نیروی باور نکردنی هوا
در ستون «دانش در آشپزخانه» امروز 2 آزمایش مختلف، یکی درباره فشار هوا و دیگری درباره ساختمان حباب صابون و دلیل 7 رنگ دیدن آن داریم.
هوا در همه جهات بر بدن ما فشار وارد میکند. اگر میخواهید بدانید چقدر، این آزمایشها را انجام دهید: یک چوب نازک را روی میز قرار دهید، به طوری که نیمی از آن روی میز باشد. سپس یک روزنامه را باز کرده و روی چوب و میز بگذارید البته این بار طوری که وسط روزنامه روی چوب قرار بگیرد. سعی کنید حتیالامکان هوای کمتری زیر روزنامه باقی بماند. حالا خیلی سریع ضربهای به سر آزاد چوب بزنید. اگر به اندازه کافی سریع ضربه زده باشید، چوب در محل لبه میز میشکند. در آزمایش بعدی میخواهیم با بادکنک یک راکت بسازیم! اول یک نخ محکم را به پایه یک صندلی گره بزنید. بعد آن را از داخل یک نی رد کرده و آن سرش را به پایه صندلی دیگری ببندید. صندلیها را طوری تنظیم کنید که نخ محکم کشیده شود. حالا یک بادکنک را باد کنید اما سرش را گره نزنید. بادکنک را با نوار چسب به نی بچسبانید و رها کنید. بادکنک شما مثل یک راکت تا آن سوی نخ یعنی صندلی دوم حرکت میکند.
چه اتفاقی میافتد؟
کره زمین با لایهای از هوا به ضخامت تقریبی 130 کیلومتر پوشانده شده است که این حجم از هوا، در سطح دریا فشاری معادل یک کیلوگرم بر سانتیمتر مربع وارد میکند. این یعنی يك ورق روزنامه باز شده، وزنی حدود 4هزار و 200 کیلوگرم هوا را تحمل میکند. به علت وجود این هواست که شما میتوانید در آزمایش اول، چوب را بشکنید. در واقع، اگر به اندازه کافی سریع به چوب ضربه بزنید، هوای اطراف وقت نمیکند به زیر روزنامه بخزد و شما برای بلند کردن روزنامه باید 4هزار و 200 کیلوگرم هوا را بلند کنید! البته کمی هوا به زیر روزنامه نفوذ میکند اما نه به اندازه کافی، پس چوب نازک که تحمل این وزن را ندارد، میشکند. آزمایش راکت بادکنکی، یک راه را برای استفاده از فشار هوا برای حرکت دادن اجسام نشان میدهد. هنگامی که بادکنک را باد میکنید، با بزرگ شدن بادکنک میتوانید فشار هوا را احساس کنید. آزمایش بخوبی نشان میدهد با آزاد شدن این فشار چه اتفاقی میافتد!
ایجاد اشکال هندسی با صابون
با استفاده از یک لوله پاککن و یک نی نوشابه شما میتوانید اشکال هندسی با ابعاد بزرگ ایجاد کنید، مثل مکعب یا شکل هندسی که خودتان ساختهاید. وقتی این اشکال را در محلول صابون فرو کنید، قشر نازک صابون اشکال شما را به صورت جذاب و رنگی تغییر میدهد. مقداری پودر صابون یا کمی از هر نوع دیگر شویندههای مایع را در آب بریزید و حل کنید؛ در هر 4 لیتر آب 5/2 فنجان از شوینده. یک قاشق غذاخوری گلیسیرین هم بریزید که میتوانید آنرا از داروخانهها تهیه کنید. بهتر است محلول صابون حداقل یک روز قبل از انجام کار تهیه شود.
مدت زمان ترکیب و انجام: ۳۰ دقیقه یا کمتر. از یک نی نوشابه استفاده میکنیم. 2 نی را در یک گوشه به هم میچسبانیم و یک لوله پاک کن را در انتهای هر نی وارد میکنیم؛ جایی که این 3 نی به هم میرسند. لوله پاککنها را مانند شکل در محلول صابون فرو کنید. صابون را در یک ظرف آب حل کنید و مطمئن شوید مقدار کافی محلول دارید که کل نی را بپوشاند. شکل درست شده را در محلول فرو ببرید و شکل جالبی را که صابون میسازد تماشا کنید.
چه اتفاقی میافتد؟
وقتی شما شکل را از آب بیرون بیاورید قشرنازک صابون با کمترین مقدار از انرژی ذخیره میشود. اشکال پیچیدهای که شما در اطراف شکل میبینید کمترین فضا را در قشر نازک صابون اشغال میکنند. چند بار دیگر نیهای نوشابه را در مایع صابون فرو کنید و بیرون بیاورید و ببینید چه شکلهای دیگری ایجاد میشود. اما چرا حباب صابون 7 رنگ دیده میشود. وقتی امواج نور قشر نازک صابون را گرم میکنند آنها عکسالعمل نشان داده و در یکدیگر اختلال ایجاد میکنند. به دلیل این تداخل است که شما رنگهای متفاوتی میبینید. رنگ سفید از رنگهای متفاوتی تشکیل شده است. وقتی نور سفید به قشر نازک صابونی میتابد بعضی امواج از سطح بیرونی قشر نازک و بعضی از پشت سطح قشرنازک انعکاس پیدا میکنند که البته به باریک بودن قشر و رنگ نور بستگی دارد. وقتی امواج نور به هم میرسند، با همدیگر ترکیب میشوند و در نتیجه از شدت رنگ نور سفید کم میشود. مثلا وقتی امواج نور قرمز از بین میرود شما میتوانید نور سفید را بدون نور قرمز ببینید و نور سبز آبی را بیشتر حس کنید. دانش
نیروی باور نکردنی هوا
در ستون «دانش در آشپزخانه» امروز 2 آزمایش مختلف، یکی درباره فشار هوا و دیگری درباره ساختمان حباب صابون و دلیل 7 رنگ دیدن آن داریم.
