افزایش تصاعدی تنش در منطقهای از قاره آمریکای جنوبی که روسای جمهور آن در قطبهای مخالف یکدیگر حکمرانی میکنند و جوامع را بشدت پولاریزه کردهاند از سال 1995 به این سو مکرر بهوقوع پیوسته است. قطببندی این کشورها در سالهای پایانی دوره بوش پسر و اوباما گستردهتر شده است، زیرا به اذعان رایس وزیر خارجه قبلی و هیلاری کلینتون وزیر خارجه کنونی، دستگاه دیپلماسی ایالات متحده از حوادث اخیر -به قدرت رسیدن رهبران ناسیونالیست هوادار منافع ملی- غفلت کردهاند و اکنون زمان جبران یا حداقل پیشگیری از وقوع تحولات جدیدی است که حداقل پایگاههای مبارزه با مواد مخدر آمریکا را جمع آوری نکند و به منافع اقتصادی آن لطمه نزند. سازوکار دموکراسی در این منطقه حداقل از سال 1992 و زمان به قدرت رسیدن چاوز به نفع منافع ایالات متحده نبوده است. از ابتدای دوره ریاستجمهوری باراک اوباما نوعی چرخش به سمت جنوب از طریق تعامل با متحدان و حمایت از کشورهای دریافت کننده کمکهای مالی منطقه به وضوح مشاهده میشود. کودتا در هندوراس و سپس قدرتیابی راستگرایان افراطی و حامیان ایالات متحده و بازی دادن مانوئل زلایا با نوعی توافق دروغین و غیرقابل اجرا در عمل و اکنون احیای پایگاههای سنتی ایالات متحده در منطقه و جلوگیری از تکرار روند تلخ از دست دادن پایگاهها در اکوادور، آمریکاییها را بشدت حساس و هوشیار کرده است. کلمبیا به عنوان اصلیترین و مهمترین دریافت کننده کمکهای فنی، اقتصادی و نظامی تنها پایگاه مهم و اهرم فشار یا شمشیر داموکلسی است که ایالات متحده هیچ تمایلی- حتی به قیمت مداخله آشکار- برای از دست دادن آن ندارد. بافت نظامی کشور کلمبیا به لحاظ وجود کارتلهای مافیایی و وجود براندازان فارک که در تلاش برای برقراری نظام سوسیالیستی اصیل هستند، کار را برای آلوارو اوریبه متحد درجه یک آمریکا آسان کرده است، زیرا اوریبه با هدفگذاری مبارزه با تروریسم شریک طبیعی ایالات متحده و خنثیکننده هر نوع معارضه علیه خود خواهد بود و با استناد به مبارزه با تروریسم بیشترین کمکها را از ایالات متحده دریافت میکند. در شرایط فعلی امضای توافقنامه استفاده از 7 پایگاه نظامی در طول 10 سال از سوی پنتاگون امری تازه نیست، بلکه استمرار فعالیتهای گذشته ایالات متحده در قالب مبارزه با مواد مخدر است که احتمالا به امور دیگری نظیر جاسوسی یا مداخله نیز میپردازد. روابط مرزی و مشکلات دیرینه تنشزا بین ونزوئلا و کلمبیا در زمینههای مختلف و متنوع از ادعاهای سرزمینی و محیط زیستی تا قاچاق مواد مخدر و اسلحه و آدمربایی و فعالیت فارک در حوزه مرزی همواره سایه سنگینی بر روابط 2 کشور انداخته است و 2 کشور را مرتب تا مرز تنشهای جدی پیش برده که آخرین آن حمله به مواضع فارک در خاک اکوادور بود و به تنشی تند بین 3 کشور ونزوئلا، اکوادور و کلمبیا منجر شد و موجب شد تا چاوز کلمبیا را مشابه اسرائیل دوم در خاورمیانه بنامد؛ اظهار نظری که موجب شد مقامات اسرائیلی نیز به فکر حضور مجدد و گسترده در منطقه باشند و سفر پرز و لیبرمن به منطقه از این زاویه قابل ارزیابی است. اکنون و متعاقب ماجرای هفته گذشته در نزدیکی مرز کلمبیا که 4 موتورسوار در نزدیکی شهر تاکیرا و در ایست بازرسی 2 نیروی گارد ملی ونزوئلا را به قتل رسانده و سپس دستگیری 10 تن به اتهام عضویت در گروههای شبهنظامی از سوی دولت ونزوئلا روابط به حالت تعلیق درآمد و چاوز قطع روابط را اعلام کرد. چاوز در برنامه تلویزیونی خود به ارتش دستور کامل آمادهباش 15هزار نیرو را داد و بهترین راه برای جلوگیری از جنگ را کسب آمادگی برای جنگ اعلام کرد و همزمان خطاب به دارنده جایزه صلح نوبل باراک اوباما اظهار امیدواری کرد که اوباما با صدور حمله علیه کشورش موجب ارتکاب اشتباه نشود. آمریکاییها در تحلیل کلان خود مقابله با احیای کمونیسم را دلیل اصلی این فعالیتها اعلام میکنند، اما واقعیت این است که رهبران فعلی در کشورهای آمريكاي لاتين به عنوان رهبرانی با حس قوی ناسیونالیستی و هوادار طبقات فرودستی شناخته شدهاند که در داخل قصد احیای عدالت توزیعی و در خارج هدف استقلال کشور از مداخله سنتی آمريكا را دارند و بدیهی است این اهداف با دستور کار رژیمهای سیاسی هوادار ایالات متحده مانند پرو، مکزیک یا کلمبیا همخوانی لازم را ندارد و به طورطبیعی موجب اصطکاک با آنها خواهد شد.
