گروه سیاسی: با روی کار آمدن دولت سیزدهم به ریاست‌جمهوری حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدابراهیم رئیسی، ریل سیاست خارجی ایران نیز پس از 8 سال غربگرایی که ارمغانی برای مردم و کشور نداشت، به سمت گسترش همکاری و تقویت تعامل با کشورهای همسو و همپیمان تغییر کرد. به عبارت دیگر رئیسی بنای سیاست خارجی خود را بر فعال کردن ظرفیت گسترش همکاری با کشورهایی قرار داد که در دوره ۸ ساله حسن روحانی کنار گذاشته شده بودند. عضویت رسمی ایران در سازمان همکاری شانگهای نیز که هفته گذشته انجام شد، نتیجه این سیاست همسایه‌گرایی و تعامل با کشورهای دوست است. حالا رئیسی پس از سفر اخیر خود به منطقه آمریکای لاتین و امضای تفاهمنامه‌های همکاری با کشورهای منطقه، افزایش تعامل و همکاری با کشورهای قاره آفریقا را در دستور کار قرار داده است.
در همین راستا رئیس‌جمهور در نخستین مقصد سفر خود به قاره آفریقا در راستای ارتقای دیپلماسی اقتصادی، تقویت روابط سیاسی با کشورهای دوست و همسو و تنوع‌بخشی به مقاصد صادراتی جمهوری اسلامی ایران، به دعوت رسمی همتای کنیایی خود، صبح دیروز وارد نایروبی پایتخت کنیا شد و از سوی «آلفرد موتوآ» وزیر خارجه این کشور مورد استقبال قرار گرفت.
پس از ورود رئیس‌جمهور کشورمان به نایروبی، «ویلیام سامویی روتو» رئیس‌جمهور کنیا در محل کاخ ریاست‌جمهوری این کشور به صورت رسمی از رئیسی استقبال کرد. در مراسم استقبال رسمی، پس از گرفتن عکس یادگاری روسای جمهور ایران و کنیا، اعضای هیات‌های عالی‌رتبه ۲ کشور معرفی شدند. همچنین همزمان با ورود رئیسی به کاخ ریاست‌جمهوری کنیا 21 گلوله توپ به افتخار ورود رئیس‌جمهوری اسلامی ایران و هیات ایرانی شلیک شد.
* هدف‌گذاری افزایش 10 برابری حجم مراودات تجاری در گام اول
رئیسی در نشست مطبوعاتی مشترک با رئیس‌جمهور کنیا ضمن خرسندی از سفر به قاره آفریقا و کشور کنیا گفت: دست همه دولت‌های قاره آفریقا را به گرمی می‌فشاریم. رئیس‌جمهور افزود: روابط ایران و کنیا دارای پیشینه تاریخی طولانی است و معتقدیم همکاری‌های میان ۲ کشور و نیز همکاری میان ایران با همه کشورهای قاره آفریقا می‌تواند روزبه‌روز توسعه یابد. وی آفریقا را قاره ظرفیت‌ها توصیف و تصریح کرد: نگاه ما در جمهوری اسلامی ایران به آفریقا نگاه به کشورهای دارای استعداد، ظرفیت، نیروهای انسانی بااستعداد، ذخایر مادی و معنوی، منابع طبیعی و معدنی است.
رئیسی اضافه کرد: همچنین نگاه ما به کشور دوست‌مان کنیا به عنوان کشوری سرشار از ظرفیت‌های متنوع است که تبادلات فی‌مابین می‌تواند به ارتقای سطح روابط ۲ کشور کمک کند.
رئیسی با اشاره به اینکه امروز جمهوری اسلامی ایران در حوزه‌های مواد پتروشیمی، کشاورزی، شیلات و در علم و فناوری دارای تجربیات و دستاوردهای بسیار ارزشمندی است، خاطرنشان کرد: عرصه سلامت و تجهیزات پزشکی یکی دیگر از زمینه‌هایی است که ۲ کشور می‌توانند در آن همکاری داشته باشند. وی با بیان اینکه همکاری‌های ایران و کنیا منحصر و مختص ۲ کشور نخواهد بود، گفت: همان‌گونه که جمهوری اسلامی ایران با کشورهای حوزه خلیج‌فارس و آسیای مرکزی همسایه بوده و از همکاری‌های گسترده‌ای برخوردار است، کنیا نیز ارتباطات گسترده‌ای با کشورهای شرق آفریقا دارد، لذا تقویت ارتباط ۲ کشور با یکدیگر زمینهای برای همکاری‌های گسترده‌تر منطقه‌ای خواهد بود.
رئیسی با بیان اینکه سطح فعلی روابط اقتصادی و تجاری ۲ کشور در شرایط قابل قبولی نیست، به هدف‌گذاری افزایش 10 برابری همکاری‌های اقتصادی و تجاری فی‌مابین در گام اول اشاره کرد و افزود: همچنان که در مدت کوتاهی توانستیم حجم روابط تجاری را به 8 برابر ارتقا دهیم، این امکان وجود دارد با اراده ۲ طرف این حجم به 20 و 30 برابر و سطح قابل قبول برای ۲ کشور افزایش یابد.
