۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۳:۵۳
نگاهی به کتاب ماندگار «تیستوی سبزانگشتی» نوشته موریس دروئون

این باغ مال چه کسی بود؟!

آزاده صالحی : کارلو کلودی «پینوکیو» را آفرید تا همه بدانند دوران ساده‌لوحی آدم‌ها به سر نیامده، اگزوپری «شازده کوچولو» را خلق کرد تا همه باور کنند، یک گل سرخ هنوز هم می‌تواند میانجی بسیاری از کشمکش‌ها و مرافعه‌ها در دنیای معاصر باشد و موریس دروئون «تیستو» را تا تمام خوانندگانی که به هر دلیلی از این رهگذر با او آشنا شده‌اند دلداری یابند که هنوز در پشت هیاهوها باغی وجود دارد که مأمن خوبی برای دفن پلیدی‌ها باشد. رمان تیستوی سبز انگشتی کتابی مناسب نوجوانان به نظر می‌آید اما خواننده بتدریج متوجه می‌شود که دروئون با تکیه بر این کتاب، مهم‌ترین مؤلفه‌های زندگی آدم‌ها را به تصویر کشیده است؛ همان چیزهایی که در زندگی روزمره خویش به آن دچاریم و در پس این ناچاری مرتبا از خود می‌پرسیم دلیل جنگ میان کشورها چیست؟! خواننده از ابتدا در می‌یابد که تیستو یک شخصیت دم‌دستی و معمولی نیست اما تصویری که دروئون در نکوهش جنگ ارائه می‌دهد، نتیجه را به نفع خود تغییر می‌دهد و خواننده را متعجب می‌سازد. داستان از آنجا که تیستو از آقا سبیلو ـ باغبان خانه ـ درباره ماهیت جنگ می‌پرسد و با پاسخ‌هایی مانند «همیشه جنگ! چه بدبختی!» روبه‌رو می‌شود تا این پرسش که چطور می‌توان جلوی جنگ را گرفت به نوعی، پرسش‌هایی برای مخاطب ایجاد می‌کند. او می‌کوشد به مدد پنهان شدن در پشت شخصیت تیستو از زبان او درباره پیامدهایی که دست آخر از هر جنگی به جا می‌ماند صحبت کند و در این رهگذر تا جایی مهارت به خرج می‌دهد که خواننده گاه احساس می‌کند، این پرسش‌ها فقط متعلق به ذهن کندوکاوگر تیستو نبوده است. داستان از آنجا که آقای ترونادیس ـ معلم مدرسه‌ـ تیستو را با کارخانه ساخت تجهیزات جنگی آشنا می‌کند، روند غیرمتعارف‌تری به خود می‌گیرد بویژه زمانی که معلم فریاد می‌زند: این توپ‌هایی که اینجا می‌سازند سرمایه اصلی میرپوال است. هر کدامشان می‌توانند 4 تا خانه بزرگ به بزرگی خانه تو را نابود کنند و وقتی نبرد میان وازی‌ها و واتن‌ها را می‌بیند و احتمال می‌دهد کار ممکن است به جاهای باریک‌تری کشیده شود به فکر استفاده از انگشت‌های خود می‌افتد. به جای توپ‌ها،گل می‌گذارد و به اسب کوچکش «ژیمناستیک» می‌گوید: من با گل به جنگ جنگ رفتم و فاتح شدم! دنیایی که دروئون ارائه می‌دهد، مخاطب را میان دنیای آدم بزرگ‌ها و بچه‌ها معلق نگه می‌دارد. حتی زمانی که تیستو در اندیشه کودکانه خود و به بهانه پایان دادن تمام جنگ‌ها در دنیا، می‌شنود که ژنرال‌ها در شهر به همدیگر می‌گویند: انگار به گلفروشی سفارش گل داده بودیم!! تا جایی که آقای پدر تصمیم می‌گیرد کارخانه اسلحه‌سازی خود را به کارخانه گلسازی تبدیل کند، یعنی مبارزه با جنگ به وسیله گل‌های بنفشه و آلاله، تنها تصویری که از دروئون در ذهن مخاطب شکل می‌گیرد، تصویر نویسنده‌ای ضد جنگ است. انگار این مخاطب نیست که میان دنیای آدم بزرگ‌ها و بچه‌ها گیر می‌کند، تیستو نیز به این مساله دچار است. او نمی‌تواند مرگ آقا سبیلو را با ذهن کودکانه خود حلاجی کند. پس تصمیم می‌گیرد با ساختن نردبانی از اقاقیا به ملاقات او برود. ساختن نردبان و بالا رفتن تیستو از آن هریک دارای معانی خاصی برای خود هستند و این جمله که تیستو یک فرشته بود، مخاطب را در بهت بی‌پایانی جا می‌گذارد. تیستوی سبز انگشتی ترجمه لیلی گلستان/چاپ 1357/نشر کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
ارسال نظر
captcha
پربیننده