
«منم یه مادرم: روایتی از سبک تربیتی والدین شهدا» شروعی برای روایتی متفاوت از شهدا بهمثابه الگوست. روایت شهدا غالبا به سمت ویژگیهای آنها و جهاد و شهادتشان رفته است. حتی در روایتهایی که غالبا از مادران، پدران یا نزدیکان و دوستان آنها منتشر میشود، کمتر به فرآیند تبدیل افراد به شهید پرداخته شده است. در این میان نقش والدین و تربیت یکی از گلوگاههاست.
«منم یه مادرم» از این زاویه نوآوری دارد، مخصوصاً که نگارندگان و ناظران آن، نگاهی نیز به علوم تربیتی داشتهاند. انتخاب شهدای معاصر با ترکیب شهید هستهای (مصطفی احمدیروشن)، شهید مدافع حرم (محمد مسرور) و شهید امنیت (محمدحسین حدادیان) ویژگیهای تربیتی را در دسترستر و متنوعتر نشان داده است.
در شرایطی که برای نقش والدین، بیشتر از انتخاب مدرسه، کلاس و... در ذهنها تصور نمیشود، کتاب از تأثیر تربیتی و رفتاری مستقیم والدین بیشتر صحبت میکند. مادران شهدا مستقیماً روایت میکنند که خود یا شوهرانشان چه کردهاند؛ کارهایی که از جنس آن ذهنیت رایج نیست.
در کتاب اقدامات مستقیم و غیرمستقیم والدین را میبینیم: چگونه بین محبت شدید و مرد بار آوردن و لوس بار نیامدن بچه تعادل ایجاد و برای آن برنامهریزی کردهاند؟ بین جدا کردن او از محیطهای بد با گماردن او حتی به کار با نظارت والدین، محدود نکردن او و رساندن او به مطلب به جای اجبار کردن با وجود سختگیریهای بجا. در اختیار گذاشتن امکانات و بالا بردن شعور بچهها برای مدیریت مصرف، بودن در کنار بچهها و نظارت مستقیم و غیرمستقیم برای آنها، نمادسازی و هویتسازی انقلابی، دخالت نکردن در دعواهای کودکانه، چگونگی فهماندن حیا و غیرت به آنها و متوجه کردنشان به حقالناس و بیتالمال، خمس و رزق حلال. تفاوت گذاشتن بین عید و عزای مذهبی و تولید معنا از این طریق، ارجاع به قرآن و تفسیر، نهجالبلاغه، حدیث و... باز گذاشتن باب همدلی و رازداری و محبت، تعادل بین نقش پدری و مادری، فهماندن عملی اهمیت دین، انقلاب و رهبری به بچهها، راه آمدن با بچهها برای همراه کردن آنها و خرج نکردن بیجای قاطعیت، مدیریت دوستیها، جذاب کردن محیطهایی مثل مسجد، هیات و نمازجمعه برای بچهها، برگزاری مراسمهای مذهبی در خانه، اصل کردن سادهزیستی و رسیدگی به مردم در چشم بچهها، آزادی دادن به کودک در انتخاب شغل و رشته تحصیلی و کارهایی که مخالف شرع نیست، انتقال ریسکپذیری، تعادل بین سختگیری و آسانگیری و موارد بسیار دیگر. نه فقط بچههای خودشان که تلاش آنها برای تربیت بچههای دیگر از همسایه، تا مخاطبان در شهادت بچههایشان را میبینیم.
این کتاب نهتنها بازخوانی زندگی شهدا و خانوادههای آنهاست که برای مخاطب عمومی بهویژه والدین و مشخصاً مادران جذابیت دارد. موضوع مطالعات، تربیتی، روانشناسی و جامعهشناسی هم هست. میتوان با آن چارچوبی برای تربیت دینی در عصر حاضر استخراج کرد و تجربه زیسته مردم متدین انقلابی را در تربیت فرزندانشان به صورتی چارچوبدار یافت، بدون آنکه از الگوی روایت، خاطره و تاریخ شفاهی خارج شده باشد اما در روایتهای رایج خانواده شهدا نیز محصور نشده است.
کتاب «منم یه مادرم» که تحقیق آن بر عهده مریم حلاج و زینب ناجیجمال بوده و تدوین آن نیز توسط لطیفه نجاتی، فاطمه دانشورجلیل و مهری غلامپور انجام شده است، در ۲۶۴ صفحه و قیمت ۸۰ هزار تومان از سوی انتشارات «راه یار» منتشر شده و علاقهمندان میتوانند این کتاب را از سایت یا صفحات مجازی ناشر به نشانی raheyarpub.ir تهیه کنند.