
رشد تولیدات صنعتی از 3.3 درصد در سال ۱۴۰۰ به 9.5 درصد در سال ۱۴۰۱ رسید که رشد 2.9 برابری را نشان میدهد و حد نصاب جدیدی در ۱۰ سال گذشته است.
دولت سیزدهم از ابتدای فعالیت خود سعی کرد واحدهای صنعتیای را که در دولت روحانی تعطیل شده بود احیا و شرایطی را فراهم کند که تولیدکنندگان ضمن خوشبینی به آینده برای توسعه فعالیتهای خود برنامهریزی کنند و مهمتر آنکه فعالان اقتصادی را در معرض اقتصادی قرار دهد که قابل پیشبینی باشد.
از مهر ۱٤۰۰ شرایط تغییر کرد؛ نگاه سرمایهگذاران، تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی به آینده مثبت شد. صحبتهای ابراهیم رئیسی و تیم او سبب شد خوشبینی بین اکثر فعالان اقتصادی جاری شود. آنها به این امر امید بستند که وعدههای دولت سیزدهم محقق میشود. یکی از وعدههایی که رئیسجمهور داد و از آن سال تاکنون هم با قوت پیگیری شده، تعامل با کشورهای همسایه و دوست و منطقه بود و به این ترتیب فرصتهایی که دولت گذشته از دست داده بود، در این دولت احیا شد.
صادرات 122 میلیون و 56 هزار تن کالا طی سال ۱٤۰۱ به ارزش 53 میلیارد و 166 میلیون دلار که نسبت به سال قبل ۱۵ درصد از لحاظ وزنی کاهش و 9.7 درصد از نظر ارزشی افزایش داشته است، بخشی از عملکردی است که میتوان به آن در این حوزه اشاره کرد. کسب تراز تجاری مثبت در مجموع به میزان ۱۹ میلیارد دلار با ۸۴ کشور هم از موضوعاتی است که میتوان در کارنامه کاری دولت سیزدهم دید.
دولت سیزدهم به جای آنکه مرتب خود را در دامن اروپا ببیند و به وعدههای آنها دلخوش باشد، سراغ همسایگان رفت و سعی کرد تجارتهایی را که کاهشی شده بود، احیا کند.
* رشد تولیدات صنعتی در طول یکسال
اکنون که به 2 ساله شدن دولت رئیسی نزدیک شدهایم، حال تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی نسبت به گذشته بهتر شده است، چرا که آنها توانستهاند در این مدت از بحرانها و تزاید بخشنامهها فاصله بگیرند و شاهد پهن کردن فرش قرمز برخی کشورها برای سرمایهگذاران و تجار ایرانی باشند. به استناد آمارهای رسمی بانک مرکزی و مرکز آمار ایران، رشد صنعت کشور در دولت سیزدهم 3.6 برابر دولت قبل بوده است.
رشد تولیدات صنعتی از 3.3 درصد در سال ۱۴۰۰ به 9.5 درصد در سال ۱۴۰۱ رسیده است که رشد 2.9 برابری را نشان میدهد که حد نصاب جدیدی در ۱۰ سال گذشته است. این رشد در ۸ سال دولت قبل 1.6 درصد بود.
از جمله هدفگذاریهای برنامه هفتم، رشد 8 درصدی اقتصاد است و برای رسیدن به این هدف، متوسط نرخ رشد بخشی در حوزه صنعت 8.5 درصد تعیین شده است. وزارت صمت نیز رشد ارزش افزوده بخش صنعت را 8.2 درصد و بخش معدن را 5 درصد برای سال 1402 در نظر گرفته و برای رسیدن به این اهداف 5 دسته سازوکار و تعدادی پروژه تعریف کرده است.
* احیا و فعالسازی بخش معدن در دولت سیزدهم
با استقرار دولت سیزدهم اقدامات اساسی و تحولی در بخش معدن آغاز شد. از جمله با اهتمام به احیا و فعالسازی ظرفیتهای معدنی کشور، رشد ارزش افزوده این بخش پس از سالها مثبت شد. ارزش افزوده بخش معدن از زمستان ۱۳۹۹ تا بهار ۱۴۰۱ با رشد منفی مواجه بود که بر اثر فعالیت دولت مردمی و اهتمام به احیا و فعالسازی ظرفیتهای معدنی کشور در تابستان ۱۴۰۱ و پس از ۶ فصل رشد ارزش افزوده بخش معدن به 7 دهم درصد و در پاییز ۱۴۰۱ با افزایش قابل توجه به 2.6 درصد رسید.
طرح احیا، فعالسازی و توسعه معادن کوچکمقیاس به عنوان یک طرح اقتصاد مقاومتی و با هدف برپایی نهضت فرآوری و بهرهوری و با همکاری و مشارکت وزارت صمت، ایمیدرو و شرکتهای بزرگ معدن و صنایع معدنی از زمان اجرا (سال ۹۸) تاکنون، نزدیک به هزار و ۳۰۰ معدن را احیا کرده یا توسعه داده است. همچنین با احیا و توسعه معادن کوچکمقیاس بیش از ۵۰ میلیون تن مواد معدنی تولید شده است.
* جزئیات رشد 1401
در سال 1401 رشد تولیدات صنایع بزرگ در فصول بهار، تابستان، پاییز و زمستان به ترتیب 3، 13، 10و 13 درصد بوده و در مجموع در طول سال 1401 میزان تولیدات این صنایع رشد 9 و 6 دهم درصدی داشته است. در بررسی شاخص کارگاههای بزرگ صنعتی، 2400 بنگاه بزرگ صنعتی بالای 100 نفر کارگر در 24 گروه صنعتی مورد بررسی قرار میگیرد. در سال 1401 از این 24 رشته صنعتی، 23 رشته رشد مثبت داشتهاند و از این تعداد، 16 رشته صنعتی رشد دورقمی را به ثبت رساندهاند که در یک دهه اخیر بیسابقه بوده است. براساس آمار یادشده، بیشترین نرخ رشد تولید در بین این 24 گروه، مربوط به صنایع نقلیه موتوری، تریلر و نیمتریلر با رشد تقریبا 32 درصد و صنایع تولید وسائل نقلیه با 29 درصد است. بررسی ارقام رشد تولیدات صنایع بزرگ هم نشان میدهد افزایش تامین انرژی یکی از دلایل اصلی افزایش تولیدات این صنایع بوده است.
پس از صنایع موتوری، صنایعی مانند صنایع آشامیدنی، تولید چوب، پوشاک، مبلمان و سایر مصنوعات رشد قابل توجهی را در سال ۱۴۰۱ نسبت به سال ۱۴۰۰ داشتهاند.