رئیسی با بیان اینکه آفریقا بازار بسیار خوبی برای محصولات ایرانی است، تصریح کرد: امروز کشورهای آفریقایی و کشور دوست‌مان کنیا تمایل زیادی به استفاده از محصولات ایرانی در بازارهای خود دارند. مسؤولان کنیا زمینه‌های مناسب برای افزایش مراودات تجاری میان ۲ کشور را از قبل ایجاد کردند و با این سفر که نقطه عطفی در توسعه روابط فی‌مابین خواهد بود، بازار کالاها و خدمات ایرانی در کنیا و دیگر کشورهای شرق آفریقا روزبه‌روز گسترش خواهد یافت. رئیس‌جمهور با بیان اینکه امروز هیچ مانعی پیش روی توسعه روابط ۲ کشور وجود ندارد و این بستر مناسبی برای گسترش همکاری‌ها در بخش‌های مختلف است، تصریح کرد: ضمن تشکر از میهمان‌نوازی رئیس‌جمهور و دولت کنیا، امیدوارم این سفر نقطه عطفی برای توسعه روابط ۲ کشور و نیز همکاری‌ها با کشورهای آفریقایی باشد و روابط فی‌مابین به سطح قابل قبولی برسد. رئیس‌جمهور پس از پایان سفر خود در کنیا، در دومین مقصد از سفر خود به قاره آفریقا و به دعوت رسمی «یووری موسونی» رئیس‌جمهور اوگاندا و با استقبال وزیر خارجه این کشور وارد کامپالا پایتخت این کشور شد.
******
امضای ۵ سند همکاری میان ایران و کنیا
گروه اقتصادی: کنیا اولین مقصد سیدابراهیم رئیسی در سفر به قاره آفریقا بود. رئیس‌جمهور روز گذشته وارد این کشور شد و در راستای افزایش همکاری‌های اقتصادی با این قاره، ۵ سند همکاری میان ایران و کنیا امضا شد.
به گزارش «وطن امروز»، مراسم امضای اسناد و تفاهمنامه‌های همکاری میان جمهوری اسلامی ایران و کنیا برگزار شد و مقامات ۲ کشور 5 سند همکاری امضا کردند. این اسناد همکاری در حوزه‌های دامپزشکی، ارتباطات، فرهنگ، شیلات و فنی - حرفه‌ای بود که از سوی وزرای «امور خارجه»، «اطلاعات، ارتباطات و اقتصاد دیجیتال»، «گردشگری، حیات وحش و میراث فرهنگی»، «معدن، اقتصاد آبی و امور دریایی» و «آموزش کنیا» و وزرای امور خارجه و تعاون، کار و رفاه اجتماعی جمهوری اسلامی ایران در حضور دکتر سیدابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهوری اسلامی ایران و ویلیام روتو رئیس‌جمهور کنیا به امضا رسید.
* بازدید رئیسی از «خانه نوآوری و فناوری» ایران در کنیا
پس از این مراسم رئیس‌جمهور از خانه «نوآوری و فناوری» ایران در کنیا، به عنوان یکی از مراکز مهم پیش‌رو در توسعه صادرات محصولات دانش‌بنیان بازدید کرد.
سیدابراهیم رئیسی ظهر دیروز چهارشنبه در ادامه برنامه‌های سفر خود به کنیا، از خانه نوآوری و فناوری ایران در نایروبی، پایتخت کنیا دیدن کرد.
در این مرکز بیش از 35 شرکت دانش‌بنیان ایرانی محصولات خود را در حوزه‌های دارویی، تجهیزات پزشکی، کشاورزی، ساختمانی و معماری معرفی و به کنیا صادر کرده‌اند.
همزمان با بازدید رئیس‌جمهور از این مرکز همچنین «پهپاد کشاورزی چند منظوره پلیکان» و «پهپاد نقشه‌برداری درنا» از محصولات شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی برای تجاری‌سازی و صادرات به کنیا معرفی شدند.
رئیس‌جمهور کنیا پس از این بازدید در نشست مطبوعاتی مشترک با دکتر رئیسی با اشاره به ویژگی‌های این مرکز ایرانی، آن را همانند بزرگراهی برای رساندن جوانان کنیایی به دانش و تکنولوژی توصیف کرد.
* فرصت‌های اقتصادی همکاری با کنیا
شرق آفریقا از جمله کنیا زمینه خوبی برای تامین نیازهای اساسی کشور ما دارد. کنیا، سومالی و تانزانیا جزو بزرگ‌ترین گله‌داران آفریقا هستند، بنابراین می‌توان گوشت مورد نیاز کشور را به صورت تازه و گرم از این کشورها وارد کرد. در حال حاضر 3 خط کشتیرانی بین بندرعباس و بندر مومباسا فعال است که حدوداً هر 11 روز یک کشتی در این مسیر در حرکت است. با توجه به این فاصله نزدیک، منطقی است که نیاز به گوشت و سایر محصولات کشاورزی را از این منطقه تامین کنیم.
