محسن محمدی: آشنایی مرحوم اکبر رادی و هادی مرزبان در سال 62 اتفاق مبارکی است برای تئاتر؛ این هنر مهجور و مظلوم که فقط با پایمردی و عشق دلباختگانش به زیستن ادامه می‌دهد.
طی این سال‌ها تیم مرزبان- رادی خاطرات خوشی را برای دوستداران خلق کرده است. مرزبان اما این روزها «هاملت با سالاد فصل» را در فقدان مرحوم رادی در تئاتر سنگلج روی صحنه برده است؛ نمایشی که مرتبه اول در سال 69 به وسیله خود مرزبان اجرا شد و حال پس از گذشت نزدیک به 20 سال دوباره در معرض دید تماشاگران قرار گرفته است. اگر تماشاگر حرفه‌ای کارهای مرزبان باشید، هاملت با سالاد فصل غافلگیرتان خواهد کرد، چرا که نمایشنامه آن متفاوت از همه کارهای مرحوم رادی است. رادی هرچند باز دلمشغولی و سوژه مورد علاقه‌اش، فاصله طبقاتی را دستمایه اثرش قرار داده اما این بار رگه‌هایی از رئالیسم کلاسیک و حتی مدرنیته و پست‌مدرنیته در کارش مشهود است. هاملت با سالاد فصل، قصه مردی دانشگاه رفته است که به جمیع علوم احاطه دارد و عاشق دختری از خانواده اشرافی می‌شود و در راه عشق حتی جان خود را از دست می‌دهد. رادی باز هم بر طبقه سرمایه‌دار اشرافی بی‌مایه می‌تازد، این بار با فرستادن شخصیت اول نمایشنامه‌اش «دماغ» که نمادی است از طبقه بالای فرهنگی جامعه در جمع خانواده‌ای اشرافی که برخلاف ظاهر فریبنده و کلام ثقیل، مشتی لمپن هستند، اما این صورت قضیه است چرا که به نظر می‌رسد هدف و غایت اصلی چیز دیگری است؛ گم شدن هویت جامعه روشنفکری امروز ما. «دماغ» با آنکه همه‌چیزدان است اما چندین و چندبار دچار فراموشی می‌شود، طوری که حتی نمی‌داند کیست، از کجا آمده، چه می‌خواهد و به کجا می‌رود. او عاشق دختری از خانواده‌ای اشرافی می‌شود، پا به میان آنها می‌گذارد، بعد از انواع تحقیرها کمی نوازش می‌شود، مورد حسادت قرار می‌گیرد، توطئه‌ها برایش می‌چینند و دست آخر دادگاهی کذایی برایش ترتیب داده و به دارش می‌کشند. مرحوم رادی برای نشان دادن این تضاد و دوگانگی میان 2 تفکر و منش موجود در جامعه، راه اغراق را در پیش گرفته آنچنان که گاهی از جاده منطق خارج شده و سوال‌های تماشاگر را بی‌پاسخ می‌گذارد؛ اینکه چگونه «دماغ» بدون آنکه با خانواده دختر مورد علاقه‌اش آشنا شده باشد با دخترشان به بهانه شناخت از یکدیگر به یک مسافرت 7 ساله رفته است و اصلا این 7 سال نماد و استعاره از چه چیز می‌تواند باشد؟ خانواده دختر چرا اینچنین کینه او را به دل می‌گیرند؟ خورده شدن کتاب امیر ارسلان نامدار، باز شدن پنجره‌ای که همیشه بسته بوده، قرض دادن انگشتر مرحمتی خان عمو و... می‌تواند ادله‌ای منطقی باشد برای به دار کشیدن او؟ شخصیت «آقابزرگ» که در ابتدا تمام وزن کار روی اوست چرا هیچ‌گاه دیده نمی‌شود مگر در آخر در حد سایه‌ای و آن هم در حکم نوشدارویی بعد از مرگ سهراب و چرا و چرا و چرا؟ اغراق موجود در نمایشنامه خط تمایزی می‌شود میان این کار و دیگر آثار مشترک مرزبان و رادی؛ اغراقی که با کش آمدن و طولانی شدن بیهوده نمایشنامه، گل درشت می‌شود. همه این تفاوت‌ها سبب شده تماشاگر پیگیر کارهای تیم
