ناترازی بانک‌ها یکی از مسائلی است که همواره دغدغه بانک مرکزی بوده و برای رفع آن اقداماتی انجام شده است. در همین راستا رئیس کل بانک مرکزی با بیان دلایل ناترازی بانک‌ها گفت: 88 درصد تامین مالی کشور به وسیله شبکه بانکی انجام می‌شود.
محمدرضا فرزین گفت: تامین مالی کشور عمدتا بر دوش بانک‌هاست که 88 درصد توسط بانک‌ها و 12 درصد توسط بورس و سرمایه‌گذاری خارجی انجام می‌شود و حتی تامین مالی دولت هم توسط بانک‌ها انجام می‌شود و فشار زیادی بر منابع بانک‌ها در این زمینه وارد می‌شود که یکی از عوامل ناترازی بانک‌ها همین فشار درباره تامین مالی است.
فرزین ادامه داد: دولت در راستای کنترل تورم، سیاست پولی در پیش گرفته و اجازه اضافه‌برداشت به بانک‌ها نمی‌دهد و اگر بخواهد ناترازی بانک‌ها را رفع کند، براحتی با خط اعتباری می‌تواند آن را رفع کند اما می‌خواهد تورم را با کنترل نقدینگی مهار کند.
وی افزود: یکی از مواردی که ناترازی بانک‌ها را امسال تشدید کرد، مصوبه مجلس مبنی بر انتقال همه منابع دولت به بانک مرکزی بود که این منابع از بانک‌ها گرفته شد و به ناترازی آنها اضافه کرد. در این زمینه حدود 300 تا 400 هزار میلیارد تومان پول شرکت‌های دولتی که در بانک‌ها بود، به بانک مرکزی منتقل شد که این البته برای انضباط‌بخشی لازم است اما ناترازی بانک‌ها را تشدید کرد.
رئیس کل بانک مرکزی در بخش دیگری از صحبت‌های خود اظهار داشت: بخشی از ناترازی بانک‌ها، ناشی از کمبود کفایت سرمایه بانک‌هاست. اکثر بانک‌ها بر اساس استاندارد بازل 8 کار می‌کنند و برخی نیز با استانداردهای پایین‌تر هستند و هیچ‌کدام از بانک‌ها به بازل 13 نرسیده‌اند و مشکل این است که سهامداران و موسسان بانک، سرمایه لازم را برای کفایت سرمایه در نظر نگرفته‌اند و اگر سرمایه بانک‌ها تقویت شود، بخش مهمی از ناترازی بانک‌ها رفع خواهد شد.
فرزین تصریح کرد: بانک مرکزی تأکید دارد سیاست پولی اعمال کند و جلوی تورم و خلق نقدینگی در بانک‌ها را بگیرد و در این زمینه رسانه‌ها نباید فشاری به بانک مرکزی وارد کنند.
وی درباره بانکداری اسلامی هم گفت: این نوع بانکداری رشد کرده و حتی در کشورهای دیگر هم از آن استفاده می‌شود و مهم‌ترین مساله بحث نظارت بر اعتبارات است. در برخی کشورها تسهیلاتی که پرداخت می‌شود تا 4 تراکنش بعد از آن مورد نظارت بانک قرار می‌گیرد، در حالی که در کشور ما تسهیلات پرداخت می‌شود و در هر جایی که خرج شود، هیچ نظارتی بر آن نمی‌شود.
رئیس کل بانک مرکزی همچنین با بیان اینکه تسهیلات تکلیفی به هیچ‌وجه به معنای هدایت اعتبار نیست، اظهار داشت: عده‌ای فکر می‌کنند تسهیلاتی که به صورت تکلیف بر دوش بانک‌ها گذاشته شده، به معنای هدایت اعتبار است، در حالی که اینگونه نیست و این تسهیلات هم عاملی برای ناترازی بانک‌ها شده است.
فرزین اضافه کرد: بر اساس قواعد بانکداری اسلامی که همه نظام بانکی کشور بر آن نهاده شده است، اگر کسی تسهیلاتی دریافت کند و اقساط آن را نپردازد، باید نظارت شود که آیا معسر است و توان پرداخت ندارد یا اینکه نمی‌خواهد آن را بپردازد. برای معسر باید مهلت تعیین شود اما کسی که به صورت اختیاری تسهیلات را نمی‌پردازد، باید جریمه هم از آن گرفته شود.
وی مساله مهم دیگر را اعتبارسنجی در نظام بانکی عنوان کرد و افزود: همه بانک‌ها باید بر اساس اعتبارسنجی تسهیلات بدهند، در حالی که الان همه بانک‌های ما با یک اساسنامه کار می‌کنند و اعتبارسنجی تخصصی نمی‌شود.
رئیس کل بانک مرکزی اظهار داشت: بر اساس قانون بانک مرکزی که الان در مجمع تشخیص مصلحت قرار دارد، قرار است برای هر یک از بانک‌های تجاری، تخصصی، سرمایه‌گذاری و بانک جامع، اساسنامه جدا تهیه شود و هر یک از بانک‌ها بر اساس عقود تخصصی خود در بانکداری اسلامی تسهیلات بدهند و نظارت آنها هم باید تخصصی باشد و افراد تخصصی برای این قراردادها تربیت کنند و اینگونه نباشد که همه بانک‌ها، همه‌گونه تسهیلات پرداخت کنند.
فرزین در بخش دیگری از صحبت‌های خود گفت: باید تامین مالی زنجیره‌ای مانند اوراق گام و برات الکترونیکی انجام می‌شود. امسال 150 هزار میلیارد تومان تامین مالی از این طریق انجام خواهد شد.
وی دلیل اینکه بانک مرکزی سیاست سخت‌گیری کنترل نقدینگی را انجام داده است، اینگونه عنوان کرد: نرخ تورم نسبت به میانگین بلندمدت 20 درصد بیشتر است و دولت اصرار دارد برای مهار تورم نرخ رشد نقدینگی را کنترل کند و اجازه اضافه برداشت به بانک‌ها نمی‌دهد و از طریق کنترل نقدینگی، تورم را مهار و کنترل می‌کند.