کنیا به دلیل وجود جمعیت جوان و دسترسی به مواد اولیه تولید، می‌تواند نخستین کشور خارجی باشد که ایران در آن شهرک صنعتی تأسیس می‌کند. کنیا در تلاش است تا در مسیر بندر مومباسا در شرق این کشور به نایواشا در غرب که کریدور تجاری این کشور است، شهرک‌های صنعتی و مناطق پردازش صادرات تأسیس کند. برای این منظور در تلاش برای ایجاد زیرساخت‌های لازم و همین‌طور ارائه امتیازات و تسهیلات برای سرمایه‌گذاران خارجی است. ایجاد شهرک صنعتی توسط ایران علاوه بر تأمین نیاز کشورهای منطقه شرق آفریقا می‌تواند با توجه به امضای توافقنامه تجارت آزاد بین کشورهای آفریقایی در سال 2021 زمینه صادرات این کالاها به کل آفریقا را فراهم کند.
کشورهای آفریقایی به لحاظ صنعتی بسیار ضعیف هستند، بنابراین عمده تولیدات خود را چه در حوزه کشاورزی و چه منابع معدنی به صورت خام صادر می‌کنند. راه‌اندازی خط تولید ایرانی علاوه بر کمک به فعالان اقتصادی ایرانی می‌تواند با ایجاد اشتغال برای جمعیت جوان کنیایی به بهبود وجهه ایران در کنیا کمک کند. درحال حاضر کنیا از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان چای و قهوه در دنیاست اما به دلیل عدم دسترسی به ماشین‌آلات و توان فرآوری این محصولات، مجبور به صادرات بخش زیادی از چای و قهوه خود به صورت فله است، بنابراین فرصت مناسبی است که فعالان اقتصادی ایران هم به صادرات ماشین‌آلات صنعتی به این کشور بپردازند و هم نسبت به راه‌اندازی خط تولید اقدام کنند. پاکستان بزرگ‌ترین خریدار چای کنیا است. یکی دیگر از بازارهای اصلی چای کنیا کشورهای حوزه اوراسیا است. روسیه و قزاقستان جزو بزرگ‌ترین واردکنندگان چای کنیا هستند. چای صادراتی به روسیه و منطقه آسیای مرکزی و قفقاز از مسیر دریای سرخ و سپس مدیتراته و دریای سیاه به بنادر روسیه می‌رسد. علاوه بر اینکه این مسیر طولانی است، پس از جنگ بین روسیه و اوکراین و اختلال در تردد کشتی‌ها و پهلوگیری در بنادر این منطقه، قیمت حمل کالا تا این منطقه توسط کشتی‌ها حتی تا دو برابر افزایش یافته و مدت زمان بیشتری نیز به این امر اختصاص داده می‌شود. این وضعیت به نظر می‌رسد فرصت مناسبی است تا ضمن معرفی کریدور شمال - جنوب ایران با توجه به فاصله 10 روزه مومباسا به بندرعباس و هزینه حمل بسیار مناسب‌تر، این کشور را نسبت به صادرات چای به آسیای مرکزی و قفقاز از کریدور ایران ترغیب کنیم، همچنین یکی از حوزه‌های مورد توجه برای همکاری حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر است که کشورهای اروپایی چند توافقنامه در این حوزه با کنیا امضا کرده‌اند. یکی از دستورکارهای دولت کنیا تامین برق مورد نیاز مناطق دورافتاده و روستایی است که به شبکه سراسری برق دسترسی ندارند. دولت تلاش می‌کند برق این مناطق را از طریق انرژی خورشیدی تأمین کند. با توجه به اینکه شرکت‌های متعدد ایرانی در این بخش فعالیت می‌کنند، این حوزه می‌تواند فرصت خوبی برای حضور شرکت‌های ایرانی در کنیا باشد.
***
پای پهپادهای ایرانی به آفریقا باز شد
پهپادهای تولیدی شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی که کاربردهای دوگانه برای «سم‌پاشی» زمینهای کشاورزی و همچنین «بازرسی مزرعه» با قابلیت پردازش تصویر برای اموری از جمله نقشه‌برداری و تشخیص آفات مزارع دارد، روز چهارشنبه در جریان سفر رئیس‌جمهور و هیات همراه به کنیا با حضور حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدابراهیم رئیسی در مرکز نوآوری و فناوری ایران در نایروبی باهدف بازاریابی برای محصولات دانش‌بنیان ایرانی رونمایی شد. پهپاد «پلیکان ۲» ساخت یک شرکت دانش‌بنیان ایرانی است که دارای قابلیت‌های منحصر به فردی از جمله پیشرانه صنعتی ضد آب و گرد و غبار، بازوهای جداشونده و آماده‌سازی در ۲ دقیقه، پرواز اتوماتیک، پاشش ۲ هکتار در هر پرواز، پوشش عرضی ۵ الی ۶ متر، قابلیت نصب انواع ماژول‌های کشاورزی، پمپاژ ۶ لیتر در هر دقیقه و دارای نرم‌افزار هوشمند تشخیص مسیر پرواز است.