند.
حداد عادل ادامه داد: امروز بنیاد سعدی در نظر همه فارسی‌آموزان مرجعی شناخته شده و معتبر از حیث آموزشی و حقوقی در دنیاست. از سویی نیاز ما به کاغذ تا امروز با مساعدت معاونت فرهنگی وزارت ارشاد بدون پاسخ نمانده است، امیدوارم از این به بعد هم ما لنگ کاغذ نمانیم. امیدوارم بودجه مناسبی تعلق گیرد تا در ۵۰ نقطه دنیا که فعالیت داریم، بتوانیم کتاب بفرستیم و نظارت داشته باشیم.
* ایران فرهنگی مرزهایش وسیع‌تر از جغرافیای کشورهاست
در ادامه محمدمهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ضمن تقدیر از زحمات رئیس بنیاد سعدی در جهت آموزش و گسترش زبان فارسی در جهان گفت: ما به زبان فارسی به عنوان یک نماد مهم هویتی نگاه می‌کنیم و برای ما عامل وحدت و همگرایی است. ایران فرهنگی مرزهایش وسیع‌تر از جغرافیای کشورهاست و فارسی‌زبانان از طریق زبان فارسی به هم گره خورده‌اند. در واقع زبان فارسی عامل وحدت در همه جغرافیای فرهنگی ایران بزرگ است و همه ایرانی‌ها فارغ از هر گرایش دینی، قومیتی و با هر لهجه و گویشی با افتخار به زبان فارسی تکلم می‌کنند.
اسماعیلی اظهار کرد: ما در یک مواجهه تمدنی هستیم و تمدن مغرب‌زمین تلاش دارد فرهنگ خود را بر سایرین تحمیل کند. اگر بتوانند زبان را تحت تاثیر قرار دهند، بخش مهمی از میراث جامعه هدف را از بین می‌برند و ارتباط نسل‌ها قطع می‌شود و این مهم‌ترین عامل تهاجم به فرهنگ‌هاست. ما در بنیاد سعدی به دنبال این هستیم که از زبان فارسی در حوزه بین‌المللی صیانت کنیم. بنیاد سعدی در بیش از ۴۰ نقطه دنیا حاضر است و هر جا زبان فارسی آموزش داده شده، با استقبال بالا مواجه شده است و می‌توان گفت هرجا زمینه‌ای فراهم باشد، بنیاد سعدی سفره قند زبان فارسی را برای جهانیان گسترانیده است.
وی گفت: کارنامه بنیاد سعدی به رغم کمبود امکانات و حجم اندک پشتیبانی‌ها، بسیار درخشان است و امیدواریم بتوانیم امسال در زمینه بودجه و سایر موارد، حمایت‌های بیشتری از بنیاد داشته باشیم.
در این مراسم ممیت‌الرشید، استاد زبان فارسی اهل بنگلادش که فیلم‌های سینمایی و سریال‌هایی همچون یوسف پیامبر، مردان آنجلس، مختارنامه، حضرت مریم و شهرزاد را به زبان بنگالی ترجمه کرده و در تلویزیون کشورش پخش می‌شود، از وضعیت زبان فارسی در 3 دانشگاه کشورش از مقطع لیسانس تا دکترا با بیش از 1000 فارسی‌آموز سخن گفت و افزود: از بنیاد سعدی برای اقداماتش در تالیف کتاب‌ها و برگزاری دوره‌های دانش‌افزایی بسیار متشکرم و اگر امروز من با شما براحتی فارسی صحبت می‌کنم، به خاطر تلاش‌هایی است که بنیاد سعدی در جهان انجام داده است.
وی با اشاره به اینکه با همسرش که اهل سوریه است، در دانشگاه تربیت مدرس تهران آشنا شده و زبان مشترک‌شان برای صحبت کردن با یکدیگر فارسی است، گفت: من عربی بلد نیستم و همسرم نیز زبان بنگالی نمی‌داند، بنابراین با زبان فارسی با یکدیگر صحبت می‌کنیم و در آینده فرزندمان هم فارسی صحبت خواهد کرد.
همچنین عزیزه، استاد زبان فارسی در دانشگاه خاورشناسی تاشکند نیز در این مراسم با بیان اینکه نخستین‌بار است به ایران سفر کرده، گفت: در دانشگاه ما زبان فارسی به عنوان زبان اصلی و زبان دوم تدریس می‌شود و امسال حدود هزار دانشجو در مقاطع لیسانس تا دکترا داریم و مردم ازبکستان به واسطه پیشینه فرهنگی علاقه بسیار به یادگیری زبان فارسی دارند. در پایان مراسم رئیس بنیاد سعدی، تعدادی از تالیفات بنیاد را به وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی هدیه کرد.