
حجتالاسلام والمسلمین محمدحسین نوری: هفتم تیر سالروز حادثه غمانگیز انفجار تروریستی دفتر حزب جمهوری اسلامی و شهادت شهید بهشتی و همراهان ایشان است. شاید از شهید بهشتی زیاد شنیده باشید ولی به نظر میرسد فقاهت ایشان یکی از جنبههایی است که مورد غفلت واقع شده و کمتر به آن پرداخته شده است. شهید بهشتی واقعا در عرصههای مختلف پیشگام بودند و خدمات زیادی به اسلام و انقلاب کردند اما به نظر میرسد شهرت ایشان در امور اجرایی و سیاسی باعث شده است بعد فقهی ایشان کمرنگ شده و مورد غفلت واقع شود در حالی که اگر کسی مطالب فقهی ایشان را مطالعه کند، متوجه قدرت استنباط و احاطه ایشان به زوایای مختلف خواهد شد. آیتالله بهشتی بحق یکی از فقهای برجسته بودند که متأسفانه حادثه هفتم تیر 60 باعث شد ما از فیض وجود آن عالم برجسته بیبهره شویم و تحقیقات فقهی ایشان ناتمام بماند. اگر چه در بسیاری از ابواب فقهی فرصت ورود پیدا نکردند ولی اگر همین مقدار از مباحث فقهی را که از ایشان به یادگار مانده مطالعه کنیم، با توجه به روشمند بودن کار ایشان، شاید بتوان این نگاه ایشان را در سایر ابواب نیز به کار گرفت. یکی از نکات برجسته در فقه آیتالله بهشتی، نگاه هدفمند ایشان به احکام و دستورات شرعی است، به گونهای که ایشان نهتنها معتقدند احکام اسلامی بر اساس مصالح و مفاسدی صادر شدهاند، بلکه در استنباطهای فقهی خود به دنبال این هستند که خواستههای خداوند متعال تا حد امکان تأمین شود. ایشان برخلاف برخی فقها نگاه رفع تکلیف و ایجاد عذر در برابر خداوند را قبول ندارند و به دنبال تأمین اهداف شارع هستند. به همین جهت در فتاوای فقهی ایشان میبینیم درباره نماز میگویند: «یاد گرفتن معانی کامل عبارات نماز بر هر مسلمانی در حدود درک و توانش واجب است». نگاه شهید دکتر بهشتی به نماز این نیست که صرفا بخوانیم تا تکلیف از روی دوشمان برداشته شود، بلکه نگاه ایشان این است که روح و حقیقت نماز عبارت است از توجه به خداوند و نیایش با پروردگار که این حقیقت، قطعا در نمازی که بیتوجه خوانده شود و اصلا ندانیم چه میگوییم، محقق نمیشود. البته این نظر شهید بهشتی هرچند به صورت وجوب در کلام فقها نیامده باشد ولی مطلوبیت آن قطعا ثابت است. بیاییم از امروز که سالروز شهادت آیتالله بهشتی است تصمیم بگیریم تا جای ممکن نمازهایمان را با توجه بخوانیم و اگر معنای برخی عبارات نماز را نمیدانیم، هرچه زودتر به فکر یادگیری آن باشیم تا مقدمهای باشد برای برقراری ارتباط بهتر با خداوند متعال و لذت بردن از نماز. با این کار قطعا روح شهید بهشتی نیز خوشحال خواهد شد.