اسدالله خسروی: با آنکه بارش‌های تند بهاری در خیلی از مناطق کشور بویژه در غرب و شمال غرب بالا بوده و شدت این بارش‌ها ماه جاری منجر به آبگرفتگی معابر و وقوع سیل و ورود آب مناسب به سدها شده است اما طبق گفته کارشناسان هواشناسی بارش‌ها در مجموع کمتر از نرمال بوده است، هرچند پیشبینیها حکایت از پاییز پربارش دارد.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور گفت: تغییراتی که در شاخص‌های بزرگ‌مقیاس جوی در حال رخ دادن است، این انتظار را ایجاد می‌کند که بارندگی‌های پاییز در کشور بهنگام شروع شود و به احتمال فراوان نرمال و فرانرمال باشد.
احد وظیفه در گفتوگو با «وطن امروز» درباره چگونگی علل این رخداد جوی افزود: داده‌ها و وضعیت شاخص‌های دورپیوندی جوی و اقیانوسی نشان می‌دهد با توجه به تغییر شاخص‌های ال‌نینو و لانینوی جوی در فرآیند تبدیل فاز گرم به سرد در اقیانوس‌ها همچنین رطوبتی که از چنین رخدادی حاصل می‌شود، احتمالا پاییز امسال در کشورمان بارش‌های مناسبی در حد نرمال یا فرانرمال اتفاق بیفتد. وی با بیان اینکه پیش‌بینی می‌شود در تابستان پیش رو میزان بارش‌ها کمتر از 10 درصد رخ دهد، افزود: معمولا بارش‌ها در تابستان بین 10 تا 15 درصد در شرایط مناسب اتفاق می‌افتد که این میزان در پاییز 20 درصد و در بهار 25 درصد همچنین در زمستان 45 درصد اتفاق می‌افتد که البته سال گذشته میزان بارش‌های تابستانه 15 درصد بود اما در مقابل بارش‌ها در پاییز دیرهنگام شروع شد و این مساله مشکلاتی را برای کشاورزان ایجاد کرد.
وظیفه در ادامه افزود: طبق پیشبینیها و با توجه به تحولات جوی در اقیانوس‌ها یعنی تبدیل فاز گرم به سرد که از مسیر دورپیوندی اتفاق می‌افتد، بارش‌ها در پاییز زودهنگام و قابل توجه اتفاق بیفتد. رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور اضافه کرد: بارش‌ها در 2 پاییز سال‌های 1400 و 1401 دیرهنگام شروع شد اما به احتمال قوی پاییز امسال اینگونه نخواهد بود و بارش‌ها مناسب و نرمال و حتی فرانرمال پیش‌بینی می‌شود. به گفته رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور: تغییراتی که در شاخص‌های بزرگ‌مقیاس جوی در حال رخ دادن است، این انتظار را ایجاد می‌کند که بارندگی‌های پاییز در کشور بهنگام شروع شود و با احتمال زیاد نرمال خواهد بود. احد وظیفه اضافه کرد: سال آبی جاری در جنوب غرب کشور، بوشهر، کهگیلویه‌وبویراحمد، چهارمحال‌وبختیاری، خوزستان، ایلام، کردستان تا جنوب آذربایجان غربی و لرستان بارندگی‌ها بسیار مناسب بود و حتی میانگین ۳۰ سال گذشته و بیشتر از آن را نیز دریافت کرده است. وی افزود: بویژه سدهای خوزستان نیز آبگیری بسیار مناسبی از بارندگی‌ها داشته و آب تجمیعی پشت سد کرخه بیش از سال گذشته است و با وجود داشتن ظرفیت خالی می‌توان عنوان کرد بارندگی در آن مناطق مناسب بوده است. رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور ادامه داد: برعکس این مناطق، در نقاط دیگر کشور بارندگی‌ها مناسب نبود. برای نمونه خراسان رضوی تنها ۴۶ درصد بارش سال را تاکنون دریافت کرده است و ۵۴ درصد کمبود بارش دارد یا استان تهران که ۴۴ درصد بارندگی کمتر از نرمال را تجربه کرده و درگیر خشکسالی است. وظیفه خاطرنشان کرد: به طور کلی از شمال غرب، شمال آذربایجان غربی، اردبیل، کل سواحل جنوبی دریای خزر و استان‌هایی که در دامنه‌های جنوبی استان قرار دارند همچون قزوین، تهران، سمنان تا خراسان، خراسان رضوی، سیستان‌وبلوچستان و جنوب شرق کشور با بارندگی‌هایی بین ۲۵ تا ۵۴ درصد، کمبود بارش‌‌هایی کمتر از نرمال را تجربه کرده‌اند. وی به تغییرات بارش در ادامه سال آبی اشاره کرد و گفت: تابستان بارندگی زیادی در کشور رخ نمی‌دهد و کمتر از ۱۰ درصد باران یک سال در این فصل می‌بارد.