مرزبان- رادی احساس بیگانگی و غریبگی کند و این حس غربت عاملی می‌شود برای به چشم نیامدن کارگردانی مرزبان. گویا خود او نیز نتوانسته با نمایشنامه ارتباط همیشگی را برقرار کند. بازیگران نیز با آنکه تلاش داشته‌اند با ارائه بهترین بازی‌ها ادای احترامی به مرحوم رادی کرده باشند اما جز یکی، دو نفر، بقیه در کارشان توفیقی حاصل نکرده‌اند. بهروز بقایی در نقش «دماغ» همانی است که سال‌ها بوده و هست و احتمالا خواهد بود، فردوس کاویانی با وجود تسلطش بر کار، گاهی به جاده خاکی می‌زند و فیلش یاد «کمال» سریال همسران را می‌کند، فرزانه کابلی که گویا در تئاتر و بویژه کارهای مرزبان فقط برای نقش زن‌های متفرعن و از خود راضی ساخته شده، باز هم در لاک همیشگی خود فرومی‌رود؛ زنی اشرافی که این بار فقط کمی تلطیف شده، بازی ایوب آقاخانی هم فقط یک سوال را در ذهن تماشاگر پدید می‌آورد؛ چرا کارگردانی که اتفاقا کاربلد هم هست با اصرار به بازیگری، همان سابقه درخشان کارگردانی‌اش را زیر سوال می‌برد. اما بازی رهنما به دل می‌نشیند بویژه وقتی آن مونولوگ طولانی را در اول روی صحنه آمدنش می‌گوید، می‌توان حس کرد که چقدر روی صدایش کار کرده است. نگاهی به نمایش «هاملت با سالاد فصل»
هاملت بدون رادی
محسن محمدی: آشنایی مرحوم اکبر رادی و هادی مرزبان در سال 62 اتفاق مبارکی است برای تئاتر؛ این هنر مهجور و مظلوم که فقط با پایمردی و عشق دلباختگانش به زیستن ادامه می‌دهد.
طی این سال‌ها تیم مرزبان- رادی خاطرات خوشی را برای دوستداران خلق کرده است. مرزبان اما این روزها «هاملت با سالاد فصل» را در فقدان مرحوم رادی در تئاتر سنگلج روی صحنه برده است؛ نمایشی که مرتبه اول در سال 69 به وسیله خود مرزبان اجرا شد و حال پس از گذشت نزدیک به 20 سال دوباره در معرض دید تماشاگران قرار گرفته است. اگر تماشاگر حرفه‌ای کارهای مرزبان باشید، هاملت با سالاد فصل غافلگیرتان خواهد کرد، چرا که نمایشنامه آن متفاوت از همه کارهای مرحوم رادی است. رادی هرچند باز دلمشغولی و سوژه مورد علاقه‌اش، فاصله طبقاتی را دستمایه اثرش قرار داده اما این بار رگه‌هایی از رئالیسم کلاسیک و حتی مدرنیته و پست‌مدرنیته در کارش مشهود است. هاملت با سالاد فصل، قصه مردی دانشگاه رفته است که به جمیع علوم احاطه دارد و عاشق دختری از خانواده اشرافی می‌شود و در راه عشق حتی جان خود را از دست می‌دهد. رادی باز هم بر طبقه سرمایه‌دار اشرافی بی‌مایه می‌تازد، این بار با فرستادن شخصیت اول نمایشنامه‌اش «دماغ» که نمادی است از طبقه بالای فرهنگی جامعه در جمع خانواده‌ای اشرافی که برخلاف ظاهر فریبنده و کلام ثقیل، مشتی لمپن هستند، اما این صورت قضیه است چرا