
گروه بینالملل: به دنبال برکناری «محمد بازوم» از ریاستجمهوری نیجر که با واکنش جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا (اکُواس) مواجه شد، منابع آگاه گفتند گفتوگوی ۲ ساعته با هدف یافتن راهحلی صلحآمیز برای بحران نیجر برگزار شد اما مثمرثمر نبود.
خبرگزاری آسوشتیدپرس مدعی شد نظامیان نیجر بابت تحریمهای منطقهای در فشار هستند چون از بازگرداندن محمد بازوم، فرد نزدیک به غرب به ریاستجمهوری پس از برکناری او در جریان کودتای نظامی ماه گذشته میلادی سر باز میزنند و در عین حال از حملات از سوی فرانسه نیز در هراس هستند.
یکی از مقامهای مطلع که خواست نامش فاش نشود، پس از نشست روز شنبه بین دولت انتقالی نیجر و هیاتی از سوی اکواس گفت: این گفتوگوی ۲ ساعته با هدف یافتن راهحلی صلحآمیز برای بحران نیجر برگزار شد اما مثمرثمر نبود. این نخستین بار بود که ژنرال «عبدالرحمن شیانی» رئیس حاکمیت نظامیان در نیجر با هیاتی از اکواس پس از تلاشهای مکرر و بینتیجه این هیات دیدار میکرد.
همچنین بر اساس گزارش شبکه خبری العربیه، به دنبال برگزاری این نشست بینتیجه، هیات اکواس از نیجر خارج شد. هیات اکواس به این شبکه خبری گفت که شورای نظامی در نیجر پیشنهادات اکواس برای بازگشت محمد بازوم به قدرت را رد کرده است.
العربیه همچنین خبر داده هیات اکواس از شورای انتقالی نیجر خواسته از قدرت کنار بروند و در این صورت با محاکمه مواجه نخواهند شد.
نشست روز شنبه تازهترین تلاش از سوی بلوک اکواس برای حل صلحآمیز این بحران بود که در پی اعلام اخیر ۱۱ کشور از ۱۵ عضو آن برای مداخله نظامی در نیجر برگزار شد. آنها گفته بودند اگر این نشست به نتیجهای نرسد و بازوم آزاد نشود و بار دیگر به قدرت نرسد، مداخله نظامی را در پیش میگیرند.
سه کشور دیگر عضو اکواس یعنی گینه، مالی و بورکینافاسو که حکمرانی آنها نیز توسط نظامیان صورت میگیرد، در این نشست حضور نداشتند. ۲ کشور آخر پیشتر هشدار داده بودند که مدنظر قرار دادن مداخله نظامی در نیجر اقدامی برای جنگ است.
روز جمعه بورکینافاسو و مالی جنگندههای خود را برای دفاع از نیجر در مقابل هرگونه حمله نظامی در این کشور مستقر کردند.
۱۰ اوت سال جاری میلادی، اکواس به استقرار نیروی آمادهباش برای رفتن به نیجر به بهانه احیای قانون اساسی در این کشور دستور داد. هنوز مشخص نیست آیا این نیروها مداخله میکنند یا خیر.
در خلال این مذاکرات، شیانی خواهان لغو تحریمهای اقتصادی و ممنوعیت سفر اعمالشده از سوی اکواس پس از کودتا شد و اعلام کرد مردم نیجر از این تحریمها در عذاب است، با این حال در ازای لغو آنها مایل نیست بهای گزافی بپردازد.
شیانی همچنین بارها نگرانی خود را بابت این مساله ابراز کرده که فرانسه با داشتن ۱۵۰۰ سرباز در نیجر و ارائه آموزش و انجام عملیات مشترک با ارتش این کشور آفریقایی به صورت فعالانهای به دنبال حمله است.
یک محقق اهل نیجر و متخصص امور ساحل و رئیس مرکز بینالمللی برای انعکاس مطالعات منطقه ساحل که اندیشکدهای در پاریس است، گفت: «اکواس و جامعه بینالملل میخواهد محمد بازوم به قدرت برگردد و حاکمیت نظامیان در نیجر در دستور کار نیست. گام بعدی یک تقابل نظامی است. آنچه نمیدانیم زمان این تقابل نظامی، چطور پیش رفتن آن و پیامدهای آن است».
یک مقام سابق وزارت خارجه آمریکا در امور آفریقا و مدیر گروه مشاوران ثبات استراتژیک نیز گفت: روند انتقال در کودتاهای سابق در نیجر کوتاهتر بود، بنابراین یک زمانبندی سه ساله غیرمنتظره است. برخی سربازان در نیجر فکر نمیکنند شیانی ۳ ماه دیگر بماند چه برسد به چند سال.
شیانی روز شنبه تاکید کرد هرگونه حمله به نیجر «شوخی نخواهد بود» و هشدار داد هرگونه مداخله نظامی را یک اشغالگری تلقی خواهد کرد.
او با بیان اینکه شورای نظامی آماده ورود به گفتوگویی است که «حاکمیت نیجر و آرمانهای مردم آن را در نظر بگیرد»، گفت: «نیروهای ما با حمایت مالی و بورکینافاسو هرگز زانو نخواهند زد».
شیانی با بیان اینکه گروه اکواس میخواهد نیجر را منزوی کند تا «به کشوری ناتوان از مقابله با تروریسم تبدیل شود»، خاطرنشان کرد: «نیروهای ملی ظرف ۳۰ روز برای مدیریت دوره انتقالی در نیجر تشکیل جلسه خواهند داد؛ دوره انتقالیای که از سه سال تجاوز نخواهد کرد».
یک محقق در موسسه Clingendael هم مدعی شد: «شیانی در حلقه امنیتی داخل نیجر بشدت نامحبوب است و به دلیل ارتباطاتش با محمدو ایسوفو، رئیسجمهوری سابق نیجر به جایگاه کنونی رسیده نه به خاطر ارتباطات شخصی و دستاوردهایش در عرصه نبرد». این در حالی است که روز شنبه هزاران نفر از مردم نیجر در مقابل استادیوم اصلی نیامی، پایتخت این کشور در پاسخ به درخواست برای بسیج نیروهای داوطلب در حمایت از نیروهای مسلح صف بستند.
یکی از داوطلبان گفت: «من میخواهم به عشق کشورم سرباز شوم. بیش از اینها نیجر کشور من است. میخواهم خودم را فدای نیجر کنم. زنده باد نیجر.
***
اکواس: درباره زمان دخالت نظامی در نیجر تصمیمگیری شده است
کمیسیونر اکواس برای امور سیاسی، صلح و امنیت روز جمعه اعلام کرد: نیروهای ما برای هرگونه دخالت نظامی در نیجر آمادهاند. او در ادامه عنوان کرد که درباره زمان دخالت نظامی در نیجر «تصمیمگیری» شده است اما زمان آن را افشا نخواهند کرد. این مقام اکواس در انتها گفت: ما در را روی دیپلماسی برای حلوفصل بحران نیجر نخواهیم بست. ۲۶ ژوئیه رهبران نظامی کودتا در نیجر برکناری «محمد بازوم»، رئیسجمهوری این کشور، بسته شدن مرزها، برقراری مقررات منع آمدوشد، تعلیق قانون اساسی، همچنین ممنوعیت احزاب سیاسی را اعلام کردند. ۲ روز بعد اعلام شد ژنرال عبدالرحمن شیانی، فرمانده گارد ریاستجمهوری نیجر، رهبر موقت و رئیس شورای ملی موقت برای حفاظت از میهن شده است.