* احتمال آبگرفتگی معابر در ۱۴ استان
سازمان هواشناسی نسبت به رگبار و رعد و برق و آبگرفتگی معابر در۱۴ استان و وزش باد شدید و خیزش گرد وخاک در ۱۸ استان هشدار داد. این سازمان با صدور هشدار سطح زرد از فعالیت سامانه بارشی و رشد ابرهای همرفتی در روز دوشنبه (امروز) در شمال استان‌های آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی، اردبیل، ارتفاعات استان‌های مازندران، گلستان، البرز، تهران، سمنان، خراسان شمالی و کرمان و سه‌شنبه (فردا) در اردبیل، شمال استان‌های آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی، ارتفاعات در استان‌های گیلان، مازندران، قزوین، زنجان، سمنان، البرز و تهران و ارتفاعات کرمان خبر داد. همچنین این شرایط جوی روز چهارشنبه در اردبیل، شمال آذربایجان غربی، شمال و شرق آذربایجان شرقی، ارتفاعات استان‌های زنجان، قزوین، البرز، تهران، سمنان، گیلان و مازندران و پنجشنبه در شمال استان‌های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و اردبیل مورد انتظار است. بر اثر این مخاطره جوی احتمال آبگرفتگی معابر عمومی، احتمال جاری شدن روان‌آب، لغزندگی جاده‌ها، احتمال طغیان رودخانه‌ها، صاعقه، در برخی مناطق خیزش گردوخاک، کاهش دید و محدودیت در فعالیت‌های کشاورزی، احتمال شکستن درختان فرسوده و کهنسال وجود دارد. سازمان هواشناسی برای کاهش آسیب‌ها و مخاطرات ناشی از این شرایط جوی اجتناب از اسکان در بستر مسیل‌ها، احتیاط در گذر از حاشیه رودخانه‌ها، احتیاط در سفرهای برون‌شهری، احتیاط در فعالیت‌های کوهنوردی و جابه‌جایی عشایر، آمادگی دستگاه‌های اجرایی و امدادی و پاکسازی دهانه پل‌ها، لایروبی کانال‌ها و آب‌روها را توصیه کرد. این سازمان در ادامه این هشدار همچنین از افزایش گرادیان فشاری، وزش باد نسبتا شدید و در نواحی خشک همراه با خیزش گرد و خاک از یکشنبه تا پنجشنبه ۲۵ خرداد خبر داد. این شرایط جوی دوشنبه (امروز) در بوشهر، سیستان و بلوچستان و شرق استان‌های خراسان جنوبی، هرمزگان و کرمان و جنوب خوزستان و سه‌شنبه (فردا) در شرق خراسان رضوی، خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان، شرق کرمان، بوشهر و نوار غربی خوزستان پیش‌بینی می‌شود. همچنین این شرایط جوی روز چهارشنبه در نیمه‌جنوبی خراسان رضوی، خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان، نیمه شرق کرمان، جنوب سمنان، شمال اصفهان، ایلام، شرق هرمزگان، خوزستان، بوشهر، تهران و قم و پنجشنبه در نیمه‌جنوبی خراسان رضوی، خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان، هرمزگان، کرمان، یزد، نیمه‌شرقی اصفهان، جنوب سمنان، البرز، قم، تهران، ایلام، نیمه غربی خوزستان و بوشهر مورد انتظار است. بر اثر این مخاطره جوی در مناطق مستعد خیزش گردوخاک، کاهش شعاع دید و کاهش کیفیت هوا، احتمال خسارت به تجهیزات شهری و برون‌شهری از جمله سقوط بنر، تابلوهای تبلیغاتی، داربست‌ها و سازه‌های موقت، احتمال سقوط اشیاء از ارتفاعات و احتمال شکستن نهال‌ها و درختان کهنسال پیش‌بینی می‌شود. سازمان هواشناسی برای کاهش آسیب‌ها و مخاطرات ناشی از این شرایط جوی احتیاط در تردد جاده‌ای، اطمینان از استحکام سازه‌های موقت، احتیاط در فعالیت‌های کوهنوردی، احتیاط در فعالیت‌های عمرانی، احتیاط در عبور و مرور و عدم پارک خودرو در حاشیه ساختمان‌های نیمه‌کاره و درختان کهنسال و عدم سم یا محلول‌پاشی باغات و مزارع، بویژه در بعد از ظهر و استفاده از قیم برای نهال‌ها را توصیه کرد.