که به نظر می‌رسد هدف و غایت اصلی چیز دیگری است؛ گم شدن هویت جامعه روشنفکری امروز ما. «دماغ» با آنکه همه‌چیزدان است اما چندین و چندبار دچار فراموشی می‌شود، طوری که حتی نمی‌داند کیست، از کجا آمده، چه می‌خواهد و به کجا می‌رود. او عاشق دختری از خانواده‌ای اشرافی می‌شود، پا به میان آنها می‌گذارد، بعد از انواع تحقیرها کمی نوازش می‌شود، مورد حسادت قرار می‌گیرد، توطئه‌ها برایش می‌چینند و دست آخر دادگاهی کذایی برایش ترتیب داده و به دارش می‌کشند. مرحوم رادی برای نشان دادن این تضاد و دوگانگی میان 2 تفکر و منش موجود در جامعه، راه اغراق را در پیش گرفته آنچنان که گاهی از جاده منطق خارج شده و سوال‌های تماشاگر را بی‌پاسخ می‌گذارد؛ اینکه چگونه «دماغ» بدون آنکه با خانواده دختر مورد علاقه‌اش آشنا شده باشد با دخترشان به بهانه شناخت از یکدیگر به یک مسافرت 7 ساله رفته است و اصلا این 7 سال نماد و استعاره از چه چیز می‌تواند باشد؟ خانواده دختر چرا اینچنین کینه او را به دل می‌گیرند؟ خورده شدن کتاب امیر ارسلان نامدار، باز شدن پنجره‌ای که همیشه بسته بوده، قرض دادن انگشتر مرحمتی خان عمو و... می‌تواند ادله‌ای منطقی باشد برای به دار کشیدن او؟ شخصیت «آقابزرگ» که در ابتدا تمام وزن کار روی اوست چرا هیچ‌گاه دیده نمی‌شود مگر در آخر در حد سایه‌ای و آن هم در حکم نوشدارویی بعد از مرگ سهراب و چرا و چرا و چرا؟ اغراق موجود در نمایشنامه خط تمایزی می‌شود میان این کار و دیگر آثار مشترک مرزبان و رادی؛ اغراقی که با کش آمدن و طولانی شدن بیهوده نمایشنامه، گل درشت می‌شود. همه این تفاوت‌ها سبب شده تماشاگر پیگیر کارهای تیم
مرزبان- رادی احساس بیگانگی و غریبگی کند و این حس غربت عاملی می‌شود برای به چشم نیامدن کارگردانی مرزبان. گویا خود او نیز نتوانسته با نمایشنامه ارتباط همیشگی را برقرار کند. بازیگران نیز با آنکه تلاش داشته‌اند با ارائه بهترین بازی‌ها ادای احترامی به مرحوم رادی کرده باشند اما جز یکی، دو نفر، بقیه در کارشان توفیقی حاصل نکرده‌اند. بهروز بقایی در نقش «دماغ» همانی است که سال‌ها بوده و هست و احتمالا خواهد بود، فردوس کاویانی با وجود تسلطش بر کار، گاهی به جاده خاکی می‌زند و فیلش یاد «کمال» سریال همسران را می‌کند، فرزانه کابلی که گویا در تئاتر و بویژه کارهای مرزبان فقط برای نقش زن‌های متفرعن و از خود راضی ساخته شده، باز هم در لاک همیشگی خود فرومی‌رود؛ زنی اشرافی که این بار فقط کمی تلطیف شده، بازی ایوب آقاخانی هم فقط یک سوال را در ذهن تماشاگر پدید می‌آورد؛ چرا کارگردانی که اتفاقا کاربلد هم هست با اصرار به بازیگری، همان سابقه درخشان کارگردانی‌اش را زیر سوال می‌برد. اما بازی رهنما به دل می‌نشیند بویژه وقتی آن مونولوگ طولانی را در اول روی صحنه آمدنش می‌گوید، می‌توان حس کرد که چقدر روی صدایش کار کرده است. ارسال نظر
پربیننده