هوا در همه جهات بر بدن ما فشار وارد میکند. اگر میخواهید بدانید چقدر، این آزمایشها را انجام دهید: یک چوب نازک را روی میز قرار دهید، به طوری که نیمی از آن روی میز باشد. سپس یک روزنامه را باز کرده و روی چوب و میز بگذارید البته این بار طوری که وسط روزنامه روی چوب قرار بگیرد. سعی کنید حتیالامکان هوای کمتری زیر روزنامه باقی بماند. حالا خیلی سریع ضربهای به سر آزاد چوب بزنید. اگر به اندازه کافی سریع ضربه زده باشید، چوب در محل لبه میز میشکند. در آزمایش بعدی میخواهیم با بادکنک یک راکت بسازیم! اول یک نخ محکم را به پایه یک صندلی گره بزنید. بعد آن را از داخل یک نی رد کرده و آن سرش را به پایه صندلی دیگری ببندید. صندلیها را طوری تنظیم کنید که نخ محکم کشیده شود. حالا یک بادکنک را باد کنید اما سرش را گره نزنید. بادکنک را با نوار چسب به نی بچسبانید و رها کنید. بادکنک شما مثل یک راکت تا آن سوی نخ یعنی صندلی دوم حرکت میکند.
چه اتفاقی میافتد؟
کره زمین با لایهای از هوا به ضخامت تقریبی 130 کیلومتر پوشانده شده است که این حجم از هوا، در سطح دریا فشاری معادل یک کیلوگرم بر سانتیمتر مربع وارد میکند. این یعنی يك ورق روزنامه باز شده، وزنی حدود 4هزار و 200 کیلوگرم هوا را تحمل میکند. به علت وجود این هواست که شما میتوانید در آزمایش اول، چوب را بشکنید. در واقع، اگر به اندازه کافی سریع به چوب ضربه بزنید، هوای اطراف وقت نمیکند به زیر روزنامه بخزد و شما برای بلند کردن روزنامه باید 4هزار و 200 کیلوگرم هوا را بلند کنید! البته کمی هوا به زیر روزنامه نفوذ میکند اما نه به اندازه کافی، پس چوب نازک که تحمل این وزن را ندارد، میشکند. آزمایش راکت بادکنکی، یک راه را برای استفاده از فشار هوا برای حرکت دادن اجسام نشان میدهد. هنگامی که بادکنک را باد میکنید، با بزرگ شدن بادکنک میتوانید فشار هوا را احساس کنید. آزمایش بخوبی نشان میدهد با آزاد شدن این فشار چه اتفاقی میافتد!
ایجاد اشکال هندسی با صابون
با استفاده از یک لوله پاککن و یک نی نوشابه شما میتوانید اشکال هندسی با ابعاد بزرگ ایجاد کنید، مثل مکعب یا شکل هندسی که خودتان ساختهاید. وقتی این اشکال را در محلول صابون فرو کنید، قشر نازک صابون اشکال شما را به صورت جذاب و رنگی تغییر میدهد. مقداری پودر صابون یا کمی از هر نوع دیگر شویندههای مایع را در آب بریزید و حل کنید؛ در هر 4 لیتر آب 5/2 فنجان از شوینده. یک قاشق غذاخوری گلیسیرین هم بریزید که میتوانید آنرا از داروخانهها تهیه کنید. بهتر است محلول صابون حداقل یک روز قبل از انجام کار تهیه شود.
مدت زمان ترکیب و انجام: ۳۰ دقیقه یا کمتر. از یک نی نوشابه استفاده میکنیم. 2 نی را در یک گوشه به هم میچسبانیم و یک لوله پاک کن را در انتهای هر نی وارد میکنیم؛ جایی که این 3 نی به هم میرسند. لوله پاککنها را مانند شکل در محلول صابون فرو کنید. صابون را در یک ظرف آب حل کنید و مطمئن شوید مقدار کافی محلول دارید که کل نی را بپوشاند. شکل درست شده را در محلول فرو ببرید و شکل جالبی را که صابون میسازد تماشا کنید.
چه اتفاقی میافتد؟
وقتی شما شکل را از آب بیرون بیاورید قشرنازک صابون با کمترین مقدار از انرژی ذخیره میشود. اشکال پیچیدهای که شما در اطراف شکل میبینید کمترین فضا را در قشر نازک صابون اشغال میکنند. چند بار دیگر نیهای نوشابه را در مایع صابون فرو کنید و بیرون بیاورید و ببینید چه شکلهای دیگری ایجاد میشود. اما چرا حباب صابون 7 رنگ دیده میشود. وقتی امواج نور قشر نازک صابون را گرم میکنند آنها عکسالعمل نشان داده و در یکدیگر اختلال ایجاد میکنند. به دلیل این تداخل است که شما رنگهای متفاوتی میبینید. رنگ سفید از رنگهای متفاوتی تشکیل شده است. وقتی نور سفید به قشر نازک صابونی میتابد بعضی امواج از سطح بیرونی قشر نازک و بعضی از پشت سطح قشرنازک انعکاس پیدا میکنند که البته به باریک بودن قشر و رنگ نور بستگی دارد. وقتی امواج نور به هم میرسند، با همدیگر ترکیب میشوند و در نتیجه از شدت رنگ نور سفید کم میشود. مثلا وقتی امواج نور قرمز از بین میرود شما میتوانید نور سفید را بدون نور قرمز ببینید و نور سبز آبی را بیشتر حس کنید. ارسال نظر
پربیننده