* امدادرسانی به سیل‌زدگان ۱۸ استان
سرپرست سازمان امدادونجات جمعیت هلالاحمر با اشاره به حضور ۱۵۲ تیم امدادی در عملیات سیل و آبگرفتگی ۶ روز گذشته گفت: ۱۸ استان کشور نیازمند دریافت خدمات امدادونجات بودند. بابک محمودی در این باره گفت: در عملیات امداد و نجات در سیل و آبگرفتگی از ١٦ تا ٢١ خرداد تا ساعت ۵ صبح امروز (دیروز) ١٨ استان شامل آذربایجان شرقی، اردبیل، اصفهان، البرز، تهران، خراسان جنوبی، خراسان شمالی، خوزستان، سمنان، زنجان، قزوین، قم، کرمان، لرستان، مازندران، مرکزی، همدان و یزد و ٣٤ شهرستان نیازمند خدمات امداد و نجات شدند. وی در ادامه بیان کرد: در این شهرستان‌ها به ٥٤ منطقه (٤ شهر، ٤٠ روستا، ٤ منطقه عشایری و ٦ محور) و ٢٨٤٥ نفر امدادرسانی شده است. محمودی خاطرنشان کرد: ۷۲ نفر اسکان اضطراری داده شدند و ٣٣ نفر نیز به مناطق امن انتقال یافتند. ٩ نفر در این حوادث شامل ۵ نفر در سیل (اصفهان ٤ نفر و آذربایجان شرقی یک نفر)، ٣ نفر بر اثر ریزش، در مازندران و یک نفر بر اثر وقوع رعد و برق در استان مرکزی جان خود را از دست دادند. سرپرست سازمان امداد و نجات عنوان کرد: ۱۵۲ تیم امدادی شامل ۵۶۹ نفر، آب جمع شده در ۲۴۳ واحد مسکونی را تخلیه کردند. محمودی گفت: ۱۰ دستگاه چادر، ۳۹۷ تخته پتو، ۸۲ تخته موکت، ۱۴۰ بسته غذایی، ۲۰۹۸ قوطی کنسروجات، ۲۱۷۰ بطری آب معدنی، ۳۰ قرص نان و ١٠٠ کیلوگرم برنج بین متاثرین از حوادث توزیع شد. بر اساس گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی جمعیت هلالاحمر، امدادرسانی در استان‌های البرز، تهران، خراسان شمالی و کرمان ادامه دارد.
***
سیلاب، تالاب گاوخونی را زنده کرد
در پی هدایت ۳ سیلاب به سمت تالاب گاوخونی، آب بسیار خوبی وارد این تالاب شد که طبق گزارش اداره محیط‌زیست بیش از ۵ درصد ظرفیت این تالاب آبگیری شد. سعید رحیمی، فرماندار ورزنه در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: روز پنجشنبه هفته گذشته با توجه به استقرار سامانه همرفتی در منطقه و شرق استان اصفهان از ۳ جبهه شهرستان نایین، گردنه ملااحمد و کوهپایه با سیلاب مواجه شدیم که با توجه به هشدارهای سازمان هواشناسی و آمادگی ستاد بحران ورزنه و اعلام به موقع فرمانداری‌های همجوار مبنی بر حرکت سیل به سمت ورزنه، توانستیم سیل را کنترل کنیم. وی افزود: با تلاش زیاد و اقدامات پیشگیرانه‌ای که انجام دادیم هر ۳ سیلاب به سمت تالاب گاوخونی هدایت شد و تنها خسارت‌های جزئی به برخی جاده‌های شهرستان وارد شد که می‌طلبد اداره راهداری سیل‌بندها را اصلاح کند تا اگر دوباره بارندگی شد خسارت به صفر برسد. خوشبختانه سیلاب هیچ خسارتی به روستاهای ورزنه وارد نکرد و آب بسیار خوبی به تالاب گاوخونی وارد و طبق گزارش اداره محیط‌زیست بیش از ۵ درصد ظرفیت تالاب آبگیری شد. فرماندار ورزنه گفت: تمام تلاش خود را به منظور هدایت سیلاب به طرف تالاب گاوخونی انجام دادیم که تا حد زیادی موفق شدیم.