بادهای جنگ در مرز ونزوئلا
افزایش تصاعدی تنش در منطقهای از قاره آمریکای جنوبی که روسای جمهور آن در قطبهای مخالف یکدیگر حکمرانی میکنند و جوامع را بشدت پولاریزه کردهاند از سال 1995 به این سو مکرر بهوقوع پیوسته است. قطببندی این کشورها در سالهای پایانی دوره بوش پسر و اوباما گستردهتر شده است، زیرا به اذعان رایس وزیر خارجه قبلی و هیلاری کلینتون وزیر خارجه کنونی، دستگاه دیپلماسی ایالات متحده از حوادث اخیر -به قدرت رسیدن رهبران ناسیونالیست هوادار منافع ملی- غفلت کردهاند و اکنون زمان جبران یا حداقل پیشگیری از وقوع تحولات جدیدی است که حداقل پایگاههای مبارزه با مواد مخدر آمریکا را جمع آوری نکند و به منافع اقتصادی آن لطمه نزند. سازوکار دموکراسی در این منطقه حداقل از سال 1992 و زمان به قدرت رسیدن چاوز به نفع منافع ایالات متحده نبوده است. از ابتدای دوره ریاستجمهوری باراک اوباما نوعی چرخش به سمت جنوب از طریق تعامل با متحدان و حمایت از کشورهای دریافت کننده کمکهای مالی منطقه به وضوح مشاهده میشود. کودتا در هندوراس و سپس قدرتیابی راستگرایان افراطی و حامیان ایالات متحده و بازی دادن مانوئل زلایا با نوعی توافق دروغین و غیرقابل اجرا در عمل و اکنون احیای پایگاههای سنتی ایالات متحده در منطقه و جلوگیری از تکرار روند تلخ از دست دادن پایگاهها در اکوادور، آمریکاییها را بشدت حساس و هوشیار کرده است. کلمبیا به عنوان اصلیترین و مهمترین دریافت کننده کمکهای فنی، اقتصادی و نظامی تنها پایگاه مهم و اهرم فشار یا شمشیر داموکلسی است که ایالات متحده هیچ تمایلی- حتی به قیمت مداخله آشکار- برای از دست دادن آن ندارد. بافت نظامی کشور کلمبیا به لحاظ وجود کارتلهای مافیایی و وجود براندازان فارک که در تلاش برای برقراری نظام سوسیالیستی اصیل هستند، کار را برای آلوارو اوریبه متحد درجه یک آمریکا آسان کرده است، زیرا اوریبه با هدفگذاری مبارزه با تروریسم شریک طبیعی ایالات متحده و خنثیکننده هر نوع معارضه علیه خود خواهد بود و با استناد به مبارزه با تروریسم بیشترین کمکها را از ایالات متحده دریافت میکند. در شرایط فعلی امضای توافقنامه استفاده از 7 پایگاه نظامی در طول 10 سال از سوی پنتاگون امری تازه نیست، بلکه استمرار فعالیتهای گذشته ایالات متحده در قالب مبارزه با مواد مخدر است که احتمالا به امور دیگری نظیر جاسوسی یا مداخله نیز میپردازد. روابط مرزی و مشکلات دیرینه تنشزا بین ونزوئلا و کلمبیا در زمینههای مختلف و متنوع از ادعاهای سرزمینی و محیط زیستی تا قاچاق مواد مخدر و اسلحه و آدمربایی و فعالیت فارک در حوزه مرزی همواره سایه سنگینی بر روابط 2 کشور انداخته است و 2 کشور را مرتب تا مرز تنشهای جدی پیش برده که آخرین آن حمله به مواضع فارک در خاک اکوادور بود و به تنشی تند بین 3 کشور ونزوئلا، اکوادور و کلمبیا منجر شد و موجب شد تا چاوز کلمبیا را مشابه اسرائیل دوم در خاورمیانه بنامد؛ اظهار نظری که موجب شد مقامات اسرائیلی نیز به فکر حضور مجدد و گسترده در منطقه باشند و سفر پرز و لیبرمن به منطقه از این زاویه قابل ارزیابی است. اکنون و متعاقب ماجرای هفته گذشته در نزدیکی مرز کلمبیا که 4 موتورسوار در نزدیکی شهر تاکیرا و در ایست بازرسی 2 نیروی گارد ملی ونزوئلا را به قتل رسانده و سپس دستگیری 10 تن به اتهام عضویت در گروههای شبهنظامی از سوی دولت ونزوئلا روابط به حالت تعلیق درآمد و چاوز قطع روابط را اعلام کرد. چاوز در برنامه تلویزیونی خود به ارتش دستور کامل آمادهباش 15هزار نیرو را داد و بهترین راه برای جلوگیری از جنگ را کسب آمادگی برای جنگ اعلام کرد و همزمان خطاب به دارنده جایزه صلح نوبل باراک اوباما اظهار امیدواری کرد که اوباما با صدور حمله علیه کشورش موجب ارتکاب اشتباه نشود. آمریکاییها در تحلیل کلان خود مقابله با احیای کمونیسم را دلیل اصلی این فعالیتها اعلام میکنند، اما واقعیت این است که رهبران فعلی در کشورهای آمريكاي لاتين به عنوان رهبرانی با حس قوی ناسیونالیستی و هوادار طبقات فرودستی شناخته شدهاند که در داخل قصد احیای عدالت توزیعی و در خارج هدف استقلال کشور از مداخله سنتی آمريكا را دارند و بدیهی است این اهداف با دستور کار رژیمهای سیاسی هوادار ایالات متحده مانند پرو، مکزیک یا کلمبیا همخوانی لازم را ندارد و به طورطبیعی موجب اصطکاک با آنها خواهد شد.
ارسال نظر
پربیننده